25 Năm sau 9/11. Ai sẽ trả lời người vợ góa?

 

Phạm Sơn Liêm

 

 

Ground Zero, New York 25 năm sau ngày nước Mỹ bị chấn động bởi vụ khủng bố kinh hoàng nhất trong lịch sử hiện đại.

 

Những cái tên vẫn được đọc.

Những hồi chuông vẫn vang lên.

Những gia đình vẫn trở lại nơi này mỗi năm để tưởng nhớ người thân.

Nhưng có một thứ vẫn chưa bao giờ được chôn xuống cùng những người đã chết:

Câu hỏi về công lý.

 

 

Tại buổi tưởng niệm 25 năm 9/11, Terry Strada, người vợ mất chồng là Tom Strada trong ngày định mệnh ấy, đã đứng trước những người từng và đang nắm quyền lực cao nhất nước Mỹ.

 

Trước mặt bà là những cựu tổng thống.

George W. Bush.

Bill Clinton.

Barack Obama.

Joe Biden.

Và Phó Tổng thống JD Vance.

 

Bà không né tránh.

Không vòng vo.

Không nói những lời ngoại giao.

Sau khi đọc tên người chồng đã mất, bà đặt ra câu hỏi mà có lẽ nhiều gia đình nạn nhân đã chờ đợi suốt 25 năm:

“Tại sao 25 năm rồi mà chúng ta vẫn chưa có công lý đầy đủ?”

25 năm!

 

Nước Mỹ đã trải qua bao nhiêu đời tổng thống?

Bao nhiêu cuộc bầu cử?

Bao nhiêu cuộc chiến?

Bao nhiêu cuộc điều tra?

Bao nhiêu phiên điều trần?

Vậy mà những gia đình mất người thân vẫn phải đứng đó để hỏi:

Ai chịu trách nhiệm?

 

Terry Strada đặc biệt nhắc đến những cáo buộc liên quan đến Saudi Arabia và cho rằng các chính quyền Mỹ nối tiếp nhau đã không làm đủ để đưa toàn bộ sự thật ra ánh sáng.

 

Bà nói rằng các gia đình đã nghe quá nhiều lời hứa.

Có những lời hứa công khai.

Có những lời hứa phía sau cánh cửa đóng kín.

Nhưng rồi năm này qua năm khác…

vẫn là chờ đợi.

Điều đau nhất là những người phụ nữ như bà Strada không đòi hỏi người thân của mình sống lại.

Họ biết điều đó không thể xảy ra.

Họ chỉ muốn biết:

Ai đã giúp những kẻ sát nhân?

Ai đã biết trước?

Ai đã che giấu điều gì?

Và tại sao sau 25 năm, vẫn còn những câu hỏi chưa được trả lời một cách thỏa đáng?

 

Đó mới là điều khiến buổi tưởng niệm năm nay trở nên đặc biệt.

Bởi bà Strada không nói riêng với một đời tổng thống.

Bà nói với cả một hệ thống quyền lực đã đi qua suốt 25 năm.

Từ chính quyền này đến chính quyền khác.

Từ lời hứa này đến lời hứa khác.

Từ những cuộc điều tra đến những hồ sơ mật.

Nhưng những gia đình nạn nhân vẫn đứng đó.

Vẫn nhớ.

Vẫn chờ.

Và vẫn hỏi.

Bà gửi thông điệp đến chính quyền Trump:

Nếu Saudi Arabia muốn được xem là một người bạn của Hoa Kỳ, thì tình bạn ấy không thể được xây dựng trên sự né tránh những câu hỏi liên quan đến cái chết của gần 3.000 người Mỹ.

Và bà nhắn với Phó Tổng thống JD Vance:

“Xin hãy chuyển thông điệp đó.”

Không phải cho riêng bà.

Mà cho tất cả những gia đình đã mất người thân.

Cho những người sống sót.

Cho những người lính Mỹ sau đó phải ra chiến trường.

Cho một nước Mỹ đã thay đổi mãi mãi sau buổi sáng ngày 11 tháng 9 năm 2001.

25 năm sau…

Những tòa nhà đã được xây lại.

New York đã đứng dậy.

Nước Mỹ vẫn đứng vững.

Nhưng đối với những gia đình có người nằm lại trong ngày hôm ấy, thời gian không thể thay thế công lý.

Một người chồng đã chết.

Một người cha đã chết.

Một người con đã chết.

Một người bạn đã chết.

Họ không thể trở về để kể lại câu chuyện của mình.

Vì vậy, những người còn sống phải kể thay họ.

Và nếu còn một hồ sơ chưa được mở…

Một bằng chứng chưa được công bố…

Một câu hỏi chưa được trả lời… thì câu chuyện 9/11 vẫn chưa thể khép lại.

 

25 năm là quá lâu để một người vợ vẫn phải đứng trước những người từng lãnh đạo nước Mỹ và hỏi:

“CÔNG LÝ Ở ĐÂU?”

Và câu hỏi cuối cùng dành cho nước Mỹ không phải là:

“Các ông đã tưởng niệm 9/11 bao nhiêu lần?”

Mà là:

“Sau 25 năm, các ông đã làm được gì để những người đã chết và gia đình của họ nhận được câu trả lời mà họ xứng đáng có?”

Xin đừng để 9/11 chỉ còn là một ngày để đọc tên người chết.

Hãy để đó còn là một ngày nước Mỹ nhắc lại lời hứa:

Sự thật phải được tìm đến tận cùng.

Và công lý không có ngày hết hạn.

Never Forget.

Đừng bao giờ quên.

 

 

Phạm Sơn Liêm

 

 

Mời đọc thêm bài: Ngày 11 tháng 9 năm đó