Bọn Làm Chứng Dối

 

Trên thế giới hiện nay có đến hàng tỷ tín đồ của Chúa Jesus Christ. Và Kinh Thánh có viết: "Chúa phán : Ta là Đường, là Sự Thật, là Sự Sống"(Jn 14:6). Cho thấy vẫn c̣n ít nhất một phần đông nhân loại chọn Đường Chánh Trực, Chí Thành Tín, Ḷng Nhân Nghĩa làm lẽ sống.

Tuy nhiên nhiều nhà chính trị đă không nghĩ như vậỵ V́ những chính sách thủ lợi, họ đă dùng Hiệp định Paris - như nụ hôn bán Chúa của Juda - để bán đứng một dân tộc yêu chuộng tự do vào tay một “chính quyền” Cộng sản, và đẩy một quân đội đang dũng cảm chiến đấu cho chính nghĩa vào thế thúc thủ. Một trang lịch sử đă được viết lên bằng sự dối trá.

Cổ nhân Đông Phương có câu: "Hà chính mănh ư hổ". Hành vi xô đẩy lương dân vào miệng cọp của một chính sách hà khắc độc tài là tội ác. Nhiều người có lương tâm đă đau đớn ḷng trước vở kịch dối trá và tội ác đó. Một trong những người này là nhà báo lăo thành George McArthur.

Nhân ngày 30/4, The Collapsed Day, ngày Sụp Đổ của mọi giá trị nhân bản, người dịch xin được giới thiệu với quư niên trưởng và các bạn HỘI QUÁN PHI DŨNG những tâm sự của George McArthur về chiến tranh Việt nam, để cùng tưởng nhớ đến các Chiến Sĩ QLVNCH, c̣n sống hay đă khuất, những người đă hiến thân v́ Tổ Quốc Tự Do.


Huynhhuey72G

--------------------------------------------

 

Bọn Làm Chứng Dối


 

Tâm sự của một phóng viên.


Cựu phóng viên chiến trường George McArthur đă từng trải qua 3 năm tham gia đưa tin trong cuộc chiến tranh Triều tiên, với tư cách là phóng viên của hảng tin Associated Press (AP). Năm 1963, ông làm chánh văn pḥng của AP tại Manila. Và khi chiến trường Việt Nam bắt đầu sôi động, ông đă thường qua Việt Nam đưa tin với những chức vụ tạm thời. Cho đến tháng Ba năm 1965, vào thời điểm mà Thủy Quân Lục Chiến Mỹ đổ bộ vào Đà Nẵng, th́ ông được chính thức chuyển qua Sài G̣n làm Chánh văn pḥng của hảng tin AP, và liên tục viết bài từ Việt Nam trong 10 năm tiếp đó. Năm 1969, McArthur chuyển qua làm phóng viên chiến trường cho tờ Los Angles Times, và sau đó đă viết về sự sụp đổ tại Sài g̣n vào tháng Tư năm 1975.

Sau đây là tâm sự của George McArthur với Giáo sư Larry Engelmann của trường đại học San Jose về những ngày cuối cùng này.

Vietnam Magazine Editor.
(số tháng 4, năm 1995)


 


Cái hiệp ước kư vào tháng Giêng năm 1973 mà người ta hay gọi là hiệp định Paris đă đúc trong tâm trí tôi một cái ư tưởng là chiến tranh Việt Nam đang đến hồi kết thúc. Tôi nghĩ rằng tôi đă tin như vậy - đó là tôi nói hồi đó.

Tôi nói là hồi đó tôi đă tin như vậy, nhưng tôi chưa hề tin vào điều ǵ một cách trọn vẹn. Tôi bị bập bềnh theo những sự kiện đang xảy ra trong ngày, tại bất cứ mọi thời điểm để xét lại xem điều đó có thực hiện được hay không. Tôi luôn cảm thấy rằng có lẽ tốt nhất là chúng ta nên rút ra khỏi đó, bởi v́ có khoảng 25 triệu con người bên đó không muốn những kẻ xấu xa đổ quân vào và áp đặt lên đầu họ một thứ chính quyền mà họ không muốn có.

Tôi đă tin là chúng ta không hề muốn như thế. Và hầu hết ư tưởng này đều xuất phát từ trung tướng John Murray, tùy viên quân sự Mỹ tại Sài g̣n. Tướng Murray đă ảnh hưởng đến suy nghĩ của tôi rất nhiều bởi v́ tôi rất hợp ư với Murray, và ông này đă kể cho tôi nghe rất nhiều chuyện về súng đạn, và về t́nh h́nh đang diễn tiến, và nó đang diễn tiến một cách tồi tệ.

Rồi tôi đă đi đến cái kết luận, mà tôi vẫn giữ khư khư cho đến phút cuối, là được rồi, nếu chúng ta không rút ra khỏi đó được th́ cũng đừng để những chuyện quái quỷ đó dây dưa ǵ tới bên này, hoàn toàn và dứt khoát đừng. Bởi v́ đến thời điểm này th́ điều đó đă trở thành tội ác. Các anh chỉ giết chóc thêm nhiều người, mà chẳng tạo dựng được một cái ǵ ráo.

 


Oval Office Meeting, President Ford, Martin, Weyland, Kissinger, 25.March 1975


Tôi cảm thấy cho đến khoảng năm 1972_ tôi không thể nhớ một cách chính xác_ th́ lẽ ra chúng ta đă có thể làm được một điều ǵ đó, như là giữ cho chế độ miền Nam thoát khỏi quỹ đạo của Hà Nội chẳng hạn. Và anh không thể t́m ra một người nào tài năng hơn ở Sài g̣n để mà giao phó cái trọng trách đó cho bằng ngài Đại sứ Mỹ tại miền Nam Việt Nam hồi đó là Graham Martin_ Ông này có thể chỉ cho anh thấy một kế hoạch vĩ đại cho cuộc chiến.

Những người b́nh thường nghĩ đến điều này theo ư như tôi mới nói, là chúng ta đang cố cứu vớt một điều ǵ đó ra khỏi một vụ đắm tàu khủng khiếp, và điều duy nhất mà chúng ta có thể cứu văn được là một chế độ có thể đưa dân tộc này đến sự hưng thịnh, và một loại xă hội công nghiệp tự do nào đó, v́ đây là một dân tộc rất chịu thương chịu khó. Họ sẽ không hợp với khuôn mẫu của bất cứ ai. Dân miền Nam hoàn toàn khác với dân miền Bắc.

Và anh không thể nào viết ra điều đó trong thời chiến. Nếu anh viết rằng có một sự khác biệt chủng tộc ngay tại Việt Nam, th́ chắc chắn anh sẽ bị mọi người ở Washington cười cho thối đầu. Người Pháp đă tế nhị hơn chúng ta về điều này. Họ biết là có. Họ biết là dân miền Bắc có những đặc tính riêng và dân miền Nam có những đặc tính riêng_ đó cũng là một phần niềm tin của tôi hồi đó_ và tôi đă đạt được cùng một kết luận với ngài Jean-Marie Merillon, đại sứ Pháp hồi đó_ một trong những người thức thời_ là dân Bắc sẽ khó mà nuốt trôi được miền Nam.

Và đó chỉ là tiên đoán dựa trên những điều đang xảy ra. Cho dù họ không cưỡng được cơn thèm muốn được nếm vào trái cấm. Nhưng miền Bắc sẽ không nuốt trôi được miền Nam. Không thể nào có chuyện đó được.



Ambassador-Merillon cựu Đại Sứ Pháp trước ngày CS Bắc việt xâm chiếm Sàig̣n (VNCH) ngày 30-4-1975


Một điều nữa mà hồi đó tôi đă tin_ tôi cho là vào lúc đó ai cũng tin_ là người ta đă từ bỏ hy vọng, và rất nhiều người Việt cũng đă từ bỏ hy vọng. Tôi cảm thấy rằng miền Bắc sẽ tỏ ra hiểu biết hơn khi họ chiếm được miền Nam, bởi v́ vào lúc đó trong số những người ở lại đă có chung một cái ư tưởng như thế này, " Được rồi, ḿnh đă chiến đấu dũng cảm cho đến phút cuối, rồi bị thua trận. Bây giờ để xem là ḿnh có thể làm được ǵ để xây dựng đất nước và vượt qua hoàn cảnh này. Và nếu ḿnh phải chịu đựng những tay Cộng sản này, th́ cũng cam chịụ Ḿnh sẽ nghe họ sai khiến, sẽ làm bất cứ điều họ muốn nếu họ tỏ ra hợp lư dưới một h́nh thức, mức độ...nào đó". Miền Nam đă sẳn sàng, hầu như từng người một, để hợp tác với bất cứ loại cai trị nào tỏ ra hợp lư. Và miền Bắc đă tận dụng cái học thuyết hợp lư ngu ngốc này. Họ thấy là cần phải đưa ra một h́nh thức cải tạo nào đó, thế này thế nọ. Thế mà họ đă kiếm được nhiều bạn hửu hơn kẻ thù.

oOo
Tôi ở Việt nam cho tới năm 75. Trong đêm cuối cùng đó, tôi vẫn c̣n tiếp tục viết bài. Tôi sẽ không ở bên đó tới mười năm nếu cảm thấy cuộc sống của tôi phần nào bị đe doạ. Đôi khi anh cũng phải chấp nhận đôi chút hiểm nguy, nhưng hồi đó tôi là con dê già sừng sỏ: tôi biết tự lo cho bản thân, và tôi tránh né những trận đánh đối mặt với quân Bắc Việt. Tôi không bao giờ nhúng mũi vào những chuyện như thế. Tôi bay ra Đà Nẵng vào mùa Xuân năm 75. Tôi cũng bay ra Huế vào thời điểm đó. Nhưng khi vụ đắm tàu đó vừa mới khởi đầu th́ tôi chạy tới chạy lui khắp cả nước. Ở vào t́nh cảnh như thế th́ anh phải biết tính toán thời giờ cho thật chính xác... Anh phải như một tay chơi bóng chày nhà nghề. Anh chạy vào rồi chạy ra. Nếu anh chạy ra trong ṿng 24 giờ trước khi nơi đó đổ sụp xuống, th́ việc canh giờ của anh thuộc hàng siêu hạng. Và tôi luôn là tay canh giờ thuộc hàng siêu hạng.

Lúc đó tôi đang viết tin về một cuộc họp quốc hội giữa các nghị sĩ Millicent Fenwick và Bella Abzug và những nghị sĩ khác. Tôi đang ở bên Nam Vang và họ đang ở đó vào cái ngày chiếc máy bay dân sự cuối cùng rời khỏi Nam Vang. Họ có một chiếc máy bay quân sự đang đậu cuối phi đạo với Bella và Phil Habib, Paul McCloskey, Millicent mồm ngậm ống vố, và cả lũ bọn họ. Và nơi này đang cơn hấp hối.



FENWICK, Millicent Hammond, a Representative from New Jersey;

 


Bella Abzug, member of the US House of Representatives (D-NY)


Fenwick with pipe.


Nhưng khi tôi chạy ra phi trường để đón máy bay, th́ chuyến bay khốn khổ của tôi đă bị hủy bỏ. Thêm vào chuyện chuyến bay bị hủy, tôi và tay tài xế c̣n bị pháo kích dọc đường ra phi trường, cho nên tôi không cảm thấy thoải mái chút nào. Nhưng rồi tôi chạy vào cái góc phi đạo, nơi tôi biết có chiếc C47 đang đậu ở đó. Phil Habib là bạn cũ của tôi, thế là tôi gọi, "Phil, cho tao quá giang chiếc máy bay đó về Sài g̣n với", thế là hắn đáp, "Okay, trên máy bay c̣n nhiều chổ lắm."

