Cuộc Tổng khởi nghĩa Cướp Chính Quyền 19 tháng Tám năm 1945 tại Việt Nam

 

L/s Phan Đức Minh

 

 

Viết bài này, chúng tôi mong uớc có dịp nói chuyện tâm t́nh với các bạn trẻ Việt Nam ở hải ngoại, là những người, v́ nhiều lư do, không có dịp biết nhiều về lịch sử Việt Nam; nhất là lúc này môn học “Văn Học & Lịch Sử Việt Nam “ đă được giảng dậy tại nhiều Trường Đại Học của Hoa Kỳ, trong lúc Cộng Đồng người Việt định cư tại Mỹ ngày càng lớn mạnh, trưởng thành, có nhiều nhân vật nam, nữ gốc Việt tham gia vào những hoạt động Chính Trị, Quân sự, Tư Pháp,Văn Hóa, Kinh Tế, Khoa Học… trong chính quyền cũng như xă hội Mỹ, cũng như nhiều quốc gia khác, ở những vị trí quan trọng. Đôi khi cần, chúng tôi xin phép ghi chú thêm bằng Anh Ngữ để các bạn trẻ dễ nhận rơ những sự việc đă xẩy ra trong Lịch Sử dân tộc của chúng ta.


 

1- Việt Nam trước 19-8-1945: Vua Tự Đức không chấp nhận mọi việc liên lạc, giao thiệp với các quốc gia khác, dù chỉ là trên căn bản thương mại mà thôi.

 

·            Các chính phủ Anh, Pháp, Tây Ban Nha lúc đó đang trên đường đi t́m kiếm thuộc địa hầu đáp ứng đà phát triển của nền công kỹ nghệ trong nước về tài nguyên, nhân công, thị trường tiêu thụ v v… cho nên đă giúp đỡ cho nhiều tàu buôn của tư bản nước ḿnh, mang theo giấy giới thiệu để xin vào Việt Nam liên lạc buôn bán làm ăn. Vua Tự Đức thẳng tay chối từ, không chấp nhận.

 

·            Chính phủ Pháp đang cần có thêm nhiều thuộc địa (Colonies), nhân dịp này, tạo cơ hội để đưa quân vào đánh chiếm Việt Nam. Đánh chiếm Gia Định trong Nam. Sau đó chiếm Đà Nẵng năm 1858. Năm 1867, Nam Bộ trở thành nhượng địa, trực tiếp cai trị bởi chính phủ Pháp. Năm 1875, quân Pháp đánh chiếm Thành Hà Nội. Năm 1884, tất cả phần c̣n lại của đất nước Việt Nam bị đặt dưới sự bảo hộ của nước Pháp (1884: French protectorate imposed over the rest of the country ).


2 - Người Pháp cai trị Việt Nam:

 

·            Năm 1897, ông Doumer làm Toàn Quyền Đông Dương (Governor General of Indochina- Viết dựa theo gốc chữ Pháp: Gouverneur Général, chớ không viết General Governor), đặt ra các thứ thuế đinh, điền, thổ trạch, muối, thuốc phiện, xuất nhập cảng. Trong thời gian này, nền nông nghiệp, công kỹ nghệ tại Việt Nam được mở mang, canh tân, phát triển, đường xá, cầu cống được xây dựng. Năm 1902, Ông Beau thay ông Doumer trong chức vụ nói trên, thiết lập chương tŕnh dạy học dựa theo kiểu của người Pháp. Pháp ngữ là ngôn ngữ chính được dùng trong các truờng học lớn nhỏ, thay thế cho nền nho học chịu ảnh hưởng của Trung Quốc. Các cơ sở bưu điện, y tế được xây dựng v v… Bộ mặt bên ngoài của đời sống xă hội Việt Nam quả thực có nhiều thay đổi tiến bộ. Tuy nhiên, người Pháp tới Việt Nam, một thuộc địa tốt nhất về nhiều mặt so với các thuộc địa của Pháp đă có lúc bấy giờ, không phải v́ ḷng tốt, giúp cho dân tộc Việt Nam tiến bộ, phát triển với “ Tinh thần tương trợ quốc tế - Spirit of International Mutuality) như trong các sinh hoạt của cộng đồng quốc tế ngày nay. Những công tŕnh mở mang, phát triển lúc đó trên lănh thổ Việt Nam, chính yếu là thúc đẩy Việt Nam theo kịp với nhu cầu đ̣i hỏi của người Pháp trong việc khai thác thuộc địa, phục vụ cho sự phát triển của nền kinh tế tại Pháp Quốc đang được kỹ nghệ hoá (industrialized) một cách mạnh mẽ trong nội địa cũng như trên thương trường quốc tế (International market ).

