Chuyện buồn người vợ tù “cải tạo”


Ư Cơ

 


Chuyện buồn người vợ tù là một chuyện đă thực sự xẩy ra cho một người phụ nữ sau tháng Tư năm 1975, Ư Cơ tin rằng hoàn cảnh ấy không xẩy ra riêng cho ḿnh chị, mà câu chuyện thương tâm, phần nào phảng phất một nét đời đă qua nhưng khó quên của mỗi chị em chúng ta khi có chồng, có con bị tập trung trong trại “cải tao”. Ư Cơ đă viết lại theo lời kể của nhân vật chính. V́ thế, chữ tôi được dùng trong chuyện kể, không phải là tác giả bài viết, rồi vẫn giữ nguyên danh tánh của hai nhân vật. (Nhân vật tên Chung trong chuyện kể này là Trung Úy Trương Kim Chung, giảng viên Tâm Lư Chiến và Xă Hội Học Trường Vơ Bị Quốc Gia Dalat.)


Ngôi biệt thự nhỏ, khiêm tốn, cuối đường Hoàng Diệu, Dalạt. Phía sau là vườn hồng, từ đó, thấp thóang nh́n thấy những mầu áo xanh lam của nữ sinh nội trú trường Couvent des oiseaux. Đó là: “Ngôi nhà hạnh phúc!” của chúng tôi, cũng là tên do các bạn yêu thương đặt cho nó.


Chúng tôi sống êm đềm hạnh phúc, bên ba đứa con nhỏ dễ thương, và một em bé c̣n đang trong bụng mẹ. Căn nhà lúc nào cũng rộn ră vui tươi, nhất là khi Tết đến, nó lại có cơ hội tiếp đón những ‘Con bà phước’, đó là những Sĩ Quan huấn luyện viên của trường Vơ Bị Quốc Gia Dalat, không được về thăm nhà khi Tết đến, tất cả đều quây quần vui chơi, như chính nhà của họ, bởi v́, vợ chồng tôi, luôn coi các anh như người ruột thịt.


Thời gian như thế chẳng bao lâu, và cuộc sống đầm ấm ấy đă bị đảo lộn khi tiếng súng bắt đầu nổ vang trên bầu trời Buôn Mê Thuột, để rồi dẫn đến ngày cuối tháng tư đau thương này.


Được lệnh thượng cấp rút khỏi Dalat vào cuối tháng 3/75, Chồng tôi cùng các chiến hữu, đă lặng lẽ lên đường, giữ an ninh lộ tŕnh di tản cho dân chúng và các đơn vị bạn thuộc Tỉnh Tuyên Đức và Thị Xă Dalat, các anh là những người sau cùng rời xa Dalat.


Phải rời xa nơi chốn hạnh phúc của chúng tôi và bè bạn, anh đi mà vẫn quay đầu nh́n lại, anh muốn ở lại để bảo vệ mảnh đất thân yêu ấy, nhưng không thể căi lệnh thượng cấp v́ anh là một quân nhân, anh kể lại cho tôi như thế, về suy tư của anh trên đường rút quân.


Sàigon thất thủ, Anh cùng một số chiến hữu đă ra đi, sau lời tuyên bố của Tướng Dương Văn Minh. Nhưng.. .. đến chiều tối, Anh đă trở lại cùng mẹ con tôi. Anh đă rời chiến hạm của quân chủng Hải Quân để về cùng mẹ con tôi v́ anh không muốn xa ĺa hạnh phúc đời ḿnh, để ra đi, chỉ một ḿnh anh như thế! Nếu biết, trở lại để rồi phải vĩnh viễn xa ĺa mẹ con tôi, chắc anh vẫn quyết định như thế, tôi tin như vậy ở t́nh yêu của anh dành cho mẹ con tôi.. .. .. Đó chính là niềm đau ray rứt, niềm ân hận khôn nguôi trong cuộc sống mẹ con tôi đến cuối đời.


Là một sĩ quan cấp uư, cuối tháng 6/75, Anh cũng như bao người khác đă tŕnh diện để học tập cải tạo, với hy vọng sau vài mươi ngày sẽ trở về, nhưng.. .. .. ..


Vắng Anh, tôi ở lại, với bao hoang mang lo sợ, lo sợ cho sinh mệnh của anh nhiều hơn cho sự bơ vơ của mẹ con tôi. Thời gian cứ hun hút qua đi, không một tin tức nào về anh.


Tất cả chúng ta, các chị và mẹ con tôi, cũng như những người cha, ngựi chồng yêu qúy của chúng ta, đều bị những kẻ ''chiến thắng'' lường gạt một cách một cách hèn hạ.


Anh đă cho tôi và các con anh một đời sống ổn định vững vàng. Nay, không có anh, tôi đă mất hết, mất cả những ước mơ, toan tính cho tương lai con cái về sau, tôi chẳng c̣n ǵ, ngay cả mạng sống cũng mong manh bên cháu nhỏ mới chào đời.


Nhưng thực tế, vẫn là thực tế, dù là thực tế phũ phàng, tôi và hầu hết chị em chúng ta phải gánh chịu, phải tự vực ḿnh đứng lên, và tự nhủ, phải đứng thật thẳng để là nơi nương tựa vững chăi cho chồng con.


Tự nhủ như thế để lấy lại can đảm, tôi đă phải ngược xuôi trăm đường, bán buôn đủ thứ nơi đầu đường xó chợ, trong cảnh vạn người bán mà chỉ có vài người mua, để thay chồng nuôi con.


Dân chúng tại các thành phố và tỉnh thị, không có gạo mà ăn. Khoai lang, khoai ḿ, bo bo .. .. đă trở thành lương thực chính, phân phối theo sổ gia đ́nh, khi nào được mua bột ḿ, đă là một hạnh phúc lớn cho dân chúng miền Nam v́ có thể lấy bột làm bánh ḿ để ăn, hoặc để bán, đi bán bánh ḿ cũng là một trong muôn nghề, tôi đă nhờ đó nuôi con.


Ngày tháng cứ qua đi, với buồn lo nặng chĩu hai vai, không người chia sẻ, tôi vẫn nhủ thầm, lúc này, ḿnh không được gục ngă, không thể gục ngă, khi mà các con tôi c̣n qúa nhỏ, khi mà sự sống chết của người chồng yêu qúy không một chút tăm hơi.

Với một chiếc xe đạp cũ kỹ, tôi chạy ngược xuôi kiếm sống, nuôi con. Khi những người cầm quyền CS biết rằng đa số chi em chúng ta đang chiếm ḷng lề đường và những đầu con hẻm làm nơi kiếm sống, họ đă cho thi hành chiến dịch, dẹp ḷng lề đường, để triệt hạ con đường sống của những vợ con ''ngụy''.


Tôi đành chuyển cách kiếm sống, khi th́ chạy thuốc tây, đôi khi vài ba mảnh vải.. .. để chuyển từ tay người muốn bán, đến tay người muốn mua, ở giữa ḿnh kiếm vài củ khoai nuôi con.. ..


Có những lúc đạp xe muốn kiệt sức, v́ từ sáng chưa có chút ǵ vào bụng ng̣ai một ly nước lạnh. Trời Saigon nắng gắt, đạp xe mà không nh́n thấy ǵ phía trước, không biết v́ mồ hôi từ trán chẩy xuống, hay những gọt nước mắt tuôn rơi.

Nhiều lúc đầu óc muốn vỡ tung v́ những mưu toan sinh kế, trước những ách bức nặng nề do xă hội chủ nghĩa gây nên, ấy thế, những giây phút tưởng như cuồng điên có lẽ c̣n dễ chịu hơn những khi màn đêm buông xuống.


Ngồi cạnh giường, nh́n đàn con ngủ, những khuôn mặt ngây thơ vô tội, nhưng chắc cũng đă một chút ấm ḷng v́ chiều nay mẹ đă mang về cho các con được hơn một kư gạo.


Nhưng c̣n chồng tôi đâu, đói-no, ấm-lạnh ra sao? Anh là người nặng t́nh vợ con, liệu có yên giấc ngủ, hay đang chong mắt nhớ về gia đ́nh, với những lo lắng, mà không sao Anh gánh vác thay vợ lúc này.. Chỉ có lúc này tôi mới được tự do khóc, nức nở khóc, để vơi chút buồn lo.


Thời gian qua, gần một năm sau ngày chồng tôi bị đưa đi cải tạo, tôi mới được tin chồng, dù chẳng phải tin vui, nhưng có vẫn hơn.


Anh đang bị bệnh sốt rét ác tính, và thiếu dinh dưỡng trầm trọng, không biết Anh có c̣n chờ được thấy em lần cuối hay không! Một người bạn đưa tin về: mong ước của Anh là được tin vợ con, trước khi Anh nhắm mắt.


Trời đất như sụp đổ dưới chân tôi, không c̣n đủ sức đứng vững, hay tôi đă qùy xuống để xin người về, chỉ đường cho tôi, t́m đến với người chồng bất hạnh cho kịp lúc.

 
Ngay tờ mờ sáng hôm sau, tôi đă vội vă lên đường đi, t́m chồng. Băng rừng, vượt suối, muỗi, vắt, cắn bầm tím cả người, không màng tới, quần áo ướt rồi khô, khô lại ướt, gió lạnh căm căm nơi rừng sau, chẳng sờn.


T́m được trại giam chồng, tôi chưa kịp mừng, một bọn đàn ông với đôi mắt cú vọ hạch hỏi đủ điều, chỉ với lư do, tại sao tôi biết địa điểm của trại tù này.... Nhưng, cuối cùng, họ cũng cho tôi gặp Anh có lẽ v́: “cảm phục ḷng yêu chồng của phụ nữ miền Nam”. Tôi đọc được điều đó, qua ánh mắt của họ dành cho tôi lúc đó.


Chồng tôi bệnh nặng, anh em cùng láng, cho mắc vơng chồng tôi chính giữa, c̣n vơng của Anh Em bao chung quanh để che gió lạnh cho chồng tôi, thật sự, có che được bao nhiêu v́, mỗi khi gió thổi tạt vào, tất cả đều phải đón nhận những làn gió lạnh và cát bụi bám đày mặt. Tôi đem ḷng kính yêu những tấm ḷng ấy, và ngỏ lời cảm ơn các anh.


Tôi chết sững, khi các anh chỉ cho tôi chiếc vơng ở giữa, nơi chồng tôi đang nằm. Chồng tôi đó sao? Một người cao gần 1m80, nặng trên 70 kư, nay chỉ c̣n là một bộ xương sơn đen, hàm răng trắng nhô ra, làm cho đôi má đă hóp, lại càng thấy trũng sâu hơn, đôi mắt lơm sâu không thần sắc.. .. .. Nước mắt như cùng lúc với tôi, nhào lăn đến bên Anh, tôi ôm gh́ bờ vai Anh, đôi bờ vai ấy, những năm tháng qua đă là nơi nương tưa qúy báu cho tôi, những khi tôi buồn. C̣n Anh, Anh không đủ sức kéo đầu tôi ngả vào vai như ngày xưa nữa. Thời gian như ngừng lại, các bạn Anh đứng bên cũng yên lặng ngậm ngùi, yên lặng đến độ tôi đă nghe thấy âm thanh của nước mắt tôi rơi trên vai chồng.


Làm sao tôi có thể quyên được đêm ấy, bên đống lửa bập bùng, mấy chục khuôn mặt, mà tôi chắc, trước kia oai phong và đẹp trai lắm, trong bộ quân phục VNCH .. .. nhưng.. .. bây giờ.. .. quanh tôi.. .. chỉ c̣n là những bộ xương biết cử động. Hai mắt tôi đă đau nhức v́ khô cạn nước mắt, tôi khóc cho tôi, tôi khóc v́ các anh, và chắc các anh cũng đang cùng tôi khóc cho quê hương dân tộc.


Chồng tôi nằm đó, thoi thóp thở, miệng vẫn cố cười, nụ cười héo hắt, chắc Anh đă măn nguyện khi biết rằng vợ con Anh c̣n sống?


Đứa con gái út của Anh mới được tám tháng, nên mẹ nó c̣n sữa, hai bầu sữa căng nhức đă kéo tôi ra khỏi cơn mê, tôi chợt tỉnh táo để xin lỗi các bạn Anh tránh ra xa môt chút, để tôi có thể san xẻ phần sữa của con tôi cho bố nó.
Bưng bát sưă, vừa bỏ thêm hai muỗng đường, xúc từng muỗng đưa lên miệng Anh, tôi hy vọng là không có giọt nuớc mắt nào của tôi, rơi vào bát sữa, để Anh không phải uống thêm những đắng cay của cuộc đời vào lúc này.


Không hiểu v́ bát sữa, hay v́ tôi đă đến, sáng ra Anh đă tỉnh lại nhiều, các bạn Anh bảo, nhờ có sữa tiên nên Anh mới khoẻ lại như vậy, tôi biết các bạn Anh nói đùa, vui, cho chồng tôi lên tinh thần. Xin cảm ơn các Anh.


Chiều đó tôi bắt buộc phải rời trại giam.


Trên đường về, đầu óc lại làm việc, mong sao t́m được cách kiếm tiền đi thăm nuôi chồng, càng sớm càng tốt, nếu không tôi sợ không kịp.. .. không kịp,.. .. không kịp?.. .. Tôi không dám nghĩ tiếp.


Sau lần thăm ấy, tôi bị mất liên lạc, v́ chồng tôi bị chuyển qua nhiều trại khác.. Măi đến giữa năm 1977, tôi mới nhận được giấy báo của trại cho phép đến thăm Anh, tại trại an dưỡng Biên Ḥa. Sau lần đó, chồng tôi cùng các bạn bị chuyển ra Bắc.


Thời gian này thật khủng khiếp, v́ Anh luôn bị chuyển trại, hết Lào Cai, rồi Yên Bái, rồi Lạng Sơn...!


Vừa được tin anh ở trại này, đến nơi, anh đă bị chuyển đi trại khác, tôi rượt đuổi theo anh nhiều ngày tháng, nhưng không sao bắt kịp bước đi của anh. Phải trở về, v́ bốn đứa con nhỏ c̣n đang cần mẹ. Tôi phải hối lộ cho bọn cán bộ Bưu Điện để có những tấm phiếu gởi qùa, qua đường bưu điện, mỗi phiếu được ba kư. Phải tính tóan làm những món ăn để được lâu, một chút thịt mỡ cũng phải kho thật mặn.. .. .. trông thấy tôi làm những món ăn gởi cho Anh, các con Anh nói: “Bố sướng quá, bố có nhiều đồ ăn ngon hơn tụi ḿnh !”.. .. .. c̣n ǵ đau khổ và xót sa cho tôi trước những câu nói so sánh ngây thơ ấy, nhưng cũng có chút an ủi cho chúng, là c̣n được vét xoong.


Cuối cùng, tôi cũng t́m ra, họ đă chuyển Anh về Nghệ Tĩnh, tôi vội ra thăm Anh dù không có giấy phép, đủ mọi mưu kế, đủ mọi tính toán .. .. .. .. Tôi không biết ḿnh đă trở thành người nhiều mưu kế như thế tự bao giờ, và cuối cùng tôi đă xin được giấy chứng nhận bị mất cắp ṭan bộ giấy tờ và tiền bạc, trong đó có giấy phép được thăm nuôi, nhờ thế tôi đươc vào trại giam chồng tôi. Tôi đến được trại giam vào tối thứ bẩy, qua chủ nhật sẽ được gặp mặt chồng; nhưng, qua hôm sau, cán bộ ở trại họ cho biết đến thứ hai mới gặp được v́ chồng tội bị đi lao động xa, và họ sẽ cho gọi Anh về.


Đêm chủ nhật trằn trọc măi không ngủ được, phần v́ lạ chỗ, phần th́ mừng, mai được gặp mặt chồng sau nhiều năm xa cách, hơn nữa, xem Anh có mạnh khỏe hơn, sau lần được uống sữa tiên hay không! Nhiều ư nghĩ dồn dập tới.. .. ..


Nhưng mệt quá nên tôi cũng thiếp đi được một chút. Trong giấc ngủ, tôi nằm mơ thấy anh về báo tin cho tôi là anh đă chết.. .. .. .. Tôi choàng thức giấc, mà miệng c̣n ú ớ, như đang nói điều ǵ, tôi tỉnh dậy, lo buồn, khóc thành tiếng, làm thức giấc các chị cũng đến thăm chồng thăm con như tôi. Các chị biết chuyện, hùa vào an ủi: thôi, sinh dữ, tử lành, yên tâm ngủ đi, rồi mai thế nào cũng được gặp, tôi cũng tự an ủi ḿnh như thế.


Hôm sau, mờ mờ sáng, tôi đă cùng chị em nấu cơm cho chồng, cho con một bữa, mong được ấm ḷng cả hai. Trời sáng hẳn, qua màn sương mỏng, từ cao nh́n xuống, tôi thấy từng lớp người lũ lượt theo từng toán đi lao động. Như kẻ mộng du, như có ai xô đẩy sau lưng, tôi chạy ào xuống chân núi, nơi cấm những thân nhân tù cải tạo đến gần, tôi thấy, toán 1, rồi tóan 2, rồi tóan 3 .. .. Tôi chợt nghe tiếng gọi: “Chị Chung.. .. à .. .. Chị Minh” và tiếp theo có tiếng người la to:


“Anh Chung chết rồi.” Tôi ngă xuống và không c̣n biết ǵ nữa.


Khi tỉnh lại, tôi thấy ḿnh bị trói chặt tay chân vào một chiếc chơng tre, một người y tá đang chích thuốc cho tôi. Tôi nghe kể lại, tôi đă bị ngất xỉu hơn một giờ đồng hồ, họ phải khiêng tôi lên từ chân núi, họ phải trói tôi lại v́ sợ tôi vật vă, làm găy kim chích. Tôi nói, tôi không sao, cởi trói cho tôi.


Sau cơn choáng quá đau đến dại người, tôi trở nên b́nh tĩnh lạ thường. Bây giờ, nghĩ lại, tôi vẫn c̣n sợ cho sự b́nh tĩnh của tôi lúc đó, miệng tôi luôn lẩm bẩm: “Anh linh thiêng đến thế sao?” Khi nhớ lại giấc mơ đêm qua.


Được gặp trại trưởng, tôi yêu cầu ǵ, họ cũng chấp thuận. Tôi xin được gặp bạn bè thân của chồng tôi, trao lại cho các anh hơn 120 kg qùa tôi mang đến cho chồng, tôi nói với các Anh rằng ai cần ǵ th́ lấy thức đó, rồi thư về cho vợ con, trả tiền lại cho tôi sau, phải nói thế các Anh mới chịu nhận, thực trong ḷng tôi thương các Anh như thương chồng ḿnh vậy.


Sau đó, cán bộ trại mang đến cho tôi một xách tay, bên trong không có ǵ khác hơn ngoài một bộ bà ba đen đă bạc mầu.


Họ cho tôi một chén cơm hẩm, c̣n hôi mùi mốc, trên có một qủa trứng luộc, để mang ra mộ Anh, tôi đi như một xác không hồn, mắt mở căng như toát ra nỗi căm hờn, phẫn uất, nhưng nào nh́n thấy ǵ phiá trước, bước thấp, bước cao, theo hai người d́u tôi đi.


Tôi không thể chết bên mộ chồng, v́ ở nơi xa kia, c̣n có bầy con thơ đang chờ mẹ về kể chuyện đi thăm bố.


Vài tháng sau, tôi nhận được hai gói qùa trả lại với hàng chữ: “Người nhận đă chết, trại yêu cầu hoàn lại.” Ra bưu điện nhận lại hai gói qùa, tới bữa ăn, nh́n bốn đứa con ngồi ăn ngon lành, những món qùa trả lại, v́ bố các cháu không c̣n cần nữa, mắt tôi lại một lần mờ lệ thương thân.


Vài năm sau, tôi dời mộ chồng về Saigon, trong ngày bốc mộ Anh, tôi được vài người bạn tù của Anh giúp đỡ, một trong các Anh lấy lên từ dưới mộ, đưa cho tôi một kỷ vật, do chính chồng tôi làm ở trong tù, nó được chồng tôi làm từ những sợi giây kẽm nhỏ, thành sợi giây chuyền, với chiếc mặt nhựa kính máy bay, có khắc h́nh hai đứa đứng cạnh nhau. Anh đă giấu diếm từng ngày để không bị cán bộ CS tịch thu, các bạn Anh đă t́m thấy trong khi liệm xác Anh, họ đă chôn nó cùng Anh trong huyệt lạnh.


Hơn một năm, sau ngày Anh mất, phường khóm đưa đến cho tôi một biên bản “Phạm nhân chết”, trong đó ghi rơ tội ác của chồng tôi can tội: “Giảng viên tâm lư chiến, xă hội học, Trường Vơ Bi Quốc Gia Dalat. Án phạt: 3 năm tập trung cải tạo.” Nhưng, khi chồng tôi chết, Anh đă bị tù đúng 3 năm 7 tháng. Bẩy tháng oan nghiệt giết chết chồng tôi.


Đến năm 1994, tôi được định cư tại Hoa Kỳ theo diện HO v́ có chồng chết trong khi bị tập trung cải tạo.


Nay, các con tôi đă khôn lớn, đă thành đạt, và các cháu rất hiếu thảo. Tôi đă và luôn tự nhủ phải đứng thẳng làm nơi nương tựa vững chắc cho chồng cho con, trách nhiệm phần nào đă nhẹ gánh.


Em đă sống v́ Anh, thay Anh nuôi dậy con chúng ta, tôi vẫn th́ thầm cùng Anh như thế. “Hăy đợi em đến cùng Anh.” Vâng, tôi ước mong được sớm ra đi b́nh yên như thế để được sum họp với chồng tôi, để nối lại gánh hạnh phúc của chúng tôi bị gẫy sau 4 năm, 5 tháng chung sống. Tôi chắc Anh có nhiều nuối tiếc như tôi và đang chờ tôi đến cùng Anh.

 


Ư Cơ

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính