Năm Ngọ: Chuyện kể về con ngựa
 

Br. Huynh Quảng

 

 



 

Chuyện kể rằng, trong những con vật nuôi yêu quí của Ngọc Hoàng, ngựa được nh́n nhận là con vật đẹp và khoẻ mạnh, dầu vậy, con ngựa lại không hài ḷng về chính nó. Một hôm, con ngựa thưa với Ngọc Hoàng, “Thưa ngài, ngài đă tạo con nên môt thân h́nh đẹp, nhưng con muốn là ngài hăy làm cho con đẹp thêm nữa.” “Ta sẵn sàng làm cho con đẹp hơn nữa, nhưng hăy cho ta biết điều ǵ có thể làm cho con đẹp thêm hơn?” Ngọc Hoàng đáp. Con ngựa trả lời, “Con thấy thân h́nh của con không cân xứng, cái cổ của con hơi ngắn, chân của con chưa cao đủ. Vậy ngài có thể làm cho cổ con dài thêm và chân của con cao thêm có được không?” Được thôi, ngay tức th́ cái cổ và đôi chân của con ngựa được thay thế bằng cổ và chân của con lạc đà. Sau khi nh́n ngắm chính ḿnh, con ngựa rất thất vọng. Nó liền hoảng hốt kêu to, “Thưa Ngọc Hoàng, con chỉ muốn làm con ngựa có cổ và chân cao, chứ không muốn mang h́nh dáng con lạc đà xấu xí.” “Nhưng đó là những ǵ con van xin ta”, Ngọc Hoàng đáp. “Vậy hăy cho con trở lại t́nh trạng ban đầu.” Chú ngựa van xin.  Ngọc Hoàng đáp, “Nên nhớ, hăy khiêm tốn và đừng bao giờ kiếm t́m hay khao khát điều mà vị trí và chức phận của con không cho phép con có được. Nếu con chạy theo những khao khát bất tận ấy, con sẽ không biết những khao khát này sẽ dẫn con đi đến đâu. Hăy nhớ sự cân đối đă có sẵn trong con, hăy khám phá và phát triển nó thêm hoàn mỹ; đừng tưởng rằng những khao khát ấy sẽ làm con thêm hoàn mỹ.”


Sống ở đời, người ta biết đến tài năng của ḿnh thật là khâm phục, nhưng càng bội phục hơn khi cố dấu đi những tài năng ấy

 

o0o


Khiêm tốn là vắng bóng kiêu ngạo. Hơn thế nữa, kiêu ngạo thường dẫn con người vào ṿng suy nghĩ cạnh tranh hơn thua.


C.S. Lewis chỉ ra rằng, tự bản chất, đặc tính của kiêu ngạo chính là sự cạnh tranh hơn thua. “Chúng ta cho rằng, có người hănh diện về sự giàu có, tài năng, sắc đẹp, nhưng thực ra c̣n hơn thế nữa. Những người này hănh diện v́ họ giàu có hơn, tài năng hơn, và đẹp hơn những người khác … V́ thế, khi yếu tố cạnh tranh hơn thua không c̣n nữa, th́ kiêu ngạo cũng biến mất theo.”


Khiêm tốn không phải là sự nhu nhược nhưng đúng hơn đó là sự nhận ra giá trị thật của ḿnh. Con người ḿnh ra sao, th́ ḿnh nh́n nhận như vậy; v́ thực ra trong thân phận làm người, điều mà người này cho là khuyết điểm, nó có thể trở thành ưu điểm cho người khác. Tính trầm lặng ít nói của một ai đó có thể trở thành sự bất lợi trong một số hoàn cảnh, nhưng nó cũng có thể làm điểm mạnh cho người ấy trong những hoàn cảnh khác. Sự nỗi danh của một người cũng có thể là điểm tốt trong hoàn cảnh này, nhưng nó cũng có thể làm cản trở cho anh ta trong những hoàn cảnh khác.


Hiểu như thế chúng ta mới thấy rằng, bản chất thật của con người th́ quí trọng hơn những giá trị chóng qua bên ngoài. V́ thế, tập luyện sống khiêm tốn đúng mức sẽ giúp chúng ta đi tới sự thật ấy. Khiêm tốn sẽ sinh hoa quả b́nh an, tự tại.

 

o0o


Với lời khuyên trong câu chuyện Con ngựa, “Hăy khiêm tốn và đừng bao giờ kiếp t́m hay khao khát điều mà vị trí và chức phận của con không cho phép con có được.” hôm nay ta học thêm một bài học về sự khiêm tốn qua sự đón nhận sự  thật về ḿnh. Nếu con ngựa biết nhận ra giá trị sẵn có của ḿnh, nó không cần cổ thêm cao và chân thêm dài. Nếu ta nhận ra đặc tính của Chân – Thiện – Mỹ sẵn trong ta, ta không cần phải trang điểm thêm những ǵ không thuộc về ta. Giá trị Chân – Thiện – Mỹ luôn sẵn có trong mỗi người. Có những người sống càng lâu th́ họ càng phản ánh những đặc tính này rơ nét hơn qua lời nói, cử chỉ, và việc làm; c̣n một số người khác th́ ngược lại. Thực ra, tự trong tâm của mỗi người, không ai muốn ḿnh ăn nói, cư xử, và hành động ngược lại với những giá trị Chân – Thiện – Mỹ, nhưng thật cũng không dễ dàng khi cố gắng sống theo những giá trị ấy hằng ngày trong đời thường của ḿnh. Sống theo giá trị Chân – Thiện – Mỹ cũng là lời mời từ bỏ cái tôi. Hay nói cách khác, khi ta uốn ḿnh vào khuôn khổ để sống theo giá trị của Chân – Thiện – Mỹ, ta chấp nhận khiêm tốn bỏ ḿnh. Chính v́ điều này, nhiều người thừa nhận rằng, trong các đức tính nhân bản, đức tính khiêm tốn là đức tính căn bản và quan trọng nhất; v́ sống khiêm tốn giúp ta đụng chạm tới giá trị thật của con người ḿnh.


o0o


Trong tác phẩm vơ hiệp lừng danh của Kim Dung, Tiếu Ngạo Giang Hồ, có lẽ nhân vật cho chúng ta ngưỡng mộ về đức khiêm tốn chính là Phương Chứng Đại Sư. Dù với vơ nghệ tuyệt tác cộng thêm nội lực thâm hậu nhờ luyện tập Dịch Cân Kinh, nhưng Đại sư luôn luôn lấy cái tâm làm gốc. Đại sư luôn biết ḿnh và biết người. Nhờ biết rơ về chính ḿnh, Đại sư luôn hành xử phù hợp trong mọi hoàn cảnh, kể cả những lúc cần phải dùng vơ công để phân rơ thật hư. Trong cuộc tṛ chuyện với Tả Lănh Thiền – chưởng môn phái Tung Sơn, câu nói của đại sư làm cho chúng ta phải suy nghĩ:


 "Sống ở đời, người ta biết đến tài năng của ḿnh thật là khâm phục, nhưng càng bội phục hơn khi cố dấu đi những tài năng ấy."


Thưa bạn, sức mạnh của con người nằm ở chỗ nhận biết về sự thật của ḿnh. Khiêm tốn sẽ giúp bạn nhận ra chính bạn rơ hơn và thật hơn.


Br. Huynh Quảng

 

 

 

 

Trang Chính     Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Phỏng Vấn     Văn Học Nghệ Thuật     Tham Khảo