Sát thủ thi hành bản án tử h́nh Tướng Loan là một hạ sĩ quan TQLC Hoa kỳ làm việc cho CIA Sài G̣n.

 

Chu Việt

 

 

“Ngẫm hay muôn sự tại Trời”

Nguyễn Du

 

 

Cho đến nay các sử gia đều tin rằng tấm h́nh nổi tiếng một thời của Eddie Adams đă kết liễu cuộc đời binh nghiệp của tướng Nguyễn Ngọc Loan. Không sai, nhưng chỉ đúng một nửa. Chính nhiếp ảnh gia đoạt giải Pulitzer của AP này đă viết trong tuần báo TIME (1): “Ông tướng giết thằng Việt Cộng; tôi giết ông tướng bằng máy chụp h́nh của tôi”. Đó là tấm h́nh chụp tướng Loan thản nhiên hành quyết một tù binh cộng sản bị c̣ng tay sau lưng, mặt mếu máo. Một hành vi sát nhân ghê tởm gây chấn động toàn thế giới. Mặc dù sau đó Adams đă thú nhận: “Người ta tin vào h́nh ảnh, nhưng h́nh ảnh cũng nói dối, cho dù không có sửa đổi ǵ. Chúng chỉ là những nửa sự thật”. Dẫu vậy nhưng nó cũng đă đánh dấu khúc ngoặt quan trọng của cuộc chiến: Dư luận phản chiến nở rộ tại Hoa kỳ đă khiến Tổng thống Johnson mất niềm tin vào một chiến thắng quân sự tại miền Nam Việt Nam. Và cuộc thương thảo với Bắc Việt và Mặt Trận Giải Phóng Việt Nam (MTGPMN) đă diễn ra sau đó dưới triều đại Nixon như giải pháp duy nhất đem lại ḥa b́nh.

 

Đằng sau tất cả những sự kiện lịch sử ấy là chuyển động âm thầm nhưng có ảnh hưởng quyết định của t́nh báo chiến lược. Cơ quan CIA (T́nh Báo Trung Ương) Hoa kỳ và đối tác VNCH ở cấp cao đă phải đối mặt với những t́nh huống gây ra mâu thuẫn trầm trọng giữa một bên là MACV (Bộ Tư Lệnh Quân Sự Mỹ), CIA, Ṭa Đại Sứ Hoa Kỳ và bên kia là Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH và Tổng Nha Cảnh Sát Quốc Gia khi ấy do Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Loan nắm giữ. Bối cảnh chung là cuộc tấn công bất ngờ của Việt Cộng – khi ấy vẫn được báo chí Mỹ coi là MTGPMN, tách biệt với Cộng Sản Bắc Việt (CSBV), một huyền tích chỉ được giải ảo sau 1975 – trong dịp hưu chiến Tết Mậu Thân (tháng 1, 1968).


Nguyễn Ngọc Loan: Ông là Ai?

 

 

Tướng Nguyễn Ngọc Loan, hỗn danh Sáu Lèo, sinh năm 1930 tại Huế. Chị cả của ông, bà Bích Hồng, là phu nhân Đại tá Bác sĩ Văn Văn Của, nguyên Đô trưởng thành phố Sài G̣n (1965-68) (2). Ông học trường Trung học Albert Sarraut và đậu Tú tài Toán toàn phần rồi bị động viên Khóa 1 Sĩ quan Trừ bị (Nam Định). Thiếu úy Loan theo học Trường Sĩ quan Không quân Pháp Salon de Provence năm 1953 rồi thực tập hoa tiêu khu trục phản lực tại căn cứ Meknes, Maroc, trở thành phi công khu trục phản lực đầu tiên của Không lực VNCH. Về nước, ông được bổ nhiệm Phi đoàn trưởng Phi đoàn 2 Quan sát. Được thuộc cấp nể trọng nhưng ông không được các sĩ quan Cố vấn Hoa kỳ ưa thích v́ ông hay đả kích lề lối làm việc máy móc của họ.

 

Năm 1964, ông Loan thăng cấp Đại tá và được bổ nhiệm “Tư lệnh Phó Không Quân VNCH” dưới quyền Tư lệnh, Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ. Năm 1965, vinh thăng Chuẩn tướng, ông tham dự chiến dịch không kích Bắc Việt trong khu vực Đồng hới – Vĩ tuyến 17 (Bến Hải).

 

Những năm kế tiếp, tướng Loan được đề cử đảm nhiệm 3 chức vụ an ninh, t́nh báo quan yếu của VNCH:


- Đặc ủy trưởng, Phủ Đặc Ủy Trung Ương T́nh Báo

- Tổng Giám Đốc Cảnh Sát Quốc Gia, và

- Cục trưởng Cục An Ninh Quân Đội.

 

Ḷng tận tụy với trách nhiệm nặng nề và tính “bất cần đời” của tướng Loan, coi cái chết “như pha” tạo cho ông một cá tính gồ ghề, bề ngoài tưởng như ngổ ngáo, hănh tiến, nhưng thật ra ông là con người đầy cảm tính và “cận nhân t́nh”, được cấp dưới nể trọng và bạn hữu chí t́nh thương mến. Thỉnh thoảng gặp ông tại Phủ Thủ Tướng (Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương – UBHPTƯ), ông cười nói xuề x̣a, moa moa, toa toa, miệng không ngớt chửi thề: đ.. cụ, đ.. cụ.

 

Tuy nhiên, Định Mệnh dường như đă an bài cho ông một số phận khắc nghiệt. Chỉ nội trong ngày 31 tháng 1 năm 1968, sự nghiệp của ông được kể như chấm dứt v́ một quyết định làm cho người Mỹ coi ông là kẻ phản bội. Mặt khác, có thật là bức h́nh của Eddie Adams chụp cảnh ông xử bắn tên đặc công Lém ở đường Ấn Quang ngày 4 tháng 2, 1968 mới là nguyên nhân chính? Sự thực không phải như vậy.

 

Hoa kỳ đi đêm với MTGPMN

 

Kề từ tháng 2 năm 1967, Ṭa Đại sứ Hoa kỳ ở Sài G̣n đă có những tiếp xúc sơ bộ với một số cán bộ cấp thấp thuộc MTGPMN. Sau đó,với sự trợ giúp của T́nh báo Hải ngoại Pháp (SDECE, Service de Documentation et de Contre-Espionage), cộng đồng t́nh báo Mỹ ở Việt Nam đă bắt tay được với những nhân vật trọng yếu của Cục R (Trung Ương Cục miền Nam) và MTGPMN như: Nguyễn Hữu Thọ, Nguyễn Thị B́nh, Dương Quỳnh Hoa, Trần Văn Trà, Đồng Văn Cống, Trần Bửu Kiếm và Trần Bạch Đằng, Cục trưởng Cục R (3).

 

Sau việc hộ tống êm thắm vợ con Trần Bửu Kiếm và Trần Bạch Đằng ra vùng “giải phóng” an toàn, Sứ quán Hoa kỳ móc nối với Nguyễn Thị B́nh (qua trung gian LS Đinh Trịnh Chính, Bộ trưởng Chiêu Hồi, Dân Vận VNCH) toan tính thành lập chính phủ “liên hiệp ḥa giải dân tộc” với 2 thành phần: MTGPMN và chính quyền VNCH.

 

Tất cả những tiếp xúc “đi đêm” nói trên đều không lọt qua con mắt của tướng Loan, Tổng Giám Đốc Cảnh Sát Quốc Gia. Tướng Loan ra lệnh cho S-6 (Cảnh Sát Đặc Biệt) tống giam một số nhân vật MTGPMN khi ấy đang được Sứ quán Hoa kỳ bảo vệ tại các “nhà an toàn” (safe house) ở ven đô Sài G̣n và Tây Ninh. Sứ quán Hoa kỳ gây áp lực với tướng Nguyễn Cao Kỳ, chủ tịch UBHPTƯ, phải thả lập tức các sứ giả MTGPMN và yêu cầu các cơ quan an ninh VNCH không được phép xâm nhập các nhà an toàn và những khu vực dành riêng cho nhân viên ngoại giao Hoa kỳ trên khắp lănh thổ VNCH.

 

Mặt khác, Tổng thống Lyndon B. Johnson được Đại sứ Mỹ Ellsworth Bunker bảo đảm rằng Sài G̣n là thủ đô an toàn và Ṭa Đại sứ Hoa kỳ ở Saigon là khu vực an ninh 100% không bao giờ bị tấn công v́ đây sẽ là địa điểm mật đàm đă được thỏa thuận giữa Hoa kỳ và MTGPMN.

 

Ṭa Đại sứ Hoa kỳ rơi vào tay Đặc Công CSVN

 

Trong trận mở màn Chiến dịch Tổng Tấn Công – Tổng Khởi Nghĩa của CSVN, một biến cố ít ai biết đến, kể cả báo chí Mỹ, là Ṭa ĐS Hoa kỳ đường Thống Nhất đă rơi vào tay Đặc công CS ngay những phút đầu. Đó là hậu quả của việc tướng Loan đă cho rút 2 trung đội Cảnh Sát Dă Chiến bảo vệ bên ngoài TĐS Mỹ về tăng cường cho Dinh Độc Lập.

 

Diễn tiến: Tổ C-10 gồm 18 tên đặc công CS thuộc Tiểu đoàn Đặc công 276 của Đặc Khu Ủy Sài g̣n – Chợ Lớn đă xuất phát lúc 1 giờ đêm 31 tháng 1, 1968 từ tiệm Phở B́nh đường Yên Đổ, góc Hai Bà Trưng, trên 1 xe van mầu trắng. Hai giờ sáng, xe dừng trước cửa sau Ṭa ĐS đường Mạc Đĩnh Chi lúc đó chỉ có một tiểu đội Quân Cảnh Mỹ giữ an ninh phía trong. Bọn đặc công CS chia làm 6 mũi khai hỏa tấn công. Chúng dùng bộc pha, B-40 và AK-47 báng xếp triệt hạ vọng gác của Cảnh sát QG đặt giữa Lănh sự và ṭa nhà chính. Nhưng vọng gác này đă bỏ trống từ chiều hôm trước cùng lúc với hai trung đội Cảnh Sát Dă Chiến, theo lệnh của tướng Loan.

 

Hai tên đặc công tấn công vào cửa chính Ṭa ĐS, tức th́ bị QC Mỹ hạ sát. Sau đó QC Mỹ rút vào trong và dùng radio cầu cứu. Hai tên đặc công khác dùng bộc pha phá thủng một lỗ lớn tường rào góc đường Thống Nhất – Mạc Đĩnh Chi, giúp cho toàn bọn C-10 tràn vào vườn hoa rồi tiến chiếm Lầu 1 và Lầu 2 trong khi QC Mỹ rút lên Lầu 3 cố thủ. Lầu 2 Đại Sứ quán Mỹ là Tổng Hành Dinh T́nh Báo Chiến Lược của Hoa kỳ ở Đông Nam Á. Toàn bộ tài liệu mật mă “Tuyệt Mật” của CS Bắc Việt mà Mỹ thủ đắc được từ 1961, gồm hồ sơ chính sách, cương lĩnh, nghị quyết tấn công quân sự miền Nam, cùng các tài liệu khác liên quan đến cuộc chiến, đều được lưu trữ trong các tủ và két sắt Diebolt nặng trên 1 tấn (4). Bốn tên đặc công CS cố thủ Lầu 2 ra sức cậy phá, tháo gỡ 6 ổ khóa của 12 két sắt nhưng vô hiệu.

 

Mười hai giờ khuya (12 giờ trưa Washington, D.C.), tại trụ sở CIA, Giám Đốc Richard Helms đang khoản đăi ông William Colby, tân Giám đốc CORDS (5) Việt Nam. Giữa tiệc, một thiếu tá tùy viên hối hả xin gặp để tŕnh một công điện Hỏa Tốc từ MACV: “Trụ sở CIA và Sứ quán Hoa kỳ Saigon đă lọt vào tay đặc công MTGPMN từ 1 giờ sáng 31 tháng 1, 1968”. Cùng lúc, Ṭa Bạch Ốc cũng nhận được công điện hỏa tốc: “Saigon đang bị 5 tiểu đoàn địa phương MTGPMN tấn công ồ ạt. Ṭa ĐS ở trung tâm thủ đô thất thủ. Bộ Tư Lệnh MACV và Bộ TTM/QLVNCH tràn ngập khói súng, chống trả yếu ớt v́ bị bất ngờ”.

 

Giám đốc CIA Richard Helms đọc công điện 3 lần vẫn cả quyết với quan khách: “Đây là những ‘điều giả tưởng’ không thể nào có thể xẩy ra được với Hoa kỳ”.

 

Sáu giờ sáng, một đại đội xung kích thuộc Sư đoàn Không kỵ 101 được trực thăng vận đổ xuống từ nóc Ṭa ĐS, đột nhập Lầu 3 rồi Lầu 2, cận chiến với 12 đặc công CS, tiêu diệt toàn bọn và giải tỏa Ṭa ĐS — biểu tượng của sức mạnh Hoa kỳ tại Đông Nam Á.

 

Lănh đạo VNCH, đệ I và II Cộng Ḥa, biết ǵ?

 

Đầu tháng 2, 1975, tôi đến Washington D.C. nhận nhiệm vụ Tùy Viên Lục Quân tại Ṭa Đại sứ VNCH, ưu tiên t́m hiểu và báo cáo về quân viện Mỹ cho VNCH lúc đó đang lửng lơ. Một chị bạn nhà tôi, tên Dung, Đệ Nhị Tham Vụ, mời tôi đi ăn lunch. Ṭ ṃ, tôi hỏi chị: “Ṭa Đại Sứ ḿnh vận động Quốc Hội Hoa Kỳ ra sao?” Chị đáp: “Tôi vẫn bỏ tiền túi mời mấy ông dân biểu đi ăn lunch”. Vậy thôi?

 

Tôi nghĩ, từ Ngô Đ́nh Diệm cho đến Nguyễn Văn Thiệu, các nhà lănh đạo VNCH có thể ví như những người đi buôn không vốn, không hiểu rành rọt về tổ chức và vận hành của chính quyền Hoa Kỳ, cho nên không biết đến hiệu quả của “lobby” và không giám hay không biết “chi” cho nỗ lực này v́ không vốn (?). Khoảng cuối thập niên 70 bỗng ś căng đan “Koreagate”, bùng nổ. Điệp viên KCIA (T́nh Báo Trung Ương Đại Hàn) Tongsun Park đă tung hàng trăm ngàn đô mua chuộc ảnh hưởng của một số nhà lập pháp Hoa kỳ để chống lại nguy cơ Nixon đ̣i rút quân khỏi Nam Hàn như đă làm ở Nam Việt Nam khiến VNCH rơi vào tay CSBV. Ở đời ai dại, ai khôn? Thành thử, chúng ta luôn luôn cầm dao đằng lưỡi để cho đối phương tuốt dao máu chẩy thành ṿi! Lư do: không nắm được những nguyên lư căn bản về T́nh Báo Chiến Lược để sử dụng nó hữu hiệu trong chiến tranh.

 

Có ai ư thức được rằng Hoa kỳ ào ạt đổ quân vào Việt Nam, thật ra, không phải là để bảo vệ nền độc lập và chủ quyền của VNCH?

 

Có ai ư thức được rằng, với Hoa kỳ, không có quốc gia nào là bạn lâu dài và cũng chẳng có nước nào là kẻ thù vĩnh viễn, mà chỉ có quyền lợi của Hoa kỳ là vĩnh cửu?

 

Có ai biết rằng: Trong thời gian CSVN làm xiếc đi giây giữa Liên Xô và Trung Cộng, Trung Cộng coi VNCH là bạn và là đối trọng răn đe CS Bắc Việt? Với Trung Cộng, Liên Xô và Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa (Bắc Việt) là hai kẻ thù không đội trời chung? Mặc dầu Mao vẫn chi viện cho Hồ để đoạt hai chiến thắng vang dội: Chiến dịch Biên giới 1950 và Điện Biên Phủ, 1954. Nhưng cũng v́ vậy mà Trung Cộng phải dè chừng. Cuộc chiến biên giới 1979 đă chứng minh cho điều này khi Đặng Tiểu B́nh muốn “dậy” cho Việt Nam một bài học.

 

 

CIA ra lệnh thủ tiêu Nguyễn Ngọc Loan

 

Tháng 4 , 1968, Cố vấn trưởng Cảnh sát Quốc gia VNCH, J. Accompura (nguyên đại tá Lục quân Hoa kỳ) được mời đến gặp vị tân Trưởng Trạm CIA (Station Chief) tại VNCH, ông George Weisz đến thay thế ông Jorgensen. Không úp mở, ông Weisz cho Accompura hay: “Chính phủ Hoa kỳ quyết định thủ tiêu Tổng Giám Đốc Cảnh Sát QGVN, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Loan”.

 

Mặc dầu làm cố vấn cho tướng Loan chưa được 2 năm, Accompura lại rất thân t́nh và cảm mến ông. Accompura dấu kín chuyện CIA sẽ thủ tiêu ông, nhưng yêu cầu tướng Loan không được rời khỏi Dinh Độc Lập và không được tham gia bất cứ trận đánh nào có mục đích tiễu trừ các lực lượng MTGPMN tại trung tâm và ven đô Sài G̣n. Tướng Loan hứa xuông với Accompura cho qua chuyện, nhưng ông không ngồi yên.

 

Ở đâu có tiếng súng AK-47 là ông nhào tới. Chỉ cần một tấm áo giáp, một khẩu M-16, với 12 băng đạn 5.56 ly ṿng quanh bụng, đầu không nón sắt, chân dép cao su, không lon không lá, tướng Sáu Lèo lâm trận… không coi mũi tên ḥn đạn của kẻ thù có kí lô nào. Một Don Quixote hay Triệu Tử Long? Có lẽ cả hai gom một. Nhiều người coi ông như “người hùng đơn độc”, một phán xét có phần cảm tính. Tôi quan niệm đơn giản: Ông là người chỉ huy biết lănh đạo. Lănh đạo bằng cách làm gương, nghĩa là sát cánh cùng quân sĩ, đồng lao cộng khổ, ngay nơi trận tiền. A true leader. Phải nói như thế. Như người Mỹ thường nói.

 

Đầu tháng 5, 1968, hay tin VC tràn về khu Tân Cảng, tướng Loan điều động 2 đại đội CS Dă Chiến truy kích Tiểu đoàn Thủ-Biên (6) MTGPMN đang đốt nhà dân để “chém vè” v́ bị trực thăng vơ trang UH-1B của Sư đoàn 25 BB Mỹ tấn kích từ phía bắc cầu Sài G̣n. Hay tin tướng Loan dẫn CSDC ra Tân Cảng, Accompura vội nhẩy lên xe Jeep Cảnh sát chặn đoàn xe của ông Sáu Lèo ở ngă tư Dakao – Phan Thanh Giản và yêu cầu ông cùng về Tổng Nha tham dự buổi họp Chương Tŕnh Phượng Hoàng do W. Colby chủ tọa. Tướng Sáu Lèo từ chối.

 

 

Ai bắn nát chân tướng Loan?

 

Tin tức loan tải: 11 giờ 45 ngày 7 tháng 5, 1968, một tên VC núp dưới chân cầu Sài G̣n bắn sẻ viên đạn “dum dum” (7) phá vỡ nát bắp chân trái tướng Nguyễn Ngọc Loan.

 

Các bác sĩ giải phẫu tại Tổng Y Viện Cộng Ḥa, sau khi khám vết thương, nêu thắc mắc và khẳng định:

 

- Đầu đạn phá nát bắp chân trái tướng Loan không phải là “dum dum”. Nếu phải th́ nó phải để lại những mảnh li ti và dấu vết thuốc nổ khi đầu đạn nổ lần thứ 2.


- Súng xung kích AK-47 của CS Bắc Việt sử dụng ở miển Nam không trang bị loại đạn “dum dum”.


- Súng bắn sẻ CKC của Tiệp Khắc cũng không trang bị đầu đạn “dum dum”.


- Đầu đạn AK-47 và CKC không phải là đạn xuyên phá. Loại đạn này chỉ tạo 1 lỗ nhỏ đường kính không quá 1 cm ở mặt trước vết thương, và mặt sau ít khi có lỗ rộng quá 5 cm.

 

Có lẽ chỉ có cố vấn Accompura biết rơ viên đạn làm tan nát cuộc đời binh nghiệp của tướng Loan là loại đạn ǵ. Và sát thủ là ai?

 

2005: Sau rốt, màn bí mật cũng được vén lên, bởi không ai khác là chính Accompura.

 

Sát thủ thi hành bản án tử h́nh tướng Loan là một hạ sĩ quan TQLC Hoa kỳ có vợ Việt Nam, làm việc cho CIA Sài G̣n. Khẩu súng bắn lén tướng Loan là M-16 gắn viễn vọng kính. Viên đạn M-16 cỡ 5.56 mm thuộc loại Flechette (8). Chi tiết được biết thêm:

 

Sát thủ đứng trên sàn trực thăng vơ trang UH-1B, qua viễn vọng kính đă lẩy c̣ khi chiếu môn thập tự [+] nhắm trúng đầu tướng Loan. May thay,“Thiên bất dung gian”, người không thể giết người, chỉ có Trời mới giết được người. Lúc sát thủ lẩy c̣ cũng vừa là lúc trực thăng gặp “air turbulence” hụt hẫng đưa viên đạn trúng bắp chân trái Sáu Lèo đang gác trên thành cầu thay v́ trúng đầu ông. Viên đạn Flechette 5.56mm đă phá nát bấy toàn thể bắp chân trái tướng Loan, cắt đứt gân ḷng tḥng và động mạch tiếp tế máu cho bàn chân.

 

Bác sĩ Trưởng Khoa Giải Phẫu Tổng Y Viện Cộng Ḥa đề nghị cắt bàn chân bởi v́ động mạch đă bị phá nát, nếu không, một thời gian ngắn bàn chân sẽ bị hư thối.

 

Tướng Loan yêu cầu, bằng mọi cách, giữ lại bàn chân trái cho ông.

 

 

Ảnh hưởng tiêu cực của tấm h́nh hay do lệnh CIA?

 

Bác sĩ cố vấn trưởng Tổng Y Viện đề nghị đưa tướng Loan đến điều trị tại Bệnh viện Quân Y Mỹ tại Long B́nh. Giám đốc Bệnh viện từ chối v́ không có khả năng nối động mạch vi ti ở bắp chân.

 

Tướng Kỳ yêu cầu MACV can thiệp với Hạm Đội 7 có tầu bệnh viện đón nhận tướng Loan để chữa trị. Tầu Bệnh Viện Đệ Thất Hạm Đội từ chối.

 

Chính phủ VNCH yêu cầu Ṭa Đại sứ Hoa kỳ giúp đỡ đưa tướng Loan đến Bệnh viện Jama trên đất Nhật. Ṭa Đai sứ Hoa kỳ khước từ.

 

Không thể trông cậy vào Đồng minh Hoa Kỳ giúp đỡ, tướng Kỳ cuối cùng nhờ đến Ṭa Đại sứ Úc chấp thuận cho tướng Loan được điều trị tại Canberra. Chính quyền Canberra khước từ lời yêu cầu của VNCH, viện cớ dư luận dân chúng Úc không đồng t́nh chứa chấp một kẻ giết tù binh chiến tranh không vũ khí trong tay (9).

 

Tướng Loan giải ngũ, trở lại đời sống dân sự. Tướng Kỳ mất một người vừa là bạn thân, vừa là quân sư lỗi lạc trong cuộc đời tham chính của ḿnh.

 

Hoa kỳ không giết chết được Loan nhưng vẫn căm tức “Sáu Lèo” một lúc phá hỏng hai giải pháp chính trị và quân sự của Mỹ tại Việt Nam. Họ quả quyết: “Nếu Loan không rút 2 trung đội Cảnh sát Dă chiến bảo vệ Sứ quán ở đường Thống Nhất th́ không tài nào tổ đặc công C-10 của MTGPMN có thể xâm nhập thành lũy tối cao và kiên cố nhất của Mỹ, làm ô danh siêu cường số 1 thế giới”.

 

Rất có lư, nhưng Hoa kỳ vẫn khờ khạo khi tin rằng “nắm được Nguyễn Thị B́nh, Trần Bạch Đằng và Trần Văn Trà là chế ngự được thế thượng phong quân sự của đối phương”. Sự thực phũ phàng là [như ngày nay ai cũng biết] Cuộc Tổng Công Kích – Tổng Nổi Dậy Tết Mậu Thân 1968 của CSVN là thuộc quyền quyết định và được điều khiển bởi Lê Đức Thọ, Bí Thư Trung Ương Cục miền Nam và Vơ Văn Kiệt, Bí thư Đặc ủy Khu ủy Sài G̣n – Chợ Lớn.

 

Lư do tướng Loan rút 2 trung đội CSDC bảo vệ Ṭa Đại Sứ Hoa Kỳ trên đường Thống Nhất rất đơn giản và ngay thẳng. Đă là nơi sẽ diễn ra thương thảo giữa MTGPMN và Hoa Kỳ, th́ VNCH cần ǵ phải canh gác? Đó là trách nhiệm của Mỹ.

 

Dự tính bắt cóc 6,000 người Mỹ làm con tin

 

Trong cuốn “Khi Đồng Minh Tháo Chạy”, TS Nguyễn Tiến Hưng có đề cập đến một t́nh huống mà ông gọi là “cực kỳ ê chề” (10) khi Ṭa Đại sứ Mỹ phải đối diện, nếu và khi QLVNCH hay Cảnh sát “nổi khùng” mà cưỡng chế cuộc di tản 6 ngàn người Mỹ và một số người Việt thân quen hay làm việc cho Mỹ khi thấy những người này cứ ḱn ḱn ra đi, bỏ mặc họ cho số phận. Nên nhớ là khi ấy, trong nội vi Sài G̣n, lực lượng Cảnh Sát Dă Chiến hầu như nguyên vẹn cũng như một số đơn vị Nhẩy Dù và TQLC. Nếu có ai xúi dục và thuyết phục được họ đó là biện pháp duy nhất có thể làm để Mỹ phải đem quân tham chiến trở lại th́ họ có khả năng quay súng bắn lại người Mỹ. Do đó, Hoa kỳ cũng có kế hoạch pḥng hờ (11) đối phó với t́nh huống này, và Đại sứ Graham Martin cứ phải hành xử “b́nh chân như vại” cho tới phút chót mới chịu ra đi sáng ngày 30 tháng 4.

 

Điều này lư giải tại sao Mỹ phải cho ưu tiên di tản những phi công khu trục sang Utapao, Thái Lan, bởi v́ QLVNCH chỉ cần vài chiếc F-5 là có thể bắn hạ những trực thăng di tản rơi rụng như sung. Trong t́nh huống này, TS Hưng lập luận, VNCH sẽ tức khắc trở thành thù địch, và sẽ không thể có Eden Center, Little Saigon hay Cabramatta v́ không có người Việt nào được di tản th́ làm ǵ có cộng đồng Người Việt Hải Ngoại như ngày nay?

 

Ư tưởng “bắt con tin” này có thể đă nhen nhúm trong đầu óc tướng Loan và có thể ông đă bàn bạc với bạn bè hay người thân. Từ ư tưởng sang ư định và đem ra thực hiện th́ một người có uy tín và thành tích như ông có thể dễ dàng thuyết phục bạn bè tướng lănh và thuộc cấp trong Không Quân và Cảnh Sát Quốc Gia. Nhưng ông đă không làm mặc dù Mỹ đă thù hận ông v́ làm như thế sẽ có hại cho cả hai bên Việt, Mỹ và CSVN sẽ là kẻ thủ lợi. Ư tưởng này đă được một chuẩn úy KQVN kể lại cho Ṭa Đại sứ Mỹ.

 

Từ cuối 1972, tướng Loan đă được một người bạn chính trị gia làm việc ở Ṭa Bạch Ốc gửi thư riêng thông báo đầy đủ về kế hoạch rút quân của Hoa kỳ theo đúng những điều khoản của Hiệp Định Paris kư kết giữa Lê Đức Thọ và H. Kissinger ngày 27 tháng 1, 1973. Cuối thư, người bạn khuyên ông liên lạc với TVQL Anh tại Sài G̣n để thu xếp việc di tản cho chính bản thân ông và gia đ́nh một khi Sài G̣n lọt vào tay các toán tiền tiêu của 6 sư đoàn CSBV. Ông biết là Hoa Kỳ sẽ chẳng bao giờ đem quân trở lại tham chiến tại miền Nam. Trừ phi…

 

Rốt cuộc, trưa ngày 29 tháng 4, 75, tướng Loan và gia đ́nh đă phải chật vật lắm mới leo lên được một vận tải cơ C-130 và tới Utapao lúc 16:00 giờ chiều.

 

“Trời kia đă bắt làm người có thân” – Nguyễn Du

 

Để kết thúc câu chuyện, tôi xin nhường lời cho Eddie Adams:

 

“Ông Loan chạy thoát Việt Nam trong thời gian Sài G̣n xụp đổ và đến Mỹ. Sau cùng ông định cư ở vùng Burke, tiểu bang Virginia. Ông gắng mở một tiệm ăn ở miền Bắc Virginia nhưng khi có người biết ông là chủ th́ tiệm ăn đóng cửa. Có những người phản đối đi ṿng quanh khu đó ḥ hét để xả hơi nỗi bất b́nh của họ một cách thời thượng, an toàn.

 

“Ông ta rất đau yếu v́ bị ung thư một thời gian. Và tôi nói chuyện với ông trên điện thoại tôi muốn làm một cái ǵ đó. Tôi giải thích mọi điều và kể lại chuyện tấm h́nh đă hủy hoại đời ông như thế nào th́ ông ta chỉ muốn quên chuyện đó. Ông nói thôi bỏ đi. C̣n tôi th́ không muốn ông bỏ đi như vậy.”

 

“Thiếu tướng Loan từ gĩa cơi đời cách đây một năm và một tháng (12). Ông để lại vợ và năm đứa con. Phần lớn những bản tóm lược tiểu sử người quá cố cũng giống như tấm ảnh đă hủy hoại đời ông, chỉ có một chiều và cố chấp”.

 

Adams gửi hoa phúng điếu với một tấm thiệp trên viết ḍng chữ, “Cho tôi xin lỗi. Lệ đang ứa trong mắt tôi.”

 

Chu Việt

Tháng 5, 2012

----------------------------------------------------

 

Nguồn:
Tài liệu Ngành T́nh Báo Điện Tử (SIGINT, Signal Intelligence) QLVNCH

Tuần báo TIME ngày 27 July, 1968

(1) Tuần báo TIME ra ngày July 27, 1968.

(2) Đại tá Của bị trọng thương do trực thăng Mỹ bắn lầm quân bạn tại đường Khổng Tử, Chợ Lớn trong cuộc Tổng Công Kích đợt II, tháng 5, 1968. Cũng bị sát hại nơi đây là Trung tá Phó Quốc Trụ, Quận trưởng 5 Cảnh sát và Thiếu tá Nguyễn Bảo Sĩ (em trai Trung tướng Nguyễn Bảo Trị) là bạn người viết bài này.

(3) Trong thời gian này, Trần Văn Trà là Tư lệnh CT-5 (CT = Công Trường hay Sư đoàn), Nguyễn Văn Sỹ, Tư lệnh CT-7, và Đồng Văn Cống, Tư lệnh CT-9. Trần Bửu Kiếm là Ủy viên Ngoại Giao của Trung Ương Cục Miền Nam (Cục R). Nguyễn Thị B́nh là Bộ trưởng Ngoại Giao, Dương Quỳnh Hoa, Bộ trưởng Y tế và Nguyễn Hưũ Thọ, Chủ tịch Chính phủ Lâm thời MTGPMN.

(4) Loại két sắt này chịu được nhiệt hỏa hoạn cao hàng ngàn độ C, phía trong được trang bị chất phóng xạ radium chống chụp h́nh lén.

(5) CORDS (Civil Operations and Revolutionary Development Support) là nỗ lực b́nh định nông thôn miền Nam của Hoa Kỳ qua chương tŕnh “Phượng Hoàng”.

(6) Thủ Dầu Một – Biên Ḥa

(7) Đầu đạn “dum dum” có sức công phá mạnh v́ dăn nở hay nổ lần thứ hai khi xuyên vào mục tiêu. Do đó, công ước The Hague đă cấm chỉ sử dụng.

(8) Đạn Flechette BF3, tốc độ cực nhanh có thể xuyên qua thiết giáp.

(9) Đại úy đặc công Nguyễn văn Lém bị Cảnh Sát Dă Chiến bắt tại trại gia binh Thiết Giáp Phù Đổng Thiên Vương, G̣ Vấp, sau khi hắn đă tàn sát dă man ṭan thể gia đ́nh Trung tá Tuấn, gồm cha mẹ và vợ con ông (trong đó có đứa 6 tuổi). Tuấn là bạn đồng khóa, rất thân với tướng Loan. Khi bị bắt, trong ḿnh Lém vẫn c̣n dấu khẩu súng lục K-54 bị áo che khuất. Lém không được coi là tù binh chiến tranh theo Công Ước Geneva.

(10) Xem Chương 15: “Vào để giúp… Ra lại Bắn Nhau?”.

(11) Kế hoạch pḥng hờ này được TS Hưng lược tŕnh trong Chương 15, Sách đă dẫn. Đại sứ Martin gọi nó là “crazy” (điên rồ) và cực lực phản đối. Đại khái, nó bao gồm 3 phương sách thay thế nhau để di tản 6,000 người Mỹ và một số người Việt nhất định:

- Mỹ trải 2,000 TQLC dọc theo QL-15 (Sài G̣n – Vũng Tầu) giữ an ninh di tản.
- Mỹ thiết lập cầu không vận bằng C-130 và C-141 giữa Tân Sơn Nhất và Utapao.
- Mỹ thiết lập cầu không vận trực thăng giữa Sài G̣n và các quân vận hạm ngoài khơi Vũng Tầu.

(12) Ông mất ngày 14 tháng 7, 1998 ở tuổi 68.

 

 

 

 

Trang Chính     Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Phỏng Vấn     Văn Học Nghệ Thuật     Tham Khảo