 

·            Người Pháp cũng cứng rắn dập tắt mọi sự chống đối đưa đến “nỗi loạn, khởi nghĩa” của dân bản xứ. Người Pháp không quên đào tạo lớp người bản xứ được hưởng khá nhiều quyền lợi, để tiếp tay với họ cai trị thuộc địa này. Sự căm hờn, uất ức của giới trí thức, lớp người hiểu biết, có tinh thần quốc gia, yêu nước, thương xót dân tộc cứ càng ngày càng âm ỉ rồi lớn mạnh dần lên.

 

·            Cụ Phan Tây Hồ đă gửi cho nhà cầm quyền Pháp 1 bức thư, nói: “Chính phủ nên chọn hiền tài, trao quyền hành cho họ, lấy lễ mà mà tiếp, lấy thành mà đăi, nới rộng quyền ngôn luận cho các nhân sĩ, báo chí để thông đạt t́nh dân, thưởng phạt nghiêm minh, kiểm soát quan lại tránh cho dân những điều bất công, oan trái, sửa đổi luật pháp, giảm bớt sưu thuế, khuyếch trương công nghệ th́ sĩ dân sẽ vui ḷng giúp chính phủ. Lúc ấy sẽ không c̣n ai lo toan tính đến việc chống lại chính phủ nữa…” Người Pháp khi nào chịu nghe những lời khuyến cáo của Cụ Phan Tây Hồ cũng như gạt bỏ lư thyết “Pháp-Việt đề huề - French- Vietnamese Concord “ do Cụ Phan Bội Châu đưa ra để thực hiện một cuộc “Sống chung” trong an b́nh vui vẻ giữa chính phủ cai trị và dân chúng bản xứ.


3 - Những cuộc chống đối của tầng lớp trí thức mới: Ở đây, v́ khuôn khổ hạn hẹp, chúng tôi chỉ nêu lên những vụ tiêu biểu, điển h́nh nhất:

 

·            Cụ Phan Bội Châu vận động cho phong trào Cách Mạng chống Pháp, nhờ sự giúp đỡ của Trung Hoa và  Nhật Bản lúc đó. Cụ bị bắt năm 1925 tại Thượng Hải rồi bị dẫn về Việt Nam trị tội. Do sự phản kháng của dân chúng trong nước lên cao dữ dội nên người Pháp không dám quyết liệt hạ thủ Cụ Phan, mà chỉ liên lạc với Nhật Bản trục xuất Cụ.

 

·            Năm 1917, ông Lương Ngọc Quyến từ Nhật Bản về Việt Nam gây dựng lực lượng đấu tranh chống Pháp, nhưng Ông đă bị mật thám Anh (British secret police) bắt tại Hương Cảng rồi giao lại cho Pháp v́ lúc đó Anh và Pháp là những “Đế quốc - Imperialist nations” đang cai trị nhiều thuộc địa trên thế giới, có quyền lợi chính sách giống nhau nên là bạn đồng minh với nhau. Ông Quyến bị giam vào nhà tù ở Tỉnh Thái Nguyên, miền thượng du Bắc Việt.

 

·            Ít lâu sau, ông Đội Cấn chỉ huy cuộc khởi nghĩa chống Pháp nhưng sức yếu nên bị quân đội Pháp dẹp tan trong vài tháng.

 

·            Sau Thế Chiến thứ I, năm 1919, một Hội Nghị Ḥa B́nh được tổ chức tại Versailles ở Pháp, một nhóm nhân vật đấu tranh cho Độc Lập của Việt Nam đang cư trú tại Thủ Đô Paris, trong đó có Nguyễn Ái Quốc (Nguyen, the Patriot), tức Hồ Chí Minh, cán bộ Cộng Sản Quốc tế và lănh tụ cộng sản Việt Nam sau này, soạn thảo một chương tŕnh 8 điểm cho cuộc đấu tranh giành Độc Lập cho Việt Nam và gửi tới Hội Nghị Ḥa B́nh nói trên. Nguyễn Ái Quốc t́m gặp Tổng Thống Mỹ Woodrow Wilson (1856-1924, vị Tổng Thống thứ 28 của Mỹ, 2 nhiệm kỳ, và được coi là 1 trong những vị Tổng Thống vĩ đại của Hoa Kỳ) để yêu cầu ủng hộ cho chương tŕnh 8 điểm nói trên, nhưng vị Tổng Thống Mỹ lại muốn Việt Nam đi đến Độc Lập theo chương tŕnh 14 điểm của Ông dành cho tất cả các dân tộc trên thế giới đang bị cai trị bởi một quốc gia khác. Mỹ chống đối chính sách thuộc địa. Thế là mộng ước của Nguyễn Ái Quốc không thành.

 

·            Năm 1924, một thanh niên Việt Nam yêu nước, Phạm Hồng Thái, đă cho nổ bom mưu sát viên Toàn Quyền Đông Dương lúc đó là Martial Merlin, đi công cán ở Nhật Bản rồi về Sa Điện, thuộc Quảng Châu, Trung Hoa. Merlin thoát chết, nhưng một số người Pháp, tổ chức tiệc tùng đón tiếp, bị chết và bị thương. Chiến sĩ Phạm Hồng Thái đă nhẩy xuống sông để tự sát, không cho Pháp bắt và khai thác lấy tài liệu, tin tức. Tinh thần chống chính quyền cai trị của thực dân Pháp càng dâng cao như băo nổi ở Việt Nam.

 

·            Năm 1925, Vua Bảo Đại lên ngôi lúc 12 tuổi. Sau đó sang Pháp tiếp tục con đường học vấn.

 

·            Tại Quảng Đông, Trung Hoa, Nguyễn Ái Quốc thành lập “Việt Nam Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội” (The Revolutionary Youth League of Vietnam), tổ chức ṇng cốt đầu tiên của Phong Trào Cộng Sản quốc tế ở Đông Dương, với mục đích cộng sản hóa toàn thể vùng này. Một Chi Bộ (Party cell) được đưa về Việt Nam gây dựng cơ sở và lực lượng chống Pháp, tạo chính nghĩa (Just cause) cho cuộc đấu tranh lâu dài. Cũng thời gian đó Việt Nam Quốc Dân Đảng (The Vietnam Nationalist Party) được thành lập với đường lối chủ trương đối lập hẳn với tổ chức cộng sản nói trên.

·            Năm 1929, thấy thời cơ đă thuận lợi, Nguyễn-Ái-Quốc - người đă được đào tạo, huấn luyện rất thuần thục về mọi chiến thuật, chiến lược đấu tranh tại Nga, đổi tên “Việt Nam Thanh Niên Cách Mạng Đồng Chí Hội “ thành “Đông Dương Cộng Sản Đảng - Indochinese Communist Party” để ra mặt hoạt động, đấu tranh theo đường lối, chính sách của phong trào cộng sản toàn cầu.

 

·            Năm 1930, Đảng trưởng Nguyễn Thái Học, lănh đạo Việt Nam Quốc Dân Đảng khởi nghĩa vũ trang chống Pháp tại Tỉnh Yên Bái, miền thượng du Bắc Việt vào ngày 10 tháng 2, nhưng thất bại v́ lực lượng không cân xứng, lực lượng quân đội Pháp được trang bị vũ khí tối tân và mạnh hơn gấp nhiều lần. Lănh Tụ Nguyễn Thái Học cùng các nhân vật lănh đạo của Đảng, 13 người, bị bắt và bị xử tử: chặt đầu bằng máy chém (Guillotine) ngày 17-6-1930. Nguyễn Thái Học cùng các đồng chí b́nh thản, hiên ngang bước lên máy chém, không chút sợ hăi. Nguyễn Thái Học c̣n để lại cho hậu thế câu nói bất hủ “Không thành công th́ cũng thành nhân”. Ông muốn nói: không đạt được mục tiêu của đại cuộc, Nguyễn Thái Học th́ ít nhất cũng xứng đáng làm một người con yêu nước của Tổ Quốc Việt Nam.

·            1932, vua Bảo Đại từ Pháp trở về nước để thực sự điều hành việc nước với hy vọng người Pháp sẽ giúp. Ông cai trị đất nước một cách tốt hơn, nhưng người Pháp phải bảo vệ quyền lợi của nước Pháp trước hết. Do đó ông Bảo Đại cũng chẳng làm ǵ được ǵ cho đất nước như Ông muốn, trong khi các tổ chức đấu tranh chống Pháp ngày một lan rộng, mạnh mẽ hơn bao giờ, làm cho ông Bảo Đại càng thêm lúng túng, nhận rơ là ḿnh không có thực quyền.

 

·            Năm 1937, Mặt Trận B́nh Dân (Popular Front) lên cầm quyền tại Pháp, chính sách của Pháp đối với các thuộc địa có nhiều thay đổi, dễ chịu hơn cho nên ở Việt Nam, các nhà lănh đạo Cách Mạng, các đảng phái công khai đứng lên tổ chức ra Đông Dương Đại Hội Nghị, tập trung sức mạnh, yêu cầu chính phủ Pháp cải cách chính sách cai trị và phóng thích các tù nhân chính trị. Trước sức mạnh đó, chính phủ Pháp nhượng bộ, chấp nhận phần lớn các đ̣i hỏi của lực lượng đấu tranh tại Việt Nam.

 

·            Năm 1940, Thế Chiến thứ II bùng nổ và lan tràn dữ dội, quân đội Nhật Bản tiến vào Việt Nam, thế đứng của Pháp bị đe dọa nên Phục Quốc Quân (Reconquering troops) Việt Nam khởi binh đánh Pháp ở nhiều nơi tại miền thượng du Bắc Việt, dựa lưng vào Trung Hoa Quốc Dân Đảng. Khoảng thời gian này là cơ hội thúc đẩy phong trào Cách Mạng tại Việt Nam bùng lên, nhằm giành quyền Độc lập, Tự Do cho quốc gia, dân tộc.

 

·            Ngày 10-5-1941: Sau cuộc Hội Nghị Đảng Cộng Sản tại Pác Bó, là Trung tâm Chỉ Huy của Nguyễn Ái Quốc, ở miền cực Bắc Việt Nam, “Mặt Trận Việt Nam Độc lập Đồng Minh - Vietnam Independence League” gọi tắt là “ Việt-minh “ được thành lập, nhằm lôi cuốn các lực lượng quốc gia chống Pháp riêng rẽ khó thành công, kết hợp lại thành một lực lượng lớn mạnh có tổ chức chặt chẽ, nhưng dưới sự lănh đạo chính yếu là của Nguyễn Ái Quốc. Họ Nguyễn ra lệnh cho Vơ Nguyên Giáp thành lập “lực lượng vơ trang, tổ chức chiến tranh du kích”, nhằm vào những nơi yếu kém của quân Pháp mà đánh. Điều này chứng tỏ Nguyễn Ái Quốc và Đảng Cộng Sản có Sách-Lược (Policy & Strategy) đấu tranh khôn khéo và hữu hiệu hơn nhiều tổ chức đấu tranh quốc gia khác cũng trong giai đoạn này. Sau đó (1942), Nguyễn Ái Quốc sang gặp Lănh tụ của Trung Hoa, là Tưởng Giới Thạch (Chiang Kai-shek), xin giúp đỡ phương tiện, nói là để cùng với Trung Hoa chống Nhật Bản, nhưng chính yếu là phát triển lực lượng vơ trang của cộng sản. Tưởng Giới Thạch đă có chính sách cho Việt Nam, lại biết rơ Nguyễn Ái Quốc là cộng sản nên cho người bắt giam 13 tháng. Lúc này, “Việt Nam Cách Mạng Đồng Minh Hội” (The Vietnam Revolutionary League), được thành lập với sự giúp đỡ mọi mặt của Tưởng Giới Thạch để chống Nhật ở Việt Nam và sau này, khi Đồng Minh đánh bại Nhật Bản th́ tổ chức này sẽ kết hợp với các lực lượng không cộng sản giành chính quyền tại Việt Nam. Đồng Minh Hội không thành công trong sứ mạng được giao phó nên Nguyễn Ái Quốc thuyết phục chính quyền Tưởng Giới Thạch là sẽ chống Nhật theo đường lối của Họ Tưởng. V́ nhu cầu chống Nhật, Nguyễn Ái Quốc được thả và trở về Việt Nam, tiếp tục lănh đạo lực lượng cộng sản đấu tranh không theo đường lối của Họ Tưởng mà theo đường lối của chính ḿnh, với cái tên mới Hồ Chí Minh, nằm trong phong trào cộng sản quốc tế. V́ họ Hồ “chống Nhật” tại Việt Nam cho nên ông ta đă nhận được sự giúp đỡ của Trung Hoa và cả Hoa Kỳ qua cơ quan OSS (Office of Strategic Services - tiền thân của CIA sau này) để cầm chân quân đội Nhật Bản tại vùng này theo ư muốn của phe Đồng Minh. Trong lúc này, Hồ Chí Minh bí mật ra lệnh cho Vơ Nguyên Giáp dùng lực “lượng nhân dân vũ trang” ngày càng phát triển, tiêu diệt luôn cả các lực lượng quốc gia (nationalist forces) một cách thẳng tay, dă man, tàn bạo, để mưu toan độc chiếm chính quyền khi Nhật Bản bị Đồng Minh đánh bại.

 

·            Ngày 22-12-1944: Theo lệnh của Hồ Chí Minh, Vơ Nguyên Giáp thành lập Trung Đội Vơ Trang Tuyên Truyền (Armed propaganda section) gồm 34 người, làm Lễ Tuyên thệ xuất quân tại xă Tân Trào, và chỉ 2 ngày sau, tấn công đánh chiếm vài đồn binh của Pháp ở Bắc Việt Nam, lúc đó tinh thần đă suy sụp, gây tiếng vang và phát triển lực lượng vơ trang bằng cách “lấy súng địch tiêu diệt địch”. Kế hoạch này của con cáo già họ Hồ đă thành công rơ ràng.

 


4. Cuộc đảo chính ngày 9-3-1945: Thế chiến thứ II bùng nổ là thời cơ thuận lợi cho các nước thuộc địa trên thế giới, trong đó có Việt Nam, nổi lên giành Độc Lập và Tự Do v́ chính quyền của các nước cai trị bị lôi cuốn vào cuộc chiến lớn lao này. Chính quyền cai trị của Pháp tại Việt Nam bị mất liên lạc với chính phủ Pháp ở Âu Châu khi pháo binh của phát xít Đức nổ như mưa băo bên bờ sông Rhine/Rhin - con sông dài nhất ở Âu Châu, chảy qua 6 quốc gia của lục địa này - khi không quân Nhật Bản oanh kích căn cứ của các quốc gia Đồng Minh (chống phát xít Đức-Ư-Nhật) tại Thái B́nh Dương.


Để giữ vững chính quyền, thực dân Pháp ra sức bắt bớ tù đầy các chính trị phạm và thẳng tay đàn áp các phong trào đấu tranh, khởi nghĩa. Tuy nhiên các phong trào đấu tranh nổi dậy vẫn không ngừng bùng lên. Ở Nam Bộ, Lê Hồng Phong và vợ là Nguyễn Thị Minh Khai, cấp lănh đạo của Đảng Cộng Sản, sau Hồ Chí Minh, vận động, hô hào dân chúng khởi nghĩa, giành chính quyền. Ở Thượng du Bắc Việt, ông Đội Cung chỉ huy quân đội Bảo An (của Pháp) chiếm Đồn Binh tại Đô Lương. Phục Quốc Quân do Thủ lănh Trần Trung Lập chỉ huy, từ đất Trung Hoa kéo về đánh chiếm tỉnh Lạng Sơn. T́nh h́nh càng thêm rối ren, hỗn loạn. Dân chúng Việt Nam phải chịu chung sự khổ sở cùng cực do quân phát xít Nhật gây ra và sự đàn áp tàn bạo của chính quyền Pháp cai trị. Bao nhiêu lúa gạo để sống đều bị quân Nhật thu vét để ăn, quân Pháp thu vét lập kho dự trữ chờ ngày quân Đồng Minh đổ bộ vào Việt Nam. Cả Nhật lẫn Pháp đều dùng mọi cách triệt nguồn sống của dân chúng Việt Nam, nhằm tiêu diệt sức đề kháng, nổi dậy chống quân xâm lược. Ruộng đất sản xuất lúa gạo bị trưng dụng (requisitioned) để trồng các các loại cây: bông, gai, thầu dầu vv… cung ứng cho nhu cầu chiến tranh của Nhật. Quan lại nhân dịp “Đục nước thả câu - Fishing in troubled waters” tha hồ vơ vét, dân chúng vô cùng căm hờn, bất măn cơ hồ không c̣n chịu nổi. Thêm vào đó, một nạn đói vô tiền khoáng hậu (Unparalleled famine) xẩy ra khắp nơi tại Bắc và miền Trung Việt Nam, làm chết gần 2 triệu người, xác chết nằm rải rác khắp thành thị đến thôn quê, đầu đường, xó chợ, bên vệ đường, có những người sắp chết vẫn c̣n cố ráng bứt cỏ, cho vào miệng theo phản xạ sinh tồn (Surviving reflex), có những trẻ em thơ dại sắp chết v́ đói sữa nhưng vẫn c̣n ôm cứng người Mẹ t́m sữa bú trong lúc người Mẹ đă chết cứng từ lúc nào. Kẻ viết bài này hồi đó đang học “Cours Supérieur - Lớp cuối của bực Tiểu Học thời Pháp”, may mắn vẫn c̣n được đến trường, nhưng cứ đến sân, trông thấy dăm ba xác chết nằm ở ngay trước hiên, cạnh cửa chính ra vào, lại tần ngần suy nghĩ vẩn vơ. Người đói khiêng xác kẻ chết đói rồi đành quay trở về nhà cho người ta đến dọn dẹp… Lửa căm thù Nhật-Pháp dâng lên ngùn ngụt. Ngay tại nhà tôi, cứ vài ngày, ông anh ruột tôi lại có 1 người bạn cùng lứa tuổi, hoặc là sinh viên ở Hà Nội, hoặc là giáo viên trong vùng đến nói chuyện vào buổi tối, dưới ánh trăng, sao. Hai người ngồi trên cái chơng tre, trải chiếu (vẫn dùng cho người giúp việc hay thợ làm vườn nằm ngủ trước đó ), khiêng ra đặt giữa cái sân gạch bát tràng rộng đủ cho tụi tôi đá banh cao su khi nghỉ hè. Hai người nói chuyện nho nhỏ luôn luôn bằng tiếng Pháp, mà khi tôi nghịch với trái banh lăn tới gần đó th́ tôi loáng thoáng nhận ra là hai người đang bàn tính chuyện… “Révolution - Cách mạng”…


Sáng ngày 9-3-1945, quân Nhật làm một cuộc đảo chánh, và chỉ trong ṿng 24 giờ, toàn thể bộ máy cai trị của Pháp tại Việt Nam hoàn toàn xụp đổ. Người Nhật tung ra khẩu hiệu “Châu Á của người Á Châu” để lôi cuốn dân chúng Việt Nam sau 80 năm sống kiếp nô lệ dưới sự cai trị của người da trắng phương Tây. Người Nhật khôn ngoan t́m giải pháp: chính phủ của Người Việt Nam cai trị đất nước Việt Nam, trong lúc Nhật Bản phải lo đối đầu với cuộc Thế Chiến hứa hẹn nhiều trận đánh quyết liệt, khủng khiếp, long trời, lở đất. Chính Phủ Trần Trọng Kim ra đời, gồm nhiều nhân vật danh tiếng. Dù thế nào đi nữa cũng là chính phủ của người Việt Nam, nên được Mít tinh trước nhà hát lớn Hà Nội sự hoan nghênh nhiệt liệt của dân chúng khắp nước, từ Bắc vào Nam. Chính phủ Trần trọng Kim chọn Quốc Kỳ và Quốc ca cho nước Việt nam mới. Bộ Trưởng Giáo Dục, Giáo Sư Thạc Sĩ Hoàng Xuân Hăn đưa ra ngay một chương tŕnh giáo dục mới, hoàn toàn bằng tiếng Việt, mọi công văn giấy tờ của cơ quan công quyền đều bằng tiếng Việt. Bộ trưởng Nội Vụ, Bác Sĩ Trần Đ́nh Nam, tẩy uế bộ máy chính quyền từ trên xuống dưới, loại trừ mọi quan chức tham nhũng, xóa bỏ mọi tàn tích của chế độ thực dân Pháp để lại, mời người tài giỏi ra giúp nước. Giáo Sư Phan Anh, Bộ Trưởng Thanh Niên, diễn thuyết, kêu gọi dân chúng, thanh niên tuổi trẻ hăy đứng lên xây dựng lại đất nước, phát huy tinh thần yêu nước, đưa Việt Nam tiến lên con đường phồn thịnh và hùng cường. Bầu trời Hà Nội như muốn vỡ tung ra trong những tiếng hô vang, những cánh tay giơ lên, biểu hiện một tinh thần Việt Nam mới, dân tộc Việt Nam quyết chí tiến lên v v…


Trước t́nh thế này, các Đảng Phái quốc gia hầu hết lại dè đặt, nghe ngóng, ḍ xét thái độ của người Nhật. Một điều thật đáng tiếc! Riêng Đảng Cộng Sản, v́ tổ chức chặt chẽ hơn, được sự yểm trợ của Quốc Tế Cộng Sản, có cơ sở khắp nơi, được huấn luyện kỹ lưỡng chu đáo, người lănh đạo lại khôn ngoan, mưu lược, nhiều thủ đoạn đă mau lẹ nắm lấy cơ hội, tăng cường gấp rút các hoạt động công khai cũng như ngấm ngầm, phát triển lực lượng quần chúng (Masses’ forces), thành lập các Đoàn Thể chính trị nằm trong Mặt Trận Việt Minh, vơ trang thô sơ: gậy gộc, giáo mác, lưỡi lê, dao găm, mă tấu, vài quả lựu đạn, mấy khẩu súng của Tàu, của Tây sử dụng từ hồi Thế Chiến thứ I, liên tục biểu t́nh, đấu tranh với khẩu trước Ṭa khâm Sứ (Bắc Bộ Phủ) - Hà Nội hiệu “Đánh Pháp, đuổi Nhật”, đáp ứng đúng với tâm lư quần chúng đang căm thù Nhật-Pháp. Họ dùng lực lượng vơ trang chặn bắt các tàu buôn chuyên chở thực phẩm, dầu ăn, dầu thắp sáng, vật dụng hàng ngày vv… lưu thông trên các sông lớn, ở Miền Bắc, bắt ép vào gần bờ, rồi dùng loa kêu gọi dân chúng quanh vùng, tự do đến lấy thoải mái đem về mà ăn, mà dùng. Trong lúc đang thiếu đói cùng cực mà được như vậy th́ dân nào mà chẳng theo! Chính kẻ viết đă vài lần chứng kiến cảnh dân chúng các làng xă đầu Huyện Tiên Lăng, Kiến An, sau sát nhập vào Hải Pḥng, kéo nhau tới khiêng, vác, gánh gồng một cách… “hồ hỡi, phấn khởi” tưởng như chết đi sống lại. Tin đồn nhanh lắm, ngày hôm sau thôi là dân làng tôi ở ngay phố Huyện cũng kéo nhau tới vùng đó, gần chục cây số (kilometer) để …” xếp hàng “ lên cầu gỗ đầu này, lấy những thứ ḿnh thích, rồi lũ lượt từ tàu thuyền đi lên bằng cầu gỗ ở đầu phía kia…Cộng sản khôn ngoan, mưu lược, thủ đoạn như thế cho nên đă chinh phục được khối dân chúng đông đảo, không những bằng cách khích động ḷng yêu nước, đánh Tây, đuổi Nhật, giải phóng dân tộc mà c̣n qua con đường “lănh đạo bao tử quần chúng” nữa. Người dân lúc đó đại đa số không cần biết cộng sản là cái thứ ǵ, họ chỉ cần được no cơm, ấm áo, không bị áp bức, bóc lột, thoát cảnh nô lệ của Pháp, của Nhật mà thôi.


* Nhật bắt buộc phải đầu hàng vô điều kiện trước lực lượng Đồng Minh ngày 13-8-1945, sau khi 2 quả bom nguyên tử của Mỹ ném xuống, đánh sụp 2 thành phố lớn và quan trọng về chiến tranh của Nhật là Hiroshima và Nagasaki. Mặt Trận Việt Minh của Đảng Cộng Sản, với Hồ Chí Minh là “Lănh Tụ, lănh đạo” về chính trị, liên lạc với quốc tế, Liên Sô, có Vơ Nguyên Giáp lănh đạo lực lượng quân sự đă đáng kể, một bên là Đại Việt Quốc Gia Liên Minh, một Mặt Trận quốc gia bao gồm nhiều đảng phái mà ṇng cốt là Việt Nam Quốc Dân Đảng và Đại Việt Quốc Xă, tranh nhau giành chính quyền. Như trên đă nói, Mặt Trận Việt Minh, do Đảng Cộng Sản lănh đạo, có cơ sở ở khắp nơi, từ thành thị đến thôn quê cho nên lúc này, cộng sản mạnh hơn, nhanh tay hơn, chỉ huy các cuộc nổi dậy cướp chính quyền ở hầu hết khắp nơi, ở tỉnh thành cũng như ở các phủ huyện. Chỉ từ 15 đến 19 tháng 8-1945, bộ máy chính quyền mới coi như nằm gọn trong tay Việt-Minh Cộng Sản. Ngày 25 tháng 8 vua Bảo Đại thoái vị (abdicated), chính phủ Trần trọng Kim bị giải tán và ngày 2- 9-1945, chính phủ do Hồ Chí Minh làm Chủ Tịch, có các nhân vật thuộc cơ quan OSS của Hoa Kỳ đứng bên cạnh, ra mắt dân chúng Hà Nội, tuyên bố sự khai sinh nền Độc Lập của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa (September 2- 1945, in Hanoi, with American OSS Officials at his side, Ho Chi Minh proclaims the Independent Democratic Republic of Vietnam…) trong bầu không khí Cách Mạng, giải phóng dân tộc sôi nổi như muốn làm vỡ tung Hà Nội … Hoa Kỳ th́ phân vân, khó xử: không muốn chế độ thuộc địa của Pháp tồn tại, nhưng Hoa Kỳ cũng không muốn Việt Nam rơi vào quỹ đạo của Phong trào cộng sản Quốc Tế, một mối đe dọa c̣n nguy hiểm hơn cả Phát Xít Đức-Ư-Nhật nữa (… the U.S. Government at this time is in a quandry: not wanting to support French colonialism but not wanting to turn Vietnam over to a communist administration…), nhưng biết làm sao vào lúc này? Hoa Kỳ quả thực đă nhận ra cái thế… tiến lên chẳng được, lùi lại cũng chẳng xong. Thôi, đành chấp nhận một thực tế không sao tránh được, nhưng Hoa Kỳ không ngờ rằng chính quyền cộng sản đó ra đời lại phát triển cùng với chính quyền cộng sản Trung Quốc sau này (1949) và các lực lượng cộng sản nhỏ bé hơn tại nhiều quốc gia Á Châu (nhất là Bắc Triều Tiên, Phi Luật Tân v v…) đồng loạt đứng vào hàng ngũ cộng sản quốc tế để đối đầu với ḿnh, gây cho Hoa Kỳ những khó khăn, thiệt hại quá lớn lao sau này. Chỉ v́ trước đây, cần đánh những trận lớn, quyết định với Nhật tại Á Châu Thái B́nh Dương mà phải trợ giúp lực lượng cộng sản này để an tâm ở phía sau…

 

Các Đảng phái quốc gia th́ không theo kịp, cơ sở quần chúng chưa đủ mạnh, chưa nắm vững và quyết định kịp thời trước t́nh h́nh biến đổi quá nhanh chóng, nên đă bỏ mất cơ hội ngàn năm một thuở, để cho đất nước Việt Nam phải đắm ch́m trong một thứ địa ngục trần gian, và dân tộc ḿnh chới với trong bể khổ của một chế độ Cộng sản cai trị bạo tàn, khắc nghiệt, vô nhân đạo theo cái “lư thuyết không tưởng - utopian theory” của Karl-Mark và Lenin cho tới tận bây giờ …!!!


San Diego, California

Luật sư Phan Đức Minh


Bài viết này đă đem lại giải thưởng văn học thứ 16 - trong đó có 5 giải là của Hoa Kỳ & Quốc Tế - cho tác giả P.Đ.M. trong dịp Lễ Công Bố Kết Quả cuộc Thi của “Viet Democratic Side’s International Forum” tại Toronto - Canada, nhân dịp Tết Kỷ Sửu - 2009. Cuộc thi này dành cho người Việt sống bất cứ nơi nào trên thế giới, kể cả ở Việt Nam.

 

 

 

 

Trang Chính     Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Phỏng Vấn     Văn Học Nghệ Thuật     Tham Khảo