Lễ Ging Sinh: Khai hoang trong t

 

Lm Chương

 

 

Nghe ni, người ta dự tr thiết lập nh my lm giấy, tại một tỉnh thuộc miền xui. Nh my do nước Thụy Điển bn trời u viện trợ cho nước ta. Khng biết cng trnh đ khởi cng hay chưa. Chỉ nghe tin đồn, m tin đồn th thực hư chẳng lấy g lm chnh xc. Nhưng c điều chắc chắn, những người thất trận từ miền Nam xa xi, bị đẩy tuốt ln vng mạn ngược, đ được lệnh khai hoang, ph rừng để trồng cy bạch đn. Lc đầu, khng ai biết trồng bạch đn lm g. Mi sau, mới vỡ lẽ ra rằng, thn gỗ xốp của bạch đn c thể dng lm giấy. Nh my chưa xy, đ bắt tay vo việc tạo nguồn nguyn liệu cung cấp. Quả l biết lo xa!


Những thng ma Đng. Trời Việt Bắc mang một mu trắng đục. Chưa ni tới ci rt trn da thịt, chỉ nhn mu trời ảm đạm, đ thấy buốt cả tm hồn. Kẻ đi đy, o rch, xc ve. Lng sầu qu cũ. Nếu so với kẻ đi xy Vạn L Trường Thnh vo thời Tần Thủy Hong, chắc cũng c điểm tương đồng. Sử sch ngn năm xưa chp lại, tiếng ku ai on cn nghe văng vẳng theo ngọn Đng phong dọc suốt dy Trường Thnh. Kh uất xng ln, my m che m một gc trời pha Bắc Hm Dương. Chế độ nh Tần bị diệt, cung A Phng cũng chy thiu. Đền đi cung điện nguy nga, bỗng chốc ho tro tn. Trải qua bao nhật nguyệt nắng mưa. Hươu nai chạy trn nền cũ. Lau sậy lt đầu. Chứng tch một thời c nghiệt kinh thin, cn lại một Vạn L Trường Thnh. D nhn loại khng muốn ti diễn chế độ bạo tn, nhưng cc sử gia khẳng định rằng, lịch sử lun lun lặp lại. V lịch sử Việt Nam đang lặp lại ci thời Tần Thủy Hong, hơn hai ngn năm trước. Khng gian, thời gian sai biệt, tnh huống chẳng khc g nhau. Đốt sch v đy ải con người, dường như sao nguyn bản của chnh sch nh Tần.


Ln miền Thượng Du, đứng đu cũng thấy ni non bốn bề vy hm. Trng về Ty Bắc, l nh một dy chắn ngang tầm mắt. Ni nho sương, khng r nt. Muốn sang bn kia, khu vực được chọn trồng cy bạch đn, phải qua đo. Đo khng cao m dốc ngược. Thế đất yn ngựa nằm vắt ngang dy ni. Thoạt nhn, đ ngao ngn đi chn. Đường đo trơn ướt, gập ghềnh đ tảng, luồn lch qua những cy nhỏ cy to, quanh năm che khuất mặt trời. Đ ni ngậm sương lu ngy, phủ o ru phong. Người đi trước, nhỡ lm lăn một tảng đ, kh lường được tai nạn khốc liệt cho người đi sau. C nhiều đoạn đo cheo leo bn bờ vực. Tay bm vo cy, chn lần từng bước. Sơ ng xuống vực, mất mạng như chơi.


Đon t ln dốc lom khom, thn chi về pha trước, trng như những con ốc sn to lớn dị thường, từ từ b trn miệng vực. Để chống ci rt thin nhin, c bao nhiu o quần v vu, t nhn đều chm đụp cả ln người. Trn lưng lại chở thm chiếc ba l tự tạo. Trong ấy đựng nhiều thứ vặt vnh, nhưng v cng cần thiết cho một một đời sống vốn đ đơn giản ho đến mức tối đa. Những hnh nhn biến tướng, thnh những hnh th kỳ dị biết di động. D đ trm nhiều lớp o quần, nhưng vẫn thấy rt. Rt từ đu trong xương rt ra. Rợn từng hồi, dọc theo xương sống. Rt thắt ruột gan v đi. Rt luồn vo đường gn thớ thịt, tạo thnh cơn run.


Ln tới đỉnh đo, ngồi lại nghỉ mệt. Ủ hai bn tay trong cặp đi, sưởi ấm cho những ngn lạnh t. Hai bn sườn ni mịt m sương trắng. Nhn xuống lũng, my nặng mu ch, la đ trn thn bản. Vời trng xa xa. Khng gian m đục, chẳng thấy chn trời. Lm người quen sống tụ họp nơi những vng đất thấp. Ln cao, cảm gic chnh vnh hiu quạnh lạ lng. Kh ẩm. Cy l ướt m sương. Trời đứng gi. Mọi vật chung quanh im lm, dường như nn thở. Chỉ c lũ vắt rừng đang m thầm hoạt động. Nghe hơi người, vắt từ l mục b ln, bm vo kẻ ngn chn. Vắt trn l cy bung mnh rớt xuống, chui vo cổ o. Khi nghe da thịt ngứa ngy, con vắt đ no mu rồi.
Trn mặt địa cầu, nơi no cũng c loi ht mu. Nhưng so ra, trong tất cả cc loi ht mu, khng c loi no kinh khủng bằng loi Cộng sản. Loi Cộng sản, khi đ ht mu người, th ht đến cạn kiệt sự sống. Những kẻ đi đy hm nay, đang bị xuất huyết bởi chnh đồng loại của mnh.


Trong nỗi cng khốn, chợt nghĩ đến một nh văn ngoại quốc. ng ta cảm thấy bị lưu đy ngay trn qu hương mnh. Ở những quốc gia bnh yn sung tc, cuộc đời nhn tản mi, lm người ta nhm chn. Họ muốn tm cảm gic mới cho tm hồn, tưởng tượng ra mọi nỗi thống khổ để quằn quại rn la cho thn phận kiếp người. Trn qu hương ti, những thứ đ chẳng cần tưởng tượng. Tất cả những bất hạnh khổ đau no cũng đều hiện thực. Chiến tranh. Ngho đi. Chết chc. T đy. Khng vo địa ngục, cũng thấy cảnh A Tỳ. Quỷ V Thường hiển lộng. Những đấng Từ Bi Cứu Thế đều bỏ đi xa. Chng sinh lặn ngụp trong bể trầm lun. Ku go. Than khc. Chẳng thấy ai ra tay cứu độ. Thế mới biết, tại sao Lo Tử một mnh cưỡi tru xanh biệt tăm vo ni. Nhưng, thời của Lo Tử cn c thể tm nơi cao sơn cng cốc lnh đời. Thời của chng ti, ẩn trong hang cng x ni cũng chẳng yn thn. Người ta sẽ li ra, gn cho đủ thứ tội ln đầu. Thnh phần x hội ở đy, được phn chia rất r. Quỷ v Người. Con người ở dương thế, nhưng sống trong trạng thi địa ngục. Pha sau những khẩu hiệu tưởng chừng dẫn tới thin đng, thật ra l đường về m cảnh. Lm người trong thời của ti, thường xuyn đi trn chng gai lửa đỏ. Tinh thần khủng hoảng, nhn đu cũng hồ nghi c họng sng lưỡi l rnh rập. Đm chập chờn c mộng. Nghe tiếng ch sủa, giật mnh thảng thốt. Nghe g gy bo hiệu bnh minh, sợ c kẻ tới nh gọi đi thẩm vấn. Bị thẩm vấn l điềm bo tai ương, dữ nhiều lnh t.


Ln đo đ vất vả. Xuống đo, cng vất vả hơn. Khng vận dụng sức lực nhiều, nhưng lắm rủi ro. Bất cứ lc no cũng c thể sẩy chn lăn xuống vực. C nhiều đoạn dốc ngược, khng thể di chuyển bằng đi chn. Ngồi m tuột dốc. Thương cho ci đt quần. Lết xuống tới chn ni, đt quần mn rch te tua. Hon cảnh kh khăn thiếu thốn, ci ăn ci mặc l qu. Mảnh vải che thn bị rch, cũng đau như chnh da thịt mnh xy xước.


Qua tới khu vực chọn trồng bạch đn, việc đầu tin l lo chỗ ở. T nhn tạm tr trong nh kho hợp tc x. Nh kho tứ bề trống lốc, khng vch phn che. Dựng nh kho để lm m hnh cho hợp tc x. Người dn sơn cước chưa đủ miếng ăn, c đu dư thừa lương thực cho v nh kho? Để chống ci lạnh thin nhin, t nhn được ra đồng m rơm về lt ổ. Ngy cn nhỏ, nghe ni đến ổ rơm của người ngho Miền Bắc. Thời xa xưa ấy, tưởng đ qua rồi. Khng ngờ, mấy chục năm sau người t đến đy, thực hiện ci ổ rơm cho chnh mnh. Ổ rơm của t c hnh thức như chiếc mng di. Lng mng lt nửa tấm chăn. Nửa tấm cn thừa, dng đắp ln người. Cuộn mnh lu trong ở rơm, hơi ấm tụ lại, thấy đời cũng dễ chịu. Khi con người bị tước mất tất cả, th một cht tiện nghi nhỏ nhoi, cũng nhn ln thnh sự thoải mi lớn. Thoải mi thường sinh ra những ước mơ tnh cảm. Nếu được nằm m vợ trong ci ổ rơm ấm p ny, th hạnh phc biết chừng no. Nghĩ thế, lại bng hong. Từ lu, gia đnh vợ con đ khng cn l nỗi nhớ nhung quay quắt. Những hnh bng mờ nhạt ấy li su vo qu khứ, xa xi như thời tiền sử. Trong cảnh cố cng đi rch, dạ dy vật v đi ăn, ko ci đầu xuống thấp, chạm mặt vo thực tại. Ước mơ được gần gũi gia đnh hạnh phc, l chuyện qu tầm tay. Đi hỏi bức bch by giờ l miếng ăn. Một đi hỏi tầm thường của con vật. Thế nhưng khng dễ g được thoả mn. Đm nằm trăn trở, chỉ mơ tưởng miếng ăn hn mọn. Củ sắn, hạt ng bỗng to ln, chiếm hết những khoảng tnh cảm dnh cho vợ con, đẩy li hết những mơ mộng viễn vng. Khẩu hiệu tự do ấm no hạnh phc, xem chừng đơn giản. Nhưng muốn vươn tới, khng dễ. Bởi những khống chế giam cầm, những ngho đi kinh nin, những tr dập răn đe, đi ngược chiều khẩu hiệu.


giữa thời kinh mang

người nằm trong đất khng yn

ph mả tm vng

cạy nắp o quan

 

huyệt su chấn động hồn thin cổ

gỗ đ cn đau nhức thấu xương.


Người chết đ thế. Người đang sống vật vờ m mong bnh yn hạnh phc, l điều hư tưởng.


Gần cuối thập nin bảy mươi, cả nước lm vo tnh trạng kiệt quệ. Hội Lương Nng quốc tế ồ ạt tun bột m vo VN cứu đi. Bột m được phn phối ln tận miền cao. Người dn sơn cước khng quen ăn thứ bột xa lạ ny, nn điều đnh với trại t đổi lấy sắn ng. Chuyện trao đổi, người khc quyết định, nhưng t cải tạo lại ăn bột m. Phẩm cng cao, lượng cng t. T đi r ruột. Đi lờ đờ trắng mắt. Đi chng mặt xiu xiu. Thời gian ny, c nhiều người phải chống gậy m đi. Cn bộ cho thế l cố tnh bi bc chế độ, bắt phải vất gậy. Sự thật tự n đ hiển by, cần chi bi bc?


những bạn ti ngồi như cổ thụ

gi trăm năm trước tuổi khng ngờ

manh o v che ma gi bấc

mặt hao gầy ru tc xc xơ!


Buổi sng, trước khi ln rừng, được một cục bột luộc bằng nắm tay. Buổi chiều về, được ổ bnh m di cỡ gang tay. Ăn một lượng bột như thế với nước muối, m phải ra sức chm tre đẵn gỗ trn ngn, th linh hồn no cũng muốn ruồng bỏ xc thn.


Sương sớm cn m u, đon t đ c mặt trn vng khai hoang. Đồi ni chập chng. Rừng gi heo ht. Tưởng như từ thời khai thin lập địa chưa c chn người đi tới. Muỗi đi, vắt rừng lm tổ. Quơ ngọn dao lay động l cnh. Muỗi bay ra như bầy ong vỡ tổ. Muỗi cnh bng, hung dữ lạ thường, o ạt tấn cng. Nhưng muỗi cũng chưa đng sợ bằng vắt. Vắt p dụng chiến thuật du kch. m thầm len li, v đnh bất ngờ. Khi pht hin được vắt, ta đ bị tổn thất rồi. Chỗ vắt bm, mu cứ ri rỉ cả ngy. Cn một loi c n nữa, v cng độc địa. Loi ny khng nhiều, nn t ai ni tới. Đ l ve ch. Vng hoạt động l tưởng của ve ch, l nch v hng. Người bị ve ch, cảm thấy sốt nhẹ v hơi đau nơi vết thương. Cởi o ra xem. Một vng da ửng đỏ. Trung tm vng đỏ, con ve vẫn cn bm như một hạt đậu đen, rc su vo da thịt. Khng biết n bm đ mấy ngy rồi. Hấp tấp li n ra, th đầu v chn n dnh lại trong thịt. Nơi ấy sẽ lm độc thnh ghẻ. Phương php hiệu nghiệm nhất để trục ton thn tn cố lỳ, dng đầu điếu thuốc nng hơ vo đt n. Chiến thuật hoả cng buộc con ve rời nơi tử thủ như ci hố trn bằng đầu đủa, tươm mu. Hậu quả ve ch để lại một vết thương ngứa ngy cả thng trời chưa khỏi.


Một thời gian di khai hoang, vng rừng gi tre nứa mnh mng nằm rạp xuống. Chm một mồi lửa, tất cả chy thiu. Lửa chy lan suốt đm, khng người canh giữ. Đất nước l của chung, nếu nạn chy rừng xảy ra, ai nhận lấy trch nhiệm? Nửa khuya, đứng từ nh kho hợp tc x nhn ln, bầu trời tối đen, khng thấy dng ni. Chỉ thấy lửa chy trn cao, như lửa trời chy giữa thinh khng. Sau một đm, vng rừng thing tồn tại cả ngn năm bị hủy ra tro. Người t nhn đất, ngẩn ngơ. Người với đất chung niềm đau nhức. Đất lặng thinh phơi bi tro tn.


T nhn khai hoang ph rừng dọn đất, nhưng khng c lệnh chỉ định trồng bạch đn. Nghe ni gần khu hợp tc x, c trại lm nghiệp. Trại ny đang ương giống bạch đn. Nhn vin lm nghiệp ton l phụ nữ độc thn. Bởi những đn ng trai trng đ hiến mnh cho Đảng, vo Nam lm cuộc cch mạng thần kỳ bằng xương mu. Cch mạng ginh được ton quyền kiểm sot Miền Nam, nhưng họ khng bao giờ về nữa. Tnh trạng trai thiếu gi thừa, phụ nữ phải đảm trch những việc nặng nhọc trn cc cng nng trường. Cn cn nam nữ chnh lệch, gy nn lắm chuyện cười ra nước mắt. Phụ nữ lm nghiệp đ từng đệ đơn ku go ln chnh phủ, xin cung cấp đn ng. Mục đch để c đứa con chăm sc cho mnh lc tuổi gi bng xế. V đn ng phục vụ tập thể cc c trong trường hợp ny, khng theo ci nghĩa người chồng n i với vợ, m phải hiểu như con nọc lm bổn phận nhảy đực truyền giống cho con ni sinh đẻ.


Bao giờ cy con bạch đn sẽ trồng xuống vng đất khai hoang? Hiện nay, cc cng trnh thường hay bỏ dỡ nửa chừng. Chỉ cần một kiến thay đổi no đ, ton bộ kế hoạch trồng bạch đn sẽ hủy bỏ. Trn xứ sở ny, chuyện v l no m khng thể xảy ra? Nghe ni (lại nghe ni), vật liệu từ Thụy Điển đem sang nước ta để xy nh my giấy, bị mất qu nhiều do nạn ăn cắp. Thụy Điển đ đơn phương hủy bỏ hợp đồng rồi. Khng c nh my giấy, trồng bạch đn lm g? Lệnh khai hoang, trở thnh lệnh ph rừng v tội vạ.


Ngy đon t vượt đo về trại cũ, nhằm ngy Cha ging sinh. Trời đổ mưa phn. Mưa lất phất lai phai, trắng cả ni rừng. Lao đao trn đo trơn dốc ngược, lại nghĩ đến cy Thập Gi trn vai Cha. Ngi xuống đời gnh vc tội lỗi cho loi người. Chng ti gnh vc tội lỗi cho ai, m cũng mun vn khổ nạn?!


Lm Chương

 

 

 

 

 

Trang Chnh     Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Phỏng Vấn     Văn Học Nghệ Thuật     Tham Khảo