Trận Huấn khu Long Thành 26-28 tháng 4 năm 1975


Trần Lư

 

 

 

Trường Bộ Binh là một quân trường chuyên đào tạo các sĩ quan trừ bị cho Quân lực VNCH. Trước 1974, Trường tọa lạc tại Thủ Đức, và từ đầu năm 1974 được dời về Long Thành, một cơ sở mơi nằm bên cạnh Quốc lộ 15 (Từ SàiG̣n đi Vũng Tàu) cách Quận lỵ Long Thành khoảng 5 km. Tại đây, Trường BB kết hợp với Trường Thiết Giáp và Trung Tâm Huấn luyện Yên Thế của LLĐB (nơi huấn luyện Biệt Kích) để lập thành Huấn khu Long Thành. (Trường Thiết giáp đặt tại Căn cứ Bearcat cũ, nơi trú đóng của Lực lượng Thái Lan khi tham chiến tại VN)


Chỉ huy trưởng Trường BB kiêm nhiệm chức vụ chỉ huy trưởng Huấn khu.Từ tháng 4/75 Đại tá Trần Đức Minh là chỉ huy trường Huấn Khu.
Trường Vơ Bị Đà Lạt, sau khi di tản (ngày 30 tháng 3 năm 1975) qua ngă Sông Pha, Phan Rang, B́nh Tuy và được chuyển vận bằng C-130về SàiG̣n, sau đó được tạm trú tại Trường BB Long Thành và đă cho ra trường tại đây 2 khóa 28 và 29, c̣n lại các SVSQ thuộc các khóa 30 và 31.



Kế hoạch tấn công của CSBV:


Hướng Tây-Nam của cuộc tấn công vào Sài G̣n của CSBV được giao cho Quân đoàn 2 BV. Lực lượng QĐ này gồm:

Các SĐ BB CSBV 325 và 304

Lữ đoàn Pháo binh 164

Lữ đoàn xe tăng và thiết giáp 203

Sư đoàn pḥng không 673

Lữ đoàn công binh 219

Trung đoàn đặc công 116.


Lực lượng này có khoảng 54 xe tăng, 35 thiết giáp, 223 xe kéo pháo; 87 khẩu 130 mm và 105 mm; 136 khẩu cao xạ...

 

Tổng số quân lên đến 40 ngàn...do Tướng BV Nguyễn Hữu An chỉ huy và Tướng Lê Linh làm Chính Ủy.

 

Kế hoạch dự trù tấn công trên mặt trận chính bề ngang khoảng 80 km. Các mục tiêu chính gồm Huấn khu Long Thành (BV gọi là Căn cứ Nước Trong), Chi khu Long Thành, Chi khu Nhơn Trạch để sau đó tiến 2 ngả một về Sài g̣n và một về Vũng Tàu...


Kế hoạch pḥng thủ của QL VNCH:


Để đối phó với hướng tấn công này (VNCH xem là Đông-Bắc của SàiG̣n), QL VNCH chỉ huy động được những lực lượng c̣n lại của SĐ 18 BB (c̣n 2 Chiến đoàn), Lực lượng Xung Kich QĐ 3, riêng Lữ đoàn 1 Dù được giao nhiệm vụ giữ Bà-Rîa-Vũng Tàu... thay vào đó là LĐ 258 TQLC.Tư lệnh chiến trường là Tướng Nguyễn văn Toàn (Tư lệnh QĐ III VNCH) cùng các Tướng Lê minh Đảo (Tư lệnh SĐ 18), Tướng Trần Quang Khôi (Tư lệh Lực lượng Xung Kích)
Các lực lượng cơ hữu của Huấn khu Long Thành, gồm quân số cơ hữu và các SVSQ đang thụ huấn tại các Trường Bộ Binh, Trường Thiết giáp và Trung Tâm Huấn luyện Biệt Kích Yên thế...


Vào đầu tháng 4 năm 1975, Trường BB có khoảng 4000 Sinh viên Sĩ quan Trừ bị thuộc các khóa gối đầu nhau ; ngoài ra vào cuối năm 1974, Trường tiếp nhận khoảng 1000 quân nhân thuộc Quân chủng Không Quân đang theo học các ngành tại HK phải về nước do cắt giảm viện trợ. Ngoài ra c̣n có các lớp Sĩ quan Khóa sinh gồm chừng 500 người. Số SVSQ Vơ Bị Đà Lạt và quân nhân cơ hữu của Trường Vơ bị khoảng 500 người


– Huấn khu Long Thành được đặt dưới quyền chỉ huy của Đại tá Trần Đức Minh (quyền Chỉ huy trưởng Trường Bộ binh thay thế Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi từ tháng 4-1975).


– Trường Thiết giáp do Đại tá Huỳnh văn Tám chỉ huy...


– Về quân số cơ hữu của Trường Bộ Binh:


– Ngày 22 tháng 4, 1975, môt nửa quân số thuộc các đơn vị của Trường BB củng với những đơn vị thuộc các Trường Vơ Bị QG Đà Lạt (từ Đà Lạt di tản về), được lệnh rút về Huấn Khu Thủ Đức (Tfường BB Thủ Đức cũ). Một nửa quân số ỏ lại để pḥng thủ Trường, lực lượng này do Đ/tá Lê văn Phú Tham mưu trưởng Huấn Khu chỉ huy. Trong lúc này, Tướng Nguyễn Bảo Trị, Tổng cục trưởng TC Quân Huấn chỉ định Đ/tá Lộ công Danh, Liên đoàn trưởng LĐ Sinh viên SQ Trường BB làm Quyền Chĩ huy trưởng Trường Vơ Bị Đà Lạt thay thế Tướng Lâm Quang Thơ.


Lực lượng Địa phương quân và Nghĩa Quân của Chi Khu Long Thành dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hà văn Sáu, Quận trưởng kiêm Chi khu trưởng.
Những diễn biến tại Khu vực trong tháng 4/1974:


Từ đầu tháng 4/75, CQ đă mở những cuộc tấn công thăm ḍ vào Khu vực Huấn khu Long Thành, dùng đặc công xâm nhập vào các Trường Thiết giáp và Trung Tâm Huấn luyện Yên Thế nhưng bị đẩy lui sau khi chịu nhiều tổn thất.
Ngày 8 tháng 4 năm 1975, QĐ III VNCH được tăng phái Lữ đoàn 468 TQLC, TĐ 8 TQLC được giao nhiệm vụ đóng tại Long Thành để ngăn chặc địch quân từ hướng Long Khánh, giữ an ninh ngoại vi cho các Căn cứ Long B́nh và Bộ Tư lệnh QĐ (Biên Ḥa).


Ngày 10 tháng 4: QĐ III được tăng phái thêm Lữ đoàn 4 Dù. LĐ này được giao trách nhiệm bảo vệ các khu vực Tam Hiệp-Biên Ḥa-Long Thành...
Ngày 21 tháng 4: VNCH rút khỏi Long Khánh từ chiều 20/4 và về đến địa điểm tập trung tại Đức Thạnh (Phước Tuy) vào chiều 22/4. Liên tỉnh lộ 2 được chọn làm lộ tŕnh rút quân, dài khoảng 40 km từ Tân Phong, qua Đức Thành, Long Lễ. Cuộc rút quân được xem là thành công, bảo toàn lực lượng. LĐ 1 Dù được giao nhiệm vụ bảo vệ Quốc lộ 15, từ Long Thành đến Bà Rîa. SĐ 18 và các đơn vị tăng phái di chuyển vầ Căn cứ Long B́nh.


Diễn tiến trận đánh:


7 gị sáng ngày 26 tháng 4, Cộng quân bắt đầu tấn công thăm ḍ bằng các đơn vị trinh sát của SĐ 304 CSBV. Những cuộc chạm súng nhỏ diễn ra vơi các đơn vị tiền đồn của Huấn khu Long Thành...


Chiến đoàn 322 / LLXK QĐ III VNCH được lệnh di chuyển về Long Thành để tiếp cứu. Chiến đoàn 322 được tăng cường thêm một TĐ TQLC tiến theo QL 15 và đụng nặng với CQ trong khu vực rừng cao su, tại Dốc 47, bắn hạ 12 chiến xa BV (Tướng Trần Quang Khôi trong Danh Dự và Tổ Quốc)


5 giờ chiều 26/4, trận tấn công chinh thức bắt đầu bằng cuộc pháo kích dữ dội của Cộng quân...sau đó SĐ 325 CSBV dùng bộ binh cùng sự yểm trợ của xe tăng đồng loạt tấn công vào các cứ điểm pḥng thủ của Huấn khu nhưng không vượt nổi hàng rào pḥng ngự kiên cố của Trường Bộ Binh. Riêng Trường Thiết giáp và TT Huấn luyện Yên Thế bị mất liên lạc sau đó. Quận Long Thành cũng bị tấn công, nhưng giữ vững vị trí trong đêm. Đ/tá Huỳnh văn Tám, Chỉ huy trưởng Trường Thiết giáp bị mất tích từ chiều tối 26/4 sau khi lọt vào ổ phục kich của CQ trên đường trở về sau cuộc họp bên Trường BB. Tài liệu CSBV ghi lại: Trong trận tấn công vào Trường Thiết giáp, CQ chỉ hoàn toàn lảm chủ vào chiều 29/4 vơi sự thiệt hại gần 200 quân...


Sáng 27 tháng 4: CSBV dùng SĐ 325 tấn công vào sườn trái của ṿng đai pḥng thủ Huấn khu đồng thời SĐ 304 tấn công vào hướng chinh diện. Các mũi tấn công này đều có xe tăng và pháo yểm trợ.


Cũng từ 5 giờ chiều CQ dùng Trung đoàn 101 (SĐ 325 CSBV) tấn công Quận lỵ Long Thành, dùng Tr/Đ 46/325 tiến ṿng để chiếm Ngă ba Phước Thiền và Tr/Đ 18/325 bao vây Bỉm Sơn. Tất cả các cứ điểm trên đều do ĐPQ và Nghĩa quân Long Thành chống giữ.


Một lực lượng khoảng 2 ĐĐ /TĐ 1-TQLC cũng hoạt động trong khu vực Ngă ba QL15 và Liên tỉnh lộ 10 (gần đầu dốc 47). Tại chốt pḥng thủ này, LL TQLC có 2 M-48 yểm trợ đă chống trả cuộc tấn công của CQ cho đến chiều 28/4 mới bị tràn ngập...


Theo Vũ Trọng Hóa, TM trưởng của Tr/Đ 18/ SĐ 325 CSBV th́ CQ mở đầu cuộc tấn công bằng một cuộc pháo kích dữ dội gần 700 đạn pháo bắn vào Chi khu Long Thành trong ṿng nửa giờ: Loạt đạn đầu bắn phá khu vực Cầu Xéo và loạt thứ nh́ vào Quận đường và khu vực đặt 2 đại bác 105 ly của Quận. Bộ binh có xe tăng yểm trợ đồng loạt tấn công. Chi khu Long Thành phản ứng bằng pháo yểm trợ từ Bến Sắn và Phước Ḥa...tuy nhiên sau đó CSBV đă tập trung pháo binh, bắn trên 2000 quả đạn vào các điểm đặt pháo của VNCH... Sáu giờ chiều, xe tăng CSBV (thuộc Lữ đoàn 203/325) tiến vào đường Nguyễn An Ninh Long Thành nhưng bị chặn tại đây. Lực lượng địa phương VNCH, luồn theo các ngơ hẻm để tập kích. Trận đánh kéo dài đến 10 giờ đêm, CSBV tiến chiếm các tiền dồn quanh Thị xă như Cầu Quán thủ, Ngă ba Cầu xéo, Liên Kim sơn, các chốt Cầu đen, Bàu cá...Địa phương quân Long Thành bắn cháy nhiều xe tăng của CSBV (trong đó một chiếc ngay tại cổng chích dinh quận, một chiếc khác bên chi khu...)...Trung Tá Hà văn Sáu rút ra bên ngoài, xin chi viện từ Tiểu khu Biên Ḥa nhưng không được đáp ứng và vẫn tiếp tục chiến đấu đơn độc chống trả lực lượng CQ. Măi đến 4 giờ 30 chiều ngày 27, CSBV mới chiếm được khu vực Quận Long Thành.


Lực lượng c̣n lại của Chi Khu rút về Ấp Thái Lạc và cố thủ tại đây đến chiều 28 tháng 4...(Vũ Trọng Hóa ghi lại cuộc kháng cự tại Ấp Thái lạc gậy thiệt hại nặng cho Tiểu đoàn 1/ Trung đoàn101 CQ, trong đó gần 100 cán binh bị hạ kể cả Tiểu đoàn trưởng CQ Nguyễn Ánh Dương )...


Đêm 27 tháng 4, Cộng quân tập trung lực lượng quyết thanh toán Trường BB. Sáng 28, trước t́nh h́nh nguy ngập do lực lượng quá đông của quân CSBV, Đ/tá Lê văn Phú quyết định rút quân và lực lượng c̣n lại lui về Huấn Khu Thủ Đức...


Tài liệu của CSBV ghi lại: Trong ngày 27 tháng 4, SĐ 5 KQVNCH dùng 115 phi vụ để oanh kích vào đội h́nh của Cộng quân và bị hạ đến 2 F-5, 4 A-37, 3 Skyraider A-1 và 1 UH-1 A. Phôi kiểm vơi các phi công KQ VNCH th́ không ai biết ǵ về con số phi vụ cũng như con số phi cơ bị hạ?

 

(Về phần Skyraider A-1. Đại úy Trần văn Phúc, người bay những phi vụ A-1 cuối cùng trên không phận Sài G̣n cho biết: ‘Sau 6 tháng đ́nh động 2 Phi đoàn A-1 được lệnh bay lại, trưa ngày 3 tháng 4, 1975 các phi công PĐ 518 bắt đầu bay ‘quen tay’ và đến 5 tháng 4 được biệt phái xuống Cần Thơ, sau đó 19 tháng 4 trờ lại Biên Ḥa...Ông cho biết hầu như không c̣n sự phối hợp giữa KQ và BB như trước: trong nhiều phi vụ tuy bay bao vùng tại Long Khánh, Ông phải tự t́m ‘mục tiêu’ (?) và tùy nghi thả bom...vào những vùng khả nghi có tập trung quân của CSBV Trong ngày 27 tháng 4, các phi vụ của Đ/u Phúc và các phi công khác bay trên vùng trời Long B́nh nhưng không được sử dụng? Chiếc A-1 sau cùng bị bắn hạ là chiếc do Th/tá Trương Phùng bay ngày 29 tháng 4 trên không phận Sài G̣n).


Các F-5 hầu như... không c̣n hoạt động hành quân vảo giai đoạn cuối cùng này... Một số phi vụ A-37 được điều hành từ Cần Thơ. Một lư do được giải thich là ‘BV đă sử dụng hỏa tiễn tầm nhiệt Strella và súng pḥng có radar điều khiển nên F-5 và A-37 không thể cất cánh oanh tạc được’ (Hà Mai Việt trong Thép và Máu, trang 204)


Không có những ghi nhận chính thức về hoạt động của các trực thăng vơ trang. Riêng trong bài Những ngày cuối trên đất Đồng Nai, Phó Tĩnh trưởng Biên Ḥa Nguyễn Nhơn ghi lại:’ Sáng 28/4 từ văn pḥng nh́n về phía núi Châu Thới, chiếc trực thăng đang quần đảo, phóng rocket ́ ầm, yểm trợ lực lượng dù (?) đánh dẹp chốt đặc công VC ở chân núi’


Đ/u Nguyễn văn Việt TĐ 46 Pháo Binh (theo CĐ 322/LLXK) ghi lại trong trận đụng độ ỡ Dốc 47: ‘Gần trưa, một chiếc phản lực bay qua đầu chúng tôi, rồi nhào xuống thả một trái bom, rơi trúng phia bên kia đường cách bộ CH Chiến đoàn khoảng 200m...’

(Nguyễn văn Việt trong Pháo thủ 46 kể chuyện cũ)


Một sĩ quan thuộc TĐ 1/ TQLC kể lại: ‘...v́ áp lực mạnh của cánh quân CSBV từ B́nh Tuy băng qua, KQ ta yểm trợ bằng các phi tuần A-37 dội bom xuống mặt trận...Một trái bom đă rơi vào làn ranh của hai bên...’ (Tháng 4 ra trường...)


Trường hợp TĐ 82 BĐQ, được Th/tá Vương Mộng Long TĐT ghi lại trong Hồi Kư, Tháng Tư lại về:’ Ngày 28 tháng 4, TĐ đang nghỉ dưỡng quân tại Long B́nh th́ được lệnh vào vùng hành quân tại phía sau Trường BB Long Thành...Quân số do đi phép và tập trung bất ngờ nên chỉ c̣n 161 người lên đường với nhiệm vụ ngăn chặn địch từ hướng Bắc tiến về. TĐ đóng quân tại một ngọn đ̣i nhỏ là ‘một tiền đồn cũ, có 3 lô cốt nhỏ, không hầm hố địa đạo, không hàng rào...nên chỉ chất những viên đá tổ ong thành một chiến lũy cấp thời...’ Ngay tối 28, CQ huy động lực lượng BB có xe tăng yểm trợ, dùng xe chiếu sáng chiến trường để tấn công.


Sau 3 đợt tấn công dữ dội, và 6-7 tăng bị bắn cháy...CQ đă tràn ngập vị trí pḥng thủ của TĐ 82 BĐQ. TĐ hết M-72, lựu đạn và chiên đău đơn độc không có phi-pháo yễm trợ...C̣n lại 107 người, t́m đường rút về Căn cứ Long B́nh qua ngă Hố Nai (Biên Ḥa) Cuộc rút lui bi thảm này, vượt các ổ phục kích và pháo của Cộng quân để cuối cùng chỉ c̣n lại 67 người. và tan hàng tại Cầu hang vào sáng 30 tháng 4...


Tuyến pḥng thủ Huấn Khu Long Thành được xem là bỏ ngỏ từ ngày 29/ 4. CQ tiến về SàiG̣n.... nhưng vẫn gặp sự kháng cự của những đơn vị c̣n lại của QL VNCH. Những trận đánh cuối cùng tiếp diễn dù không c̣n ‘Đại bàng’… như các trận Cầu Rạch chiếc, trận Huấn khu Thủ Đức...

 


Trần Lư


Ghi thêm:


Đại úy Phúc (Phi Long 51) cho biết thêm một số chi tiết về A-1 trong bài như sau:

‘Sau khi trở về Biên Ḥa ngày 19 tháng 4 năm 1975, Chúng tôi không c̣n bay yểm trợ tiếp cận (Close Air Support) cho quân bạn mà phải bay bao vùng hàng nhiều giờ rồi được các phi cơ quan sát (L-19) chỉ điểm oanh tạc những vùng nghi ngờ đóng quân của CSBV.

Chỉ riêng ngày 27/4/1975 vào khoảng 2 giờ trưa, Tôi cùng Đ/úy Trần Công Quận bay bao vùng ở Long Khánh, v́ không có phi cơ quan sát, tôi phải tự t́m mục tiêu và oanh tạc đoàn xe công voa đang di chuyển từ Bắc xuống Nam ở Trảng Bom.

Bây giờ tôi mơi hiểu lư do tại sao chúng tôi bị bắn bởi hang rào pḥng không dày đặc, chỉ cách phi cơ tôi vài mươi mét tại Long b́nh ở cao độ 5000 bộ...
Chúng đặt hơn 30 khẩu pḥng không (có radar hướng dẫn) từ 23 ly, 37 ly và 57 ly rải rác khắp vùng Long Khánh để bảo vệ các cánh quân BB tiến chiếm Huấn khu Long Thành. Rất tiếc chung tôi hoàn toàn không hay biết, thật quá phí số bom này và tôi xin thành thật xin lỗi Toàn thể Chiến hữu tại Huấn khu Long Thành...

(Điện thư trao đổi giữa Đ/ú Phúc và Tác giả ngày 20/5/1975)

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính