Chuyện tù “cải tạo” của Phó Tổng Thanh Tra Ngân Hàng Quốc Gia VNCH

 


Trần Đỗ Cung

 

 

 

Một bạn thân ở Montréal Canada vừa gửi cho tôi cuốn Pháp Ngữ Souvenirs et Pensées, viết bởi Bà Bác Sỹ Nguyễn Thị Đảnh và được Bác Sỹ Từ Uyên chuyển qua Việt Ngữ. Bạn lại khuyến khích tôi nếu có th́ giờ th́ chuyển qua Anh Ngữ theo sự mong muốn của tác giả. Sau khi đọc tôi thấy đặc biệt ở chỗ tù cải tạo này là một chuyên viên tài chính ngân hàng, khác hẳn trường hợp thường thấy của các sỹ quan trong quân lực. Ông Thảo bị đầy đọa sáu năm rưỡi trời để hy vọng moi các hiểu biết của ông về tài sản Ngân Hàng Quốc Gia.


Bà Bác Sỹ Đảnh nay định cư tại Oslo Na Uy là một phụ nữ miền Nam, Tây học. Phu quân Đỗ Văn Thảo cũng là người Nam, sinh ngày 21 tháng 8 năm 1927 tại G̣ Công. Sau khi tốt nghiệp Đại Học tại Pháp ông Thảo đă về làm việc tại Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam từ tháng Tư năm 1955. Ông đă giữ chức Giám Đốc Nha Ngoại Viện rồi Phó Tổng Thanh Tra Ngân Hàng  Quốc Gia cho đến ngày 30 tháng Tư năm 1975. Ông bị đi tù cải tạo tháng 6 năm 1975 rồi bị lưu đầy ra Bắc cho đến tháng 9 năm 1980. Đến tỵ nạn chính trị tại Bergen, Na Uy tháng 12 năm 1981, ông tạ thế tháng Giêng năm 2001 tại Oslo, Na Uy v́ trụy tim.


Câu chuyện Bà Bác Sỹ Đảnh kể lại về sự tù tội Việt Cộng của đức lang quân cho thấy đặc biệt có ba khía cạnh. Là người Nam thuần túy, là chuyên viên được huấn luyện công phu và chưa bao giờ liên quan đến quân đội. Nhưng Việt Cộng cưỡng chiếm miền Nam đă hành xử như quân xâm lăng, cầm tù những chuyên viên rồi vơ vét của cải đem về như Phát Xít Đức Quốc Xă khi tiến vào Paris. Sự thiển cận của họ đă đưa đến sự kiệt quệ tột cùng cho đến bây giờ vẫn chưa ngóc đầu lên ngang hàng với các nước lân bang. Nay mở miệng mời chào người Việt nước ngoài trở về đem chất xám giúp nước th́ thử hỏi có nghe được không?

Câu chuyện do bà Đảnh kể lại trong thời kỳ gia đ́nh bị kẹt v́ lỡ chuyến ra đi của tầu Việt Nam Thương Tín. Những ôn tưởng chỉ được ông Thảo thỉnh thoảng nhắc đến v́ ông không muốn trải qua một lần nữa những h́nh ảnh dă man mà ông đă trải qua. Bà hết sức căm nước Pháp đă hùa theo Việt Cộng chỉ v́ thù Mỹ đă không giúp họ xâm chiếm lại xứ Việt Nam trù phú sau khi Thế Chiến II chấm dứt. Bất hạnh cho Việt Nam, trong khi cộng sản Nga Hoa chỉ ngầm giúp Hà Nội th́ Mỹ ồn ào đổ quân vào làm mất chính nghĩa của chúng ta đă bị nhóm thiên tả và CS cơ hội bóp méo thành chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Bà viết để vinh danh những ai đă trải qua địa ngục trần gian tù cải tạo Việt Cộng. Và cũng để nói lên lời an ủi tới những ai đă bị phân tán ra bốn phương trời, làm cho không những mất gốc  mà c̣n mất cả cá tính nữa.


Bà cùng gia đ́nh bị kẹt lại trong cư xá sang trọng của Ngân Hàng nằm trên đường nhỏ hướng ra cầu xa lộ mới. Bà thấy rơ sự chiến đấu dũng cảm của một Trung Đội Nhẩy Dù với 20 binh sĩ chỉ huy bởi một Thiếu Úy trẻ măng có vẻ mới ra trường. Nh́n các quân nhân rắn chắc, nét mặt kiêu hùng và người chỉ huy Thiếu Úy trẻ nhưng chững chạc, bà đă chia xẻ đồ ăn với họ và có cảm tưởng đă cùng họ chiến đấu. Cuối cùng tất cả quân sỹ đă bị hy sinh một cách tức tưởi.


Bà nói: “Ai dám bảo là quân ta không chịu chiến đấu”? Trong khi ấy những phát súng lẻ tẻ của du kích Mặt Trận Giải Phóng quấy rối giữa những tiếng nổ đại pháo. Ngoài đường một sự hỗn loạn không tưởng tượng được khi bọn hôi của nhào vào các nhà vắng chủ và du kích Việt Cộng ngày càng hung hăng tàn ác.


Rồi ông Thảo phải ra tŕnh diện theo lệnh của quân quản Sài G̣n. Ông   thật thà nghĩ rằng v́ vợ chồng ông là các chuyên gia thuần túy nên chính thể mới sẽ cần đến những bàn tay xây dựng lại quốc gia. Ông nói với vợ rằng, “Nếu họ không ưa chúng ta th́ họ cũng không thể xử tệ với chúng ta. Họ không thể giết hết tất cả”. Một Pol Pot đă làm như vậy, nhưng họ đă thấy là không có lợi ǵ hết. Tuy nhiên Việt Cộng đă làm những việc tệ hại hơn nhiều. “Chúng tôi không hiểu rơ cái thực tế của cộng sản.


Chúng tôi đă nuôi ảo tưởng rằng cộng sản là một xác tín cao đẹp. Song  đem cái xác tín ấy vào đời sống con người bằng vơ lực đă làm mất hào quang lư tưởng và thơ mộng. Và như vậy nó trở nên tầm thường, bẩn thỉu, ích kỷ và man rợ”.


Ngày 15 tháng Sáu năm 1975 bà Đảnh đă chở ông Thảo và các con trên chiếc xe VW Variant đến một ngôi trường bỏ không gần Sở Thú. Ông gập một bạn cũ cùng đi tŕnh diện nên thấy đỡ cô đơn hơn. “Khi chia tay tôi nh́n thấy trong ánh mắt anh ấy sự tiếc nuối, lo âu và t́nh yêu đằm thắm. Anh chưa biết rằng sự chia tay này kéo giài cả hơn sáu năm rưỡi trời. Ánh mắt sâu thẳm ấy theo tôi măi măi ngày đêm và không bao giờ tôi quên được. Hầu hết các gia đ́nh đều chịu hoàn cảnh như vậy, không cha, không chồng. Tôi may mắn thuộc thành phần không làm điều ǵ sai quấy và được đồng sự mến, không phải loại có nợ máu lớn với nhân dân, nên được gọi đi cải tạo trong một tuần lễ”.


Rồi xẩy ra việc vơ vét toàn diện. Tại Bộ Giáo Dục cũ không một cái ǵ là bị bỏ sót, cục tẩy, cái bút BIC, giấy, tập vở đều bị thu gom chở về Bắc trên các xe vận tải nhà binh đầy ắp. Những cán bộ miền Nam thấy bất b́nh, “Chúng ta bây giờ thống nhất vậy của cải miền Nam phải được để lại miền Nam v́ ở đây cũng cần các phương tiện để xây dựng lại chớ”? Bà nói: “Khi tôi nghĩ dến những đứa con miền Nam đă gia nhập MTGPMN tôi không khỏi khinh bỉ và tội nghiệp. Một số ít có thể là những người yêu nước thật sự tuy nuôi một lư tưởng ngu đần để bị VC xập bẫy. Họ đă làm ǵ để giúp đỡ quê cha đất tổ? Hay là giúp tay xa ĺa sự trù phú, sự phồn thịnh và cả tự do nữa”?


Các cán bộ cộng sản thường vào tư gia mượn những thứ cần dùng. Họ được đối xử tử tế nhă nhặn. Nhưng một hôm một cấp chỉ huy vào nhà. Bà lịch sự rót một cốc nước mát mời th́ ông ta túm lấy vai đứa con trai nhỏ bắt húp một ngụm trước. “Tôi đâu có ngu ǵ mà đầu độc họ ngay tại nhà tôi? Họ ra vào nhiều lần và tôi cảm thấy họ muốn cái ǵ, có lẽ muốn cái nhà của tôi? Ư tưởng đào thoát manh nha trong đầu tôi. Với sự hiện diện của báo chí và những quan sát viên, nên VC c̣n tỏ ra dè dặt, không dám ra mặt tham lam áp chế dân chúng. Cũng may là chẳng bao lâu sau cả đoàn quân CS bị chuyển qua Cao Mên”.


Một tháng sau khi tŕnh diện học tập cải tạo không thấy một ai được về nhà. Cậu con trai lớn luôn luôn đạp xe quanh ngôi trường mà cha cậu tŕnh diện th́ thấy vắng tanh. Khi đem người trưởng gia đ́nh đi th́ tạo ra một không khí bất an và đạt được hai mục đích, vô hiệu hóa người chồng người cha và cùng một lúc kiểm soát được mọi người trong gia đ́nh. Nhiều gia đ́nh chỉ trông cậy vào đồng lương cha chồng đem về hàng tháng th́ bây giờ túng quẫn. Và sau hai lần đổi tiền, những người giầu có nay thành nghèo và những ai đă nghèo nay lại càng xơ xác. Sau một tháng quy định chẳng ai được trở về. Thỉnh thoảng có một vài người có lẽ thuộc loại có móc nối hay không nợ máu thấy lẻ tẻ trở về. Một người quen cho biết là chồng bà bị chuyển tới trại Long Thành.

 

Một loạt xe vận tải nhà binh đến chở các tù nhân đi. Họ không biết là đi tới đâu. Trong đêm tối đến một khu rừng mà họ không biết là Long Thành và bị lùa vào mấy gian trại bằng tre lá và lèn chặt như cá hộp. Ngay sáng hôm sau tù phải bắt tay xây cất các trại giam khác cho những người tới sau. Có cảm tưởng là Việt Cộng không có kế hoạch ǵ cả, chỉ thực hiện theo nhu cầu xẩy đến và tù nhân phải dựng lấy trại giam cho ḿnh. Mục tiêu quan trọng lúc đó là gom lại và vô hiệu hóa các thành viên của chế độ cũ. Mục đích thứ hai là cách ly quân đội với hành chính. Các cấp hành chính do cán bộ canh giữ c̣n các quân nhân bị đặt dưới bộ đội và các sỹ quan Việt Cộng canh chừng. Chỗ nào cũng là rừng nên không ai biết được bao nhiêu trại tù rải rác ở đâu.


Mỗi nhà giam có thể lèn chừng 50 tù, mỗi người có được chừng 80 phân để nằm ngủ ngay trên mặt đất. Về đêm phải chịu hơi lạnh của núi rừng và khi mưa phải chịu ướt át. Bà hỏi chồng có nhớ đến cái mùng mà anh cẩn thận gói theo.


Anh nói, “Trong hoàn cảnh ấy mùng đâu có ích ǵ và một anh bạn khéo tay đă giúp cắt ra may thành một áo trấn thủ dầy dặn với nhiều lớp vải mùng khiến cho anh qua được cảnh rét mướt”! Mỗi đêm có điểm danh trước khi cho vào đi ngủ sau khi cán bộ đă khóa chặt nhà tù.


Đồ ăn thật đơn sơ nhưng c̣n có gạo nên không bị đói. Cơm được nấu trong các chảo to nên có nhiều cháy là một món ngon mà đứa bé con cô cán bộ nhà bếp luôn luôn chầu chực. “Nhà tôi sực nhớ đến đứa con nhỏ ở nhà mà ḷng bồi hồi xúc động”! Vấn đề nước khó khăn hơn v́ chỉ có mỗi một cái giếng và khi lao động về phải sắp hàng tắm rửa. Những người lớn tuổi chậm chân nên đến lượt ḿnh th́ đă tới giờ điểm danh trở về pḥng nên không bao giờ được dùng nước.


Tù phải viết bản báo cáo mỗi ngày, nói rơ những ǵ bản thân họ đă phạm trước kia và những ǵ cha hay thân nhân họ đă làm. Nay mới thấy sự ích lợi của các cây bút BIC. Các bản báo cáo trở thành ác mộng của tù nhân. Viết ít chừng nào tốt chừng ấy và phải nhớ những ǵ đă viết để có thể viết lại những báo cáo sau. Ư đồ của quản trại là bắt tù từ bỏ niềm tin, chối bỏ lư tưởng và gia đ́nh, khinh rẻ chế độ cũ và chửi rủa các cấp lănh đạo cũ. Thật là khó khăn cho những ai thẳng thắn với những nguyên tắc có sẵn hay những người bản chất hiền ḥa không biết chửi bậy. Song viết ngắn quá cũng bị nghi ngờ là thiếu thành thật và tù bị gọi lên hạch hỏi đủ điều, chữa đi chữa lại. Kết quả là tù phạm tội nặng hơn để rơi vào bẫy sửa sai không ra thoát.


Có lệnh cho đi thăm tù. Những người như bà Đảnh là công nhân viên phải có giấy phép của cơ quan ghi rơ lư do nghỉ phép. Và chỉ được đem theo tối đa 5 kí thực phẩm và mỗi gia đ́nh chỉ có ba người được đi thăm. Với bốn đứa con, đem đứa nào đi, để đứa nào lại? Trong khi thăm chồng phải ngồi hai bên bàn dài cùng những người khác, có cán bộ đứng đàu bàn lắng nghe. Phải nói to, không được dùng ngoại ngữ. Vợ chồng trao đổi những vấn đề sức khỏe và kinh tế gia đ́nh, bán chác quần áo cho các bà miền Bắc bây giờ ham chưng diện lắm. Khi hết giờ thăm, tù đứng giậy nhặt gói quà trở về nhà giam. Có người c̣n bị mắng v́ ôm hôn người thân hay căn dặn thêm vài điều. Trong pḥng những tiếng ̣a khóc nổi lên như sóng gió trong cơn mưa băo. “Tôi cố nhịn khóc nhưng khi về đến nhà vào pḥng tôi bật khóc lệ tràn như suối”.


Từ tháng 10/11, 1976 bà Đảnh không nhận được thư nào của chồng nữa và biết là chồng không c̣n ở Long Thành. Từ nay gửi thư cho anh phải qua một địa chỉ mới tại ḥm thư A-40 khám Chí Ḥa. Thư từ quà bánh tối đa 3-5 kí phải gửi qua một địa điểm ở một ngôi trường không xử dụng nữa. Hai đứa con lớn phải đi thi hành các nghĩa vụ công ích không lương, tối phải tạm trú tại những chỗ nào tạm che mưa nắng. Đă có dấu hiệu chống đối ngầm trong giới trẻ. Nhưng chúng bị răn đe, phải cố gắng theo chỉ thị th́ cha anh mới được mau chóng tha về. Thật là xảo trá, lợi dụng ḷng thương xót cha anh để ép chúng phục vụ.


Một ngày đen tối nhất của tháng 10 năm 1976, các tù được lệnh đổi trại giam. Đây là lúc cán bộ lục lọi khám xét thủ tiêu mọi chuyện. “Chồng tôi ghi chép nhật kư trong một cuốn sổ tay nhỏ hầu mong kể lại cho con những điều đă trải qua. Anh đă vội vă thủ tiêu cuốn sổ”. Tù đươc chất trên các xe vận tải, tay xích người nọ với người kia. Sau hàng giờ đi ṿng vo họ bi lùa xuống hầm tầu thủy và chân bắt đầu bị khóa.Tầu đi ngang qua một khu mà nh́n qua lỗ hổng hầm tầu anh nhận ra cây cầu gần nhà, nơi đây vợ con đang ở, rất gần anh nhưng xa, xa lắm. Nước mắt anh dâng trào, không biết đang đi về đâu, xa Sài G̣n v́ đây là Tân Cảng.


Chừng 7 tháng sau cái địa chỉ kỳ quái Chí Ḥa, có một người tới gập bà Đảnh nhưng không dám vào nhà. Ngó trước ngó sau, phải trái, rồi anh vội nói, “Chồng chị đang bị giam tại miền cực Bắc. Tôi cũng bị giam ở đó nhưng v́ vợ tôi là người Đức nên đă nhờ ṭa Đại Sứ Tây Đức can thiệp”. Mắt tràn lệ, anh nói tiếp, “Chị biết chúng bắt tôi và anh làm ǵ không? Ngày ngày gánh phân bón rau và đó là việc nhẹ dành cho người yếu sức”! Bà bật khóc thảm thiết, ngồi bệt xuống vệ đường rồi anh bạn bỏ đi thật nhanh để khỏi bị nḥm ngó.


“Chồng tôi chẳng phải là một ông lớn tại miền Nam mà cũng không phải là các Tướng Lănh uy quyền. Nhưng anh thuộc loại có thể khai thác được. Họ muốn biết vàng, đô la hay các kho tàng của miền Nam chôn dấu ở đâu. Họ hạch hỏi khai thác bắt làm việc đều đều, nhưng cho là không thành khẩn khai báo nên đầy ra miền Bắc cộng sản”.


Hầm tầu chật chội với các chất thải vệ sinh của tù nên tạo ra một mùi hôi hám khủng khiếp không tả nổi. Hành tŕnh rất dài không ai nhớ rơ. Sau cùng cũng tới h́nh như Hải Pḥng và chuyển lên các xe tải, chân vẫn xiềng xích. Xe chạy qua một số làng xóm, dân làng đua nhau la ó chửi bới và mọi người biết đây là đất địch. Có các bà chửi, “Đồ Tàu Phù khốn kiếp”! Th́ ra họ tưởng là tù binh Trung Quốc.


Cán bộ la to, “Đây không phải là tù binh Trung Quốc”. Nhưng họ cũng không dám bảo là tù miến Nam v́ họ sợ phản ứng của dân quê thật thà, thương hại hay cùng chia xẻ nỗi đau buồn. Đêm tới th́ đến một ven rừng bát ngát. Tù được tháo cùm và lùa sâu vào rừng rậm, đi bộ dăm bẩy cây số và đến một hàng rào bao quanh một số trại. Các cán bộ vào trại, để mặc tù lo liệu chỗ ngủ qua đêm. Sáng hôm sau tù bỏ tay vào xây cất lấy trại tù cho chính ḿnh.


Đúng 31 tháng Chạp Dương Lịch các gia đ́nh tù nhận được một món quà chính thức cuối năm, một lá thư của thân nhân đang bị giam tại trại Bắc Thái. Ông Thảo không gập lại những bạn tù Long Thành và phải bắt đầu làm quen với các bạn tù mới. Tù được lệnh trao cho một cán bộ gái tất cả tài sản, đồng hồ, bút máy, nhẫn ṿng tay, dây chuyền và tiền mặt để được liệt vào một cuốn sổ ghi tên sở hữu. Ông Thảo nhất định không đưa chiếc nhẫn cưới với lư do v́ lâu ngày không kéo ra được. Sau khi dùng xà bông mà cũng không xong th́ họ văng tục và thôi không thử tháo nữa. Ông nói dù họ có cố rút ra nhưng nếu ông cố ư giữ th́ cũng vô hiệu v́ ông nhất định không rời cái nhẫn cưới mà ông coi là tượng trưng quư báu.


Ban quản trại đều là người Bắc khắc nghiệt và khó tính. Tù thấy luôn luôn bị theo rơi sát nút. Báo cáo hằng ngày bị phân tách kỹ lưỡng, thảo luận và bị phê b́nh. Các cán bộ hung dữ và lộng quyền, không ngớt tỏ ra là người chiến thắng. Nhưng đừng lầm tưởng họ thèm muốn những ǵ chúng ta có, họ thấy chúng ta giỏi hơn họ trên mọi phương diện. Họ luôn khiêu khích, nói xiên nói xỏ, đả kích chê bai và phê b́nh. Và đây là t́nh trạng khủng bố tinh thần kinh khủng.


Về phương diện vật chất v́ quá đông người nên trong pḥng một tiếng động nhỏ cũng vang âm. Một tiếng ho, một cái hắt x́ cũng khiến một số tù nhân thức giấc. Nhiều bạn tù trong cơn ác mộng đă rên la, gào khóc. Không ai quên được một bạn già cỡ sáu chục, góa vợ với đứa con thơ dại nên đêm đêm nức nở khi đi ngủ thương xót đứa con bỏ lại miền Nam không ai săn sóc. Giếng nước duy nhất rất gần trại nên phải nấu sôi để uống. “Chồng tôi làm công tác hôi thối gánh phân nên cần tắm rửa mỗi chiều tối. Nhưng nước lạnh cóng khi xối lên người thi da đỏ ửng. Anh c̣n đùa rằng, “thật may là da và phổi c̣n tốt”.


Nhưng cái đói thật là kinh khủng. Khi c̣n ở miền Nam th́ nắm cơm c̣n thực là nắm cơm đầy đủ gạo. Ở đây, cơm phải trộn những hạt bo bo vỏ thật cứng thường phải xay ra để cho súc vật ăn. Một số lớn không muốn hy sinh bộ răng cấm nên phải ngồi nhặt các hột bo bo ra để chỉ c̣n lại được một muỗng cơm trong bát cơm độn. Nhiều người bị lủng củng tiêu hóa và bị tháo dạ. Cái đói thật khủng khiếp ngày đêm làm cho con người bớt sáng suốt, dảm ư chí và mất óc phán đoán.


“May mắn là cả bốn đội trưởng đều là bạn thân của em tôi. Nếu không nhờ các bạn đó và các y sĩ đồng nghiệp của tôi giúp đỡ th́ chắc ǵ anh đă sống đến ngày được thả”!


“Tôi cố t́m hiểu v́ sao mà anh bị giam giữ lâu thế? Phải chăng anh được nhiều bạn tù cảm mến nên anh bị giữ lâu? Anh luôn luôn được gọi lên yêu cầu hợp tác để giúp trại sinh hoạt tốt. Nếu nhận lời th́ sẽ được cấp phần ăn như cán bộ, được miễn lao động và hưởng nhiều ưu đăi. Nhưng anh đă từ chối và bị giam giữ lâu hơn”.


Đầu tháng 9 năm 1978 ông Thảo gửi thư về cho biết quản trại đă phổ biến tin cho thân nhân đi thăm và tù được nhận thực phẩm. Ông cũng dặn nếu muốn ra Bắc th́ liên lạc với một bà gốc Bắc có chồng cùng bị giam giữ với ông. Bà này biết rành Ha Nội và biết rơ manh mối chạy chọt giấy tờ di chuyển và cũng biết cách xoay xở vé xe lửa khứ hồi. Và từ nay bà Thảo biết các mánh khóe luồn lọt thật mất th́ giờ, khó khăn và tế nhị. Tất cả các sự việc đều có thể mua bằng tiền, chạy đúng chỗ và không để lộ ra v́ hối lộ là một trọng tội. Đối với bà lại c̣n khó khăn hơn v́ trước kia đă phục vụ ngụy quyền và chồng đang bị tù cải tạo.


Măi mới xin được giấy phép nghỉ nhưng chưa biết cách nào đi. May thay có một ông bạn có cô em trước làm tiếp viên phi hành cho Air Vietnam cũ và nay c̣n được lưu dụng bởi hăng Vietnam Airlines mới chưa có ai đủ khả năng thay thế. Cô này rất tháo vát và đă kiếm cho bà một vé máy bay vào tháng 11. Khi ra máy bay với xách đồ ăn khô cô ta đă giới thiệu là d́ ruột và đưa bà lên máy bay, căn dặn là đừng tỏ ra sợ sệt quá. “Khi đă lên máy bay, không ai biết được là ḿnh không có quyền xử dụng máy bay và khi về th́ đă có người cho phép đi nên không có ai dám cản trở về”.


Khi đến phi trường Gia Lâm nhỏ xíu bà lên xe quân sự chờ đón khách. Bà gọi một xe xích lô đạp về nhà cán bộ giáo dục trẻ Sơn mà bà được bà thủ trưởng Sâm giới thiệu. Cha mẹ Sơn đều là giáo sư Đại Học tiếp bà ân cần và thông cảm. Họ được ở ngôi biệt thự cũ gần hồ Hoàn Kiếm tuy chỉ dược xử dụng có một căn pḥng với một cầu tiêu lối cổ. Ông đă cơi lên một gác xép làm chỗ ngủ cho ông và con trai. “Tối đến họ dẹp bàn ghế vào tường và trải một chiếc chiếu rộng dưới sàn cho bà mẹ, cô chị dâu, cháu gái nhỏ và tôi nằm. Trong khi tôi thao thức v́ sắp gập chồng sau hơn hai năm xa cách th́ ai cũng ngủ ngon lành”.

Khi đợi người hướng dẫn đến bằng xe lửa phải mất ba tuần lễ, bà Đảnh ra phố quan sát thấy các nhóm người bán đồ lậu. Cái ǵ họ cũng có, phần nhiều là các gói nhỏ đường, trà, cà phê, bao thuốc lá và các thỏi chocolat nhỏ đựng trong các túi xách. Bà mua các gói kẹo chocolat v́ mang từ Sài G̣n ra không tiện. Họ nói mua ǵ cũng có trữ tại nhà vả trả tiền xong là hôm sau họ sẽ giao. Người hướng dẫn cho bà đến nhập bọn ngủ dêm để sáng hôm sau ra ga lúc 5 giờ cho kịp chuyến xe lửa Đông Bắc.


Người đông như kiến, chen lấn lộn xộn và “tôi cùng bà chiếm được hai chỗ trên bực ngoài toa cho đến sau khi qua nhiều ga xép mới ṃ vào được bên trong để ngồi xệp xuống sàn tầu đầy rác, đỡ nạn bụi khói và mưa phùn giá lạnh”.


Từ trạm xe lửa đi đến vùng Bắc Thái phải dùng xe ḅ. May thay bà hướng dẫn đă nhanh nhẩu quá giang được một xe chở dầu nhà binh với tiền thù lao nhỏ 20 đồng. Đến ven rừng phải thuê một xe ḅ tới trại giam qua một con đường gập ghềnh với giá 15 đ một người. Tới cổng trại, một căn nhà lợp tranh th́ cán bộ xét giấy và cho hai người một vào ngồi đợi ở một cái bàn nhỏ chữ nhật. Hai mưoi phút sau thân nhân được dẫn ra, yếu ớt, thân h́nh tiều tụy xác xơ trông thật đau ḷng. Cán bộ đứng ở đầu bàn và phải nói to cũng như không được dùng ngoại ngữ. “Tôi không biết được gập anh bao lâu nhưng mục đích tôi là xin phép anh đưa các con trốn khỏi nước. Tôi có bổn phận báo cho anh biết là phải liều lĩnh như tự sát v́ chừng 50% đến được bến tự do”. Nhưng làm sao để không cho cán bộ biết?


“Tôi nghĩ cách nói là mẹ con muốn đi vùng kinh tế mới”, thi anh xúc động hỏi lại, “Bộ chúng không đủ ăn sao”? Bà chậm răi trả lời, “Chúng muốn làm lại cuộc đời mới và gập lại hai bà ǵ đă đến đó trước rồi”. Ông Thảo suy nghĩ rồi chợt hiểu là chị và em tôi đă định cư ở Âu Châu từ lâu và dặn ḍ, “Đừng để cho các con bơ vơ, em phải đi với các con c̣n quá nhỏ”! “Chúng tôi chuyện tṛ đủ chuyện Sài G̣n trước đây, nhà cửa, t́nh trạng gia đ́nh thân nhân nội ngoại và anh không thổ lộ ǵ về hoàn cảnh của anh và số phận hiện tại”.


Sau một giờ th́ cán bộ thổi c̣i chấm dứt thăm nuôi. Các tù nhân đứng lên lượm gói quà và sắp hàng về pḥng giam. “Chồng tôi ôm tôi và th́ thầm, em phải đi với các con và như vậy trong tương lai có thể dễ t́m lại nhau”. Lần thăm nuôi chỉ có bốn người đi thăm khốn khổ. Không một lời phản kháng hay thất vọng. Nước mắt có chảy cũng trong thầm lặng. Nơi đây hy vọng c̣n ít hơn ở Long Thành. “Ră rời tôi có cảm tưởng như sống những giây phút cuối cùng và tôi không c̣n biết tôi là ai nữa. Nếu tôi ra đi cùng các con th́ rồi đây ai săn sóc anh, và biết có gặp lại nữa không”?


Chiều về tới Hà Nội, tôi e họ sẽ không cho tôi ghi vé trở về. Cha anh Sơn chở tôi bằng xe đạp ra trạm hàng không. Họ hỏi tôi đủ điều, lư do đi thăm, trú ngụ ở đâu, thấy thủ đô ra sao và đă đi thăm lăng Hồ Chủ Tịch chưa? “Tôi phải vui vẻ tỏ ra măn nguyện và phải chấp nhận bất cứ cách giả dối nào để về với các con tôi. Tôi đă thành công và được về trên chuyến bay hai ngày sau”. C̣n hơn một ngày tôi mướn một xe xích lô đi một ṿng quanh Hồ Gươm. Hồ quá nhỏ, nước đen ng̣m mà mùi hôi thối xông lên nồng nặc. Không thấy dấu hiệu hư hại v́ oanh tạc chỉ có cây cầu Doumer và đôi chút ở một bệnh viện mặc dầu họ tuyên truyền ầm ĩ là bị phi cơ hủy hoại. Tôi đă nói dối ở trạm hàng không. Tôi đă không đi thăm lăng chủ tịch mà chỉ đi xích lô phớt qua. Không có ǵ đặc sắc, chỉ là một kiến trúc lạc loài bê tông cốt sắt với các cột lạnh lẽo như trong thời cổ. Nhưng nếu tôi vào trong để nh́n thấy con người mà họ cho là thần thánh th́ tôi đă ớn lạnh về sự lọc lừa phản bội của ông ta đă đưa nước nhà vào một cuộc chiến tàn khốc, tạo nên mối chia rẽ toàn dân và cả nước”!


Hà Nội một thành phố cổ kính th́ nay đă tiều tụy, không được coi như một bà già mà là một đứa con nít thiếu dinh dưỡng lâu ngày, bụng ỏng, đít eo, chân tay khẳng khiu mang chứng bệnh c̣m cơi và già nua sớm không phương cứu chữa. “Tôi không muốn những ai đă rời Hà Nội năm 1954 trở lại để thấy sự điêu tàn khắc nghiệt v́ tiền của nhân lực đều xung vào chiến tranh. Cha mẹ Sơn cũng như người hướng dẫn tôi đều h́nh như thổ lộ là họ đă sống qua ngày hướng về miền Nam. Nhưng nay miền Nam đă xụp đổ, thế là hết cả. Cuôc viếng thăm rất có kết quả v́ tôi đă nói được với nhà tôi một điều cần thiết. Và tinh thần nhà tôi h́nh như đă vững hơn, bắt đầu yêu đời hơn và thấy hy vọng”.


Bà Đảnh đă đưa bốn đứa con vượt biển ngày 1 tháng 5 năm 1979 lợi dụng sơ hở v́ mải liên hoan ngày lễ. Cả gia đ́nh lênh đênh trên biển cả th́ gặp một chiếc tầu chờ dầu Na Uy vớt. V́ vậy khi ông Thảo được thả về th́ nhà đă mất và phải tạm trú nhà bà chị. Ông bị các đè ép từ các cơ quan công an phường, quận. Không có hộ khẩu nghĩa là không được phiếu mua thực phẩm và các đồ lặt vặt như thuốc đánh răng. Phải luôn luôn tŕnh diện và đẩy  đi vùng kinh tế mới. Nhưng nếu xa Sài G̣n th́ làm sao có được tin tức nên ông đă chán nản nghĩ liều đi trốn. Bà Đảnh phải nhắn về xin yên tâm đừng liều mạng v́ đă có chương tŕnh bảo lănh và Cao Ủy tị nạn đă đặt thêm một văn pḥng ở Sài G̣n.


Bà gửi về các giấy tờ cho nhiều nơi để khỏi thất lạc.


Cuối cùng, sau nhiều lần chạy chọt khó khăn và nhiêu khê, ông Thảo đă được giấy phép xuất cảnh. Bà Đảnh nói, “Không chối căi việc Việt Cộng đă trả lại người thân cho chúng tôi. Nhưng họ đă ra sao khi được thả? Một số đông đă chết như anh đội trưởng giúp đỡ  tận t́nh bạn tù. Anh chết tức tưởi trong tuổi hoa niên của cuộc đời. Qua hành hạ thể xác độc địa nhằm triệt tiêu nhân phẩm, Việt Cộng không tàn phá nổi thể xác nhưng đă để lại trong tâm hồn tù nhân nhiều rạn nứt in hằn. Lập trường chính trị, tín ngưỡng, ḷng yêu nước không bao giờ xóa tẩy được”. Bà Đảnh kết luận, “Tôi chấm dứt bằng một câu xúc tích của chồng tôi khi anh đặt chân xuống đất Na Uy”: “Chúng tôi vẫn sống, hy vọng của chúng tôi đă đạt được. Tôi đă có vợ con quanh tôi, hạnh phúc tôi tràn đầy. Từ nay các con tôi được bảo đảm tương lai trên một đất nước cao đẹp, tự do như Na Uy mà chúng tôi coi là miền đất hứa”.

 

 

Vài cảm nghĩ.- Cộng sản Việt Nam sùng bái Hồ Chí Minh như thánh sống. Ai cũng biết là họ Hồ mạo danh nhóm ái quốc ở Paris khi viết báo Le Paria đă dùng tên chung Nguyễn Ái Quốc (Nguyen le Patriot). Hồ đă từng nộp đơn xin làm việc với Bộ Thuộc Địa rồi đi theo cộng sản Nga để được huấn luyện thành cán bộ Đông Dương Cộng Sản. Khi qua Tầu lại lấy danh tính một người chết để thành Hồ Chí Minh. Không có lấy cái bằng sơ học,  chỉ lặp lại những danh từ Sô Viết rồi Tầu Mao, lợi dụng khí thế ái quốc chống Pháp để đổi Việt Minh thành đảng Lao Động Cộng Sản và hăm hại các người yêu nước cũng như nhiều người trong vụ đấu tố.

 

Ông ta đă học thuộc ḷng câu “Hồng hơn Chuyên” của Mao nên cũng nói “Trí Thức là Cục Phân” cho nên khi chiếm Sài G̣n chính trị bộ Hà Nội đă bỏ tù các chuyên viên của miền Nam mà huấn luyện mất bao nhiêu thời gian và công của. Hệt như “bước nhẩy vọt” của Tầu Mao trong kế hoạch sản xuất thép tiểu công trong các làng xă phí phạm bao nhiêu nhân lực đưa đến phá sản kinh tế và môi trường. Cho nên ta thấy các Y Khoa Bác Sỹ phải đi quét chợ và chuyên viên kinh tài như ông Đỗ Văn Thảo bị giam cầm trong nhiều năm. Phí phạm “chất xám” như vậy để cho ba chục năm thống nhất đất nước vẫn lạc hậu. Bây giờ kêu gọi trí thức và “chất xám” trở về xây dựng lại nước th́ thật khôi hài và có tin được chăng?

 

Trần Đỗ Cung

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính