Sự tôn kính Tổ Tiên đối với người Công Giáo

 

Giáo sư-Nghị sĩ Bùi Văn Giải

 

 

Nhân Mùa Vọng và Giáng Sinh 2013, nói về sự tôn kính Tổ Tiên với người Công giáo:

 

Tại Việt Nam, những người không theo một tôn giáo nào rơ rệt, thường được gọi là người lương, là những người thờ cúng tổ tiên, ông bà, tin có ông Trời, thường cho rằng “những người theo đạo Công Giáo là bỏ ông bà, quên tổ Tiên”.

 

Nhưng thật ra, trước kia, các nhà truyền giáo hội Thừa Sai Paris (MEP) đă hiểu lầm việc thờ cúng ông bà, tổ tiên của người Việt Nam là mê tín dị đoan, nên đă tấu tŕnh Ṭa thánh, để cấm giáo dân tham dự lễ giỗ và ăn uống đồ cúng của người lương. Do đó, người lương đă nghĩ lầm về thái độ của người Công giáo đối với các bậc tiền nhân.

 

Xét kỹ cho đúng, theo đạo công giáo đâu phải “bỏ ông bà, tổ tiên, quên người thân quá cố”. Trước hết, qua 10 điều răn Đức Chúa Trời truyền qua ông Môisen: Điều răn thứ 4 đă dạy: “Thảo kính Cha Mẹ”. Đối với người đă qua đời, GHCG đă dành tháng 11 hàng năm để kính nhớ và cầu nguyện.

 

Ngày trước, ở Việt Nam, các xứ đạo cứ mỗi tối thứ Hai hàng tuần, có buổi đọc kinh cầu cho các đẳng linh hồn trong luyện ngục. Đối với từng gia đ́nh Công giáo khi đến ngày giỗ người thân, cũng xin Linh mục làm “lễ mồ”, để cầu nguyện và nhớ đến người quá cố.

 

Việc khiến người lương hiểu lầm là do sự khuyến cáo của các vị Thừa Sai không cho”người có đạo dự lễ giỗ kỵ của người lương”, khiến cho xa cách t́nh bà con, họ hàng, gây hiểu lầm đáng tiếc!

 

Để giải tỏa sự hiểu lầm ấy, và có tinh thần hiệp thông với người lương, hội Đồng Giám mục Miền nam: Việt Nam Cộng Ḥa, đă tŕnh Ṭa thánh về việc này nên:

 

“Ngày 20/10/1964, Ṭa Thánh qua Bộ Truyền Giáo đă chấp thuận cho Giáo hội Công giáo Việt Nam áp dụng: Huấn thị Plane compertum est về việc Tôn Kính tổ tiên và các bậc Anh Hùng, Liệt sĩ cho giáo dân Việt Nam.”

 

Ngày 14/6/1965, Hội Đồng Giám Mục Việt Nam đă ra thống báo về việc tôn kính tổ tiên, anh hùng, liệt sĩ.

 

Ngày 14/11/1974, một hội nghị tại Nha Trang gồm Đức Tổng Giám mục Philiphê Nguyễn Kim Điền và các Giám mục: Giacôbê Nguyễn Văn Mầu, Px Nguyễn Văn Thuận, Phêrô Huỳnh Công Các, Giuse Trần Văn Thiện, Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang,  Phêrô Maria Nguyễn Huy Mai. Trong hội nghị, các ngài đă triển khai thêm các điểm cụ thể về vấn đề thờ cúng tổ tiên và đă ra một thông cáo 6 điểm, tóm liocwj như sau:

 

1. Được đặt bàn thờ Tổ Tiên trong gia đ́nh dưới bàn thờ Chúa.

 

2. Được đốt nhang, đèn, nến; vái lạy bàn thờ Tổ tiên và các cử chỉ hiếu thảo được làm.

 

3. Ngày giỗ kỵ trong gia đ́nh được phép trưng bày lễ vật như hoa trái để tỏ ḷng biết ơn các tiền nhân, ngoại trừ việc có tính cách dị đoan như đốt vàngbacj, mă h́nh, nộm giấy.

 

4. Trong hôn lễ được tổ chức Lễ Gia Tiên trước bàn thờ để tỏ ḷng tôn kính biết ơn và hiếu thảo với ông bà, tổ tiên.

 

5. Trong tang lễ được đốt hương (nhang) vái lạy thi hài người qua đời.

 

6. Được tham dự nghi lễ tôn kính vị thần hoàng tại đ́nh làng, các Anh Hùng Dân Tộc trong lịch sử hay các ân nhân của làng.

 

Sự xa cách của người Công giáo Việt Nam trước đây đối với các nghi lễ hợp lư của dân tộc khiến người lương ngộ nhận rằng “theo đạo Chúa là bỏ ông bà, tổ tiên.” Bởi đó, việc truyefn giáo cho họ theo đạo chúa là cả vấn đề.

 

Ṭa thánh Vatican đă chấp thuận đề nghị của hội Đồng Giám mục Việt Nam về việc tôn kính tổ tiên, anh hùng liệt sĩ, nhưng vấn đề làm sáng tỏ thể thức áp dụng Huấn thị trên (Plane compertum est 20/10/1964), các Giám mục đă ra thông báo phổ biến cho các đoàn thể Công giáo tiến hành và kể cả người bên lương.

 

Ở đây, chúng tôi xin tóm lược 3 điểm của thống cáo:

 

1. Giáo hội Công Giáo không cấm tín hữu tham dự các phương cách biểu lộ ḷng hiếu thảo tôn kính Tổ Tiên, Anh Hùng Liệt Sĩ.

 

2. Người Công giáo không tham gia các lễ nghi có tính cách trái với giáo lư GHCG. Trường hợp bất đắc dĩ, chỉ được hiện diện như đă ấn định trong bộ Giáo luật 1917, khoản 1258.

 

3. Được thi hành và tham dự các nghi lễ mà dư luận địa phương không cho đó là của một tôn giáo tuyên xưng niềm tin của họ.

 

Tóm lại, việc tôn kính tổ Tiên của người Việt Nam từ trước đến nay, không có điều ǵ trái ngược với đức tin công giáo. Hăy đọc câu ca dao:

 

“Công Cha như núi Thái Sơn,

Nghĩa Mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Một ḷng thờ Mẹ kính Cha,

Cho tṛn chữ hiếu mới là đạo con.”

 

Đọc câu ca dao, tôi nhớ lại Điều răn thứ 4 của Đức Chúa trời:

Thứ bốn: Thảo kính Cha Mẹ.

 

Không phải thảo kính Cha Mẹ khi c̣n sống, mà c̣n phải thảo kính khi Cha Mẹ đă qua đời. Giáo hội Công giáo Việt Nam đă dành cho chúng ta tháng 11 hàng năm, để tưởng nhớ tín điều: “Các Thánh Thông Công.”

 

Bùi Văn Giải

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính