Donald Trump: Sức mạnh hay gánh nặng?

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Bài toán sống còn của Đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026.

 

Trong chính trường Hoa Kỳ hiện đại, hiếm có một nhân vật nào tạo ra sự phân cực mạnh mẽ như Donald Trump.

 

Đối với những người ủng hộ, ông ta là một nhà lãnh đạo phá vỡ khuôn mẫu, dám thách thức giới tinh hoa Washington và bảo vệ những giá trị mà họ tin rằng bị bỏ quên.

 

Nhưng đối với những người phản đối, ông Trump là một nhân vật gây chia rẽ trầm trọng, khiến nền chính trị Mỹ ngày càng căng thẳng.

 

Chính vì vậy, khi bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, Đảng Cộng hòa đang đối diện với một câu hỏi chiến lược quan trọng: Có nên biến cuộc bầu cử thành một cuộc vận động xoay quanh Donald Trump hay không?

 

Đây không chỉ là vấn đề về một chiến dịch tranh cử. Nó phản ảnh một câu hỏi lớn hơn về tương lai của Đảng Cộng hòa: Liệu sức mạnh chính trị của Trump là động lực giúp đảng chiến thắng, hay là một gánh nặng khiến đảng mất phiếu những cử tri trung dung?

 

1. Trump muốn biến bầu cử giữa nhiệm kỳ thành cuộc chiến về thành tích của chính mình.

 

Theo bài phân tích của The Hill, Tổng thống Trump có ý định sử dụng một phần lớn nguồn tài chính chính trị để quảng bá những gì ông xem là thành tựu trong nhiệm kỳ của mình.

 

Thay vì chỉ xuất hiện tại các cuộc vận động cho từng ứng viên Cộng hòa, Trump muốn xây dựng một chiến dịch rộng lớn hơn: kể lại câu chuyện về chính quyền của ông, nhấn mạnh các chính sách về biên giới, kinh tế, giảm quy định chính phủ, an ninh quốc gia và những vấn đề mà ông cho rằng mình đã thành công.

 

Đây là một chiến thuật quen thuộc của các tổng thống Mỹ. Hầu hết các tổng thống đều muốn cử tri nhìn nhận tích cực về di sản của mình. Một chính quyền thành công thường giúp đảng cầm quyền trong các cuộc bầu cử tiếp theo.

 

Tuy nhiên, trường hợp của Trump khác biệt ở một điểm quan trọng: ông ta không chỉ là người lãnh đạo của Đảng Cộng hòa, ông chính là trung tâm của phong trào chính trị MAGA (Make America Great Again).

 

Vì vậy, khi nói về thành tích của Đảng Cộng hòa, nhiều cử tri sẽ lập tức liên tưởng đến Trump.

 

2. Ưu điểm lớn nhất của Trump: sự trung thành của cử tri Cộng hòa.

 

Không thể phủ nhận rằng Trump vẫn giữ một ảnh hưởng rất lớn trong nội bộ Đảng Cộng hòa.

 

Trong nhiều năm qua, ông Trump đã thay đổi sâu sắc cấu trúc chính trị của đảng. Trước đây, Đảng Cộng hòa truyền thống thường nhấn mạnh thương mại tự do, chính sách đối ngoại mạnh mẽ và vai trò của các định chế chính trị.

 

Trump đưa vào một phong cách mới: Ưu tiên chủ nghĩa dân túy kinh tế.

 

Kiểm soát biên giới nghiêm ngặt. Hoài nghi về các tổ chức quốc tế. Chỉ trích giới truyền thông và giới tinh hoa chính trị. Nhấn mạnh bản sắc quốc gia Mỹ.

 

Đối với nhiều cử tri Cộng hòa, Trump không chỉ là một ứng viên; ông là biểu tượng của sự phản kháng đối với hệ thống mà họ cho rằng không còn đại diện cho họ.

 

Chính vì vậy, các nhà chiến lược Cộng hòa lo ngại rằng nếu xa rời Trump, họ có thể đánh mất sự nhiệt tình của lực lượng cử tri quan trọng nhất.

 

Một ứng viên Cộng hòa công khai tránh xa Trump có thể gặp khó khăn trong việc huy động cử tri bảo thủ đi bỏ phiếu.

 

3. Nhưng nhược điểm của Trump cũng rất rõ: ông ta gây chia rẽ mạnh mẽ.

 

Vấn đề lớn nhất đối với Đảng Cộng hòa là Trump không chỉ có người ủng hộ nhiệt thành mà còn có một lực lượng phản đối rất mạnh.

 

Theo các cuộc thăm dò được bài báo đề cập, tỷ lệ không tán thành Trump cao hơn đáng kể so với tỷ lệ ủng hộ trong toàn quốc.

 

Đặc biệt, trong nhóm cử tri độc lập — nhóm thường quyết định các cuộc bầu cử sát nút — hình ảnh của Trump vẫn là một vấn đề khó khăn.

 

Điều này tạo ra một nghịch lý: Trump có thể giúp Cộng hòa giành được những cử tri trung thành. Nhưng Trump cũng có thể khiến những cử tri chưa quyết định nghiêng về phía Dân chủ.

 

Trong chính trị Mỹ, chiến thắng thường không chỉ đến từ việc huy động những người đã ủng hộ mình, mà còn từ khả năng thuyết phục những người ở giữa.

 

Một ứng viên có thể thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ nhờ lực lượng trung thành, nhưng lại gặp khó trong cuộc tổng tuyển cử nếu không chiếm được cảm tình của nhóm độc lập.

 

4. Dân chủ có lợi nếu Trump trở thành chủ đề trung tâm.

 

Từ góc nhìn chiến lược, các ứng viên Dân chủ không có lý do gì để phản đối việc Trump tự đặt mình vào trung tâm cuộc bầu cử.

 

Trong nhiều cuộc tranh cử, các ứng viên Dân chủ đã sử dụng hình ảnh Trump như một biểu tượng để huy động cử tri.

 

Chiến thuật này dựa trên một giả định: Không cần thuyết phục mọi người yêu thích ứng viên Dân chủ; chỉ cần khiến những người không thích Trump đi bỏ phiếu.

 

Đây là điều từng xảy ra trong nhiều cuộc bầu cử gần đây của Mỹ. Trump có khả năng tạo ra sự nhiệt tình rất lớn từ cả hai phía: Người ủng hộ ông cảm thấy cần bảo vệ phong trào của mình.

 

Người phản đối ông cảm thấy cần ngăn chặn ông.

 

Khi một cuộc bầu cử biến thành cuộc bỏ phiếu “ủng hộ hay chống Trump”, kết quả thường phụ thuộc vào bên nào huy động được cử tri hiệu quả hơn.

 

5. Thành tích của Trump: sức mạnh hay điểm gây tranh cãi?

 

Một phần quan trọng trong chiến lược của Trump là kể lại câu chuyện về thành tích của ông ta.

 

Những người ủng hộ cho rằng ông đã đạt được nhiều kết quả đáng kể:

Chính sách kiểm soát biên giới. Cắt giảm quy định kinh tế. Chính sách thương mại cứng rắn. Quan điểm “Nước Mỹ trên hết”.

 

Họ cho rằng truyền thông thường tập trung quá nhiều vào tranh cãi cá nhân mà bỏ qua chính sách.

 

Tuy nhiên, những người chỉ trích lại cho rằng một số tuyên bố về thành tích của Trump gây tranh cãi hoặc bị phóng đại.

 

Đây là cuộc tranh luận quen thuộc trong chính trị: Cử tri đánh giá chính quyền dựa trên những con số khách quan, hay dựa trên câu chuyện và cảm nhận?

 

Trump rất giỏi trong việc xây dựng câu chuyện chính trị. Ông hiểu rằng nhiều cử tri không theo dõi từng chính sách chi tiết; họ nhớ những thông điệp đơn giản, mạnh mẽ và dễ truyền tải.

 

6. Bài toán khó của Đảng Cộng hòa.

 

Các chiến lược gia Cộng hòa đang đứng trước một lựa chọn khó khăn.

 

Nếu họ gắn bó quá chặt với Trump: Họ có thể giữ được căn cứ trung thành. Nhưng có nguy cơ mất cử tri độc lập.

 

Nếu họ giữ khoảng cách với Trump: Họ có thể thu hút nhóm trung dung. Nhưng có nguy cơ làm giảm nhiệt tình của cử tri bảo thủ. Đây là một bài toán chưa có lời giải rõ ràng.

 

Trump là một hiện tượng chính trị đặc biệt: ông vừa là tài sản lớn nhất, vừa có thể là rủi ro lớn nhất của Đảng Cộng hòa.

 

Kết luận: Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 có thể trở thành cuộc trưng cầu về Trump.

 

Trong lịch sử chính trị Mỹ, ít có tổng thống nào tiếp tục ảnh hưởng mạnh đến đảng của mình ngay cả sau nhiều năm như Donald Trump.

 

Ông đã thay đổi Đảng Cộng hòa không chỉ về chính sách mà còn về văn hóa chính trị.

 

Nhưng chính sự nổi bật quá lớn của ông tạo ra một câu hỏi khó: Liệu Trump có thể kéo Đảng Cộng hòa vượt qua giới hạn của căn cứ chính trị riêng của ông, hay ông sẽ trở thành lý do khiến phe đối lập có thêm động lực?

 

Câu trả lời sẽ không chỉ quyết định số ghế tại Quốc hội trong năm 2026, mà còn định hình tương lai của phong trào bảo thủ Mỹ trong nhiều năm tới.

 

Một điều gần như chắc chắn: dù người Mỹ yêu thích hay phản đối Donald Trump, ông vẫn tiếp tục là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trên sân khấu chính trị Hoa Kỳ.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

Theo Niall Stanage.

The Hill.