Người quen

 

 BS. Phan Quý Nam

 

 

 

Những ngày cuối năm, bệnh viện ít nhộn nhịp. Người nằm bệnh tại các khoa thường nôn nao xin bác sĩ về sớm để c̣n kiếm tiền mua áo mới cho con và sửa soạn đón Tết. Chỉ có những bệnh thật nặng mới phải nằm lại theo yêu cầu của bác sĩ và một số trường hợp chính người nhà bệnh nhân xin ở lại bệnh viện để… trốn Tết v́ quá nghèo. Khu vực hành chánh của bệnh viện, gồm cả ban giám đốc, buổi chiều càng vắng vẻ hơn.

 

Cuốn sách mua hồi đầu tuần mới đọc chưa hết 2 chương c̣n nằm trên bàn làm việc. Tôi lật từng trang sách định đọc tiếp nhưng không tập trung được v́ thấy có bóng dáng một anh bộ đội cứ đi qua đi lại trước pḥng như muốn t́m hỏi việc ǵ. Bước vội ra cửa vừa lúc anh nh́n vô pḥng:

 

- H́nh như anh muốn kiếm ai?

 

- Dạ, báo cáo đồng chí, em muốn t́m giám đốc.

 

- Thưa tôi đây, anh t́m có chuyện ǵ không?

 

- Dạ, báo cáo đồng chí thủ trưởng, em muốn nạp đơn xin giảm viện phí.

 

- Vậy th́ mời anh vào.

 

Cô thư kư thấy khách vào, định rót nước mời th́ tôi yêu cầu:

 

- Em cho xin 2 ly cà phê đá đi, khát nước quá.

 

Tôi nh́n anh, gợi chuyện:

 

- Sao thấy anh... quen quen, mà anh là bộ đội đóng quân ở đâu?

 

- Báo cáo đồng chí thủ trưởng, em là bộ đội miền bắc, quê ở Thái B́nh, khi giải phóng có thời gian dài đóng quân ở Trảng Lớn, sau đó chuyển lên Đồng Ban cho đến bây giờ.

 

- A, quê lúa Thái B́nh. Trước đây, hồi c̣n đi học trung học, tôi có đọc sách của mấy nhà văn (trong này) viết về quê lúa Thái B́nh, nhất là Hải Hậu…

 

- Báo cáo đồng chí thủ trưởng, đó là quê em... H́nh như thủ trưởng là người trong này?

 

- Mà sao anh hỏi vậy?

 

Anh ngập ngừng:

 

- Dạ, tại thấy thủ trưởng nói chuyện.. “khác” với với cấp trên của em.

 

- À, không giấu ǵ anh, tôi ra bác sĩ ra trường trước 1975, học ở Huế. Mà hồi Trảng Lớn anh ở đơn vị nào nhể?

 

- Báo cáo đồng chí thủ trưởng em ở L1T1 (trung đoàn 1, tiểu đoàn 1).

 

- Nhưng anh làm ǵ ở đó?

 

- Báo cáo đồng chí thủ trưởng, em làm quản giáo, quản lư các sĩ quan ngụy quân đi cải tạo.

 

- Hèn ǵ thấy quen quá. Tôi nhớ ra rồi, anh phải là… thiếu úy X. không?

 

Anh trố mắt nh́n tôi, vừa ḍ xét, vừa thận trọng:

 

- Báo cáo, đúng là khi đó em là thiếu úy, sao thủ trưởng biết tên em?

 

- À, hồi đó, tôi là y sĩ trung úy cải tạo ở L1T1 và anh là quản giáo của tôi. Có lần nửa đêm, anh gọi tôi lên bắt làm kiểm điểm v́ kết tội tôi “coi thường cách mạng” “không khai báo trung thực với cách mạng, có thành tích giết nhiều cán bộ nên mới đăng kư nghĩa vụ đă thăng quân hàm trung úy. Ai có lệnh đi nghĩa vụ, nếu ở Thủ Đức, học một năm gắn quân hàm chuẩn úy, ai học lâu hơn ở Vơ Bị Đà Lạt, gắn quân hàm thiếu úy, c̣n anh, mới vào lính đă mang quân hàm trung úy, vậy mà lư lịch không thấy khai thành tích chống phá cách mạng, giết hại bao nhiêu cán bộ. Láo…”.

 

“Chắc anh không nhớ, hồi đó anh chửi tôi ngoan cố, đập bàn đá ghế tùm lum...”

 

Mồ hôi trán anh đổ ra. Anh hốt hoảng nh́n tôi, tay chân lúng ta lúng túng, mặt cúi gằm nh́n đất :

 

“Em xin lỗi thủ trưởng”.

 

Một thoáng, trong đầu tôi hiện nhanh loạt h́nh ảnh đói lạnh, cơ cực của những ngày “nhất phá sơn lâm, nh́ đâm hà bá…” trong trại cải tạo, khác với (một lần đi công tác ở Đức), có thấy lằn ranh “vô hồn”ngày xưa là vết tích của bức tường Berlin ô nhục, nơi hai chân ḿnh đứng chênh vênh bên hai bờ tử sanh, lằn ranh như phân cách giữa nề nếp giáo dục và bản năng hoang dă, giữa t́nh người và sự cuồng trí; rồi những đêm trực kinh hoàng trong mùa dịch sốt xuất huyết làm việc không ngơi tay đầy tiếng rên khóc hoảng loạn của trẻ con, của những người dân nghèo, ít học, thiếu thốn đủ thứ thuốc men, phương tiện.. Và bây giờ, ngồi đây...

 

- Báo cáo đồng chí thủ trưởng, hồi đó em không biết, chỉ làm theo lệnh chính ủy. Thời gian đầu, chúng em chưa biết, sau này thấy có nhiều người như thủ trưởng quá, chính ủy đi hỏi lại mới biết là ḿnh thiếu hiểu biết, kết tội sĩ quan cải tạo máy móc, ngu xuẩn…

 

Tôi hít vào một hơi thật dài rồi nói nhanh:

 

- Thôi anh uống cà phê đi, nước đá tan hết rồi. Chuyện cũ, tôi quên rồi, bây giờ tôi là thầy thuốc anh là người cần giúp đở, thế thôi. Yên tâm đi.

 

Rồi tôi đọc hai câu thơ như đọc cho chính ḿnh nghe và tôi biết chắc anh nghe mà chẳng hiểu ǵ cả:

 

Ngày mai, chẳng biết ra sao nữa,

 

Mà có ra sao, cũng chẳng sao!

 

Anh thở ra nhè nhẹ, hai tay bưng ly cà phê, lắp bắp:

 

- Mời thủ trưởng.

 

Tôi cũng bưng ly:

 

- Dạ, mời anh. Mà người nhà anh đau ra sao? Gọi tôi là bác sĩ được rồi, dễ nghe hơn.

 

Anh nói một hơi:

 

- Bố em ngoài Thái B́nh vào thăm, chẳng may bị sốt ho kéo dài, bác sĩ chẩn đoán là Viêm Phổi có nước màng phổi đă nằm điều trị, chích thuốc 2 tuần, bác sĩ báo vài ngày nữa có thể xuất viện về điều trị tiếp ở nhà. Nhưng em sợ viện phí nhiều quá, không đủ tiền nên y tá có hướng dẫn làm đơn xin giảm 50%. Mong thủ trưởng giúp em. Báo cáo thủ trưởng, ngày xưa chỉ làm theo lệnh trên. Hồi đó, em c̣n trẻ, dốt nát…

 

- Tôi hiểu, thôi cho tôi xem lá đơn.

 

Tôi liếc nhanh những hàng chữ nghiêng ngă, xiêu vẹo rồi trả lời:

 

- Bây giờ như thế này nhé... Thiếu tá X xin giảm 50% nhưng tôi kư duyệt miễn phí cho anh 100% v́ anh là…người quen. Được không?

 

Anh như không tin vào lời tôi nói, trố mắt nh́n không chớp vào người đối diện, người một thời là tù cải tạo của ḿnh:

 

- Thật không thủ trưởng. Xin lỗi… báo cáo… bác sĩ nói thật chứ?

 

- Hồi nhỏ , tôi được dạy, không nói gạt người khác v́ bất cứ lư do ǵ…

 

Có khách và cô thư kư lấp ló ngoài cửa, tôi nói nhanh:

 

- Bây giờ tôi là thầy thuốc. Trong gia đ́nh, ba tôi vẫn dạy tôi, “trước khi trở thành thầy thuốc, trước khi trở thành người quản lư, con phải học làm một con người đă”. Thôi sắp Tết rồi, thay mặt bệnh viện, tôi chúc mừng bác trai lành bệnh, chúc bác và gia đ́nh anh năm mới sức khỏe, nhiều may mắn. Anh chờ cô thư kư đóng dấu rồi nhận lại lá đơn, về gửi lại cho cô y tá. Bây giờ tôi có khách, không thể lên thăm bác trai cùng anh, xin lỗi nghe. Thôi chào tạm biệt thiếu tá X. Ở Đồng Ban, ngày xưa, tụi tôi phá rừng, làm đường, làm cầu ở đó. Bây giờ chắc khác xưa nhiều lắm…?

 

Anh nói lí nhí mấy câu ǵ tôi không nghe rơ, rồi đứng dậy, vội vàng đi theo cô thư kư lấy lá đơn có kư tên, đóng dấu và bước đi lính quưnh. Lâu lâu, lại ngoái nh́n phía sau như sợ tôi đ̣i lại lá đơn.

 

Tôi ngồi yên trên ghế nh́n ra sân bệnh viện chiều cuối năm. Những tia sáng xuyên qua tàn lá vẽ thành những vệt nắng nhảy múa lung linh sau từng cơn gió nhẹ như minh họa cho bản nhạc xuân vui tai ai đang mở ở pḥng bên cạnh. Bầu trời phía trên như cao hơn, xanh hơn mọi ngày.

 

 

20/6/2016

BS. Phan Quư Nam

(Nguyên Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương)

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính