Văn hóa,Tôn giáo và Dân tộc

 

Linh mục Giuse Nguyễn Thế Quang

 

 

Hễ nói tới văn-hóa, người ta không thể không đề cập tôn- giáo. Có tôn-giáo con người mới ư thức được những khuyết điểm và giới hạn của ḿnh. Có tôn-giáo, con người mới biết tôn trọng bản thân, biết yêu thiên nhiên và ư thức được trách nhiệm với tha nhân. Mục đích của tôn-giáo là bắc một nhịp cầu cảm thông giữa người với thần linh và vạn vật trong vũ trụ. Có lẽ, v́ am tường sứ mệnh của tôn-giáo mà người xưa đă có khái niệm: “Tam giáo đồng nguyên” và đem những giáo lư của Phật, Lăo và Khổng vào văn học Việt Nam, với mục đích nhắn nhủ người đời về trách nhiệm của họ đối với xă hội. Noi gương các bậc tiền nhân, tôi xin mạo muội dùng lời Thánh-Kinh; đặc biệt là lời truyền dạy của các ngôn sứ trong Cựu-ước, dựa trên bối cảnh lịch sử của Do-thái, để nhắc nhở trách nhiệm của người Công-giáo Việt Nam đối với Tổ-quốc và Dân-tộc.

 

Theo hoàn cảnh của Việt Nam hiện nay, tôi nhận thấy là lời giáo huấn của hai ngôn sứ Hô-sê và Amos là thích hợp nhất. Trước hết, xin tŕnh bày bối cảnh kịch sử của Do-Thái: Vào thời đó Do-Thái bị chia làm hai: Nam-Triều và Bắc-Triều. Trong số các nước lân bang tranh hùng. Cả hai đều có mộng thôn tính Do-Thái. V́ Do-Thái bị chia đôi, nên lịch sử phương Nam và phương Bắc có phần khác nhau. Tuy nhiên, ở đây, tôi chỉ xin bàn đến diễn tiến lịch sử ở Bắc-Triều.  Mặc dù bị Assyria bắt buộc phải quy phục, Bắc-Triều cậy có Ai-Cập bảo hộ, nên không triềug cống Assyria, Bắc-Triều bấy giờ đang trong thời kỳ vinh quang về mặt loài người: Vương quốc mở rộng nên giầu có, nhưng trong đó, sự xa hoa của kẻ quyền thế gia tăng bên cạnh cảnh cùng quẩn của những người bị áp bức, bóc lột. Cảnh linh đ́nh của lễ nghi che đậy sự thiếu sót những tấm ḷng đạo đức đích thực. Chính trong bối cảnh lịch sử này Hô-sê và Amos xuất hiện. Hai ông đă lên tiếng chống lại những bất công trong xă hội, sự ngu muội của triều đ́nh đă dựa vào Ai-Cập hơn là chân lư, và chính sách ngu dân của các thầy cả tư tế!

 

Nh́n lại đất nước hiện nay, tôi thấy lịch sử Giáo-Hội Công-Giáo Việt Nam h́nh như đang bị rập khuôn lịch sử Bắc-Triều Do-Thái. V́ thế, tôi xin tŕnh bầy với những người Công-giáo lời Chúa dậy qua hai ngôn sứ Hô-sê và Amos. Hy vọng người Công-giáo Việt Nam biết cảnh tỉnh và ư thức được sứ mạng làm ngôn sứ của Thiên Chúa, lên tiếng chống lại những bất công và vô đạo!

 

Lời Chúa phán cùng Giáo-hội Việt Nam qua tiên tri Hô-sê (10:1,2,3,8,12-14):

“Giáo-hội là cây nho um tùm, trổ ra hoa trái. Trái càng nhiều, nó càng càng tăng số nhà thờ. Đất càng mầu mỡ, nó càng trau dồi lễ nghi”. Chính Người, Người sẽ phá đổ các nhà thờ. Người sẽ hủy bỏ các lễ nghi. Bấy giờ chúng sẽ nói: “Chúng ta không người hướng dẫn, v́ chúng ta không thực ḷng thờ phụng Thiên Chúa; vả lại, người hướng dẫn để làm ǵ? Những đền thờ nguy nga lộng lẫy khoe khoang những giầu sang và những quyền thế trần tục sẽ trở nên hoang tàn. Khi chọn con đường thủ thân thay v́ sống theo chánh đạo, nó đă chọn chết thay sống. Nhưng nếu biết được chủ nghĩa cá nhân của nó là ảo mộng, th́ nó sẽ thà chết c̣n hơn.

 

“Hăy gieo công b́nh, bác ái, yêu thương. Hăy gặt tín nghĩa và ḥa thuận. hăy khai khẩn các vùng đất vô thần hoang dại. Đă đến lúc phải quay về với Thiên-Chúa, để Ngài mưa sự công chính trên toàn dân. Song các ngươi đă cậy vào thế quyền, đă sống dựa vào ảnh hưởng chính trị của kẻ khác, mà không theo điều chính nghĩa của Thiên-Chúa. Th́ này, trong các ngươi, tiếng giặc ào ào vang dậy. Các đền thờ và văn pḥng của các ngươi sẽ tan hoang”.

 

Lại ở một nơi khác, Thiên-Chúa phán cùng Giáo-hội Việt Nam qua Hô-sê như sau (2:4,6,9,12,14):

“Hăy cáo tội mẹ ngươi đi. Quả thế, nó đă không c̣n là vợ ta, và ta không c̣n là chồng nó. Con cái nó ta sẽ không thương, v́ mẹ nó là loại không biết giữ tiết hạnh, đi theo lũ cầm quyền xảo quyệt làm nhơ uế tấm thân. Nó nói: “Tôi muốn chạy theo các t́nh lang Thực-dân và Cộng-nô, những khách cho tôi lợi cá nhân, lộc bản ngă. Vậy nên, ta lấy gai chận nó đi, quanh nó ta đắp tường rào, khiến nó không t́m được ngơ. Nó sẽ đuổi bọn t́nh lang nhưng không kịp. Nó t́m chúng, nhưng sẽ không được tiếp kiến. Ta sẽ lột trần cái giả dối, trắc nết của nó trước mặt những t́nh lang của nó, và sẽ không đứa nào giựt nó thoát khỏi tay ta. Ta sẽ băi mọi cuộc truy hoan của nó, đại lễ, ngày sóc, ngày hưu, ngày hội, hết thảy. ta sẽ tàn phá nho với vả, điều nó đă nói: “công son phấn của tôi, do các t́nh lang đă tặng”. Ta sẽ biến tất cả thành rừng hoang, để cho dă thú ngốn sạch…

 

Ta sẽ đem nó vào sa mạc và nói khó với nó. Từ đó, ta sẽ ban cho nó vườn nho và cửa hy vọng. Ở đó, nó sẽ vọng lại những ngày c̣n thơ. Ta sẽ đính hôn với người măi măi, bằng công b́nh, bác ái, yêu thương và hiệp nhất”.

 

Và qua ngôn sứ Amos, Thiên-Chúa cũng phán cùng GHVN như sau (5:7,15,21-27;8:4-7):

“Khốn cho những kẻ tráo đổi công lư thành khổ ải và lẽ công chính, th́ hất nhào xuống đất. Nơi công môn chúng ghét người đàn hặc; chúng nhờm tởm những người nói điều chân lư.

 

V́ các ngươi chà đạp kẻ yếu đuối và bóc lột người nghèo, nên các ngươi xây nhà mà rồi sẽ không được ở, trồng cây mà sẽ không được ăn. Phải, ta biết rơ tội ác của các ngươi; các ngươi bắt nạt người ngay, hối lộ và nhận của hối lộ, làm ngơ trước những cuộc đàn áp tôn giáo, và gây ra những bất công xă hội, xua đuổi những người bần cùng, khốn khổ. Khiến cho những người biết đức bị bịt miệng!

 

Hăy t́m sự lành, đừng t́m sự dữ, ngơ hầu các ngươi được sống. Hăy ghét sự dữ và mến đức nhân lành. Hăy đề cao công lư nơi công môn. May ra Thiên-Chúa sẽ đoái thương…”

 

“Ta từ chối các lễ lạy của các ngươi. Nghi thức linh đ́nh của các ngươi ta không ngửi được. Của lễ các ngươi dâng hiến ta không nhận, lời cầu b́nh an của các ngươi ta không nghe. Muốn cho của lễ và lời cầu nguyện được ta chấp nhận, hăy sống công b́nh và bác ái…”

 

“Hăy nghe điều này hỡi quân chà đạp kẻ khốn khổ, và muốn tận diệt những người cùng khổ. Các ngươi nói: “Bao giờ nhà nước cho phép để ta tổ chức lễ lạy linh đ́nh? Bao giờ nhà nước cấp giấy để ta đập nhà thờ này, xây nhà thờ khác? Muốn được những điều này, hăy chú trọng về nghi lễ mà coi nhẹ đời sống bác ái và yêu thương xă hội.”

 

Thiên Chúa đă thề rằng: “Không bao giờ làm ngơ trước những tội ác của các ngươi…”

 

Trong khi cục diện chính trị thế giới đă và đang thay đổi nhanh chóng, Việt Nam được coi là một con chốt nhỏ. V́ đua đ̣i theo đời sống vật chất, theo chủ nghĩa cá nhân và hưởng thụ, thế giới không chú trọng mấy đến vấn đề nhân quyền và chân lư. Sự việc này, tuy không may, nhưng nó giúp con người Việt Nam ư thức được là họ không thể dựa vào cái gọi là Liên Hiệp Quốc, mà phải tự ḿnh t́m nẻo thoát cho ḿnh. Trong khi “chính quyền” cộng sản th́:

 

1.  Mở cửa cho thế giới vào bóc lột sức lao động của người dân Việt Nam.

2.  Hối lộ, tham nhũng và bóc lột những người bần cùng, khốn khổ.

3.  Khuyến khích thanh niên nam, nữ ăn chơi trác táng, làm suy đồi nền văn hóa Việt Nam.

4.  Đàn áp và chia rẽ tôn giáo.

5.  Bán dân, và kư giấy nhượng đất, biển đảo cho Tầu…v…v…

 

Vậy th́, một số  người trong giáo hội Việt Nam, tuy biết chuyện, nhưng lại bưng tai, bịt mắt, không dám công khai lên tiếng một cách mạnh mẽ. Đă vậy, khi có người lên tiếng, họ c̣n bắt chước Amasya, tư tế của Bêthel ở Bắc Triều, cấm cản không cho nói. V́ họ gieo giống này, họ sẽ gặt hoa trái như Amasya.

 

Có người cho rằng, sở dĩ có sự im hơi, lặng tiếng v́ hoàn cảnh không cho phép họ lên tiếng, nên họ khôn ngoan im lặng chờ đợi sự can thiệp của ṭa thánh. Hỡi những người Công-giáo, khi chúng ta chịu phép rửa tội, th́ chúng ta đă gia nhập Hội thánh hay một giáo triều? Tất nhiên, là chúng ta gia nhập Hội thánh. Xưa kia, Giáo hội c̣n mạnh ở phương Tây, v́ nhiều người c̣n để ư đến quyền lợi chung, c̣n chấp nhận nền tảng luân lư và đạo đức của Giáo hội. V́ thế, các nhà lănh đạo c̣n kiêng nể Giáo hội. Nhưng ngày nay, người ta coi Giáo hội như một chướng ngại, cho nên họ dường như coi ảnh hưởng của giáo hội trong lănh vực chính trị không có “kư lô” nào cả. Tuy nhiên, không v́ thế, mà Giáo hội nhượng bước, dung túng tội lỗi của con người. Nếu người Công giáo Việt Nam cứ dựa vào ảnh hưởng chính trị của Giáo triều La-Mă, th́ chẳng khác ǵ Bắc Triều Do Thái dựa vào sự bảo hộ của Ai Cập, mà không chu toàn sứ mệnh nâng cao chính nghĩa và chân lư. Một khi dân chúng không được hướng dẫn theo chân lư, họ không c̣n nền tảng để mà sống phục vụ nữa. Ai sống mặc ai. Khi đến t́nh trạng đó, th́ ngoại bang dễ dàng xâm lấn và giáo triều La-Mă không tài nào can thiệp kịp thời. Lúc bấy giờ, quan th́ lo quyền lợi của quan, dân th́ để việc nước cho quan và triều đ́nh. Đại nạn mất nước tất nhiên sẽ xẩy ra!

 

Có người lại quan niệm rằng, nếu lên tiếng có hiệu quả, th́ mới nói, bằng không tốt hơn là im lặng. Tôi đồng ư, là muốn lên tiếng phải tùy thời. Nói về thời, th́ chúng ta nên nhớ là cộng sản đă cưỡng chiếm toàn lănh thổ Việt Nam trên nửa thế kỷ. Xin hỏi, cho đến lúc nào là lúc Giáo hội Công giáo Việt Nam mới lên tiếng bênh vực cho nhân quyền? Vả lại, tôi chưa từng nghe nói: “Thời cơ tạo anh hùng”, mà chỉ nghe nói: “Anh hùng tạo thời cơ”.

 

Mặt trời chiếu không phải đợi có người tắm nắng; con chim hót không cần ai khen; người công chính làm việc nghĩa không cần không sợ uổng công. Nếu sợ bị uổng công, thất bại, vô ích mà không lên tiếng nói cho những người bị áp bức, th́ không xứng đáng làm môn đệ Đức Kytô.

 

C̣n bàn về cách, th́ chúng ta hăy nh́n vào gương của Đức Kytô; trong suốt thời gian rao giảng, tuy Người không lên án tội nhân, nhưng Người không ngừng kêu gọi sống công b́nh, bác ái, yêu thương và hiệp nhất. Với người đàn bà ngoại t́nh, Người sẵn sàng tha thứ, nhưng tha thiết khuyên nhủ: “Hăy về và đừng phạm tội”. Đối với những việc làm bất chánh của họ, Người mạnh mẽ lên tiếng bênh vực cho kẻ yếu: “Khốn thay cho các ngươi, hỡi luật sĩ và biệt phái…” (Mt: 23:13-36).

 

Có người lại ngây ngô nói rằng: Dẫu sao sự áp bức của đảng cộng sản cũng giúp cho người ta đời sống tâm linh, siêng năng việc đạo nhiều hơn. Hăy phân biệt giữa “chu toàn nghi thức” và “sống đạo”. Người tín hữu Việt Nam, tuy đi nhà thờ, đi lễ nhiều, nhưng trong cuộc sống họ luôn luôn phải bon chen, lo mánh khóe v́ miếng ăn; ngay cả những trẻ em cũng học được những thói ma mănh, lừa bịp, th́ thử hỏi họ có “sống đạo” hay không? Và như vậy, th́ những lời cầu nguyện của họ có được Thiên Chúa chấp nhận hay không? “Xem quả th́ biết cây”. Sự im lặng của Giáo-hội Việt nam không củng cố thêm niềm tin của các tín hữu Việt nam. Trái lại, suốt gần 39 năm qua, nền văn hóa và đạo đức của người Việt nam nói chúng, và của người Công-giáo Việt Nam nói riêng, đă xuống dốc rất nhiều. Xét cho cùng, Giáo-hội Việt Nam không phải là tuyệt đối không lên tiếng, nhưng chưa lên tiếng một công khai và cách mạnh mẽ, và đây là một thiếu sót.

 

Như vậy, giờ đây, đă đến lúc chúng ta phải nh́n nhận th́ Đức Kytô mở tai, mở mắt và mở miệng của chúng ta, để chúng ta có can đảm và nghị lực mà lên tiếng cho những người thấp cổ, bé miệng. Nhân danh Đức Kytô, tôi tha thiết kêu gọi tất cả những người Công-giáo Việt nam hăy can đảm tạo cơ hội… để chúng ta cùng nhau lên tiếng bênh vực cho nhân quyền, cho chính nghĩa và công lư. Dù “chính quyền” Việt Nam có biến thể từ Cộng sản ra Tư bản, mà đường hướng của họ bất chính, th́ chúng ta vẫn cần phải tỉnh thức đối với họ.

 

Tôi không kêu gọi bạo động, đổ máu, nhưng tôi tha thiết kêu mời mọi người Công-giáo Việt Nam hăy sống theo sứ mệnh làm ngôn sứ cho Đức Kytô, đấng đang bị chủ nghĩa cá nhân và hưởng thụ của cả hai khối Tư bản và Cộng sản kết án. Với danh nghĩa một Linh mục Việt Nam, với danh nghĩa công lư và sự thật, tôi xin vọng lại lời xin lỗi của Đức giáo chủ của Giáo-hội Công-giáo, và trong trường hợp này xin lỗi cùng con dân nước Việt Nam, v́ người Công-giáo Việt nam chúng tôi đă không sống đức tin của ḿnh, không theo chân lư, không noi gương Đức Kytô, không lên tiếng cho những người dân bị áp bức, bị cầm tù và bị bóc lột đến khốn cùng, một cách bất công!

 

Lời xin lỗi của tôi, không phải là một sự rút lui của một kẻ què quặt. Song nó là một quyết tâm, phát xuất tự một niềm tin rằng:

Cũng như Đức Kytô đă nói với tôi rằng: “Chúng ta vẫn có nhau măi măi trong tương lai, vẫn tiếp tục cuộc hành tŕnh với nhau”. Những con dân Việt Nam sẽ, trong Đức Kytô, đón nhận lời cáo lỗi của tôi. Chúng ta sẽ cùng sánh bước vào tương lai sáng lạn!

 

Vài ḍng tâm huyết ghi vào trang giấy. Tri ngă tội ngă thời tùy ḷng người đọc.

 

 

Ngày 02/12/2013

 

 

Linh mục Giuse Nguyễn Thế Quang

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính