Lạy thầy, con xuống núi

 

Phạm Sơn Liêm

 

 

 

Ngày xưa, bên dòng sông Chao Phraya, có một ngôi chùa cổ nằm giữa những bức tường gạch đỏ phủ đầy rêu phong.

 

Người dân trong vùng gọi đó là một ngôi chùa của những pho tượng Phật cổ, những mái tháp cao vút và những hành lang quanh năm phảng phất mùi nhang.

 

Trong ngôi chùa ấy có một chú tiểu mười hai tuổi tên Minh.

 

Minh được đưa vào chùa từ nhỏ.

 

Mỗi ngày, chú thức dậy trước bình minh, quét sân, gánh nước, phụ bếp rồi cùng sư phụ tụng kinh.

 

Sư phụ thường dạy:

— Người tu phải giữ tâm thanh tịnh.

Minh chắp tay:

— Dạ.

— Mắt thấy mà tâm không động.

— Dạ.

— Tai nghe mà lòng không chạy theo.

— Dạ.

Minh thuộc lòng những lời ấy.

Cho đến một ngày lễ lớn.

Từ sáng sớm, từng đoàn Phật tử đã kéo về ngôi chùa cổ. Những người phụ nữ mặc trang phục đẹp, tay cầm hoa sen và những giỏ lễ vật, thành kính bước qua cổng chùa.

 

Minh đang quét sân thì nhìn thấy một cô gái trẻ.

Cô cúi đầu trước tượng Phật rồi mỉm cười với người đi bên cạnh.

Minh đứng khựng lại. Chiếc chổi trong tay chú cũng đứng yên. Chú vội cúi xuống quét tiếp.

Nhưng một lúc sau lại ngẩng lên. Rồi lại cúi xuống.

Tối hôm đó, khi ngồi trước Phật đài tụng kinh, tiếng mõ vẫn vang đều:

Cốc… cốc… cốc…

Nhưng tâm trí Minh chẳng còn ở đó.

Một nụ cười.

Một ánh mắt.

Một bóng người giữa sân chùa buổi sáng.

Cứ lẩn quẩn trong đầu.

 

Sau thời kinh, sư phụ gọi chú lại.

— Minh!

— Dạ!

— Hôm nay con tụng kinh mà tâm trí đi đâu?

Minh quỳ xuống.

— Bạch thầy… con có chuyện muốn nói.

— Nói đi.

Minh lấy hết can đảm:

— Mỗi khi các cô gái trẻ dưới núi đến chùa… lòng con cứ xao động.

Sư phụ im lặng.

Minh cúi đầu:

— Con đã cố không nhìn. Nhưng càng cố quên… con lại càng nhớ.

Sư phụ nghiêm mặt:

— Đó là cám dỗ.

Minh:

— Dạ.

— Con phải giữ tâm.

— Dạ.

— Tuyệt đối không để những hình ảnh ấy kéo con ra khỏi đường tu.

— Dạ.

 

Đêm ấy, Minh nằm trên chiếc giường gỗ trong căn phòng nhỏ phía sau chánh điện.

Chú nhắm mắt.

Rồi tự nhủ:

“Không được nghĩ.”

Một lát sau… Hình ảnh ban chiều lại hiện ra. Minh mở mắt nhìn mái nhà tối om.

— Thôi chết rồi…

⸻

 

Năm Minh mười bốn tuổi.

Ngôi chùa cổ vẫn ngày ngày vang tiếng chuông.

Nhưng trong lòng chú tiểu đã không còn bình yên như trước. Mỗi lần có lễ, Minh tìm cách tránh khách. Nghe tiếng phụ nữ ngoài sân, chú xuống bếp.

Thấy các cô gái bước vào chánh điện, chú cúi mặt.

Sư phụ hỏi:

— Sao con cứ trốn?

Minh đáp:

— Dạ… con sợ cám dỗ.

Sư phụ nhìn chú thật lâu.

— Vậy thì càng phải giữ tâm.

Minh cúi đầu:

— Dạ.

Nhưng trong lòng chú bắt đầu có một câu hỏi mà không ai trả lời được:

Nếu một người còn chưa hiểu chính mình, làm sao biết con đường nào mới thật sự là con đường của mình?

⸻

Năm mười lăm tuổi.

Một buổi sáng, Minh gói vài bộ quần áo cũ vào chiếc túi vải.

Sư phụ nhìn thấy.

— Con chuẩn bị đi đâu?

Minh quỳ xuống.

— Bạch thầy, con muốn xuống núi.

— Con bỏ chùa?

— Dạ.

— Vì không chịu nổi đường tu?

Minh im lặng một lúc.

— Con muốn đi học tiếp.

Sư phụ nhìn ra dòng sông phía xa.

— Con còn nhỏ. Ngoài kia có rất nhiều thứ làm con lạc đường.

Minh gật đầu.

— Dạ.

— Có những thứ nhìn rất đẹp nhưng bên trong lại là cạm bẫy.

— Dạ.

Sư phụ đặt tay lên đầu chú.

— Nếu một ngày nào đó con hiểu được lời ta hôm nay, hãy nhớ quay về.

Minh chắp tay.

Đứng lên. Đeo chiếc túi vải.

Chú bước xuống những bậc đá cũ dẫn khỏi ngôi chùa. Đến cổng, Minh quay lại.

Sư phụ vẫn đứng đó.

Giữa ngôi chùa cổ của Ayutthaya, dưới mái ngói đã bạc màu theo thời gian, hai thầy trò nhìn nhau lần cuối.

Minh chắp tay:

— Lạy thầy… con xuống núi.

⸻

Nhiều năm trôi qua. Ngôi chùa vẫn còn đó.

Những bức tường gạch đỏ vẫn đứng bên dòng sông.

Những pho tượng Phật vẫn lặng lẽ nhìn khách hành hương đi qua.

Nhưng có một ngày, câu chuyện về một vị sư ở một ngôi chùa cổ tại Thái Lan khiến dư luận xôn xao.

Vị sư trưởng thành, người từng được Phật tử kính trọng, bị điều tra sau những cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến đời sống và tiền bạc của chùa.

Rồi những hình ảnh từ camera xuất hiện.

Một vị sư và một nữ Phật tử có hành vi quan hệ tình dục trong khu vực riêng của chùa.

Điều khiến dư luận càng sửng sốt là một cảnh được cho là diễn ra ngay trên một chiếc bàn tròn, trong không gian gần khu vực thờ tự.

Người ta nhìn chiếc bàn.

Nhìn ngôi chùa cổ.

Nhìn bộ áo cà sa.

Rồi nhớ đến hai chữ:

Giới luật.

Và câu chuyện ấy khiến người ta nhớ đến một chú tiểu năm mười ba tuổi.

Ngày ấy, Minh chỉ vì một ánh mắt của một cô gái mà đã hoảng sợ, chạy về bạch với sư phụ.

Chú sợ mình đang đi sai đường.

Sư phụ bảo:

— Phải giữ tâm.

Minh đã cố.

Cuối cùng, chú xuống núi.

Có lẽ sư phụ ngày ấy không sai.

Bởi điều đáng sợ chưa bao giờ là một người trẻ tuổi nhận ra trái tim mình có những rung động.

Điều đáng sợ là một người đã trưởng thành, đã khoác áo tu hành, đã đứng trước Phật, đã nhận sự kính trọng và niềm tin của hàng trăm, hàng nghìn người…

mà vẫn không biết giữ lấy giới hạn của chính mình.

Chiếc bàn có thể bị mang đi.

Camera có thể bị tháo xuống.

Tin tức rồi cũng sẽ chìm vào những câu chuyện mới.

Nhưng những người từng quỳ trước bàn thờ ấy sẽ còn nhớ.

Họ đến chùa để tìm sự thanh tịnh.

Họ gửi tiền, hoa và lòng thành vào nơi mà họ tin là thiêng liêng.

Và rồi họ nhận ra rằng:

ngôi chùa có thể cổ hàng trăm năm, tượng Phật có thể tồn tại hàng trăm năm, nhưng sự trong sạch của người khoác áo tu hành vẫn phải được giữ từng ngày.

Ngày Minh rời chùa, sư phụ từng nói:

— Ngoài kia có rất nhiều thứ làm con lạc đường.

Khi ấy Minh tưởng thầy chỉ nói về những cô gái dưới núi.

Sau này chú mới hiểu.

Không phải chỉ có sắc đẹp mới là cám dỗ.

Tiền bạc cũng là cám dỗ.

Quyền lực cũng là cám dỗ.

Danh tiếng cũng là cám dỗ.

Và đôi khi, nguy hiểm nhất chính là lúc một người bắt đầu tin rằng chiếc áo mình đang mặc có thể che giấu được những gì mình làm.

Bởi vậy, câu nói năm mười lăm tuổi của chú tiểu vẫn còn vang vọng dưới mái chùa cổ:

“Lạy thầy… con xuống núi.”

Và có lẽ…

xuống núi không đáng sợ.

Đáng sợ là đã ở trong chùa mà lòng vẫn chưa từng bước ra khỏi những ham muốn của thế gian.

 

 

Phạm Sơn Liêm