Thế là tôi leo lên chiếc máy bay đó và ngồi ngay sau lưng Bella Abzug, và hai ba tay cha căng chú kiết nào đó. Bay về Sài g̣n mất chừng 50 phút, và họ bàn căi suốt trên chuyến bay. Tôi không xía vào tiếng nào cả. Nhưng họ đă tỏ ra quá nông cạn và nhạt nhẽo, và chẳng giải quyết được ǵ trước t́nh h́nh đang diễn tiến tại Nam Vang. Không ai nghi ngờ chút nào tính đúng đắn của họ, khi họ nhận định rằng đất nước này đang ở tận cuối đường hầm, nhưng điều đó làm tôi nổi điên lên khi cố tập trung để viết bài.

Đêm đó tôi bị xuất huyết tiêu hóa. Tôi đi với vợ tôi là Eva Kim_ sau chiến tranh chúng tôi mới cưới nhau_ tới nhà một người bạn uống rượu, rồi tôi bị lật gọng. Tôi sống chung với cái bao tử loét này đă 20 năm rồi. Thế mà đêm đó nó vật tôi. Và tôi đổ tội đó cho Bella Abzug. Có lẽ tôi cũng không phải là người độ lượng.

 


Eva Kim


Nhớ lại là vào thời điểm đó, khi cuộc tổng tấn công cuối cùng bắt đầu, th́ Graham Martin lại bỏ về Mỹ, và vợ tôi là thư kư riêng của hắn. Tôi và Martin là hai kẻ thù thân thiện, và chúng tôi vẫn c̣n là kẻ thù thân thiện của nhau cho tới khi hắn mất vào tháng Ba năm 90. Trong đêm trước khi bỏ về Mỹ, hắn nói là miền Nam Việt Nam không thể nào bị đánh bại về mặt quân sự. Và mặc dù cố phân tích điều đó một cách thật lịch sự, tôi đă hỏi thẳng vào mặt hắn là: "Có thật không đó?".

Bỏ lại cho tôi viên ngọc khôn đó, hắn lên đường về Mỹ. Hắn bỏ đi đâu chừng 4 tuần, theo như tôi c̣n nhớ. Không cho ai biết là hắn đi đâụ Washington đă cố t́m hắn. Eva cũng từ Sài g̣n gọi khắp bang Carolina cố sức t́m xem hắn trốn chổ nào. Thế rồi hắn ṃ về, và lúc đó Đà Nẵng đang chuẩn bị tan ră. Phản ứng đầu tiên của Martin trước sự cố đó là, "Tôi sẽ ra đó, và đích thân tôi sẽ chỉ huy quân đội." Hắn sẽ là vị chỉ huy quân đội tồi nhất thế giới mà nhân loại từng được hân hạnh biết đến. Nhưng phản ứng đầu tiên của hắn là phải ra Đà Nẵng: "Tôi muốn ra Đà Nẵng, tôi sẽ đem lệnh ra đó". Và hắn căi nhau suốt với mấy cái đầu c̣n đôi chút tỉnh táo ở ṭa Đại sứ.

Hơn nửa tá lần khác hắn cũng đă làm những chuyện tương tự như thế. Ngày cuối cùng, khi mà cả thế giới đều biết phi trường Tân Sơn Nhất đă bị đập tung tóe như cái đe thợ rèn, th́ hắn lại leo lên chiếc limousine và chạy thẳng ra ngoài phi đạo, không biết hắn làm cái giống ǵ ngoài đó, nhưng hắn phải báo cáo về cho Tổng thống : "Tôi đă thấy mặt phi đạo và nó không c̣n sử dụng được nữa." Không lẽ tôi phải nói cho hắn biết là nằm cách đó năm dặm, thế mà trận pháo kích chết tiệt đêm đó đă tống tôi bay ra khỏi giường? Anh không thể nghe những thứ tiếng như thế mà không đoán trước được là chuyện ǵ đang xảy ra, nếu như anh đang ở quanh quẩn đâu đó. Và Martin cũng biết, nhưng hắn giả điếc giả đui. Thế ra chính hắn đă ngồi xỗm ngay giữa ṣng xập xí xập ngầu đó.

Hồi tưởng lại, tôi cũng đồng t́nh đôi chút với vài điều hắn đă nói. Hắn nói là người Mỹ không nên tạo ấn tượng là ḿnh đang bị đá đít. V́ thế hắn ra lệnh cho mọi người trong ṭa Đại sứ, trong nhiều trường hợp bất chấp cả phép lịch sự, rằng không ai được chuyển đồ đạt về nước. Nhờ thế mà sinh hoạt trong ṭa Đại sứ vẩn giữ được bộ mặt b́nh thường. Và tôi cũng nói tốt thêm một điều nữa cho Martin. Là hắn mất sạch mọi thứ hắn có trong ṭa Đại sứ. Bộ h́nh cưới, những thứ đại loại như thế, những khung h́nh bằng bạc_ anh sẽ thấy những thứ này nếu anh có dịp vào nhà ngài Đại sứ_ và tất cả những tấm h́nh chụp chung với Harry J. Không biết ai đó đă kư tặng "gửi bạn hiền Graham của tôi". Tất cả những thứ đó đều bị mất sạch. Những thứ mà Martin giữ để làm kỷ niệm. Tôi chắc là như thế.



Graham Martin


Tôi chưa hề nói là tôi tiên đoán được chính xác ngày Sài g̣n sẽ mất, nhưng cứ cho là tôi biết điều đó sẽ xảy ra trong ṿng vài tuần nữa thôi. Tôi không biết nó sẽ xảy ra như thế nào. Vào lúc đó, tôi vẫn c̣n nghĩ là tôi sẽ rời khỏi nước trên một chuyến C130 cất cánh từ Tân Sơn Nhất.

Nhưng tôi không chắc lắm. Tôi biết là những người trong pḥng báo chí đă có kế hoạch riêng. Và những người đó đă quyết định ở lại, họ rất tốt bụng. Tôi là tất cả đối với họ. Họ là những người thật can đảm. C̣n nhớ vào lúc đó tôi vừa mới xuất viện, nơi tôi được cấp cứu lần bị xuất huyết tiêu hoá, và chỉ có thể đi lại loanh quanh trong tháng cuối cùng tôi c̣n bên đó. Nên tôi tự nhủ ḿnh nên ở lại nếu t́nh trạng sức khỏe cho phép. Tôi đă có một quyết định hai tuần trước ngày cuối cùng đó, là khi thời cơ chín mùi tôi sẽ ra đi. Và dĩ nhiên Eva sẽ giúp tôi trong quyết định đó. Bất chấp thực tế là tôi không hề tin chuyện sẽ có một cuộc tắm máu tại Sài g̣n. Tôi cũng không nghĩ là nó sẽ diễn ra một cách dịu dàng êm ái. Tôi sẽ vô cùng ngạc nhiên là người ta sẽ cư xử dịu dàng đối với cánh nhà báo chúng tôi.

Eva và tôi sống chung với nhaụ Đó không phải là chuyện tối mật. Và tôi biết là tôi sẽ phải đợi cho tới khi nàng ra đi. Như tôi mới nói, tôi không hề quan tâm đến chuyện này. Tôi chưa bao giờ dự một buổi họp nào bàn về những vấn đề như vậy. Tôi biết là Brian Ellis, người của CBS, đang chơi tṛ con ngựa thành Trojan để đưa những nhân viên người Việt ra đi. Tôi biết những việc như thế này đang diễn ra. Nhưng nói đến việc ra đi của cá nhân tôi, th́ tôi chưa hề bận tâm.

Chúng tôi ngủ qua đêm 28 tháng Tư tại nhà của Eva và thức dậy vào sáng sớm_ chúng tôi thức giấc lúc 3 giờ sáng khi họ pháo kích vào Tân Sơn Nhất. Và cả hai đứa chúng tôi đều đă gói ghém túi xách đủ dùng cho một tuần, và chúng tôi biết là đă đến lúc rồi đó. Thế là Eva, lúc đó đang c̣n Eva, mặc áo quần vào và lấy thêm một đôi giày, rồi khoác cái túi xách và lái xe về ṭa đại sứ lúc 5:30 sáng. bởi v́ nàng biết mọi sự sẽ được bắt đầu một cách sớm sủa.

Rồi tôi đi theo nàng chừng nửa giờ sau đó, ghé qua nhà tôi, dùng một bữa điểm tâm nhẹ, rồi cho người bếp tất cả số tiền c̣n trong túi, rồi lái chiếc xe Volkwagen nhỏ xíu của tôi về ṭa Đại sứ. Lúc đó vào khoảng 6:30, và cánh cổng ở đó vẫn c̣n mở rộng. Thế là tôi t́m chổ đậu chiếc Volkwagen ở đó, rồi ra phố với một nhân viên của ṭa Đại sứ. Hắn và tôi chạy loanh quanh thành phố cho tới gần trưa. Và khi trở về chúng tôi bị kẹt khi đi trở vô. Hắn đang lái chiếc xe công vụ và có giấy thông hành, v́ vậy Thủy quân Lục Chiến đă phối hợp để đưa chúng tôi vào. Họ đang chặn không cho người lạ tràn vào.

Chừng giữa trưa th́ chúng tôi vào được bên trong. Tôi không ra ngoài nữa. Lúc đó ngoài cổng là một biển ngườị Eva đang ở tuốt trên lầu 7. Tôi ở lại dưới tầng trệt. Tôi không muốn quấy rầy nàng, và tôi không muốn quấy rầy Martin, mặc dù tôi muốn lên đó lúc nào cũng được. Thế là tôi ở lại bên dưới để ghi chép và quan sát những chuyện khôi hài đang diễn ra.

Một nhóm người Phi-luật-tân lái hai chiếc xe Van to tướng chở nguyên cả dàn nhạc chạy tới xin được di tản. Có cả một cây bass thùng, đầy đủ các nhạc cụ và dàn âm thanh stereo. Tốt thôi, tay sĩ quan an ninh Marvin Garrett bảo họ: "Bỏ mấy cái của nợ này lại". Và tôi thấy rơ ràng là mấy tay người Phi này đă rớt nước mắt.

Ngài Đại sứ Nhật cũng làm một cuộc viếng thăm ngoại giao, và khi đến nơi người ta thấy ngài mặc một cái áo giáp chống đạn và đội một cái nón sắt sơn trắng. Thật là một ngày vui vẻ. Đúng là một ngày khôi hài. Đó chỉ là mới bắt đầu thôi. Người ta không được hạ cây me già trước sân ṭa Đại sứ. Xin ngài cho phép chúng tôi hạ cây me. Không, các người không được hạ cây đó. Tốt thôi, cuối cùng người ta bảo nhau, chúng ta cứ hạ cây me mắc dịch đó xuống, mặc kệ Martin muốn nói ǵ th́ nói.

Tôi tránh vào pḥng của Martin. Cuối cùng, vào khoảng 9:30 tối_ trời tối đen và rơ ràng là ṿng người càng ngày càng siết chặc_ không ai có thể ra vào được nữa và tôi cũng không c̣n việc ǵ để làm. Thế là tôi tự nhủ, ừ, ḿnh nên lên trên văn pḥng với Eva, để cùng nàng chờ xem chuyện ǵ sẽ xảy ra. Thế là tôi leo lên văn pḥng của nàng_ tôi vừa nói lúc đó khoảng 9:30 tối_ và chừng nửa tá tay bặm trợn đang có mặt trong pḥng. Viên lănh sự, người có bộ ria mép tỉa theo kiểu lính ngự lâm mà tôi đă quên tên, bước vào mang theo nửa chai rượu Gin, và vài tay khác cũng mang vào lưng chai Scotch. Họ vừa cướp quầy rượu của ṭa Đại sứ. Đây không phải là bữa tiệc rượu. Đây là đêm canh thức. Chúng tôi ngồi đó uống rượu bằng ly giấy, và ai cũng cần một ly. Nhưng tôi không nghĩ là có ai đó có thể uống hơn hai ly.

 


(Từ trái sang) Shackley cựu trùm CIA Sài Gòn, Đại sứ Bunker, Polgar ngày nhậm chức tháng 1/1972


Vào phút cuối th́ Thomas Polgar (trưởng pḥng CIA) và Graham Martin quay qua thù ghét lẫn nhau. Polgar từng là đứa đầy tớ trung thành trong suốt một thời gian dài, nhưng đến phút cuối th́ hắn nói, "Tôi nên tránh xa lăo già đó, v́ ổng là một kẻ phiền toái". Thế là Polgar bắt đầu đi theo con đường riêng. C̣n Martin th́ theo đường ngược lại, đang cố đổ mọi tội lỗi lên đầu Polgar. Và hắn gọi tôi vào văn pḥng rồi bắt đầu nói xấu về Polgar, và hắn nói "Nếu như tên SOB Polgar kia đừng..." Polgar lúc đó đang đứng cuối hành lang, thấy tôi bước vào pḥng của Martin bèn chạy lại. Thấy vậy Martin bèn cắt ngang câu chuyện, không nói nữa.

Mọi chuyện cũng xảy ra tương tự khi chúng tôi ở ngoài hạm độị Polgar dùng quá nửa thời gian trên tàu, nơi chúng tôi được di tản ra đó, để theo dơi Martin. C̣n Martin th́ không bỏ qua một cơ hội nào để đầu độc giới báo chí bằng những câu chuyện kể về Polgar, có dặm thêm mắm muối. Martin ra đi đem theo tất cả các tài liệu của ṭa Đại sứ. Tốt thôi, hắn phải mang theo những thứ này v́ sợ sẽ phải đương đầu với Henry Kissinger hoặc với CIA, và những tài liệu này là thứ vũ khí mà hắn cho là sẽ phải cần đến. Đó là lư do tại sao hắn lấy cắp những tài liệu đó.

Hồi đó tôi có viết rất nhiều bài kể về những chuyện đă xảy ra vào thời điểm đó. Anh đến chổ Kissinger. Anh qua nơi CIA. Ghé Martin. Và anh sẽ thấy họ đang đổ rác lên đầu nhau. Và người này đang cố đổ lỗi cho người kia. Khi chúng tôi về đến Mỹ, dĩ nhiên, anh sẽ nhanh chóng phát hiện ra rằng ở bên này chẳng ai muốn điều tra cái ǵ cả. Cái ư nghĩ về một cuộc đại bại_ nếu ở bên Anh th́ chắc chúng tôi phải ra trước Hội Đồng Đại Nghị_ đang là cảm giác chung tại Mỹ, và anh không hề nghe Quốc hội nói ǵ cả. Không ai nói. Không nói ǵ.

Ư tôi muốn nói, anh vừa gặp những kẻ dối trá, những kẻ co ṿi, không dám có ư kiến ǵ cả, và những kẻ như Polgar và Martin và cả lũ bọn họ. Nó làm cho vụ Watergate trở nên lu mờ. Bọn họ ai cũng có một cái chăn bẩn cần phải đem phơi. Người này sẳn sàng đổ lỗi cho người khác. Rồi hóa ra là không ai cần phải đổ lỗi cho ai cả. Bởi v́ Quốc hội cũng không, Hành pháp cũng không, Báo chí cũng không, không ai muốn điều tra. Và họ không bao giờ muốn.



Ambassy landing


Sau lần cụng đầu với Polgar nơi hành lang đó, tôi và Martin bước ra khỏi văn pḥng của Martin và một lần nữa tôi lại đến đứng bên bàn của Eva. Polgar đă bỏ đi, Martin đă quay vào văn pḥng, rồi hắn lại quay trở ra và lúc đó vào khoảng 10 giờ tốị Rồi hắn quay sang Eva và nói, "Cô Kim, tôi không nghĩ là hôm nay ḿnh sẽ c̣n bài diễn văn nào nữa để mà đọc. Sao cô chưa đi đỉ" Đó là những lời chia tay của hắn dành cho nàng đêm đó.

Tốt thôi, sau đó nàng với lấy cái túi xách. Chiếc dù cứu hộ là cái cầu thang cuốn nằm sát bên văn pḥng, thế là chúng tôi đi ra đó rồi bước lên cầu thang để trèo lên sân thượng. Tôi sẽ ra đi với nàng. Con chó của Martin đang bị cột ở đó, tôi có biết và rất thích con chó nhỏ này, tên nó là Nit Noy_ tiếng Thái có nghĩa là "Tí xíu".

Nit Noy là con chó cưng của Janet_ con gái Martin, cũng là bạn thân của tôi_ và của Dorothy, vợ Martin; và tay SOB Martin này đang tính bỏ lại con Nit Noy ở đó. Hắn chối, nhưng tôi biết là hắn sẽ bỏ con Nit Noy ở lại. Tôi hỏi, "ông có muốn tôi đem con chó này đi không?" Và hắn nói, "Dĩ nhiên là tôi sẽ vô cùng biết ơn". Thế là tôi tháo dây đai buộc con chó_ và tôi đă không lấy làm áy náy chút nào v́ đă chiếm thêm chổ của ai đó trên tàu. Tôi biết tay bác sĩ dưới lầu cũng có một con chó cái nhỏ nhét trong túi xách. Hắn chích cho con chó mê man suốt ngày v́ không biết đến lúc nào sẽ được đưa đi, và người ta không muốn nghe tiếng chó sủa. Thế là con chó nhỏ đành phải ngủ vùi trong cái túi xách, và tôi có quen với tay bác sĩ này. Tốt thôi, hắn hé túi xách cho tôi xem con chó cái v́ biết tôi cũng có một con chó đực. Ngủ suốt trong cuộc di tản.

 


DAO landing


Cuối cùng khi chúng tôi leo được lên trên mái nhà và chui vào một chiếc trực thăng, Eva ngồi bên tay phải c̣n tôi ôm con Nit Noy trên đùi. Thật t́nh cờ, Nit Noy có bộ lông đen. Người ta không nh́n thấy nó. Ư tôi muốn nói là tôi có thể đem lên tàu cây đại bác 105 ly. Vào lúc đó th́ người ta sẽ không "nh́n thấy" những chi tiết. Tôi có thể đem bà già vợ của anh lên tàu; tôi có thể đem một con voi lên tàu. Lúc đó nó cũng sẽ không gây ra một sự chú ư nào. Vào lúc đó th́ ai cũng chỉ có mỗi một việc, là cố mà leo lên một chiếc trực thăng để ra đi. Thế là tôi đem theo con chó của ngài Đại sứ, và nó đă làm cho tôi vô cùng khốn khổ khi ở trên hàng không mẫu hạm, nhưng đó là một chuyện khác.

Chiếc trực thăng cất cánh, và dĩ nhiên, v́ là nhà báo cho nên tôi đă ngoái nh́n lại xuống các đường phố, và thấy như một ṿng vây lửa chung quanh Sài g̣n. Những kho đạn hướng Biên Ḥa đang tung lửa lên trời. Đó một màn tŕnh diễn pháo bông cao nhất, ngoạn mục nhất chưa ai từng thấy. Và tôi đă ngồi đoán ṃ vị trí của ḿnh so với mặt đất, nghĩ dại lung tung, không biết là ḿnh sẽ ra sao nếu như bị rơi xuống đó. Chúng tôi bay ṿng ṿng đâu chừng 5 phút, bởi v́ họ bay ra với đội h́nh 2 chiếc, nên chúng tôi đang đợi chiếc thứ hai cất cánh. Nói là 5 phút_ thật ra chỉ chừng 60 giây, nhưng khi đó có vẻ như thời gian kéo dài vô tận.

Nhưng khi chúng tôi đang lượn ṿng trên thành phố, tôi đă hớp sâu vào ḷng cái quang cảnh đă kết thúc khoảng thời gian 10 năm sống trong cuộc đời của tôi; và, xin thú thật, tôi đă bật khóc; tôi không thể nào chợp mắt, và đêm đó tôi không ngủ được. Sự thật là như vậy đó.

 


The way out


Họ đưa chúng tôi ra chiến hạm Blue Ridge, chiếc tàu chỉ huy của cuộc di tản; rồi họ lại chuyển chúng tôi qua mẫu hạm Midway, bởi v́ Midway là chiếc tàu đầu tiên ghé về vịnh Subic ở Phi-luật-tân, và tất nhiên tay nhà báo nào cũng muốn ngồi trên chiếc tàu đầu tiên về Subic. Hệ thống truyền tin của hải quân làm mất bài vở của chúng tôi như giặc. Khi tôi về đến Subic, th́ phát hiện ra là người ta đă không hề nhận được một từ khốn khổ nào trong những bài báo của tôi gửi về. Khi hải quân nói là họ sẽ cung cấp phương tiện truyền tin th́ chớ có tin. Chớ có dại mà gửi bài đi bằng phương tiện truyền tin của hải quân. Cũng may là tôi đă giữ lại các bản nháp, v́ vậy ngay khi vừa về đến Manila là tôi đă bắt tay viết lại những bài đó. Tôi phải mất chừng hai ngày để ngồi viết lại những bài mà tôi đă viết trên tàu.

 


VNAF di tản


Tất nhiên, sau đó tôi đă bị suy sụp tinh thần nghiêm trọng. Nó kéo dài đâu chừng một năm hoặc lâu hơn. Và hầu như tất cả những ai đă từng qua sống bên đó cũng đều bị như tôi_ xin nhớ cho là tôi đă từng ở bên đó tới 10 năm. Eva ở bên đó 12 năm. Những người bạn của tôi là những người không chỉ ghé lại bên đó qua đêm, nhưng là những người mà tôi thân thiết_ hầu hết những người đó đă cống hiến đời ḿnh bên đó_ họ đă ở bên đó rất lâu. V́ thế trong số những người này có người vẫn c̣n ấp ủ trong ḷng chuyện Việt Nam. Đó không phải là hội chứng hậu chiến của những người lính, không phải vậy. Nhưng khi anh đă bỏ ra mười năm sống của đời ḿnh để viết một câu chuyện, và rồi câu chuyện đó chẳng ra chuyện ǵ ráo, th́ chuyện anh bị suy sụp tinh thần nghiêm trọng là chuyện tất nhiên. Đó là lư do tại sao tôi về hưu. Cho đến ngày nay tôi không thể nào viết về Việt Nam được nữa. Tôi đă cố viết, mà không viết được.

 


Di tản 1


Tôi không tin là có ai đó trong số những người này có thể b́nh phục. Cho phép tôi giải thích từ "b́nh phục" cho rơ hơn một tí. Chắc chắn là không bao giờ họ vượt qua được điều đó. Họ sẽ đem nó theo xuống mồ. Và nó sẽ ảnh hưởng đến cuộc đời của họ. Nó đă ảnh hưởng đến tôi và cái cách tôi cư xử với người khác_ thiên vị điều này và chống đối điều kia. Nó đă thay đổi cá tính của tôi, không phải là 180* nhưng cũng là một bước ngoặc gắt. Tôi không nghĩ là tôi có thể thiên về hoặc xa lánh... bất cứ điều ǵ. Tôi chịu đựng sự ngu ngốc kém hơn trước đây tôi có thể chịu đựng.

Xét về một khía cạnh khác. Tôi không c̣n nổi giận được nữa. Tôi không c̣n nổi giận được kể từ năm 1975. Anh không thể làm cho tôi giận được. Anh có thể phang một cây gậy bóng chày vào đầu tôi, và có lẽ tôi sẽ kêu các tên cực trọng của anh ra mà chửi. Nhưng anh không thể làm cho tôi giận được. Tôi không nghĩ là ḿnh c̣n có khả năng để bày tỏ loại t́nh cảm này.

 


Di tản 2


Tôi luôn là người tin vào thuyết tiền định, nhưng tôi chắc rằng nó đă ăn sâu vào tâm khảm của tôi. Và tôi trở nên ái quốc hơn bất cứ sự ǵ trên đời. Ái quốc theo nghĩa là tôi tuyệt đối không muốn thấy chuyện đó xảy ra một lần nữa. Tôi biết chúng ta đă lừa dối họ. Tôi biết những lời hứa mà chúng ta đă hứa với người Việt Nam, và chúng ta đă không thể giữ lời. Sự lừa dối này có thể là không cố ư, nhưng nó đă xảy ra.

 


Di tản 3. Babylift


Riêng cá nhân tôi, cái mặc cảm dối trá trong tôi không nhiều cho bằng một nỗi thất vọng sâu sắc, giống như hồi nhỏ khi anh làm một chuyện ǵ đó quá xấu xa, và nó đă làm anh vô cùng hổ thẹn đến nổi không dám nh́n mặt bố mẹ, anh muốn trốn chạy, anh muốn bỏ nhà ra đi... Tôi không dám nh́n lại chính ḿnh. Tôi không dám nh́n mặt nhiều người. Tôi cảm thấy hết sức xấu hổ như một tay CIA mà tôi có dịp chuyện tṛ ở bên đó. Hắn bỏ cuộc chơi khá sớm, và hắn nói hắn bỏ cuộc v́ hắn đă đạt được một thứ tŕnh độ siêu hạng, là không c̣n muốn nói chuyện với bất cứ ai về bất cứ điều ǵ, v́ rằng hắn đă biết trước tất cả những ǵ người ta sẽ nói_ về Việt Nam. Bởi v́ hắn đă thực sự trở thành một người toàn tri. Hắn biết những cái thây ma đang được vùi ở đâu.

Tôi thuộc về hạng người này. Chúng tôi nói chuyện với nhau bằng một mă ngôn ngữ riêng. Anh không cần phải lên đồng mới có thể giải thích được quân đội Bắc Việt và Việt Cộng là những kẻ xấu xa. Anh không cần phải tham thiền mới hiểu được rằng chính quyền Cộng sản không phải là một thể chế tốt đẹp và cần thiết. Cái mă ngôn ngữ mà phần lớn những người này dùng đă được đơn giản hóa, để có thể giúp cho anh hiểu được những hạng người như Graham Martin. Tôi có thể hiểu Martin trong khi những người khác không thể, bởi v́ tôi chỉ tin hắn có một nửa. Tôi không bao giờ tranh căi với Martin chuyện chủ nghĩa Cộng sản tốt hay xấu. Tôi biết Martin là một tay trùm phản động. Hắn đứng bên tay phải tôi chừng 1000, nhưng không thành vấn đề. Chúng tôi không cần phải tranh căi về chuyện này.

 


Di tản 4 Babylift


Đối với giới báo chí đồng nghiệp của tôi, tôi cũng đă rất thất vọng. Hồi đó tôi đă sống trong t́nh trạng này chừng 5 năm. Xin nhớ tôi đă từng là Chánh văn pḥng của hảng tin AP, và đă từng chịu đựng những anh bạn trẻ đồng nghiệp, như những cái nhọt ở mông. Tôi c̣n nhớ một đêm nọ, có một chú nhóc chạy tới nộp cho tôi một bài báo nói là "Sài g̣n bị bao vây... thế này thế nọ". Rồi hắn tranh căi một hơi dài về chuyện Sài g̣n có bị bao vây hay không. Tôi nói, "Nào, ngay bây giờ tôi sẽ lái xe đưa anh xuống Mỹ Tho, ở phía Nam Sài G̣n cách đây 40 dặm. Nếu họ bao vây th́ ṿng vây này coi bộ khá lớn đó". Nhưng hắn cứ cả quyết là v́ th́ là mà VC kiểm soát vùng nông thôn vào ban đêm, rồi họ pháo kích vào Sài G̣n, như thế nghĩa là thành phố đă bị bao vây, chớ c̣n ǵ nữa. Tôi bảo, "Này này, đừng có nói cái giọng đó với tôi...". Thế là hắn đành phải dịu giọng.

Tôi đă phải chiến đấu theo kiểu như vậy suốt thời gian tôi ở bên đó với những người, không phải v́ họ đang cố viết những điều sai trái, nhưng với những người đang có đầu óc chấp nhận một sự đơn giản hóa nào đó. Tôi sẽ không chấp nhận họ chừng nào tôi c̣n là Chánh văn pḥng của AP. Rồi khi tôi qua làm việc cho tờ Los Angeles Times, tôi đă có một trận như thế với một tay đồng nghiệp, tôi không tiện nêu tên lúc này, trong ṭa soạn khi hắn muốn viết một điều nào đó mà tôi không cho phép, tôi đă không cho là không cho.

Đó là một cuộc chiến đối với tôi kéo dài đâu chừng 5 hay 6 năm ǵ đó. Tôi sẽ không bao giờ là người chấp nhận những cách khôn ngoan thường t́nh, nhưng đă có một kiểu khôn ngoan của nghề báo để cho phép một hạng người nào đó nói điều này điều nọ về Việt Nam. Và nó c̣n tồn tại cho tới ngày nay. Sai lầm trong thực tế đă được chấp nhận. Anh cũng có thể gọi khuôn viên ṭa đại sứ bên đó là " được dát vàng"_ lối chơi chữ như họ quen dùng để diễn tả. Tốt thôi, tôi cho đó là những bài báo lá cải. Báo chí đa số thường đă mắc những lỗi chung như vậy.

Một khía cạnh khác đă làm tôi ngao ngán_ tôi chẳng lấy làm hănh diện tí nào, như trên đây có nói, với những hạng người như Gloria Emerson, và có vô số hạng người như thế ở bên đó. Morley Safer không phải là típ người hùng của tôi, Walter Cronkite cũng không phải là người hùng của tôi. Khi Cronkite đưa tin ngoài Huế trong trận Tết Mậu Thân, hắn đă dàn xếp trước để có một trận pháo làm hậu cảnh. Đây là chuyến đi thực tế chiến trường nổi tiếng của hắn, nhưng rồi hắn lại thay đổi ư định. Láu cá thật.

Hắn đổi ư trước khi ra tới ngoài đó. Nhưng khi Thủy Quân Lục Chiến bắt đầu khai hỏa trận pháo đó vào lúc 4 giờ chiều, th́ hắn đang đứng trên sân thượng của cái khách sạn 4 tầng ở trung tâm thành phố Huế dành riêng cho cánh nhà báo, ḿnh mặc áo giáp đầu đội nồi thiếc, để ghi h́nh một cuộc tường thuật trực tiếp tại chiến trường! Và lúc đó tôi đang lên sân thượng để giặt đồ. Khổ thật, cái khách sạn cao 4 tầng và anh phải treo đồ lên mà phơi, và không có ai giúp ḿnh làm chuyện đó cả.

Tại sao họ lại làm thế? Đó là câu hỏi mà tôi luôn hỏi đi hỏi lại chính ḿnh. Tại sao tôi nh́n chiến tranh Việt Nam dưới góc cạnh này, th́ Harry Horse Hockey lại qua đó nh́n họ dưới một góc cạnh hoàn toàn khác hẳn. Tôi không biết. Nhưng tôi biết là có nhiều kẻ qua đó viết về một cuộc chiến khác xa với những ǵ tôi đă viết.

 


T-54 Bảy Hiền 1


Tôi tiếp tục viết. Sau đó tôi đă trở lại Đông Nam Á và tôi đưa tin ở Bangkok, và tôi viết về những người tỵ nạn đă chạy thoát khỏi Nam Vang, thế mà người ta cũng không tin. Tôi qua Thái Lan bởi v́ nơi đó là trung tâm, và tôi muốn sắp xếp lại câu chuyện này, cứ gọi là như thế. Tôi ở lại Thái Lan trong 3 năm, rồi tôi về hưu. Nhưng tôi đă không làm được việc ǵ ra hồn ở Thái Lan. Chẳng qua tại tôi không c̣n cảm hứng để viết. Người ta đă không tin vào những điều tôi viết. Họ không tin những điều tôi viết về chính sách của Pol Pot tại Cambodia.

 


T-54 Hellfire. Lăng Cha Cả.


Chuyện này th́ dư luận đă biết từ lâu, đă từng khiến bên Mỹ hay đâu đó một thời xôn xao. Anh chỉ cần đọc tin của AP và UPI (United Press International). Họ viết những bài báo ảo, hai hay ba đoạn một ngày. Tôi cũng có viết. Rất nhiều người khác đă viết về chuyện đó. Nó cũng chẳng gợi lên điều ǵ cả bởi v́ định kiến chung tại Mỹ lúc đó là, được rồi, chúng ta đă thua trận, th́: Trước hết, đừng mất công để ư tới chuyện khác; Kế đến, những người Cộng sản khác đâu đến nổi tệ như thế. Pon Pot cũng có thể là một anh bạn nhỏ con dể thương, cũng có thể là CrackPot, một cái nồi nứt, nhưng không hoàn toàn xấu xa như anh đă viết. Trước đây tôi cũng đă từng viết về sự dă man của phe Khmer Đỏ_ đă từng gây chấn động dư luận_ để xem, tôi nhớ đâu khoảng những năm 66, 67, 68 ǵ đó.

Tôi đă viết những chuyện như thế cả đời. Nhưng tôi nghĩ là tôi đă không viết với một văn phong, một sức thuyết phục mà lẽ ra tôi phải có. Sau này khi qua Thái lan, một lư do nữa khiến tôi về hưu là tôi cảm thấy ḿnh không c̣n làm tốt công việc được nữa. Tôi muốn đến những nơi khác.

 


T-54 Bảy Hiền 3


Tôi thường đến thăm Đài Tưởng Niệm Cựu Chiến Binh Việt Nam. Tôi khóc mỗi lần đi xuống đó. Tôi hay đưa người ta đến đó. Thật t́nh, nếu có ai đến thăm phố này, tôi muốn đưa họ tới Đài Tưởng Niệm Việt Nam. Chỉ đi tham quan thôi. Nếu anh ở Washington mà có người đến thăm. Tôi đưa họ đến đó thăm cũng là lẽ thường t́nh thôi. Tôi không có mặc cảm ǵ để tránh né nơi đó cả. Và mỗi lần xuống đó, tôi lại khóc.


Huynhhuey72G
(Dịch từ 'It became sinful'
by George McArthur.
Vietnam Magazine, April 95.)

 

 


FILE - This 1963 file photo shows George McArthur, Chief of Bureau in Cairo for The Associated Press. McArthur, a former AP foreign correspondent who reported all over the world and spent years in Saigon covering the Vietnam war, has died. He was 88. His wife, Eva Kim McArthur said he died Friday night, April 12, 2013 in a hospice in Fairfax County, Va., of complications from a stroke. ((AP Photo))

 

 

FILE - In this April 11, 1969 file photo made by George McArthur, a South Vietnamese militiaman, wearing a handkerchief to ward off the odors, probes the rubble to free a body from the ruins of the Tay Ninh Provincial military headquarters area after an area of about nine city blocks was leveled when Viet Cong rockets blew up a 200-ton ammunition dump.

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính