Cả Ngố Đi Sài G̣n


Hoàng Huy

 


Khoảng cuối năm 1975, từ vùng quê Thủy Nguyên ở ngoại thành Hải Pḥng, mùa màng vào lúc thong thả, ông Hiền nói với vợ ư định nung nấu bấy lâu nay của ḿnh:

- Bà ạ, miền Nam giải phóng hơn nửa năm rồi, giờ tôi muốn đi Sài G̣n một chuyến để thăm chú Tiến nó.


Chú Tiến nói đây là em ruột của ông Hiền. Nhà chỉ có hai anh em trai. Tháng 7 năm 1954, hiệp định Genève ra đời, chia đôi đất nước. Tiến dạo ấy là một thanh niên 20 tuổi, chán cảnh sắp tới phải sống dưới chế độ cộng sản độc tài nên đầu năm 1955 bỏ nhà ra Hải Pḥng xuống tàu há mồm của Pháp một ḿnh vào Nam lập nghiệp. Sau đó ít lâu, có tin bố mẹ họ lần lượt qua đời. Kể từ ấy về sau, bắc nam cách trở, không tin tức ǵ nữa. Cho đến sau 30/4/1975 hai bên cố gắng t́m cách liên lạc, cuối cùng cũng biết được là cả hai gia đ́nh ở trong Nam và ngoài Bắc đều c̣n nguyên vẹn, chiến tranh không cướp đi của họ người nào. Giờ đây đất nước đă thống nhất th́ việc đi lại để thăm nhau là điều nên làm và làm càng sớm càng tốt v́ thời gian xa cách 20 năm quá lâu, có biết bao điều để hàn huyên tâm sự.


Nghe chồng ngỏ ư, bà Hiền thoáng chút băn khoăn:


- Chuyện ông đi th́ hợp lẽ thôi nhưng đào đâu ra tiền tàu xe?


- Tôi định thế này bà ạ -  ông Hiền nói như đă chuẩn bị sẵn - Ta có con heo trong chuồng chắc nay cũng khoảng 80 cân, chưa tới một tạ kể ra cũng tiếc, nhưng thôi cứ bấm bụng bán đi để lấy tiền làm lộ phí.


Bà Hiền suy nghĩ một chút rồi nói:


- Đành phải thế, không c̣n cách nào khác. Nhưng hai anh em xa nhau thời gian đến 20 năm, giờ đi thăm cũng phải có tí quà cáp ǵ chứ chả nhẽ đi hai tay không? Ông thử tính xem nên mua món ǵ vừa túi tiền mà coi cho được?


- À, bà nói chí phải. Trước nay nghe báo, đài nói dân chúng ở trong Nam bị Mỹ- Ngụy bóc lột tàn tệ, đến nỗi mọi người không có cái chén mà ăn cơm, nhà nào cũng phải dùng sọ dừa thay chén bát, tội nghiệp quá. Vậy bà giúp tôi ra chợ mua chục chén đá, ràng buộc cho kỹ để tôi mang và Sài G̣n biếu chú thím nó.

- Được, ngày mai có ngay. C̣n cái vụ lương thực nữa, ông tính sao đây? Người ta bảo trong đó rất đói khổ. Hay là khi đi ông mang theo tiêu chuẩn nguyên tháng 13 kg vào trong ấy để góp gạo thổi cơm chứ vác mặt không th́ kỳ lắm đấy.


- Đúng thôi. Kế hoạch là nửa tháng nữa tôi sẽ lên đường đi Sài G̣n thăm chú em 20 năm cách biệt với biết bao trăn trở, thương nhớ. Bà ở nhà giữ ǵn sức khỏe tốt nhé. Đảm bảo một tháng sau tôi sẽ về với bà để ta cùng ăn một cái Tết nguyên đán đầu tiên đất nước có ḥa b́nh thật vui vẻ.


Thế là vào một ngày đẹp trời cuối năm 1975 dương lịch, ông Hiền vác một túi xách đủ các thứ lỉnh kỉnh làm cuộc “hành phương Nam” bằng xe đ̣. Khởi hành từ Hải Pḥng lên Hà Nội, rồi Hà Nội vào Sài G̣n, cà rịch cà tang mất 2 ngày 2 đêm mới đến nơi. Đặt chân xuống bến xe miền Đông, đang c̣n ngơ ngác th́ ba bốn anh xích- lô máy sấn đến, kẻ nắm tay, người chụp lấy túi xách của ông lôi kéo, mời mọc. Cuối cùng th́ cũng thoát ra được khỏi ṿng vây, ông ngă giá với một anh trông có vẻ tử tế nhất trong bọn, lên xe (ôm chặt túi xách vào ḷng) để hắn ta chở về nhà người em theo địa chỉ ghi sẵn trên giấy.


- Ông anh yên chí – người chạy xích- lô máy nói – đường Trần Quốc Toản nay đổi thành 3 tháng 2, mấy con hẻm trong đó cũng khá lớn, xe ǵ vào cũng được, ta đi độ 20 phút là đến nhà thôi.


Lúc bấy giờ trời vừa sụp tối, thành phố đă lên đèn, cả một vùng trời rộng lớn sáng trưng khiến ông Hiền thấy choáng ngợp, hoa cả mắt. Chiếc xích- lô máy nổ phành phạch, nhả khói đen, lao nhanh qua các đường phố. Ông Hiền ngồi yên trên xe, ḷng thầm mong tay xích- lô máy này là người lương thiện, đưa ông thẳng đến nơi chứ không chạy ḷng ṿng như người ta thường nói. Quả đúng như là mong muốn, khoảng 20 phút sau, chiếc xích- lô máy giảm tốc độ, t́m cách rẽ trái vào một con hẻm rộng tráng xi- măng sạch đẹp. Anh lái xe chạy chầm chậm ḍ t́m, đâu khoảng 50 mét th́ dừng xe trước một căn nhà c̣n đang mở rộng cửa nằm phía tay phải, nói lớn:


- Tới nơi rồi, ông anh.


- Ḍ kỹ địa chỉ xem, đúng thật không đấy? –Ông Hiền gặng hỏi.


- Đúng phóc số nhà…/…c̣n hỏi tới hỏi lui ǵ nữa, cha nội.


Tin lời, ông Hiền bước xuống, móc bóp đếm tiền cẩn thận trả cho anh xích- lô máy. Anh ta liếc sơ, nhét vội vào túi áo rồi nổ máy, quành xe lại phóng ra đường lớn.

Khi anh xích- lô máy đi khỏi rồi, ông Hiền tần ngần đứng nh́n lại bảng số nhà một lần nữa, thấy nó quả đúng y như trong thư Tiến viết ra cho ông. Nhưng chưa thật sự tin vào mắt ḿnh, ông Hiền bước ra xế góc gần đó, chặn hỏi một em nhỏ đi ngang:


- Này cháu, bác từ xa đến, cháu có thể chỉ giúp cho bác nhà ông Tiến là căn nào không?

Thằng bé nhanh nhẩu đáp:


- Đấy, bác đang đứng ngay trước nhà ông Tiến đấy. Cứ gọi cửa là có người bước ra thôi. Chào bác cháu đi.


Thằng bé khuất rồi, ông Hiền quay lại nh́n kỹ vào căn nhà lần nữa. Đó là một ngôi nhà hai tầng, bề ngang khoảng 4 mét, trên trần có chiếc quạt máy đang quay chầm chậm, dưới là nền gạch hoa với bộ xa- lông ở giữa, sát vách tường phía trong là chiếc tủ kính chưng nhiều thứ bát đĩa sứ, trên lưng tủ đặt chiếc ti- vi khá lớn đang phát h́nh… Nh́n thấy tất cả những thứ ấy ông Hiền ngơ ngác tự hỏi: Sao lâu nay ngoài Bắc họ cứ nói trong Nam nghèo đói thê thảm mà sự thật sờ sờ trước mắt ông nó lại như thế này? Chả nhẽ chúng nói điêu, nói láo ư? Nội cái chuyện đời sống mà sự thật đă phơi bày ra trước mắt ông trái ngược 180 độ như thế, thử hỏi bao nhiêu vấn đề khác th́ c̣n sao nữa? Nghĩ đến đây, chợt nhớ tới chục chén đá bao gói cẩn thận nằm trong túi xách mang theo từ Hải Pḥng vào, ông Hiền bỗng thấy nó vô duyên quá nên tḥ tay lôi ra rồi bước tới, trông trước trông sau không thấy ai, ông lặng lẽ bỏ cái cục nợ ấy xuống chân một cây cột đèn gần đó.


Làm xong việc trên, thấy người nhẹ nhơm, ông Hiền quay trở lại đứng trước cửa ngôi nhà, lấy hết can đảm, lên tiếng gọi vọng vào bên trong:


- Có ai ở nhà không? Chú Tiến ơi, anh Hiền từ Bắc vào thăm chú thím và các cháu đây.


Nghe có tiếng gọi, ông Tiến từ đâu đó bước vội ra pḥng khách. Nh́n thấy một người đàn ông ăn mặc luộm thuộm, tuổi có lẽ chưa tới 50 nhưng dáng hom hem, già háp, tay xách cái túi vải, lúc đầu không nhận ra ai nhưng sau phút định thần, ông Tiến lao nhanh đến ôm chầm lấy người đó, nói lớn để cả nhà cùng nghe:


- Ôi bác cả, bác cả vào thăm chúng ta. Má nó đâu, thằng Minh thằng Quang đâu xuống chào bác đi các con.


Ngay lúc ấy, từ pḥng trong vợ ông Tiến bước nhanh ra, tươi cười nói:


- Em xin chào anh ạ. Anh đi đường xa có mệt lắm không?


- Chào thím, cũng có mệt chút đỉnh nhưng giờ cả nhà gặp nhau, vui quá rồi.


Vừa lúc đó, Minh và Quang cũng từ trên gác chạy ào xuống cầu thang, đến trước mặt ông Hiền, khoanh tay:


- Chúng cháu chào bác cả ạ.


Ông Hiền vui thích nh́n hai đứa trẻ, nói:


- Chú thím có tất cả ba cháu, đúng không?


- Vâng, đây là hai đứa em, c̣n thằng anh lớn vắng nhà.


- Hai cháu này mặt mày trông rất sáng sủa. Chúng nó ngoan, lễ phép lắm đấy.


- Thôi, giờ bác cả ngồi đây tṛ chuyện với nhà em -  vợ ông Tiến nói -  em xin phép vào trong lo cơm nước kẻo bác đi đường xa đói bụng.


Do có chuẩn bị sẵn từ trước nên chỉ một lát sau là vợ ông Tiến đă làm xong bữa cơm bưng dọn lên. Cả nhà cáo lỗi v́ đă ăn cơm chiều từ lúc 6 giờ, chỉ một ḿnh ông Tiến ngồi lại tiếp đăi anh ḿnh.


Sau bữa ăn, hai anh em c̣n ngồi hàn huyên đến khuya mới đi ngủ.


Vợ ông Tiến là người Sài G̣n trăm phần trăm. Phía bà th́ có gia đ́nh, bà con họ hàng ở đây đông đảo, c̣n ông Tiến vô Nam một thân một ḿnh, sống đời tự lập. Duyên trời đưa đẩy, hai người gặp nhau yêu nhau rồi cưới nhau. Do khéo tay và có năng khiếu về nghề mộc, ông Tiến mua sách tự học một thời gian rồi mở xưởng đóng đàn ghi- ta. Nhờ biết chọn ván gỗ tốt, đóng đàn đúng yêu cầu kỹ thuật, thùng đàn phát ra âm thanh ấm và vang, nên đàn mộc (đàn đóng xong chưa đánh vẹc- ni, chưa lắp trục và dây) của ông Tiến sản xuất ra lúc nào cũng được nhiều nơi đến mua về tiêu thụ. Nhờ vậy mà gia đ́nh ông có cuộc sống tương đối dễ chịu giữa một Sài G̣n đông đúc lúc sau này.


Từ hôm có khách, ngày nào bà Tiến cũng đi chợ để lo cho bữa cơm lúc nào cũng có thịt cá tươm tất. Mỗi lần ngồi vào bàn ăn, thấy có đĩa thịt, ông Hiền đều hỏi:


- Thịt đâu mà lắm thế? Ngoài Bắc chúng tôi mỗi tháng mỗi hộ dân chỉ được phân phối cho vài lạng thịt, chả bơ dính răng!


- Ở đây người ta bán đầy các chợ -  ông Tiến giải thích – có tiền th́ cứ tha hồ đến mua, mua bao nhiêu cũng được, chẳng ai cấm cản.


- Ồ, thế à? – ông Hiền trợn mắt ngạc nhiên – Vậy mà ngoài ấy họ cứ bảo là trong này lầm than, khốn khổ lắm.


- Ngoài đó lầm than, khốn khổ th́ có – ông Tiến lật ngược vấn đề. Ông Hiền làm thinh, không nói ǵ.


Những ngày tiếp theo, ông Tiến lấy xe Honda 67 chở ông Hiền đi “tham quan” thành phố, suốt từ trung tâm Sài G̣n lên đến Chợ lớn, qua Gia Định v.v…Ông Hiền trầm trồ bảo cái xứ Sài G̣n này lớn thật đấy, xe cộ nhiều thấy phát ngợp. Đặc biệt, khi nh́n thấy những building, cao ốc đồ sộ, ông Hiền buột miệng hỏi em trai ḿnh:



- Này chú, nhà ǵ mà cao to thế? Trụ sở đảng ủy, ủy ban à?


- Không, không phải trụ sở đảng ủy, ủy ban nào cả – ông Tiến suưt bật cười trước câu hỏi ngây ngô của anh trai ḿnh – Trong Nam này làm ǵ có trụ sở đảng ủy, ủy ban? Tất cả những ṭa ngang dăy dọc mà anh thấy đó chỉ là nơi làm việc của các cơ quan tài chánh, ngân hàng, các công ty xuất nhập khẩu, doanh nghiệp lớn, hoặc các chung cư đông người ở, thế thôi.


- Thịnh vượng, giàu có nhỉ.


- Vậy nên trong Nam này đâu có ai cần mấy ổng vào giải phóng. Nơi cần giải phóng là ngoài Bắc ấy.


Đến một tối nọ, cả nhà quay quần bên nhau, ông Hiền đưa ư kiến thăm ḍ:


- Tôi có điều muốn nói với chú thím.


- Điều ǵ vậy anh? – ông Tiến sốt sắng hỏi.


- Là thế này: Tôi với bà nhà ngoài đó thật vô phúc, ăn ở với nhau bao nhiêu năm không có được mụn con nào để nối dơi. Nay vào đây, thấy chú thím có đến ba thằng con giai, cho nên tôi muốn xin chú thím một đứa đem về ngoài đó ở với chúng tôi cho vui cửa vui nhà. Cam đoan chúng tôi sẽ coi cháu nó như con đẻ của ḿnh. Chú thím thấy sao?


- Ước muốn của anh có thể hiểu được – ông Tiến đáp -  nhưng vụ này vợ chồng em không thể quyết định, mà chính anh phải hỏi ư kiến của tụi nhỏ, từng đứa một, xem chúng nó có đứa nào khứng chịu không cái đă.


Vậy là màn “trưng cầu ư dân” bắt đầu. Trước tiên ông Tiến gọi Minh từ trên gác xuống cho bác cả nó hỏi ư kiến. Thằng bé năm ấy 17 tuổi, đang học lóp 12. Sau khi nghe câu hỏi của người bác xa lạ, nó trả lời lễ phép nhưng giọng cương quyết:


- Thưa bác. Trước nay cháu sống với ba má cháu trong này và đi học ở trường cũng quen thầy quen bạn. Giờ th́nh ĺnh chuyển ra Bắc, e khó thích nghi với môi trường ngoài đó. Mà năm tới là năm quan trọng, cháu sẽ phải thi tốt nghiệp trung học rồi tiếp đó là thi vào đại học, quyết định cả tương lai của ḿnh. Cho nên thời gian trước mắt cháu cần phải tập trung cho việc học tập, không để xảy ra bất cứ điều ǵ ảnh hưởng đến việc học của ḿnh. Cháu xin lỗi không thể đáp ứng yêu cầu của bác, mong bác rộng lượng hiểu cho.


Vừa dứt lời, không đợi nghe ư kiến người bác ra sao, thằng bé phóng tót lên lầu.


Phần ông Hiền, nghe đứa cháu lập luận như thế, ông thấy nó cũng có lư, không thể dùng quyền người lớn ép uổng được.


Thấy vậy, ông Tiến liền gọi thằng Quang xuống tiếp để bác cả nó ḍ ư. Quang năm ấy mới 15 tuổi, đang học lóp 10. Nghe ông Hiền nói xong, nó lễ phép thưa:


- Bác cả ơi. Cháu là con út trong nhà, thường quấn quưt bên cha mẹ, anh em. Nay tách ra khỏi các ṿng tay ấm áp ấy, cháu nghĩ là sẽ khó khăn cho cháu lắm. Mong bác hiểu giùm.


Dứt lời, cũng giống như anh nó, thằng út liền ba chân bốn cẳng phóng lên lầu.


Đến đây coi như chấm dứt màn thăm ḍ ư kiến bọn trẻ.


Qua một đêm bóp trán suy nghĩ, ngày hôm sau, ông Hiền ngỏ ư cùng vợ chồng ông Tiến:


- Hay là thế này chú thím ạ. Bây giờ tôi đổi ư, muốn xin thằng lớn trong nhà của chú thím. Nó tên Tú phải không? Thằng Tú hồi đó làm ǵ mà giờ phải đi cải tạo?


- Thưa anh, chả là trước đây, năm 18 tuổi, cháu nó đỗ tú tài 2 nhưng thi rớt vào kỹ sư trường Đại học kỹ thuật Phú Thọ nên phải đi sĩ quan Thủ Đức. Ra trường 18 tháng, vừa lên Thiếu úy được ít lâu th́ xảy ra vụ 30/4/75. Sau đó toàn bộ quan chức, sĩ quan lớn bé của miền Nam đều bị lùa vào các trại tù cải tạo mọc ra trên khắp nước. Đây là thứ tù không tuyên án, chưa biết ngày nào ra.


- Ôi, nó là sĩ quan ngụy à? -  ông Hiền trợn mắt -  sĩ quan ngụy, những kẻ có nợ… với nhân dân.


- Xin lỗi, nợ nần ǵ, anh đừng có nói theo giọng điệu của Việt cộng – ông Tiến nổi cáu – Đất nước có chiến tranh, chính quyền cả hai miền đều ra sức gọi thanh niên trai tráng ra chiến trường. Cuối cùng dĩ nhiên phải có kẻ thắng người thua. Nhưng người ta nói, ở bên Mỹ, khi cuộc nội chiến Bắc- Nam kết thúc, tất cả binh sĩ buông súng, được tự do trở về quê quán làm ăn sinh sống b́nh thường, chỉ các vị chủ tướng hai bên ngồi lại nói chuyện phải trái với nhau. C̣n ở xứ ḿnh, mấy ông “đỉnh cao” thường khoe là Việt Nam có bốn ngàn năm văn hiến, là rất khoan hồng nhân đạo, nhưng trên thực tế, họ chủ trương bắt nhốt hết để trả thù một cách tàn độc và bất nhân chưa từng thấy!


Nghe vậy nhưng ông Hiền vẫn chưa thông, lại hỏi:


- Thế chú thím có cuốn album gia đ́nh nào không? Nếu có, cho tôi mượn để nh́n h́nh thằng Tú xem sao.


Bà Tiến bước vội vào pḥng trong t́m kiếm, lát sau mang ra một tập album dày cộm đưa cho chồng. Ông Tiến lật giở từng trang, đến chỗ có các h́nh ảnh của Tú, ông trao cuốn album cho ông Hiền xem.

 

Ông Hiền cầm lấy cuốn album, nh́n chăm chú vào những tấm h́nh của Tú chụp lúc c̣n là sinh viên sĩ quan trường bộ binh Thủ Đức, đầu đội mũ cát- két, ḿnh mặc lễ phục, cổ thắt cravate, hai cầu vai mang alpha cùng dây biểu chương lấp lánh, trông đẹp trai và oai vệ ra phết, nhưng ông vẫn ngờ ngợ, thắc mắc, quay sang hỏi vặn vợ chồng ông Tiến:


- Này, hỏi thật chú thím nhé. Đây có đúng là h́nh thằng Tú nhà ta không hay là đứa nào khác?


Vợ ông Tiến vốn là một phụ nữ xuề x̣a dễ tính nhưng khi nghe ông anh chồng hỏi lôi thôi như thế cũng đâm bực bội. Bà nói:


- Trời đất ơi! Thằng Tú do vợ chồng tui sanh ra, nó không là con cháu nhà này th́ c̣n ai vào đó nữa, hỏi kiểu ǵ kỳ cục quá!


- Nhưng người ta nói sĩ quan ngụy là bọn… đầu trâu mặt ngựa, ăn gan uống máu người mà sao trong h́nh trông mặt mày nó khôi ngô tuấn tú, hiền lành và thư sinh thế kia? Liệu có ǵ…


- Ơ hay, lại c̣n liệu với lọ! -  ông Tiến ngắt lời -  Anh ở ngoài đó lâu năm bị tuyên truyền nhồi sọ nên lú lẫn rồi. Là đồng bào, đồng loại với nhau sao lại đối xử như thế được? Anh có cái đầu mà không dùng nó để suy xét xem đâu là đúng, đâu là sai. Nhưng thôi, đến đây tạm chấm dứt, không bàn thảo về việc thằng Tú nữa. Nghe nói tới đây người ta sắp cho gia đ́nh đi thăm con em trong các trại cải tạo. Hôm đó chúng tôi sẽ mời anh đi cùng, giáp mặt cháu tất sẽ rơ thực hư thôi…


Thời gian thấm thoắt, một bữa đang ngồi uống trà sáng ở nhà, ông Hiền bỗng nói:


- Này chú thím. Tôi mới vào đây mà nay đă gần một tháng. Mấy ngày qua cũng suy nghĩ kỹ rồi. Thôi, tôi phải thu xếp về lại ngoài đó kẻo bà ấy mong. Cho nên cũng không phải nán chờ ngày đi gặp thằng Tú nữa. Tôi nghĩ rằng mai kia cháu nó học tập tốt, được trở về th́ tôi cũng không nên đem nó ra Bắc, v́ đem nó ra, người ta… căm thù, ném đá nó vỡ đầu chết mất! Mà tôi th́ rất thương các cháu, không bao giờ muốn chứng kiến cảnh đau ḷng đó.


- Xin anh khỏi lo xa -  ông Tiến cười khẩy, đáp – Tôi cá với anh là dù anh có thuyết phục đến găy lưỡi, đám con chúng tôi cũng không đứa nào chịu ra Bắc sống đâu, đừng có mơ hồ ảo tưởng về điều đó. Hai mươi năm xa cách, ḷng người cũng quá cách xa. Chúng ta đây là anh em cùng cha sinh mẹ đẻ mà nói chuyện với nhau đă không trôi, huống chi đến thế hệ con cháu. Phải nh́n ra sự thật chua chát này: Cộng sản Việt Nam đă làm tan nát hết, tan nát cả quê hương đất nước, tan nát cả t́nh dân tộc, nghĩa gia đ́nh…


Để chuẩn bị quà cáp cho chuyến về của ông Hiền, bà Tiến mua sẵn hai xấp vải gửi ông Hiền đem về biếu bà Hiền may quần áo.


Riêng ông Tiến, nhớ tới câu “nhất đổng, nh́ đài” mà mấy người Bắc 75 thường nói, ông tháo chiếc đồng hồ Seiko 5 đang dùng và lấy cái radio hiệu Phillips 3 băng trước nay ông vẫn nghe tin tức tặng ông Hiền. Nhận hai món quà này, ông Hiền mừng như bắt được vàng, cứ xuưt xoa măi.


Ngày đi, ông Tiến lấy xe Honda 67 chở ông Hiền ra bến xe miền Đông. Dù sao, trước phút chia tay, hai anh em cũng có chút bịn rịn. Ông Tiến ôm vai ông Hiền vỗ vỗ mấy cái rồi dặn ông Hiền nên giữ kỹ mấy món quà kẻo bị mất cắp. Ông Hiền ôm chặt cái “đài” vào ḷng, cười khoe hàm răng vẩu ra, hớn hở nói với em trai:

- Tôi về có cái này là nhất xă đấy chú!


- Vâng, có “đài” mỗi tối nên bỏ ra chừng nửa tiếng nghe VOA hay BBC, chắc chắn sau một thời gian anh sẽ “mở mắt” ra được rất nhiều…


Hoàng Huy

 

 

 

 

 

Trang Chính     Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Phỏng Vấn     Văn Học Nghệ Thuật     Tham Khảo