Hội Sử-Học Việt-Nam tại Âu-Châu

 

Vietnamese historical Association in Europe

Websites : http://truclamyentu.info; http://quansuvn.info

Email: truclamyentu@truclamyentu.info

 

 

Bản Lên Tiếng Thứ Ba_Liên Quan Đến Án-Mạng Giết Chết Ḥa Thượng Thích Quảng-Đức Ngày 11-06-1963

 

 

Nam Mô Bổn Sư Thích-Ca Mâu-Ni Phật,

Kính bạch Đức Tăng Thống Thích-quảng-Độ, Giáo-Hội Phật-Giáo Việt-Nam Thống-Nhất

Kính bạch Ḥa Thượng Thích-huyền-Tôn, Giáo-Hội Phật-Giáo Việt-Nam Thống-Nhất tại Úc-Đại-Lợi và Tân-Tây-Lan

Kính bạch Ḥa-Thượng Thích-minh-Tâm, Giáo-Hội Phật-Giáo Việt-Nam Thống-Nhất Liên Âu

Kính bạch Đại lăo Ḥa-Thuợng Thích-phổ-Tuệ, Ḥa-Thượng Thích-trí-Tịnh Giáo-Hội Phật-Giáo Việt-Nam

Kính gởi Các Ban Hướng Dẫn, Ban Đại Diện, các Đoàn Sinh Gia-Đ́nh Phật Tử Việt-Nam ở Trong Và Ngoài Nước

Kính bạch chư tôn, đại đức Tăng Ni,

Kính thưa chư quư đạo hữu,

Các Thanh Thiếu Niên đoàn sinh thân mến,

 

 

Phần mở đầu của Bản Lên Tiếng Thứ Ba của Hội Sử-Học liên quan đến cái chết của Ḥa-thượng Quảng-Đức, chúng con, chúng tôi xin được định nghĩa danh từ, cũng như cách dùng chữ liên quan đến sự kiện nêu ở tựa đề.

 

Ngày 11-06-1963, Ḥa-thượng Thích thượng Quảng hạ Đức tự-thiêu, cố Tổng-thống Ngô-đ́nh-Diệm phát biểu về sự việc này như sau trong buổi chiều cùng ngày: “sự ḥa giải đang tiến hành tốt đẹp th́ sớm nay do sự tuyên truyền quá khích che dấu sự thật gây sự hoài nghi về thiện chí của chính phủ khiến một số người bị đầu độc gây một án-mạng oan uổng làm tôi rất đau ḷng” (nguyên văn).

 

Do đó, kể từ văn bản này, chúng con, chúng tôi gọi sự tự-thiêu của Ḥa-thượng Quảng-Đức là án-mạng thay v́ tự-thiêu như trước đây.

 

Ngoài ra c̣n nêu thêm về Chính-danh, Chính-nghĩa, của án-mạng này, mà từ 50 năm nay các Giáo-hội Phật-giáo Việt-Nam cũng như Thống-Nhất, Hải-Ngoại và đảng Cộng-sản Việt-Nam gọi là vị pháp thiêu-thân.

 

Định-nghĩa danh-từ:

 

Án-mạng: Vụ án có người chết. (Việt-Nam Tự-Điển do Lê-văn-Đức cùng một nhóm thân hữu soạn, Lê-ngọc-Trụ hiệu đính trang 23).

 

Chính-Danh: Tiếng dùng đúng nghĩa, đúng chỗ, đúng người, một học-thuyết của Khổng-tử...: vua phải vua, tôi phải tôi, cha phải đạo cha, con phải đạo con. (Việt-Nam Tự-Điển do Lê-văn-Đức cùng một nhóm thân hữu soạn, Lê-ngọc-Trụ hiệu đính trang 294).

 

Chính-Nghĩa: Nghĩa-vụ chính-đáng, việc làm đúng với lẽ phải : Phải biết đâu là chính-nghĩa, đâu là ngụy-quyền. (Việt-Nam Tự-Điển do Lê-văn-Đức cùng một nhóm thân hữu soạn, Lê-ngọc-Trụ hiệu đính trang 295).

 

 

A/ Tóm lược sử liệu liên quan đến các vận động của Phật giáo miền Trung dưới chính thể Đệ Nhất Việt-Nam Cộng-Ḥa từ đầu tháng 05-1963 đến ngày 11-06-1963:

 

Phật giáo Việt-Nam từ năm 1945 đến 1963 được chia thành ba bộ phận khác nhau và cũng là ba h́nh thức sinh hoạt khác nhau. Đó là Phật giáo của những đồng bào miền Bắc di cư (Thượng tọa Thích Trí-Dũng, Thượng-tọa Thích Minh-Châu); Phật giáo miền Trung (Thượng tọa Thiện-Minh, Trí-Quang); Phật giáo miền Nam (gồm Hội Phật Học Nam Việt, Giáo Hội Tăng Già, Phật Giáo Nguyên Thủy và một số các hội đoàn khác…).

 

Tổng Hội Phật Giáo Việt-Nam (viết tắt là THPGVN) được thành lập vào năm 1951 sau đại hội từ ngày 6 đến 9 tháng 5 (nhằm mùng 1 đến 4 Âm lịch). Đại hội đă suy tôn Ḥa thượng Thích Tịnh-Khiết làm Hội Chủ. Mặc dù ba tổ chức Phật giáo nói trên đều nằm trong Tổng Hội Phật Giáo, nhưng vẫn c̣n sinh hoạt riêng rẻ, chưa có tổ chức một cách chặt chẻ. Lực lượng ṇng cốt của THPGVN là Phật giáo miền Trung, là một tổ chức tương đối có quy cũ.

 

Khi ông Ngô-đ́nh-Diệm về nước chấp chánh ở vai tṛ Thủ tướng rồi Tổng Thống vào năm 1955, năm thành lập nền Đệ Nhất Việt-Nam Cộng-Ḥa, vị Tổng thống dân cử đầu tiên của nền Cộng-Ḥa son trẻ đă có một chính sách ưu đăi đặc biệt đối với Phật Giáo Việt-Nam, kể cả Phật Giáo Tây Tạng, cho dù bản thân là một tín hữu Công giáo thuần thành.

 

Sau đây là một số bằng chứng cụ thể:

 

phật giáo việt nam, chùa xá lợi sài g̣n

Xây dựng chùa Xá Lợi nằm ở đường Bà Huyện Thanh Quan, Sài G̣n.

 

ùa vĩnh nghiêm sàig̣n

Chùa Vĩnh-Nghiêm ở đường Công-Lư

 

nam thiên nhất trụ, chùa một cột sài g̣n

Chùa Nam Thiên Nhất Trụ

 

đức đạt lai đạt ma thứ 14

 

Khi được tổ-chức Leadership Magsaysay trao tặng giải thưởng là nhà lănh đạo chói sáng nhất Châu Á lúc bấy giờ. Tổng-thống Ngô-đ́nh-Diệm đă rất khiêm-nhường và kín đáo biếu lại số hiện kim 15 ngàn Mỹ kim (trị giá của giải thưởng vừa nêu) cho đức Đạt-Lai Lạt-Ma khi ngài cùng chư tăng ni, Phật tử rời khỏi Tây-Tạng bị Trung cộng chiếm đóng chạy sang tỵ-nạn ở Ấn-Độ và Tích-Lan.

 

Khoảng từ năm 1955 đến khi cuộc biểu t́nh ở đài phát thanh Huế nổ ra (08-05-1963), Phật giáo miền Trung của Thượng tọa Thiện-Minh và Trí-Quang đă có mối giao hảo rất tốt với ông Ngô-đ́nh-Cẩn.

 

Ông Ngô-đ́nh-Cẩn đối xử với Phật giáo miền Trung của thầy Thiện-Minh và ông Trí-Quang như một bát nước đầy. Lúc nào cũng yểm trợ lương thực, cũng như các mặt khác cho chùa Từ-đàm (thí dụ như việc xuất ngoại tham dự các hội nghị quốc tế, luôn ưu tiên cho các thầy miền Trung, trong đó có Trí-Quang), một nơi làm việc chính yếu của Phật-giáo miền trung. Trong tất cả các thầy của chùa Từ-Đàm, Trí-Quang là người hưởng ân-đức nhiều nhất từ ông Ngô-đ́nh-Cẩn.

 

Nhân ngày Lễ Phục-sinh đầu tháng 04-1963, Tổng-thống Ngô-đ́nh-Diệm thị sát dân t́nh, ông nhận thấy việc treo cờ của Công giáo không phù hợp với thông-tư của trung ương.

 

Sau chuyến kinh lư, Tổng thống ban hành một thông tư khác nhắc lại việc thể thức treo quốc kỳ cũng như cờ đạo, không phân biệt tôn giáo.

 

Đầu tháng 5-1963, nhân ngày lễ ngân khánh kỷ niệm 25 năm thụ phong linh mục của Tổng giám mục Ngô-đ́nh-Thục tại Huế, nhiều cờ Công giáo đă được treo, nhưng lại đi trái với thông tư quy định treo cờ của tổng thống; và tháng 05 cũng là lễ Phật đản, Phật tử treo cờ nhưng lại không đúng với thông tư của tổng thống tương tự như vụ treo cờ của Công giáo.

 

Trong thông tư có đề cập đến việc cờ tôn giáo không được treo cao hơn cờ quốc gia. Tổng-thống Ngô-đ́nh-Diệm là người rất tôn trọng thể diện quốc gia, nên cờ của bất cứ tôn giáo nào, không được phép treo cao hơn lá quốc kỳ. Cũng như những lúc đi kinh lư, nơi nào quốc kỳ cũ, rách, tổng thống đều bắt phải treo quốc kỳ mới.

 

Bức công điện mang số 9195 đề ngày 06-05-1963 nhắc việc lại treo cờ Phật giáo trong ngày Phật đản ở Huế đă đến không đúng lúc. Công điện này đến chiều ngày 06-05 mới về Ṭa đại biểu và tỉnh đường Thừa-Thiên. Tuy nhiên, Văn pḥng Cố Vấn Chỉ Đạo của ông Ngô-đ́nh-Cẩn măi đến ngày hôm sau, 07-05 mới hay biết. Nhưng chùa Từ-đàm đă có trong tay văn bản này từ trước.

 

Nguyên nhân sự hay biết chậm trễ của ông Cẩn là v́ ông không c̣n được sự tín nhiệm của Tổng thống kể từ khi Đức giám mục Ngô-đ́nh-Thục về Huế.

 

Trong phiên họp khẩn tại Văn pḥng Cố vấn Chỉ đạo, ông Ngô-đ́nh-Cẩn đă quyết định cùng các ông Nguyễn-văn-Đẳng, tỉnh trưởng Thừa-Thiên, đại úy Minh v.v…sẽ hoăn không thi hành lịnh đó, nghĩa là cứ để cho đồng bào treo cờ Phật giáo như thường lệ.

 

Xe thông tin của tỉnh đă đi thông báo quyết định tạm thời vẫn treo cờ Phật giáo như cũ. Tuy nhiên, do công-điện 9195, đến chùa Từ-đàm trước, sau đó mới đến văn pḥng của ông Ngô-đ́nh-Cẩn khiến cho dư luận tại Huế vô cùng xôn xao, cho dù có xe thông tin của tỉnh trấn an, nhưng không khí lúc đó rất ngột ngạt như sẳn sàng có sự phản kháng nào đó…

 

Lúc 6 giờ chiều, khoảng một ngàn Phật tử cũng như các thầy của chùa Từ-đàm đă tụ tập trước tỉnh đường để biểu t́nh phản đối công điện quy định việc treo cờ Phật giáo. Hiện diễn tại chỗ, phía chính quyền, gồm có các ông Nguyễn-văn-Đẳng, tỉnh trưởng Thừa-thiên Huế; ông Phó tỉnh trưởng Hành chánh; ông Phong Trưởng ty Cảnh sát thành phố Huế. Trong không khí đó, các Thượng tọa Thiện-Minh, Trí-Thủ, và Trí-Quang cùng xuất hiện. Trong ba vị, Trí-Quang là nóng nảy nhất và phản đối chánh quyền và cảnh sát vào sáng ngày 07-05 lại hạ cờ PG, có nơi c̣n xé cờ. Ông Đẳng, Tỉnh trưởng và ông Phong Trưởng ty Cảnh sát khẳng định là không có chuyện này. Chính quyền địa phương đă thông báo hoăn việc thi hành lịnh của trung ương.

 

Ông Phong, Trưởng ty cảnh sát hỏi lại xin thầy cho biết chính xác nơi nào, khuôn hội nào đă gặp trường hợp này? Thầy Trí-Quang đă không đưa ra bất cứ bằng chứng nào.

 

Kết cuộc, mọi việc được giải quyết ổn thỏa, với sự thỏa thuận giữa chính quyền và các thượng tọa. Sau đó, vị tỉnh trưởng Thừa-Thiên cho ba xe phát thanh đi ṿng trong thành phố thông báo việc treo cờ PG như b́nh thường không có ǵ thay đổi. Trên các xe, có Phật tử do các Thượng tọa cử cùng đi làm công tác thông tin.

 

Sáng ngày 08-05-1963, Phật tử các nơi nô nức kéo về chùa Từ-Đàm để làm lễ Phật Đản. tuy nhiên số người tham gia tăng lên một cách khác thường. Nhiều người được rỉ tai là sáng nay chính quyền có thể đàn áp Phật tử và không cho rước kiệu.

 

Đến dự lễ tại chùa Từ-Đàm, có sự hiện diện của Thiếu-tướng Lê-văn-Nghiêm, đại biểu Hồ-đắc-Khương, Tỉnh trưởng Nguyễn-văn-Đẳng, tất cả đều khăn áo chỉnh tề đến với tư cách chính quyền và Phật tử.

 

Trong buổi lễ, thầy Trí-Quang đă đăng đàn và thuyết giảng một bài pháp chống đối chính quyền một cách nặng nề chưa từng có. Nội dung công kích chính quyền đồng thời có tính cách kêu gọi Phật Giáo tranh đấu cho Phật Pháp và “đ̣i quyền b́nh đẳng tôn giáo” Đồng thời khắp nơi đều có những biểu ngữ đ̣i chính quyền thực thi quyền b́nh đẳng tôn giáo và lên án kỳ thị tôn giáo. Các viên chức chánh quyền Việt-Nam Cộng-Ḥa hiện diện tại chỗ đă rất nhẫn-nhục ngồi tham dự cho đến hết buổi lễ. Sự việc trên được báo lại cho ông Ngô-đ́nh-Cẩn, ông Cẩn giơ tay than : "Tại sao Thầy Trí Quang lại cư xử với ḿnh như vậy?”

 

Buổi tối cùng ngày, khoảng 19 giờ 30, cuộc tập hợp của Tăng tín đồ tại chùa Từ-Đàm để đốt pháo bông, và được ban tổ chức thông báo hủy bỏ. Đồng thời mọi người được mời tập trung đến đài Phát thanh phía cầu Tràng-Tiền. Như thường lệ, ông quản đốc Ngô-Ganh sửa soạn để phát thanh chương tŕnh Phật đản được thâu sẳn. Phía chùa Từ-Đàm và phật tử áp lực ông Quản đốc phải cho truyền thanh trực tiếp buổi lễ ban sáng kể cả bài thuyết pháp chống chính quyền của thầy Trí-Quang, nhưng áp lực này đă bị ông Quản đốc cương quyết từ chối. V́ trước khi phát thanh phải có sự kiểm duyệt cũng như xin phép.

 

T́nh h́nh ngày càng căng thẳng! Người dân tụ tập bắt đầu ném gạch đá vào đài ... Ông Quản Đốc Nguyễn-Ganh kêu cứu Thiếu tá Đặng-Sỹ từng 5 phút một.

 

Có một nhà sư trẻ leo lên nóc đài phát thanh phất cờ Phật giáo và kêu gọi đồng bào tiến lên. Các Thượng tọa Thiện-Minh, Trí-Quang có lên tiếng kêu gọi mọi người giữ b́nh tĩnh, nhưng mọi việc đă quá trễ...

 

Trong lúc chiếc xe đến giải tán biểu t́nh của Thiếu-tá Đặng-Sỹ tiến gần (tốc độ tương đương với rùa ḅ, v́ người hiện diện quá đông) đến cửa đài phát thanh khoảng 50 thước, đột nhiên có tiếng nổ lớn, ngay trước cửa đài, sau đó lại có một tiếng khác bồi thêm...

 

Hỗn loạn, kinh hoàng bao trùm đài phát thanh Huế….

 

Một số sĩ quan đứng gần đài cho biết, tiếng nổ làm rung chuyển tất cả, đồng thời ánh sáng phát ra từ chất nổ là loại họ chưa bao giờ nghe thấy trong đời nhà binh của ḿnh.

 

Trong lúc hỗn loạn, có những tiếng nói vói, hoặc la lối ““Bà con chạy lối ni… đồng bào đừng về lối nớ… Đặng Sỹ nó đang cho xe cán đồng bào ở đằng nớ…”…

 

Một cảnh tượng thê lương bày ra trước cửa đài, hầu hết nạn nhân chết không toàn thây.

 

Họ chết không v́ mảnh đạn, như do bởi sức ép. Sức ép này tương đương với 5 kư lô TNT.

 

Danh sách người chết gồm:  1/ Phật tử Đặng Văn Công 13 tuổi; 2/ Phật tử Trần Thị Phước Tự, 17 tuổi; 3/ Phật tử Nguyễn Thị Yến 20 tuổi; 4/ Phật tử Huỳnh Thị Tôn Nữ Tuyết Hoa 12 tuổi; 5/ Phật tử Lê Thị Kim Khanh 17 tuổi;  6/ Phật tử Nguyễn Văn Đạt 13 tuổi; 7/ Phật tử Nguyễn Thị Ngọc Lan 12 tuổi; 8/ Phật tử Nguyễn Thị phúc 15 tuổi.

 

Trong số nạn nhân có một nữ tín hữu Công giáo. Do đó nạn nhân vụ thảm sát ở đài phát thanh Huế là 7 người Phật tử và 1 nữ tín hữu Công giáo.

 

Ngay sau vụ nổ trước cửa đài, Thượng-tọa Thiện-Minh đă đứng ra chịu trách nhiệm trước mặt chính quyền gồm các ông Nguyễn-văn-Đẳng, tỉnh trưởng Thừa-Thiên, Thiếu-tá Đặng-Sỹ, Trung tá Thưởng Giám Đốc Nha Công An Tư Pháp.

 

Qua ngày hôm sau, phía chính quyền cũng bên chùa Từ-đàm của thượng-tọa Thiện-Minh, Trí-Quang đều không có hành động cụ thể. Chính quyền địa phương chờ đợi sự giải quyết của trung ương. Mà trung ương măi đến ngày 10-05 mới phái bộ trưởng nội vụ ông Bùi-văn-Lương ra điều tra. Nhưng tất cả chỉ diễn ra như một thủ tục hành chánh thông thường.

 

Khoảng năm 1966, Đại Út Scott (Cố Vấn của Tiểu Đoàn 1/3 SĐIBB từ năm 1965) cho Đại úy Bửu (em họ vợ của Thiếu tá Đặng-Sỹ) biết chính ông ta là tác giả vụ nổ ở đài phát thanh Huế vào đêm 08-05-1963 lúc 22giờ30.

 

Trở lại t́nh h́nh Huế sau đêm kinh hoàng ở đài phát thanh Huế, sau mấy ngày lo sợ bị chính quyền đàn áp, Trí-Quang lấy lại được b́nh tĩnh khi không thấy động tĩnh ǵ, đồng thời dấn tới đưa ra một số đ̣i hỏi, như đ̣i xác các nạn nhân về an táng (chính quyền không chấp nhận); đưa ra tuyên ngôn 5 điểm trở thành nền tàng cho Phật giáo tranh đấu năm 1963.

 

1.     Yêu cầu chính phủ Việt Nam Cộng Ḥa thu hồi vĩnh viễn công điện cấm treo cờ tôn giáo nơi công cộng.

 

2.     Yêu cầu Phật giáo phải được hưởng một chế độ đặc biệt như các hội truyền giáo Thiên Chúa Giáo đă được ghi trong Đạo dụ số 10.

 

3.     Yêu cầu chính phủ chấm dứt t́nh trạng bắt bớ và khủng bố tín đồ Phật giáo.

 

4.     Yêu cầu cho tăng ni phật tử được tự do truyền đạo và hành đạo.

 

5.     Yêu cầu chính phủ bồi thường thích đáng cho những người chết oan vô tội và kẻ chủ mưu giết hại phải bị xét xử

 

Bản Tuyên ngôn có chữ kư của Ḥa-thượng Thích Tịnh-Khiết. Tuy nhiên, trong bản Phúc Tŕnh của Liên Hiệp Quốc về t́nh h́nh Phật giáo năm 1963, viết rằng, HT Tịnh-Khiết không hề muốn kư văn bản này. Ngài đă bị ép buộc, hơn nữa, là người thông thạo Hán văn, nên không hiểu được ư nghĩa của văn bản.

 

Ngày 09-05-1963, Ủy Ban Liên Phái Bảo Vệ Phật Giáo được thành lập và do Ḥa-thượng Thích Tâm-Châu làm chủ-tịch, văn pḥng đặt tại chùa Xá-Lợi thay v́ Ấn-Quang.

 

5 điểm này cộng với tờ tŕnh của bộ trưởng nội vụ, khiến Tổng thống Diệm cho là quá đáng khó chấp nhận.

 

Trong thời gian này ở Huế, các vị Thượng-tọa ở chùa Từ-đàm đă tiếp xúc một cách ḥa hoăn với với chính quyền, đồng thời họ cũng hạ tuyên ngôn từ 5 điểm xuống c̣n 3 điểm. Nội bộ chùa chia ra hai khuynh hướng rơ rệt, một bên muốn nhượng bộ, một bên cứng rắn muốn làm tới.

 

Chính quyền trung ương không muốn giải quyết rốt ráo vấn đề, và nghĩ đây là chuyện địa phương giải quyết cũng ổn thỏa.

 

Đến ngày 20-05, gần nữa tháng trôi qua, không có ǵ cụ thể được giải quyết. Lúc này, các bộ phận nằm vùng của Việt cộng, chưa có ảnh hưởng công khai, nhưng ngầm ngầm trong các phong trào của Phật giáo. Tuy nhiên, họ đă lợi dụng khoảng trống vừa nêu để t́m cách xâm nhập sâu hơn vào phong trảo đang sôi sục khắp nơi.

 

Dư luận quốc tế, trong đó có các tờ báo Mỹ như New York Times, Washington Post, New York Herald Tribunne cũng như chính giới Mỹ lên tiếng công kích Tổng Thống Ngô-đ́nh-Diệm đàn áp Phật giáo.

 

Tại Huế, chùa Từ-đàm bị cô lập, vài ngày sau điện nước cũng bị cúp. Đây là quyết định địa phương do t́nh h́nh khẩn cấp ngay tại chỗ.

 

Chủ trương của Tổng thống Ngô-đ́nh-Diệm là giải quyết đối thoại giải quyết ôn ḥa và thương thuyết với các thầy ở chùa Từ-Đàm, trong đó có Thượng-tọa Thiện-Minh. Việc này ông Ngô-đ́nh-Nhu không đồng ư, v́ cho rằng các thầy không phải là người tu hành thuần túy. Nhưng tổng thống vẫn một mực giữ ư kiến riêng của ḿnh trong việc điều đ́nh với Từ-Đàm.

 

Một trong những nỗ lực ḥa giải là cử Trung tá bác sĩ Trương-khuê-Quan làm trung gian ḥa giải, v́ ông là người từng làm Phật sự với các thầy từ năm 1946 cho tới khi nhập ngủ năm 1956. Tổng thống yêu cầu chuyển đạt yêu cầu là các thầy đừng tuyệt thực, dân chúng ngưng biểu t́nh một cách quá đáng, mọi việc sẽ được giải quyết đâu vào đó.

 

Tưỏng cũng nên nói rằng, trong suốt thời gian xảy ra tranh chấp hay tranh đấu cùa Phật giáo, các viên chức thuộc ṭa lănh sự Hoa-Kỳ đă có sự liên lạc mật thiết với các Thượng-tọa chùa Từ-Đàm.

 

Như trên đă nêu, mọi việc ḥa giải đang được tiến hành âm thần nhưng tốt đẹp th́ ngày 11-06-1963, Ḥa thượng Thích-quảng-Đức tự-thiêu.

 

Sau cuộc tự-thiêu này, Tổng-thống Ngô-đ́nh-Diệm phát biểu như sau trong buổi chiều cùng ngày: “sự ḥa giải đang tiến hành tốt đẹp th́ sớm nay do sự tuyên truyền quá khích che dấu sự thật gây sự hoài nghi về thiện chí của chính phủ khiến một số người bị đầu độc gây một án-mạng oan uổng làm tôi rất đau ḷng” (nguyên văn).

 

Cũng cần phải nhắc lại xuất xứ của hai Thượng-tọa thiện-Minh và Trí-Quang đều do bác sĩ Tâm-Minh Lê-đ́nh-Thám đào tạo. Bác sĩ Tâm-Minh Lê-đ́nh-Thám là một cư sĩ uyên thâm Phật học. Tuy nhiên, ông đă rời bỏ Phật giáo và gia nhập đảng Lao-động Việt-Nam.

 

 

B/ Nhận định:

 

1/ Thông tư, nghị định quy định về việc treo cờ tôn giáo phù hợp với thể diện quốc gia của Tổng-thống Ngô-đ́nh-Diệm là điều hợp lư và đương nhiên.

 

2/ Văn bản gởi đến Huế ngày 06-05-1963 lại trùng vào dịp lễ Phật đản. Tuy nhiên, chính quyền địa phương qua ông Ngô-đ́nh-Cẩn đă rất linh động và có thiện chí trong việc hoăn thi hành lịnh từ trung ương.

 

3/ Việc đ́nh hoăn này đă được các bên đồng ư vào ngày 07-05-1963 ở tỉnh đường Thừa-Thiên Huế.

Phía chánh quyền gồm các ông: Nguyễn-văn-Đẳng, tỉnh trưởng Thừa-thiên Huế; ông Phó tỉnh trưởng Hành chánh; ông Phong Trưởng ty Cảnh sát thành phố Huế.

Phía chùa Từ-Đàm: Có các Thượng tọa Thiện-Minh, Trí-Thủ, và Trí-Quang.

 

4/ Trong lễ Phật đản tổ chức sáng ngày 08-05-1963, Trí-Quang đă bội ước và lên tiếng công kích gay gắt chính quyền. Nên nhớ trong buổi lễ có sự hiện diện của những viên chức cao cấp về hai mặt hành chánh và quân sự Việt-Nam Cộng-Ḥa.

 

Sự kiện này cho thấy:

 

a/ Phản bội sự thỏa thuận giữa hai bên chính quyền và chùa Từ-Đàm ngày 07-05; b/ Hạ nhục viên chức chính phủ, trong khi hai vị đại diện đến tham dự lễ Phật đản trong sự chân thành; c/ Cố t́nh thổi phồng sự kiện không thật, thành ra biến cố gọi là "đàn áp Phật giáo cũng như  đ̣i b́nh đẳng tôn giáo";

 

5/ Từ nhận định 4 cũng như các điểm a, b, c và xuất thân của thầy Trí-Quang cho phép đưa đến nhận định 5 này là, nhân vật Trí-Quang tuy mặc áo Phật, nhưng không làm việc cho Phật. Nghĩa là làm việc cho đảng Lao-động Việt-nam (tiền thân của đảng Cộng-sản Việt-Nam hiện thời).

 

6/ Trong dự kiến, chùa Từ-Đàm sẽ tổ chức lễ đốt pháo bông vào buổi tố ngày 08-05. Tuy nhiên, chương tŕnh này đă bị hủy bỏ và dời đến trước đài phát thanh Huế. Một ngày trước khi xảy ra thảm kịch, Đại úy Scott đă bí mật từ Đà-Nẵng ra Huế. Tại Huế, ông ta bí mật đặt chất nổ trước đài khiến 8 người tham dự biểu t́nh phải bị chết thảm, đồng thời khoét sâu thêm sự mâu thuẫn giữa nhóm Phật giáo miền Trung với chính quyền.

 

7/ Việc chùa Từ-Đàm thay đổi địa điểm tổ chức đốt pháo bông từ chùa đến đài phát thanh Huế; cũng như việc đại úy Scott âm thầm ra Huế để đặt chất nỗ nơi đài phát thanh, chứng tỏ, đây không phải là sự t́nh cờ.

 

8/ Sau vụ nỗ, nguyên nhân gây ra là từ phía chùa Từ-Đàm do Trí-Quang cầm đầu, nhưng phía chính quyền Việt-Nam Cộng-Ḥa luôn giữ sự tích cực và thân thiện để giải quyết những mâu thuẫn và tai nạn vừa xảy ra.

 

9/ Thủ phạm đặt chất nổ, làm chết 8 người ở đài Phát thanh Huế tối 08-05-1963 lúc 22giờ30 là đại úy Scott; ṭng phạm là Trí-Quang người đă lèo lái, khích động, tổ chức cuộc biểu t́nh nhằm chiếm đài phát thanh cũng như làm bùng nổ những mâu thuẫn mang tính chất địa phương thành cái gọi là "Pháp Nạn Phật giáo 1963".

 

10/ Từ những mâu thuẫn nhỏ mang tính cách cục bộ địa phương, Trí-Quang đă cố t́nh khai thác thành những mối bất đồng lớn đến cấp vùng, cấp quốc gia và quốc tế. Phong cách làm việc không phải là của một nhà sư, mà là của một cán bộ cộng sản được huấn luyện kỹ càng.

 

11/ Chính quyền đệ nhất Việt-Nam Cộng-Ḥa từ trung ương đến địa phương đă cố gắng hết khả năng để giải quyết ổn thỏa những việc liên quan đến Phật giáo giai đoạn từ đầu tháng 05-1963 đến ngày 11-06-1963, ngày xảy ra án-mạng giết chết Ḥa thượng Quảng-Đức. Tuy rằng, cách giải quyết c̣n nặng nề, chưa linh động mang tính cách hành chính (đối phưong gồm, Cộng Sản Việt-Nam và Hoa Kỳ đă tận t́nh khai thác những khuyết điểm này để làm lợi cho họ), nhưng không thể nào kết luận cũng như kết án, Việt-Nam Cộng-Ḥa đàn áp, kỳ thị tôn giáo.

 

12/ Sau sự kiện vụ Đại Úy Scott đặt chất nổ trước đài Phát thanh Huế, Ủy Ban Liên Phái Bảo Vệ Đạo Pháp (phía các giáo hội Phật giáo), Ủy Ban Liên Bộ (chính quyền Việt-Nam Cộng-Ḥa) được thành lập để giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp cũng như các cuộc biểu t́nh, tuyệt thực của Phật giáo đang lan rộng và có khuynh hướng đi ngoài sự kiểm soát cả hai bên, ngày 11-06-1963, Ḥa thượng Thích thượng Quảng hạ Đức, tự-thiêu với lư do bảo vệ đạo pháp.

 

a/ Cuộc đàm phán, thương thuyết giữa chính quyền và các vị lănh đạo cao cấp của Phật giáo đang được tiến hành một cách tốt đẹp, nhưng lại không làm hài ḷng hai khuynh hướng, đó là cộng-sản Việt-Nam (Trí-Quang là đại diện); Hoa-Kỳ, nên bằng mọi giá hai khuynh hướng này phải phá hoại cho bằng được.

 

b/ Cách phá hoại duy nhất, hữu hiệu nhất là việc cưỡng ép Ḥa thượng Quảng-Đức tự-thiêu.

 

c/ Liên tiếp những sự kiện xảy ra từ đầu tháng 5 kéo dài đến đầu tháng 6, trong đó có việc chùa Từ-Đàm bị chính quyền địa phương bao vây, cắt điện nước, v́ những hành động biểu t́nh, tuyệt thực ra ngoài khung khổ của luật pháp quốc gia, đă tạo cho quần chúng cũng như Phật tử nói chung những ngộ nhận cho rằng chính quyền Việt-Nam Cộng-Ḥa đàn áp Phật giáo.

 

d/ Do từ những ngộ nhận đó, HT Quảng-Đức đă phát nguyện tự-thiêu để bảo vệ đạo pháp. Nhưng một thời gian sau, trước khi cuộc tự-thiêu tiến hành, HT Quảng-Đức đă thay đổi ư định không muốn tiếp tục việc này nữa.

 

e/ Lo sợ thất bại của các phong trào Phật giáo do Cộng-sản, Hoa Kỳ phát động nhằm chống chính phủ Việt-Nam Cộng-Ḥa, nên Trí-Quang đă ép HT Quảng-Đức phải tự-thiêu và Đức-Nghiệp là người tổ chức việc này.

f/ Từ hai điểm d và e cho phép nhận định cái chết của HT Quảng-Đức ngày 11-06-1963 là một án-mạng chứ không phải là tự-thiêu bảo vệ đạo pháp như giáo hội phật giáo việt-nam thống nhất và cộng sản việt-nam vẫn thường đưa ra từ 50 năm nay.

 

g/ Hung thủ cũng như kẻ có trách nhiệm thực sự trong cái chết của Ḥa thượng Quảng-Đức, chính là Trí-Quang và Đức-Nghiệp. Xa hơn là đảng Lao-động Việt-Nam và Hoa-Kỳ.

 

13/ Trước khi xảy ra vụ nỗ trước đài phát thanh Huế tối ngày 08-05-63, giao t́nh giữa ông Ngô-đ́nh-Cẩn và Trí-Quang rất tốt. Tuy nhiên, v́ tham vọng chính trị, cũng như nhu cầu giết người bịt miệng, đă làm mờ lương tâm con người, mất bồ đề tâm của một người được gọi là nhà sư, Trí-Quang đă gây áp lực với chính phủ Nguyễn-Khánh đem ông Cẩn ra xử bắn vào ngày 09-05-1964 tại khám Chí-Ḥa.

 

14/ Từ 12 điểm nhận định trên, cùng với bản phúc tŕnh, điều tra tại chỗ của phái đoàn Liên-hiệp-quốc liên quan đến vấn đề Phật giáo vào năm 1963, cho phép Hội Sử-Học Việt-Nam tại Âu-Châu kết luận rằng, không hề có đàn áp Phật giáo cũng như kỳ thị đối với tăng tín đồ.

 

15/ Hăy chấm dứt t́nh trạng viết bài về tưởng-niệm HT Quảng-Đức tự-thiêu cũng như pháp nạn PG năm 1963 đây là những luận điệu mê-tín dị đoan do cộng sản Việt-Nam rao truyền.

 

16/ Từ 15 điểm nhận định trên Hội Sử-Học Việt-Nam gởi lời kêu gọi đạo hữu Tâm-Diệu chủ trang thuvienhoasen.org, cũng như những tác giả (nếu quư vị là phật tử cũng như trí thức Phật giáo thực sự) đă thực hiện những bài viết về chủ đề Tưởng-Niệm 50 Năm Bồ Tát Thích Quảng-Đức Tự-Thiêu hăy trở về trung đạo đệ nhất nghĩa đế đừng viết bài hướng dẫn tăng ni Phật tử đi dưới tấm biển chỉ đường của Cộng-sản Việt-Nam, mà hăy quay đầu trở lại đi dưới hào quang của chư Phật.

 

17/ Từ 16 điểm nhận định trên, cái chết của HT Quảng-Đức thật sự không có Chính-danh, Chính-nghĩa như đă được loan truyền. Chính-danh, chính-nghĩa này là ngụy tạo từ Cộng-sản Việt-Nam, thiết tưởng không nên hối-tiếc và nhắc-nhở làm ǵ.

 

 

C/ Tham khảo tài liệu bổ túc:

 

1/ Làm Thế Nào Để Giết Một Tổng Thống? Cao-thế-Dung, Lương-khải-Minh

http://www.quansuvn.info/D_1-2_2-205_4-3625_5-10_6-8_17-161_14-2_15-2/

 

2/ Bằng chứng cụ thể này cho thấy Ḥa thượng Minh-Tâm đă đồng hành với đảng Cộng-sản qua việc làm lễ kỷ niệm án-mạng HT Quảng-Đức.

- Liên quan đến việc tổ chức trọng thể kỷ niệm 50 năm án-mạng HT Quảng-Đức, Giáo Hội Phật Giáo Việt-Nam Thống-Nhất Liên Âu do Ḥa thượng Thích Minh-Tâm điều hành, trong Bản Lên Tiếng Thứ Hai, Hội Sử-Học Việt-Nam tại Âu Châu khẳng định đây là việc làm ḥan toàn có lợi cho đảng Cộng-sản Việt-Nam. Hơn nữa là đồng hành với đảng này nếu Giáo hội của HT Minh-Tâm không hủy bỏ hoặc giảm tầm quan trọng của cuộc lễ.

Thư của Thích Tâm-Huy gởi Thích Minh-Tâm ngày 09-09-2010,  HT Minh-Tâm viết: Họ to tiếng rêu rao rằng “Tăng Ni Về Nguồn”, “Tăng Ni hải ngoại” là thân Cộng, là Cộng sản. Nhưng rồi, suốt 3 năm qua chưa thấy họ nêu ra được một bằng chứng nào để chứng minh một cách cụ thể rằng “Tăng Ni Về Nguồn”, hay “Tăng Ni hải ngoại” là Cộng sản”.

http://www.quansuvn.info/D_1-2_2-100_4-4666_15-2/

http://www.truclamyentu.info/tlls_lichsuvietnamcandai/thucuathichtamhuy.htm

Và đă có Bốn bức bồ đề tâm thư 1, 2, 3, 4 và hai bản lên tiếng về việc HT Quảng-Đức tự-thiêu là những chứng minh khác 1, 2 cũng như bản lên tiếng thứ ba này.

 

3/ Ủy Ban Điều Tra Của Liên Hiệp Quốc khẳng định, không hề có đàn áp Phật giáo tại Việt-Nam thời khoảng 1963 qua bản Phúc Tŕnh Của Phái Bộ Liên Hiệp Quốc Về T́nh H́nh Phật Giáo Năm 1963 tại nước Việt-Nam Cộng-Ḥa

http://www.quansuvn.info/D_1-2_2-100_4-4664_15-2/

http://www.vnmilitaryhistory.info/ttts/phuc-trinh-cua-lhq-ve-pgvn-nam-1963.htm

http://www.truclamyentu.info/tlls_lichsuvietnamcandai/phuctrinhcuaphaibolhq_1963.htm

 

4/ Nhận định của tác giả Nguyễn-văn-Lục : LHQ và vụ khủng hoảng Phật giáo 1963 - Nguyễn-văn-Lục

http://www.quansuvn.info/D_1-2_2-100_4-4665_15-2/

http://www.vnmilitaryhistory.info/ttts/lhq-va-vu-khung-hoang-pg1963.htm

http://www.truclamyentu.info/tlls_thu-vien-bo-de-online/thu-vien-bo-de_lhq_va-vu-khung-hoang-pg1963.htm

Âu-Châu ngày 03-06-2013, Việt lịch 4886, Phật lịch 2557

Hội Sử-Học Việt-Nam tại Âu-Châu

http://ubtttadcsvn.blogspot.com/2013/06/hoi-su-hoc-viet-nam-tai-au-chau-ban-len.html

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính