Sư Đoàn IV Không Quân
(Từ thuở sơ khai)
 

 


 

Nguyễn Đức Gia




TRƯỚC NĂM 1964:


Cả Vùng IV Chiến Thuật, chỉ có một Biệt Đội Không Quân duy nhất, đóng tại Phi Trường Sóc Trăng, do các Phi Hành Đoàn Quan Sát thuộc Phi Đoàn 112 đóng tại Biên Ḥa xuống. Biệt Đội Trưởng là Trung úy Nguyễn Tấn Trào.


ĐẦU NĂM 1964:


Trong Chương Tŕnh phát triển Không Quân, Bộ Tư Lệnh Không Quân quyết định cải tổ rộng lớn: Cho giải thể các Căn Cứ Trợ Lực Không Quân để thành lập các Không Đoàn Chiến Thuật.

 

KĐ 23CT tại Biên Ḥa.

KĐ33CT tại Tân sơn Nhất.

KĐ 41CT tại Đà Nẵng.

KĐ62CT tại PleiKu.

 

Riêng tại Vùng IV Chiến Thuật, tạm thời thành lập Biệt Đoàn 74 do Thiếu Tá Lưu Kim Cương phụ trách.


 

Giai đoạn đầu, trong khi chờ đợi Phi Trường B́nh Thủy (Trà Nóc) đang xây dựng chưa hoàn chỉnh. Biệt Đoàn 74 gồm có các Biệt Đội tăng phái từ KĐ 23CT và KĐ33CT xuống:


Biệt Đội Quan Sát: PĐ 112

Biệt Đội Khu Trục: PĐ 514 – PĐ 518

Biệt Đội Trực Thăng: PĐ 211

 

Các Biệt Đội này đáp tạm thời tại Phi Trường B́nh Thủy (đang xây dựng chưa hoàn chỉnh) sáng đi chiều về, v́ chưa có Đơn vị canh giữ Phi Trường.

 


CUỐI NĂM 1964:


Đơn vị chính thức đầu tiên của Biệt Đoàn 74 là Phi Đoàn 116.


Đây là Phi Đoàn tân lập dành cho Biệt Đoàn 74 được thành lập tại Nha Trang đầu năm 1964, gồm một số các nhân viên Phi Hành của các Phi Đoàn:

 

PĐ 112 Biên Ḥa, PĐ 114 PleiKu, và PĐ 110 Đà Nẵng gom lại.


Vị Chỉ Huy Trưởng đầu tiên là Thiếu Tá Nguyễn Phúc Tửng, Chỉ huy Phó là Đại úy Thái Thành Giang, sau đó là Đại úy Bùi Quang Kinh và Trưởng pḥng Hành Quân là Trung úy Lê ngọc Ấn.


Cuối năm 1964, Trung úy Ấn dẫn một Biệt Đội của PĐ 116 về Cần Thơ và tá túc tại bản doanh của Biệt Đoàn 74, là một villa hai tầng lầu của Pháp để lại, tại số 9 Phan Đ́nh Phùng, Cần Thơ.


Đây là đại lộ chính của Cần Thơ, chỉ đi bộ chừng vài bước là tới bến Ninh Kiều.
Đến đây, xin mở một dấu ngoặc, để nói về những ngày tháng đầu tiên của PĐ 116 tá túc tại villa này.


Villa này được kiến trúc theo kiểu “dinh thự,” hai tầng lầu, mái bằng, quét vôi trắng, xung quanh có hàng rào sắt. Cổng ra vào không có cḥi canh, không có trạm kiểm soát, chỉ có một binh sĩ đứng trông coi, giống như một nhân viên bảo vệ bây giờ, nên nh́n từ bên ngoài giống như một khách sạn vậy!


Thời gian đó, t́nh h́nh chiến sự chưa đến nỗi sôi động.


Các “xếp lớn” đều có gia đ́nh, nên ở ngoài phố, chỉ c̣n lại chúng tôi, một toán Sĩ Quan, tất cả đều độc thân, tuổi từ 20 tới 24 nên sinh hoạt rất là hăng say vui vẻ, chúng tôi có cảm tưởng như đang đi du lịch, đang sống trong cảnh “thanh b́nh 300 năm cũ” và lúc đó chúng tôi sống đúng nghĩa với câu:


“Phỉ chí tang bồng, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng”


Ban ngày có xe đưa ra Phi trường để đi bay.


Bầu Trời vùng IV Chiến Thuật bao gồm 16 tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long, đă tạo nên một bầu trời rộng thênh thang, nh́n thấy chân trời.


Chúng tôi tha hồ nhào lộn vùng vẫy, lúc th́ cao vút trên đỉnh Thất Sơn, lúc th́ xà xà trên đầu cây ngọn cỏ của rừng U Minh, qua Kênh Đồng Tháp, xuống tận Năm Căn, Cái Nước, rồi dọc theo ven biển bay về, ngang qua Bạc Liêu, Ba Xuyên, Vĩnh B́nh, Kiến Ḥa, Mỹ Tho, rồi men theo ḍng sông Cửu Long để về Cần Thơ.


Ôi Quê Hương ta sao đẹp quá, hơn cả gấm lẫn hoa…


Tối có xe đón về “khách sạn”


Chỉ chừng 10 phút thay quần áo civil xong là “khách sạn” đă trống trơn, tốp th́ kéo nhau ra bến Ninh Kiều, tốp khác th́ kéo nhau vào Câu lạc bộ Sĩ Quan Quân Đoàn IV, cũng nằm trên đường Phan đ́nh Phùng, chỉ đi bộ vài bước là tới, c̣n lại th́ ch́m trong sinh hoạt về đêm của Thành Phố được mệnh danh là Tây Đô.
Trong suốt quăng đời Quân ngũ, đối với những quân nhân đă từng phục vụ trong giai đoạn Sư Đoàn IV c̣n sơ khai, th́ hầu như ai cũng công nhận là không có giai đoạn nào đẹp đẽ, yêu đời và thơ mộng bằng giai đoạn này…
Rồi thời gian “qua đi…qua đi…qua đi …” Bộ Chỉ Huy của các đơn vị thuộc Biệt Đoàn 74 từ từ dọn về mỗi ngày một đông, chúng tôi đă phải trôi dạt vào khuôn viên của Viện Đại Học Cần Thơ cũ ở tạm.


 

ĐẦU NĂM 1965:


Trung tá Trần văn Minh (Tư Lệnh KĐ 62 Chiến Thuật tại PleiKu) được Bộ Tư Lệnh Không Quân điều về Cần Thơ tiếp nhận Biệt Đoàn 74 để thành lập Không Đoàn 74 Chiến thuật, thay thế Thiếu tá Lưu Kim Cương được chỉ định chỉ huy Biệt Đoàn 83 tại Tân sơn Nhất.


 

GIỮA NĂM 1965:


 

Trung Tá Trần văn Minh được bổ nhiệm làm Tư Lệnh Phó Không Quân, Trung Tá Huỳnh bá Tính được cử thay thế.


Tuy nhiên, đến khi Trung tá Nguyễn huy Ánh từ Nha Trang được bổ nhiệm về làm Tư Lệnh Không Đoàn 74 Chiến thuật, đồng thời chương tŕnh xây dựng Phi Trường B́nh Thủy cũng tạm hoàn tất.


Các đơn vị bắt đầu dọn vào Phi trường, Không Đoàn 74 chiến thuật bắt đầu hoạt động với đầy đủ các pḥng sở, ban ngành, các đơn vị trực thuộc.


 

 

TOÁN TIỀN TRẠM:


Trưởng toán: Thiếu tá Lưu kim Cương

Hành Quân: Đại úy Trần bá Hợi

Pḥng Thủ: Đại úy Nguyễn văn Triệu (hí)

Yểm Cứ: Thiếu tá: Nguyễn Trung Sơn

Bảo Tŕ: Thiếu tá Đoàn văn Đệ


 

KHÔNG ĐOÀN 74 CHIẾN THUẬT:


Tư Lệnh: Trung tá Trần văn Minh, Thiếu tá (Trung tá) Huỳnh Bá Tính, trung tá Nguyễn huy Ánh.


 

Tư Lệnh Phó: Thiếu tá Nguyễn tấn Sĩ (bị tử thương trong chuyến yểm trợ hỏa lực đêm). Thiếu Tá Ôn văn Tài, Trung tá Ông Lợi Hồng.


Các chức vụ khác lần lượt được các sĩ quan đảm trách như sau:


1/ Liên Đoàn 74 Yểm Cứ:


Chỉ huy Trưởng: Thiếu tá Nguyễn trung Sơn (sau về Tân sơn Nhất), Thiếu tá Bùi Quan Khương về thay thế.


Các pḥng sở trực thuộc:

 

Trưởng đoàn Kiến Tạo: Trung úy Nguyễn văn Trí, Trung úy (Đại úy) Lâm bá Thọ.


Trưởng đoàn Yểm trợ Hành Quân: Trung úy Vưu văn Hiển, Đại úy Bùi thế Bỉ, Đại úy Mai tấn Thế, Trung úy (Đại úy) Phạm văn Hưng.

 

Trưởng đoàn Chuyển vận: Đại úy Phan văn Phúc, Đại úy Ngô ngọc Thành

Trưởng pḥng Nhân viên: Đại úy Nguyễn đức Tuấn, Đại úy (Thiếu tá) Nguyễn thanh Vân.


Trưởng pḥng Tài Chánh: Trung úy Nguyễn quang Lợi, Trung úy Nguyễn tuấn Cường.


Trưởng pḥng Huấn Luyện: Đại úy Chế văn Thức

 

Bệnh Xá Không Đoàn 74 Chiến Thuật: Y Sĩ Trưởng Bác Sĩ Vũ hữu Bao.


Các pḥng sở biệt lập:

 

Trưởng pḥng An Ninh: Đại úy (Thiếu tá) Hồng văn Tư.

 

Trưởng pḥng Chiến tranh Chính Trị: Đại úy (Thiếu Tá) Trần như Huỳnh.


2/ Liên Đoàn Pḥng Thủ: lần lượt là:

 

Thiếu Tá Nguyễn đức Hớn, Thiếu Tá Nguyễn quang Ninh.


3/ Liên Đoàn Bảo tŕ/Tiếp Liệu: lần lượt là:


Liên đoàn Trưởng: Thiếu Tá Đoàn văn Đệ, Đại úy (Thiếu tá) Nguyễn cao Nguyên.


Liên đoàn Phó:Đại úy (Thiếu tá) Lê vinh Quang Liên đoàn Phó.


Các đơn vị trực thuộc:

 

Đoàn Bảo Tŕ cấp Đơn Vị Đại úy (Thiếu tá) Nguyễn Mạnh Đức.

Đoàn Bảo Tŕ Cấp Căn Cứ Đại úy (Thiếu tá) Ngô văn Kim.

Đoàn Tiếp liệu Thiếu tá Trần Minh Đạo, sau Đại úy Trần Hữu Phước.

Đoàn Vũ khí & Đạn Dược Thiếu tá Nguyễn Tấn Thọ, Trung úy Nguyễn Đức Cường.

4/ Liên Đoàn Tác Chiến:


Chỉ huy Trưởng lần lượt là:

Đại úy (Thiếu Tá) Vơ văn Hội (đă bị thương trong một Phi vụ yểm trợ quân bạn).

Đại úy (Thiếu Tá) Nguyễn phúc Tửng (Chỉ huy Trưởng Phi Đoàn 116 lên thay, sau biệt phái sang Air Việt Nam).

Đại úy (Thiếu Tá) Nguyễn văn Trương (Chỉ huy Trưởng Phi Đoàn 520 lên thay, sau đi du học khóa Chỉ Huy Tham Mưu/ Trung cấp Tại Mỹ).

Đại úy (Thiếu Tá) Huỳnh văn Vui (Chỉ huy Trưởng Phi đoàn 520 lên thay).
Trưởng pḥng Hành Quân Chiến Cuộc: Đại úy (Thiếu tá) Huỳnh công Đặng.
Các Phi Đoàn Trực thuộc:


Phi Đoàn Quan sát 116:

Chỉ huy Trưởng: Đại úy (Thiếu Tá) Bùi quang Kinh (sau về Bộ Tư Lệnh Không Quân/ Đặc trách Quan sát).

Chỉ huy Phó: Đại úy (Thiếu tá) Mai đức Hường.

Chỉ huy Trưởng: Đại úy (Thiếu Tá) Nguyễn văn Chín (du học Hoa Kỳ về đảm trách).
Chỉ huy Phó: Đại úy (Thiếu tá) Nguyễn Đức Gia.


Phi Đoàn Khu Trục 520:

Chỉ huy Trưởng: Đại úy (Thiếu Tá) Phạm quang Điềm.

Chỉ huy Phó: Đại úy (Thiếu tá) Bùi công Uẩn.


Phi đoàn Trực Thăng 217:

Chỉ huy Trưởng theo thứ tự:

Thiếu tá Ông lợi Hồng (sau ra Nha Trang đảm trách Chỉ huy Trưởng trung tâm huấn luyện Nha Trang).

Đại úy (Thiếu tá) Nguyễn văn Phú Hiệp (sau đổi đi đơn vị khác).

Đại úy (Thiếu tá) Mai văn Hải.

Đại úy (Thiếu tá) Trương thành Tâm.


Phi Đoàn Trực Thăng 211:

Giữa năm 1969, Phi Đoàn 211 từ Tân sơn Nhất di chuyển về và được sát nhập vào Không Đoàn 74 Chiến thuật.

 

Chỉ huy Trưởng: Đại úy (Thiếu tá) Vũ quang Triệu (Mới du học Hoa Kỳ về).


 

NĂM 1970,


Không Đoàn 74 Chiến Thuật được chọn làm thí điểm thành Sư Đoàn Không Quân đầu tiên,


Sư Đoàn IV Không Quân chính thức được thành lập. (Kể từ đây, danh xưng Tư Lệnh chỉ dành cho Tư Lệnh Sư Đoàn, c̣n từ Không Đoàn trở xuống đều gọi là Không Đoàn Trưởng hay Liên Đoàn Trưởng mà thôi).


 

VỊ TƯ LỆNH ĐẦU TIÊN CỦA SƯ ĐOÀN IV KHÔNG QUÂN


Đại Tá (Chuẩn Tướng) Nguyễn Huy Ánh.

Tư Lệnh Phó: Trung tá (Đại tá) Ông Lợi Hồng.

Sư Đoàn IV Không Quân gồm có 2 căn cứ:

Phi Trường B́nh Thủy và Phi Trường Sóc Trăng.


Các đơn vị đồn trú tại Phi Trường B́nh Thủy gồm:

A/ Bộ tham mưu Sư Đoàn:


Tổ chức theo mô h́nh Bộ Tư Lệnh Không Quân nên có nhiều Phụ Tá và Tham mưu Phó.

• Phụ Tá Quân Pháp: Chưa có.

• Phụ Tá Thanh Tra: Chưa có.

• Phụ Tá Quân Y: Do Y sĩ Trưởng Trung Tâm Y Khoa kiêm nhiệm.

• Phụ Tá An Phi: Thiếu tá Bửu Ngô.

• Tham mưu Phó Hành Quân: Trung tá (Đại Tá) Nguyễn văn Chín.

Sau này cải tổ có thêm các pḥng sở:

• Pḥng Kế Hoạch Hành Quân: Thiếu Tá Nguyễn hữu Xuân.

• Ban Kế hoạch Hành Quân: Thiếu tá Trần văn Tiếng.

• Ban Tổ Chức Nhân Lực: Thiếu Tá Nguyễn công B́nh.

• Pḥng truyền Tin Điện Tử: Trung Tá Trần Ngọc Côn Sơn.

• Pḥng Quân Báo: Thiếu Tá Lâm tùng Nguyên.

• Tham Mưu Phó Không Cụ: Trung tá Trần thế Tâm.

(Sau đổi thành Tham Mưu Phó Tiếp Vận).

• Tham Mưu Phó Nhân Viên: Trưởng pḥng Nhân Viên Không Đoàn Yểm Cứ B́nh Thủy kiêm nhiệm.


• Tham Mưu Phó Chương Tŕnh Kế Hoạch: Thiếu tá Nguyễn hoài Nam.

• Tham Mưu Phó Huấn Luyện: Thiếu tá (Trung tá) Nguyễn ngọc Thức.

(sau đổi lại là Tham Mưu Phó Nhân Huấn)

• Tham Mưu Phó Chiến Tranh Chính Trị: Thiếu tá (Trung tá) Trần như Huỳnh.

• Tham Mưu Phó Truyền tin Điện Tử: Trung Tá Trần ngọc Côn Sơn.

(sau sát nhập vào văn pḥng Tham Mưu Phó Hành Quân)

• Pḥng Hành Quân Chiến Cuộc: Thiếu Tá (Trung Tá) Huỳnh công Đặng.


B/ Các Không Đoàn Chiến Thuật:


Không Đoàn 74 Chiến Thuật:


Không Đoàn Trưởng: Đại Tá Nguyễn quang Ninh.

Không đoàn Phó: Trung tá Nguyễn văn Trương (sau đổi đi Phù cát).

Trung tá Huỳnh văn Vui (sau về Bộ Tư Lệnh Không Quân).

Không Đoàn Phó để trống.


• Phi Đoàn 116:

Phi Đoàn trưởng: Trung tá Nguyễn đức Gia , sau đi học khoa Chỉ Huy Tham Mưu/ Cao Cấp tại Long B́nh.

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Bùi Thanh Sử lên XLTV sau lên Phi Đoàn Trưởng.
• Phi Đoàn 122:

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Trần Trọng Khương.

Phi Đoàn Phó: Thiếu Tá Từ công Phước.

• Phi Đoàn 520:

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Phạm Quang Điềm (sau đi học Chỉ Huy Tham/Mưu Cao cấp tại Long B́nh).

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Bùi công Uẩn (sau được điều về văn pḥng Tham Mưu Phó Hành Quân).

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Trần quốc Tuấn lên XLTV Phi Đoàn Trưởng
• Phi Đoàn 526:

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Huỳnh Hữu Hải.

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Tạ Ḥa Hưởng.

• Phi Đoàn 546:

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Lê mộng Hoan (sau đi học Chỉ huy Tham mưu/Cao cấp tại Long B́nh).

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Lê văn Thặng lên xử lư thường vụ/Phi Đoàn Trưởng.

Không Đoàn 84 Chiến Thuật

Không Đoàn Trưởng: Trung Tá Trần Minh Thiện, (sau đổi đi đơn vị khác).Trung tá Mai văn Hải lên thay thế.

Không Đoàn Phó: Trung tá Nguyễn văn Bông, (sau đổi đi đơn vị khác).

Không Đoàn Phó: Trung tá Nguyễn thanh Cảnh.

• Phi Đoàn 225:

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Lê văn Châu, (sau đi học Chỉ huy Tham mưu / Cao Cấp tại Long

B́nh).
Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Đặng đ́nh Đạt lên Quyền Phi Đoàn Trưởng.

• Phi Đoàn 227:

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Trần châu Rết.

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Lê công Quân.

• Phi Đoàn 211

Phi Đoàn Trưởng : Trung tá Trần quế Lâm.

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Huỳnh Liên.

• Phi Đội Tản Thương 259 I :

Phi Đội Trưởng: Thiếu tá Nguyễn Trọng Thanh.


Không Đoàn 64 Chiến Thuật:


Không Đoàn Trưởng: Trung tá Trương thành Tâm.

Không Đoàn Phó: Trung tá Nguyễn văn Ức.

• Phi Đoàn 217:

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Nguyễn văn Vọng.

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Lê tấn Thinh.

• Phi Đoàn 255:

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Nguyễn Kim Hườn.

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Mai văn Chớ.

• Phi Đoàn 249

Phi Đoàn Trưởng: Trung tá Phan văn Việt.

Phi Đoàn Phó: Thiếu tá Huỳnh Liên.

• Phi Đội Tản Thương 259 H :

Phi đội Trưởng: Thiếu tá Phạm thành Quới.


Không Đoàn 40 Bảo Toàn Tiếp Liệu:


Không Đoàn Trưởng: Trung tá Nguyễn cao Nguyên.

Không Đoàn Phó: Trung tá Lê Vinh Quang.

• Liên Đoàn Trưởng Bảo Tŕ (cấp Căn Cứ) Trung tá Nguyễn mạnh Đức.

• Liên Đoàn Trưởng Bảo Tŕ (cấp Đơn Vị) Trung tá Ngô văn Kim.

• Liên Đoàn Trưởng Tiếp Liệu: Trung tá Trần hữu Phước.

• Liên Đoàn Trưởng Vũ Khí & Đạn Dược: Thiếu tá Nguyễn Đức Cường.


Không Đoàn Yểm Cứ B́nh Thủy:


Không Đoàn Trưởng: Trung tá (Đại Tá) Bùi Quan Khương.

• Liên Đoàn Trưởng Pḥng Thủ: Thiếu tá Lê công Đức, Thiếu tá (Trung tá) Trần vĩnh Đạt.

Đoàn pḥng vệ: Thiếu tá Nguyễn văn Hải.

Pḥng t́nh báo lănh thổ: Thiếu tá Bửu.

Đoàn Quân Cảnh: Trung úy Phiên.

• Liên Đoàn Trưởng Trợ Lực: Thiếu tá (Trung tá) Nguyễn Tấn Thọ.

Trưởng Đoàn Kiến Tạo: Thiếu tá Lâm Bá Thọ.

Trưởng Đoàn Truyền Tin: Đại úy Nguyễn phú Hiếu, Th/t Lê vĩnh An, Trung úy Kol Sorl Biên.

Trưởng Đoàn yểm trợ Hành Quân: Đại úy Mai tấn Thế, Đại úy Phạm văn Hưng, Đại úy Nguyễn đức Minh.

Trưởng Đoàn Chuyển Vận: Thiếu tá Ngô ngọc Thành,Trung úy Nguyễn văn Long,Thiếu úy Hoàng đ́nh Tư, Chuẩn úy Nguyễn văn Thiện.

Phân Đoàn Tổng Vụ: Trung úy Nguyễn văn Lang.

Câu lạc bộ Sĩ Quan: Thượng sĩ nhất (Chuẩn úy) Trần văn Lành.

Câu lạc bộ Hạ sĩ Quan: Thượng sĩ nhất (Chuẩn úy) Trần châu Báu.

• Các Pḥng Ban:

Trưởng Pḥng Nhân Viên: Trung tá Nguyễn Thanh Vân.

Trưởng Pḥng Tài Chánh: Đại úy Nguyễn tuấn Cường,Thiếu úy Vũ Thế Kiệt.

Trưởng Pḥng Huấn Luyện: Thiếu tá Chế văn Thức.

Trưởng pḥng An Ninh Dưới Đất: Thiếu tá Nguyễn Linh Hồng.

Bệnh Xá Sư Đoàn IV Không Quân

Bác Sĩ Nguyễn ngọc Châu, Bác Sĩ Điểu, Bác Sĩ Nguyễn Lăng Uyên, Bác Sĩ Đỗ quang Trường, Bác Sĩ Thức, Bác Sĩ Nguyễn văn Cường, Bác Sĩ Phước, Bác Sĩ Trần thái Lâm, Nha Sĩ Phó quốc Định, Bác sĩ Ngọc.


Pḥng sở biệt lập:


Trưởng Pḥng Tâm Lư Chiến: Trung tá Trần Như Huỳnh.

Trưởng pḥng An Ninh Không Quân: Trung tá Hồng văn Tư.

Các Đơn Vị Đồn Trú tại Phi Trường Sóc Trăng.


Liên Đoàn Yểm Cứ Sóc Trăng:


Liên Đoàn Trưởng: Đại Tá Nguyễn Hồng Tuyền

Một Phần của Không Đoàn 84 Chiến Thuật gồm các Phi Đoàn 225 và Phi Đoàn 227
Trưởng Đoàn Pḥng Thủ: Đại úy Đoàn Đức Long.

Trưởng pḥng An Ninh: Thiếu Tá Nguyễn Xuân Hy.

Liên Đoàn Bảo Tŕ/Tiếp Liệu: Đại úy Ngô quư Hiền.

 

 

Năm 1971


Sư đoàn IV Không Quân tiếp nhận Phi Trường Cần Thơ do Quân Đội Mỹ chuyển giao lại, nên đă lập ra Căn Cứ 40 Chiến Thuật Không Quân, Chỉ Huy Trưởng: Đại tá Nguyễn văn Bá.

 

Căn cứ Sóc Trăng được giải thể, Liên Đoàn Yểm Cứ Sóc Trăng và toàn thể nhân viên được sát nhập về Liên Đoàn Yểm Cứ Cần Thơ, và đồn trú tại Căn Cứ 40 Chiến Thuật Không Quân, gồm có:

 

• Không Đoàn 64 Chiến thuật.

• Liên Đoàn Yểm Cứ Cần Thơ: Thiếu tá (Trung tá) Lê công Đức.

• Liên Đoàn 42 Bảo Tŕ & Tiếp Liệu: Thiếu tá Nguyễn Thành Văn.

• Đoàn Yểm Trợ Hành Quân: Thiếu tá Phạm văn Hưng.

• Pḥng Huấn Luyện: Thiếu tá Phạm văn Se.

 

Các Đơn Vị Không Quân khác, nằm trong Hệ Thống Điều Hành Không Trợ cho Quân Đoàn IV.


Trung Tâm Hành Quân Không Trợ IV


Giám Đốc: Đại tá Lê Phúc Lộc.

Phó Giám Đốc: Trung tá Chu Quang Anh.

Pḥng Sĩ quan Liên lạc Không Quân: Trung tá Trương Hữu Hạnh.


Đài Kiểm Báo Paddy:


Năm 1967-1970: Trưởng Đài: Thiếu tá Nguyễn Cầu.

Năm 1970- 1975: Trưởng Đài: Thiếu tá Nguyễn Bửu Lộc.

Cả hai Đơn Vị này thuộc Bộ Tư Lệnh /Không Quân.

 

Sư Đoàn đang phát triển một cách đều đặn. Các Đơn Vị, các Phần sở hăng say hoạt Động, thật tấp nập, nhộn nhịp, th́ …Tướng Tư Lệnh bị tai nạn tử thương.


Nhân đây, cũng xin tường tŕnh vắn tắt lại tai nạn đó, để tưởng nhớ tới vị Tướng Quân hăng say với công việc, tận tụy với trách nhiệm.


…Vào một buổi trưa oi bức của tháng tư năm 1972.


Tôi đi thi hành Phi Vụ thử Phi Cơ, sau khi mở máy, di chuyển ra đầu Phi Đạo, xin Đài Kiểm Soát cho ra Phi Đạo cất cánh, th́ Đài kiểm Soát bảo tôi chờ để nhường cho Phi Cơ khác đáp trước, tôi liền ngước lên nh́n, th́ thấy một Phi Cơ Trực Thăng HU1 đang cố câu chiếc Phi Cơ L19 mới rớt cách đó mấy ngày, và rất gần với Phi Trường.


Sau 2, 3 lần nhấc thử, cuối cùng chiếc L19 cũng được nhấc lên, rồi từ từ lên cao nữa. Tôi khen thầm:

 

• Hay quá, thật là gọn gàng, đỡ tốn bao nhiêu nhân lực.

 

Khi phi cơ lên đủ cao độ, bắt đầu bay vào đáp th́ chiếc L19 ở dưới đất bắt đầu đong đưa, chao sang phải, chao sang trái, rồi bỗng bay vút lên cao về phía trước, đâm vào cánh quạt của chiếc Trực Thăng, khiến cả hai rơi xuống đất như cục đá, tim tôi thắt lại, tôi thật sự lo lắng cho Phi Hành Đoàn nào đó. Tôi liền quay trở về bến đậu, về lại Phi Đoàn th́ được biết Tướng Tư Lệnh đă tử thương!


Toàn thân người tôi như có điện giật, tê dại, h́nh ảnh ông hiện ra trong trí tôi rất nhanh như một đoạn phim về tất cả các hành động, cử chỉ, lời ăn tiếng nói của ông, và mắt tôi bắt đầu mờ dần.


Sư Đoàn IV Không Quân mất đi một vị Tư Lệnh khả kính, đa tài và nhân hậu.


Rồi, Tướng Nguyễn Hữu Tần về thay thế. Sư Đoàn lấy lại phong độ, được ít lâu, th́ hiệp định Ba Lê kư kết, mọi sinh hoạt đều khựng lại, dậm chân tại chỗ.


Những tưởng toàn dân Việt Nam sẽ được hưởng một nền ḥa b́nh vĩnh cửu nào ngờ bọn Cộng Sản Bắc Việt lật lọng, tráo trở, lại được sự ngấm ngầm làm ngơ của người bạn Đồng Minh, nên Sư Đoàn IV Không Quân đành chịu chung số phận của vận nước.


Đàn chim Sư Đoàn IV Không Quân đă phải bay tứ tán, trôi dạt khắp nơi trên Thế Giới cho tới ngày nay.


Sau 41 năm phiêu bạt, đây là lần thứ hai bầy chim t́m về với nhau, mong được gặp lại các Cấp Chỉ Huy xưa cũ, các Chiến Hữu, các Bạn Bè thân quen, Nhân Viên các Đơn Vị Bạn đă cùng Phục Vụ chung dưới bóng cờ Sư Đoàn IV Không Quân.


Như muốn được thấy lại những h́nh ảnh quen thuộc của cả Sư Đoàn, như buổi chào cờ sáng thứ bảy mỗi tuần thu gọn.


Hăy về với chúng tôi, ngày 03 tháng 07 năm 2016, ngày Hội lớn của Sư Đoàn IV Không Quân.


Qua Bản Ghi Danh tham dự, chúng tôi nhận thấy có đầy đủ mọi Đơn Vị của Sư Đoàn, từ Pḥng Thủ, An Ninh, Truyền Tin, Tiếp Vận, Nhân Viên, Huấn Luyện, Tâm lư Chiến, Tiếp Liệu, Vũ khí Đạn Dược, Kỹ Thuật, các Phi Đoàn Quan Sát, Khu Trục, Trực Thăng, Pḥng Quân Y Sư Đoàn, Hành Quân Chiến Cuộc, Bộ Tham Mưu các Không Đoàn và Sư Đoàn, có cả Asoc4 và Đài Kiểm Báo Paddy…


Đây có lẽ là lần duy nhất và chắc chắn không có lần nào khác có mặt đầy đủ các Đơn Vị Sư Đoàn IV Không Quân như lần này, là bởi v́ khi ra đi, người trẻ nhất cũng là 20 nên bây giờ nhỏ nhất cũng trên 60, Thế Hệ chúng tôi cũng trên 70 rồi, cứ ít lâu lại nghe tin có một v́ Sao rụng, như vậy đâu c̣n dịp nào nữa để mà …Chờ mong!


Qua kinh nghiệm, ngoại trừ Đại Hội Khu Trục hay Trực Thăng, c̣n ngoài ra, các đại hội khác của Không Quân, chưa thấy có Đại Hội nào lại đông Khu trục, Trực Thăng, các Đơn Vị, mọi Cấp Bậc, tham dự đông như lần này, chứng tỏ tất cả chúng ta đều cảm thấy trước khi mờ dần trong tâm tưởng mọi người, ta phải…Ta phải…


Vâng, Tôi hiểu ư Quư vị, tôi xin được nói lên cái ư đó.


Quư vị cho phép tôi được thành lập Ban Đại Hợp Xướng Sư Đoàn IV Không Quân, gồm mấy trăm người, chúng ta cùng nhau đồng ca nhạc phẩm:
“ Nếu có yêu tôi” của nhạc sĩ Trần duy Đức, thơ Ngô tịnh Yên.


Chúng ta bắt đầu nha?


Có tốt với “nhau”, hai, ba, Có tốt với “nhau”

Dạ chưa được, lớn hơn Có tốt với “nhau”

Lớn hơn nữa: Có Tốt với “nhau”

O.K tiếp tục Th́ tốt với “nhau” bây giờ,

Đừng đợi ngày mai, đến lúc “ta” xa người,

Đừng đợi ngày mai, đến khi “ta” phải ra đi.

Ôi muộn làm sao, nói lời tạ ơn.

………………………………….
Cát bụi làm sao, mà biết mỉm cười

…………………………………..
“Ta” chẳng làm sao, tạ lỗi cùng người,

“Ta” chẳng làm sao….Tạ lỗi…cùng người…”

 


Phụ chú:


V́ thời gian quá lâu, nửa Thế Kỷ, mặc dầu có sự giúp đỡ của các Quư Niên Trưởng:
Nguyễn văn Chín, Bùi quan Khương, Trương thành Tâm và các anh Phạm Quang Điềm, Nguyễn đức Cường, Nguyễn viết Trường, nhưng vẫn có thể có sự thiếu sót: Tên, Cấp Bậc, Chức Vụ V.V..


Xin Quư vị lượng t́nh bỏ qua.

Chân thành cám ơn

CaLi ngày 23 tháng 05 năm 2016

 


Nguyễn Đức Gia 

 

(Ghi chú HQPD: Nhân ngày Hội lớn của Sư Đoàn IV Không Quân, ngày 03 tháng 07 năm 2016. Xin chân thành cám ơn NT Nguyễn Viết Trường chuyển gởi.)

Tags:


Nguyen Huu Thien

Nguyen Huu Thien

Moderator

 Jul 2014

 

 

“Sư Đoàn Trưởng” hay “Tư Lệnh”?


Bài viết “Sư Đoàn IV Không Quân...” của NT Nguyễn Đức Gia thật công phu, đầy đủ; lần đầu tiên có một bài viết chi tiết như thế về tổ chức và nhân sự của một Sư Đoàn trong Không Lực VNCH.


Sau đây, chúng tôi chỉ xin phép được đóng góp đôi chút về danh xưng chức vụ “Tư lệnh / Sư đoàn trưởng” của một Sư đoàn KQ.


NT Nguyễn Đức Gia viết:


1970
Không Đoàn 74 Chiến Thuật được chọn làm thí điểm thành Sư Đoàn Không Quân đầu tiên, Sư Đoàn IV Không Quân chính thức được thành lập. (Kể từ đây, danh xưng Tư Lệnh chỉ dành cho Tư Lệnh Sư Đoàn, c̣n từ Không Đoàn trở xuống đều gọi là Không Đoàn Trưởng hay Liên Đoàn Trưởng mà thôi).

 

* * *



Thực ra ngày ấy, danh xưng “Tư lệnh” chỉ được nhiều người sử dụng khi nói chuyện, c̣n trên các văn bản, vị chỉ huy cao nhất trong một Sư đoàn KQ được gọi là “Sư đoàn trưởng”, măi tới cuối năm 1972, Bộ TTM mới chính thức cho đổi lại là "Tư lệnh".


Trong bài Ngành Vận Tải trong KLVNCH, đoạn viết về việc thành lập SĐ5KQ, chúng tôi đă chú thích:


[SƯ ĐOÀN TRƯỞNG: Trước khi các Sư Đoàn Không Quân được thành lập vào năm 1970, danh xưng các chức vụ chỉ huy cao nhất trong quân chủng Không Quân như sau: Tư lệnh Không Quân, Tư lệnh Không Đoàn. Sau khi các Sư Đoàn Không Quân được thành lập, quân chủng Không Quân chỉ c̣n một vị “tư lệnh” duy nhất là “Tư lệnh Không Quân” ở Tân Sơn Nhất, các cấp chỉ huy kế tiếp mang danh xưng mới “Sư đoàn trưởng”, “Không đoàn trưởng”. Riêng các danh xưng “Chỉ huy trưởng Liên Đoàn”, “Chỉ huy trưởng Phi Đoàn”, theo NT Lê Như Hoàn, đă được đổi thành “Liên đoàn trưởng”, “Phi đoàn trưởng” từ cuối năm 1965.


Tất cả các phân ưu, cáo phó trên nguyệt san Lư Tưởng của BTL/KQ, và các bài viết trên Đặc San SĐ4KQ trước sự ra đi của cố Thiếu tướng Nguyễn Huy Ánh năm 1972, và bài viết về việc Đại tá Nguyễn Hữu Tần được bổ nhiệm làm tân Sư đoàn trưởng SĐ4KQ, hiện được photocopy phổ biến kèm theo một số bài viết về hai ông, đều ghi rơ chức vụ là “Sư đoàn trưởng Sư Đoàn 4 Không Quân”.]

 





 



Cũng nên biết, tất cả mọi danh xưng chức vụ trong QLVNCH (gồm cả KQ) đều do Bộ Tổng Tham Mưu quy định.


Nhưng tại sao, cùng là “sếp lớn cấp Sư Đoàn”, các vị chỉ huy Sư Đoàn Bộ Binh, Sư Đoàn Nhảy Dù, Sư Đoàn TQLC th́ được gọi là “Tư lệnh”, trong khi các vị chỉ huy Sư Đoàn Không Quân lại “bị” gọi là “Sư đoàn trưởng”?


Tại sao Bộ TTM lại có sự “kỳ thị” KQ như thế?


Trước năm 1975, câu hỏi này chưa bao giờ được chính thức đặt ra, cho nên những ǵ chúng tôi viết ra sau đây cũng không nên xem là câu trả lời chính thức, mà chỉ là những ǵ được nghe từ một số vị niên trưởng và bạn bè ở văn pḥng Tham mưu trưởng BTL/KQ. V́ thế, xin mọi người cứ xem đây như chuyện... trà dư tửu hậu; riêng với quư vị hữu trách bên Bộ TTM, bên Lục Quân, nếu người viết có điều chi sơ xuất, xin vui ḷng miễn chấp.




* * *


Sau cuộc tổng tấn công của Việt Cộng vào Tết Mậu Thân 1968, Hoa Kỳ bắt đầu chương tŕnh hiện đại hóa và bành trướng QLVNCH, do MACV, Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH, và các đại diện quân binh chủng phối hợp soạn thảo kế hoạch.


Đoàn đại diện Không Quân do Đại tá VTV cầm đầu.


Dĩ nhiên quân binh chủng nào cũng ra sức “xí phần”, hoặc đ̣i được ưu tiên; chẳng hạn Lục Quân đă nhất quyềt đ̣i làm chủ gần một ngàn chiếc trực thăng UH-1 do Lục Quân Hoa Kỳ bàn giao để thành lập các Lữ Đoàn Không Kỵ (Air Cavalry Brigade) trực thuộc Lục Quân.


Các vị đại diện Lục Quân đă lập luận một cách đơn giản: phi cơ trực thăng của Lục Quân Hoa Kỳ th́ phải bàn giao cho Lục Quân Việt Nam!


Nhưng đ̣i hỏi này đă bị MACV bác bỏ ngay; lư do họ đưa ra cũng rất đơn giản: không có đủ th́ giờ, tiền bạc để huấn luyện, tổ chức những Lữ Đoàn Không Kỵ - một cấp đơn vị chưa từng có trong tổ chức của QLVNCH!


Đó là phần “hiện đại hóa”, sang tới phần “bành trướng”, khi đại diện KQ đệ tŕnh kế hoạch các Không Đoàn Chiến Thuật (Tactical Wing) hiện hữu của KLVNCH, cùng với các Không Đoàn tân lập sẽ kết hợp thành những “Sư Đoàn Không Quân” (Air Division), các vị bên Bộ TTM đă phản đối, nói rằng “Sư Đoàn” nghe lớn quá, gọi là “Lữ Đoàn” (Brigade) là đủ rồi!


Đại diện của KQ không đồng ư, lập luận: KLVNCH tổ chức theo KL Hoa Kỳ, mà trong KL Hoa Kỳ chớ hề có cấp “Lữ Đoàn Không Quân” (Air Brigade), chỉ có cấp “Sư Đoàn Không Quân” (Air Division), chẳng hạn Sư Đoàn 2 KQ trực thuộc Đệ Thất Không Lực (7th Air Force) đang phục vụ tại Việt Nam.


Cuối cùng, với sự hậu thuẫn của AFAG (Air Force Advisory Group) trong MACV, “phe ta” đă thắng: KLVNCH sẽ thành lập các “Sư Đoàn KQ”.


Nhưng không “thắng 100%”. Bởi v́ sau đó, tới phần quy định danh xưng chức vụ, Bộ TTM đă “chế” ra một danh xưng mới (không giống ai), chưa hề có trong tự điển tiếng Việt (của miền Nam) là “Sư đoàn trưởng” để gọi vị chỉ huy cấp cao nhất trong các Sư Đoàn KQ (trên thực tế, trước đó CSBV đă sử dụng danh xưng chức vụ “Sư đoàn trưởng” tuy nhiên chúng tôi không dám viết là phe ta... bắt chước!)

Dĩ nhiên, đại diện KQ lại phản đối, nhưng vô ích, Bộ TTM là “cha mẹ”!


Thế là sau khi các Sư Đoàn KQ được thành lập, cơ sở trước kia được gọi là “Bộ Tư Lệnh Không Đoàn”, nay mang tên mới (cũng không giống ai) là “Sư Đoàn Bộ”!

Nhưng riêng danh xưng chức vụ “Sư đoàn trưởng” th́ hầu như chỉ được sử dụng trên văn bản, đơn từ, trong những bài viết mang tính cách "formal", bắt buộc phải chính xác, thống nhất với các văn kiện của Bộ TTM, c̣n khi nói chuyện hoặc thưa gửi, các quân nhân KQ (và cả "người ngoài") đều gọi vị sếp lớn của Sư Đoàn KQ là “Tư lệnh”.


Chỉ có một ḿnh ông sếp lớn của Bộ Chỉ Huy Kỹ Thuật & Tiếp Vận Không Quân, Đại tá (sau lên Chuẩn tướng) Từ Văn Bê là mất luôn chức "Tư lệnh": trước kia ông là “Tư lệnh” Không Đoàn Kỹ Thuật & Tiếp Vận, sau khi Không Đoàn Kỹ Thuật & Tiếp Vận được nâng lên thành Bộ Chỉ Huy Kỹ Thuật & Tiếp Vận Không Quân, th́ danh xưng chức vụ của ông trở thành “Chỉ huy trưởng”, một danh xưng mà ông cho là nghe “yếu x́u”!


[Chúng tôi có muốn “lấy điểm” gọi ông là “Tư lệnh” cũng không ổn, bởi xưa nay không hề có chức vụ “Tư lệnh Bộ Chỉ Huy”]


Sau đó ít lâu có một ông tướng 3 sao trong Không Lực Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) - đối tác của ông Từ Văn Bê - sang thăm Bộ Chỉ Huy Kỹ Thuật & Tiếp Vận Không Quân.


Khi chúng tôi viết bản tin, ông Từ Văn Bê, vốn là một người trọng nguyên tắc, đă cẩn thận dặn ḍ phải viết theo đúng nguyên văn tiếng Hán danh xưng chức vụ của của vị khách quư: Trung tướng Tư lệnh Không Quân Cung Ứng Tư Lệnh Bộ.


Nhưng cũng chính mấy chữ “Tư lệnh Không Quân Cung Ứng Tư Lệnh Bộ” đă khơi lại “vết thương ḷng” của ông Từ Văn Bê. Ông nói với tôi:


- Anh có thấy người Tầu họ dịch “Air Logistics Command” thành “Không Quân Cung Ứng Tư Lệnh Bộ” nghe hay hơn là “Bộ Chỉ Huy Kỹ Thuật & Tiếp Vận Không Quân” của ḿnh không?


Dĩ nhiên, dù kém thông minh tới đâu tôi cũng phải hiểu rằng ông sếp lớn của ḿnh đang tiếc nhớ danh xưng “Tư lệnh”!


Cũng nên biết, trong Quân Lực Hoa Kỳ, chỉ có một danh xưng duy nhất để gọi các chức vụ chỉ huy: “Commander” cho đại đơn vị, hoặc “Commanding Officer” cho các đơn vị cấp dưới; Tàu Đài Loan dịch “Commander”, “Commanding Officer” là “Tư lệnh”, Việt Nam ta lúc th́ gọi là “Tư lệnh”, lúc th́ “Chỉ huy trưởng”, lúc lại... “Sư đoàn trưởng”, vừa nhức đầu vừa có vẻ phân biệt, kỳ thị!


Trở lại với danh xưng chức vụ “Sư Đoàn Trưởng”, vốn đă được cộng sản sử dụng trong Quân Đội Nhân Dân từ trước năm 1954; khi nói chuyện, thường được gọi tắt là “Sư Trưởng”.


V́ thế, dư luận trong Không Quân không chỉ bất măn trước việc ông sếp lớn của sư đoàn bị Bộ TTM bắt gọi Sư Đoàn Trưởng mà c̣n có những hoang mang, thắc mắc trước việc tự dưng “phe ta” lại xài từ của “phe địch”!


Rất có thể v́ những bất măn, hoang mang ấy mà về sau, khoảng cuối năm 1972, danh xưng chức vụ “Sư Đoàn Trưởng” trong quân chủng Không Quân đă được Bộ TTM cho đổi lại thành “Tư Lệnh Sư Đoàn”.


Cuối cùng, xin được nhắc lại: con số trong danh xưng của các Sư Đoàn Không Quân là số Ả-rập (1, 2, 3, 4, 5, 6) chứ không phải số La-mă (I, II, III, IV, V, VI) như trên hiệu kỳ. Theo quy định của Bộ TTM, chỉ có cấp Quân Đoàn mới sử dụng số La-mă.

 

NHT

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính