Dân cử Cộng Hòa tấn thối lưỡng nan trước cuộc bầu cử giữa kỳ.

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Trump – cơn lốc xoáy vẫn chưa chịu dừng.

 

Từ lâu, Tổng Thống Donald J. Trump vẫn được ví như một cơn lốc chính trị. Ông ta đến, khuấy tung mọi trật tự cũ, để lại bãi chiến trường của những định chế lung lay, ngôn ngữ chính trị đảo ngược, và một đảng Cộng Hòa bàng hoàng không biết mình là ai. Trớ trêu thay, giờ đây, gần hai năm sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, chính ông Trump lại tiếp tục trở thành cơn ác mộng cho những vị dân cử thuộc chính đảng của ông.

 

Đảng Cộng Hòa, tổ chức từng được dựng nên bởi Abraham Lincoln và giữ gìn bởi Eisenhower hay Reagan, giờ đây loay hoay trong vũng lầy mà chính họ tự nguyện lội vào, đặt toàn bộ vận mệnh vào tay một nhân vật vừa được MAGA yêu như thánh, vừa bị ngờ như tà đạo. Kết quả là, những cuộc tranh luận nội bộ căng thẳng chưa từng thấy, và chính sách quốc gia thường bị đình trệ.

 

 

Sự chia rẽ chưa từng có.

 

Nếu hùa theo Trump, các ứng cử viên thuộc Đảng Cộng Hoà phải bưng tai bịt mắt, tiếp tục tin vào thuyết âm mưu, vào tuyên bố rằng “mọi vụ kiện cáo đều là dàn dựng của deep state,” và hô hào “tát cạn đầm lầy” bằng lời giận dữ nhưng trống rỗng chính sách. Kết quả là họ mất dần chỗ đứng ở các tiểu bang trung dung, nơi cử tri độc lập và giới trẻ mệt mỏi với tuồng hát của Trump.

 

Ngược lại, nếu dám nói “không” trước những phát ngôn chệch hướng hay biện hộ lấp lửng của Trump trong vụ Epstein, họ bị gán mác RINO – Republican In Name Only – và bị trừng phạt bởi máy vận động của Trump cùng nhóm MAGA.

 

Hậu quả: họ im lặng, hạ mình, và chỉ mong ông tổng thống Trump… đừng nói thêm điều gì dại dột.

 

Theo thăm dò Pew Research tháng 4/2026**, 62% cử tri Cộng Hòa vẫn ủng hộ Trump, nhưng chỉ 41% cho rằng ông “phù hợp để lãnh đạo đảng”, trong khi 58% dân chúng Mỹ nhìn chung đánh giá Trump “làm tăng chia rẽ chính trị.” Con số này cho thấy, sự ủng hộ của MAGA vẫn vững, nhưng đảng nói chung đang mất điểm trầm trọng ở các tiểu bang trung dung.

 

 

Hồ sơ Epstein và những lời nguyền pháp lý.

 

Giữa lúc dư luận sôi sục đòi công khai hồ sơ Epstein – kẻ buôn người vị thành niên đã tự sát trong tù năm 2019 – Trump bất ngờ nhắc lại cáo buộc: “Epstein đã lấy trộm người làm ở Mar-a-Lago, kể cả cô Virginia Giuffre.” Câu nói tưởng như phủi trách nhiệm, nhưng lại kéo ông Trump lún sâu vào vũng nghi vấn. Nếu thật sự “lấy trộm người làm,” tại sao ông Trump lại không báo cảnh sát? Tại sao nạn nhân Giuffre vẫn khẳng định từng bị dẫn vào đường dây mại dâm trẻ em tại Mar-a-Lago?

 

Hiện nay, ba vụ kiện liên quan Mar-a-Lago đang tiếp tục:

 

1. Vụ kiện dân sự Giuffre chống Trump tại Florida, yêu cầu bồi thường liên quan cáo buộc lạm dụng tình dục.

 

2. Vụ kiện gia đình Epstein mở rộng, tố cáo Trump và các phụ tá cũ biết nhưng không ngăn chặn.

 

3. Cuộc điều tra FBI về hồ sơ Mar-a-Lago, liên quan cả tài liệu mật và khả năng cản trở công lý.

 

Các chuyên gia pháp lý nhận định: nếu bất kỳ hồ sơ nào xác nhận Trump biết hoặc có liên quan trực tiếp đến đường dây buôn người, hệ quả pháp lý và chính trị sẽ là thảm họa chưa từng có với cả đảng Cộng Hòa.

 

 

Chính trị nội bộ: tấn thoái lưỡng nan.

 

Không từ nào mô tả đúng hơn tình trạng hiện nay của Đảng Cộng Hòa bằng cụm từ “tấn thoái lưỡng nan.” Đảng đang bị chia rẽ giữa:

 

Phe thần phục Trump, sẵn sàng bỏ qua mọi bê bối để duy trì quyền lực.

 

Phe thận trọng, lo ngại khả năng của đảng Cộng Hoà vẫn chiếm đa số dù mong manh tại lưỡng viện vào cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới nếu cứ tiếp tục phụ thuộc vào Trump.

 

Một ví dụ điển hình là các lãnh đạo tiểu bang Pennsylvania, Georgia và Arizona, nơi cuộc bầu cử 2024 đã cho thấy sức mạnh MAGA vẫn rất lớn, nhưng các chính trị gia Cộng Hòa trung dung đang mất điểm trầm trọng với cử tri độc lập. Họ phải vừa giữ lòng trung thành, vừa tránh bị Trump đem ra "đấu tố" “bêu tên” trên Truth Social.

 

 

Kinh tế và niềm tin công chúng.

 

Tình hình kinh tế tệ hại cũng gây áp lực lên các dân cử Cộng Hòa: giá xăng dầu vẫn cao, lạm phát tăng, và các chính sách quốc tế của Trump – đặc biệt về Iran, về Trung Đông và quan hệ với NATO – khiến các lãnh đạo tiểu bang vừa phải giải thích cho cử tri, vừa phải giữ lòng trung thành với Trump. Niềm tin vào luật pháp và thể chế tiếp tục lung lay.

 

Theo thăm dò Gallup tháng 3/2026, chỉ 34% dân Mỹ tin rằng chính quyền Trump “đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân,” thấp hơn hẳn so với 45% trong năm 2024. Trong khi đó, sự ủng hộ MAGA vẫn chiếm 62% trong nội bộ đảng, cho thấy chia rẽ nội bộ Cộng Hòa ngày càng sâu sắc.

 

 

Bài học cho đảng Cộng Hòa.

 

Sự thật cay đắng: Donald Trump là sản phẩm do chính đảng Cộng Hòa tạo ra, và họ không thể thu hồi mà không trả giá.

 

Ông Trump đại diện cho sự phẫn nộ của dân Mỹ vùng quê, bất mãn của tầng lớp lao động da trắng, và sự vỡ mộng với toàn cầu hoá.

 

Nhưng ông Trump cũng là biểu tượng của chủ nghĩa dân túy phi lý trí, chính trị cảm xúc, và sự khước từ mọi nguyên tắc truyền thống.

 

Một đảng chính trị nếu chỉ bám vào một người, dẫu người ấy thắng cử, thì sớm muộn cũng đánh mất khả năng tái sinh. Đảng Cộng Hòa từng có chính sách đối ngoại rõ ràng, triết lý bảo thủ mạch lạc, nền đạo đức cá nhân đáng trọng. Giờ thì sao? Tất cả đang bị hòa tan trong thứ “trumpism” không ai định nghĩa được, ngoại trừ chính ông Trump, mỗi ngày một cách nói khác.

 

 

Kết luận: Trump là tổng thống, nhưng Cộng Hòa chìm.

 

Abraham Lincoln từng nói: “Một nhà không thể đứng vững nếu chia rẽ.” Căn nhà Cộng Hòa hôm nay không chỉ chia rẽ mà đang mục nát từ bên trong, vì sợ hãi, cơ hội chính trị, và vì không ai dám đứng lên giữa cơn bão. Nếu không cắt đứt sợi dây lệ thuộc vào một cá nhân, nhiệm kỳ thứ hai của Trump sẽ chỉ kéo dài thêm một vũng lầy chính trị.

 

Hậu quả từ “Trumpism” không chỉ giới hạn trong Washington: giá năng lượng tăng, bất ổn kinh tế, niềm tin vào luật pháp và thể chế tiếp tục lung lay. Thế giới giữ khoảng cách với Trump, cử tri mệt mỏi, và tương lai đảng Cộng Hòa vẫn đang treo lơ lửng trên bờ vực.

 

Kết quả bầu cử giữa kỳ nếu đảng Cộng Hoà mất nhiều ghế là do cử tri Mỹ trừng phạt đảng Cộng Hoà vì tội dung túng đứa con hư hay lên dầu sống bất tử. Wait and see!

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.