“Xe Đ̣ Hoàng”

 

Wayne Nguyen

 

 

(Tác giả tên thật là Nguyễn Hoàng, sinh năm 1975, qua Mỹ định cư năm 1992. Từ năm 2000-2005 hành nghề dược sĩ (Consultant Pharmacist), sau đó trở lại học và tốt nghiệp Y Khoa. Nghề nghiệp hiện tại là Physician tại thành phố Chicago, tiểu bang Illinois.)

 

Cuộc đời của chúng ta giống như một chuyến xe đ̣, mỗi chuyến xe đón những hành khách khác nhau, tuy nhiên hành khách nào cũng mong muốn chuyến xe được an toàn xa lộ, để tất cả hành khách được về với gia đ́nh, nơi đó lúc nào cũng b́nh an và hạnh phúc.

 

Tôi là đứa con Út sinh ra trong một gia đ́nh gồm mười hai người. Vài tháng sau khi tôi ra đời, VNCH không c̣n nữa, và Việt Nam rơi vào tay của chế độ XHCN.

 

Trước năm 1975, ba tôi làm Trưởng Ty Kinh Tế tỉnh Quảng Ngăi, xét về địa lư tỉnh Quảng Ngăi nằm giữa hai tỉnh Quảng Nam và B́nh Đ́nh. Sau 1975, ba anh chị em lớn của tôi cuối cùng cũng “tỵ nạn” ở Hoa Kỳ sau những chuyến vượt biển đầy gian khổ và nguy hiểm, một người chị lớn của tôi đă mất tích trong một lần vượt biển vào năm 1989. Cuối cùng, gia đ́nh tôi đặt chân đến LAX vào tháng 2, năm 1992 theo chương tŕnh ra đi có trật tự gọi chung là “ODP”.

 

Thấm thoát mà đă trên 41 năm, sau ngày 30 tháng Tư 1975 và 23 năm định cư ở Hoa Kỳ. Tôi giật ḿnh tỉnh dậy sau năm phút lim dim trên “Xe Đ̣ Hoàng” từ Rosemead lên San Jose, California.

 

Vào những dịp lễ th́ “Xe Đ̣ Hoàng” lúc nào cũng đông người, ngồi sát tôi là một chị khoảng 55 tuổi gốc người Cần Thơ, nên tôi tạm gọi là chị Tư Cần Thơ. Ngồi sát hàng ghế sát bên kia là một chị khoảng 60 tuổi, đi du lịch từ Việt Nam mới qua làm nghề mua bán Bất Động Sản ở Sài G̣n, tôi không nhớ tên nên gọi là bà Hai Địa Ốc.

 

“Xe Đ̣ Hoàng” bây giờ có lẽ khác với “Xe Đ̣ Hoàng của 10 năm về trước”, không những là người Việt Nam đi xe đ̣, mà ngay cả những người từ nơi khác cũng biết về “thương hiệu” của xe đ̣. Phía trước hàng ghế tôi ngồi có hai vợ chồng người Singapore. Phía sau có hai vợ chồng người Pháp. Xe chạy đến phố Tàu hay thường gọi là Chinatown, ghé vào parking sát bên tiệm Phở Ḥa để tiếp tục đón thêm những hành khách khác.

 

Bước lên xe lần này là một anh thanh niên Việt Nam vào khoảng 25 tuổi đi du học, riêng cậu thanh niên này th́ tôi nhớ cậu ta tên là “Kiên”, những người sinh sau năm 1975 và gia đ́nh có máu cách mạng hay bộ đội th́ lúc nào cũng đặt tên cho con với những cái tên như “Nam”, “Bắc”, “Thắng”, “Lợi”, “Kiên” và “Trực”. Măc dù tên của cậu ta là “Kiên”, tôi vẫn thích cái nick name tôi đặt cho cậu ta là “Cậu Út Du Học”.

 

Kế đến là một người trung niên vào khoảng 60 tuổi với đôi nạng gỗ, nh́n mang máng giống anh Việt Dzũng, khuôn mặt đẹp trai, tôi cũng không nhớ tên anh ta, nên đành đặt tên anh là “Anh Năm đẹp trai”. Hàng ghế đầu tiên trên xe có bảng ghi dành cho “disabled” (người tàn tật), tuy nhiên anh không ngồi hàng ghế này và cho rằng c̣n nhiều người già hơn, tàn tật nặng hơn ḿnh, nên anh quyết định ngồi ở hàng ghế cách tôi khoảng 2-3 cái ghế ǵ đó.

 

Cuối cùng là một thanh niên người Nigerian từ bên Châu Phi, có bạn là người Việt Nam giới thiệu về Xe Đ̣ Hoàng, đi một lần cho biết.

 

Như vậy, chung quanh tôi nào là “Chị Tư Cần Thơ”, “bà Hai Địa Ốc”, “Cậu Út Du Học”, “Anh Năm đẹp trai”, “Hai vợ chồng người Singapore”, “Hai vợ chồng người Pháp”, và anh chàng người Nigerian. Hợp chủng quốc Hoa Kỳ là đây: Châu Âu, Châu Phi, Châu Mỹ, Tây, Tàu, Âu, Mỹ ǵ chúng ta đều có đủ.

 

Xe chuẩn bị rời khỏi đường Broadway hướng về freeway 5 North th́ bác tài xế xe bắt đầu phát cho mỗi người một ổ bánh ḿ Lee's sandwiches hoặc là một bịch xôi, một chai nước lọc hiệu “Kirkland” mua từ Costco, một tờ báo “Người Việt”, một tờ báo “Việt Báo” nếu người nào muốn đọc báo bằng tiếng Việt.

 

Hành khách có sự lựa chọn một là ổ bánh ḿ Lee's sandwiches hoặc là bịch xôi, chứ không được cả hai. 

 

Buổi sáng, cảm thấy c̣n no, nên tôi đem ổ bánh ḿ Lee's sandwiches vừa được phát bỏ vào bịch ni-lon ở sát bên, trước khi lên xe, tôi đă chuẩn bị mua xôi, bánh ḿ, và vài trái táo ở một tiệm “food to go” sát thành phố Rosemead, tất cả cho vào ba lô để ở dưới chỗ ngồi dành cho hành khách.

 

Và câu chuyện bắc đầu từ đây…

 

... Sau khi mỗi người đă có trong tay ổ bánh ḿ hoặc bịch xôi, “Cậu Út Du Học” xin thêm bịch xôi, tuy nhiên bánh ḿ th́ c̣n nhưng xôi th́ hết. “Cậu Út Du Học” đ̣i cho bằng được bịch xôi, nếu không có, cậu bắt buộc xe phải ngừng lại hoặc trả tiền refund $40 US dollars cho cậu. Cậu Út bảo “như thế là không chuẩn nhé”, “khách hàng là thượng đế nhé”, “khách hàng muốn ăn xôi là phải có xôi nhé”. Miệng th́ lẩm bẩm chửi bác tài xế “Đúng là đồ Việt Kiều lưu vong, bị thất nghiệp nên đi lái tài xế cho xe đ̣”.

 

Trong cái ba lô của tôi c̣n có một bịch xôi gà nóng, tôi đưa nửa bịch xôi gà cho Cậu Út Du Học và nhắc nhở rằng “rồi mọi việc sẽ đâu vào đó, cố gắng ăn đỡ xôi gà cho ấm bụng”. Tôi bảo cậu ta, khi xe đến thành phố Bakersfield, xe sẽ dừng lại “break” 15 phút, ở chỗ này có tiệm Subway, McDonald và ngay cả tiệm Chinese Food tha hồ mà ăn.

 

Tôi được biết, Cậu Út Du Học này xuất thân từ gia đ́nh ở tỉnh Thanh Hóa. Sau “Giải Phóng”, gia đ́nh Cậu Út Du Học vào nam, và tịch thu được hai căn nhà trên đường “Đồng Khởi” (đường Tự Do trước năm 1975), mà người Cộng Sản gọi là “tiếp thu”. Xin thưa với Cậu Út Du Học, chính là từ hai căn nhà trên con đường Tự Do chiếm đoạt được mà cha mẹ cậu mới có tiền trang trải cho cậu đi du học ở đất nước Hoa Kỳ. 

 

Cậu Út à, bác tài xế xe không bị thất nghiệp, nếu như bị “thất nghiệp” th́ nghỉ ở nhà, chứ đâu có đi lái xe, “thất nghiệp” tức là không có việc làm. Mà không phải ai muốn lái xe khách 40 chỗ ngồi cũng được! Phải trải qua nhiều kỳ thi lư thuyết và thực hành để được cấp cho bằng lái xe 40 chỗ ngồi Cậu Út ạ!

 

Xin thưa với Cậu Út Du Học, chúng tôi là những người “lưu vong” đúng vậy, và chúng tôi cố gắng xây dựng một Little Sài G̣n vững mạnh phi cộng sản. Nhờ có kinh tế vững mạnh hàng năm, chúng tôi cố gắng góp tiền bạc giúp đỡ cho đồng bào trong nước, nên lúc nào truyền thông trong nước gọi là “Việt kiều là khúc ruột ngàn dặm thương yêu của tổ quốc Việt Nam”. Bởi v́ chúng tôi “lưu vong”, nên chúng tôi cố gắng góp phần không ít vào khu công nghệ “Silicon Valley” gồm những thành phố San Jose, Cupertino, Palo Alto… Cupertino chính là nơi của công ty số một thế giới “Apples” (Cậu Út gọi là Quả táo, thay v́ người miền nam gọi là Trái Táo. Nhờ có “Quả Táo” này mà Cậu Út mới có được Iphone, Ipad để tha hồ lướt web ở bất cứ nơi nào.

 

… Xe chạy vừa pass qua junction xa lộ I-5 và I-118. Tôi nh́n qua phía bên trái: Chị Tư Cần Thơ vẫn c̣n thức, tuy nhiên người chị bủn rủn và mệt mỏi, Chị Tư Cần Thơ thuộc loại người tṛn trịa, nh́n qua tôi cũng biết “bà này chắc bị tiểu đường rồi” và chợt nhớ đến hai câu thơ “Ngày xưa bụng bự th́ sang, ngày nay bụng bự … viêm gan và tiểu đường”.

 

Chị Tư Cần Thơ đón xe đ̣ lên San Jose để thăm đứa con gái duy nhất của chị vừa hạ sinh được đứa con đầu ḷng. Tôi biết rằng Chị Tư Cần Thơ bị “hypoglycemia” (lượng đường thấp) có lẽ lúc tối chị chích glargine insulin nhiều quá, nên bây giờ bị phản ứng phụ của insulin. Tôi nhanh chóng đưa cho chị nửa nắm xôi gà c̣n lại lúc sáng, chị ăn được một chút và người chị tỉnh hẳn ra. Ăn xong Chị Tư Cần Thơ nói “Em là bác sĩ hay sao nh́n qua là biết chị bị tiểu đường rồi”. Tôi chỉ cười và không nói ǵ, chị tiếp tục im lặng, chắc có lẽ chị “Có những niềm riêng… có điên cũng không dám nói”, “niềm riêng” của chị là ǵ đây? 

 

Nh́n cuốn sách “Viết Về Nước Mỹ lần thứ 14” của tôi ở trước mặt, sau khi đọc một vài trang đầu tiên, chị bắt đầu kể về cuộc đời của chị.

 

Chị Tư Cần Thơ đi vượt biên năm 1987, tàu xuất phát tại bến Ninh Kiều. Cha mẹ chị, đứa em gái chị, và chồng của chị chết trong chuyến đi ấy. Cả con tàu c̣n vỏn vẹn 18 người sống sót trong đó có hai mẹ con chị. Nh́n qua cách cư xử và cách nói chuyện của chị, tôi có thể biết rằng chị là một người biết chia xẻ, biết chấp nhận quá khứ và hài ḷng với hiện tại. Ngay cả bà con nội ngoại của chị không c̣n ai, phần lớn đă bỏ ḿnh ngoài đại dương trên đường t́m tự do. Bây giờ chị c̣n lại đứa con gái duy nhất và đứa cháu ngoại mới sinh được một tuần rưỡi.

 

Quá khứ th́ quá đau buồn, tương lai th́ chưa biết, thôi cố gắng vui vẻ với hiện tại ḿnh có được. Khi nói đến đứa cháu ngoại vừa mới sinh ở Kaiser Permante thành phố San Jose, Chị Tư Cần Thơ vui lắm, cho tôi coi hết h́nh này đến h́nh khác. Người Chị Tư Cần Thơ vừa tṛn, vừa mập, vừa lùn, nh́n giống “trẻ em đi lạc”, tuy vậy từ Los Angeles lên San Jose, chị đem theo hai thùng sách viết bằng tiếng Anh “How to be a good mommy” làm quà cho đứa con gái.

 

Chị nói với tôi rằng, bây giờ chị cố gắng cười thật nhiều, bởi v́ đối với chị “cuộc đời không c̣n ǵ để mất nữa”, cứ thế vui vẻ mà sống. Xin thưa là em rất nể chị, chị là một người vượt qua số phận trớ trêu, những gian khổ của cuộc sống, một thân một ḿnh nuôi con, để bây giờ chị có đứa con gái ra trường làm “Registered Nurse”. Chị dẹp bỏ những đau buồn và bất hạnh trong cuộc đời, và cố gắng tận hưởng những ǵ hạnh phúc niềm vui ông trời đă ban cho chị.

 

Người bạn thân của tôi làm nghề bác sĩ tâm lư psychologist Dr. Hạnh Trương ở miền nam California thường nói về cuộc đời rằng, tất cả những ǵ trên đời này điều là “Trời cho”, nếu không được th́ nói ngược lại là … “Tṛ chơi”. Một người bạn bác sĩ tâm thần psychiatrist Dr. Gandi ở bệnh viện University of Illinois at Chicago thường nói “Life is joke, take it easy”. Chị Tư Cần Thơ th́ nói “nói th́ dễ, làm th́ khó lắm”, tuy nhiên “ḿnh phải làm”, chị cố gắng làm nhiều việc để quên đi quá khứ đau buồn. Và ước mơ của chị là được làm bà ngoại đi đây đi đó du lịch cùng với con cháu của chị...

 

... Hàng ghế bên kia Bà Hai Địa Ốc đang mải mê nói chuyện với cô con gái qua hệ thống Viber của Iphone, và lúc nào cũng căn dặn là phải “nhanh tay lẹ mắt” để kiếm được nhiều tiền, nào là phải chạy tiền và đút lót như thế nào cho Sở Tài Nguyên Môi Trường, rồi đến công an quận, làm sao cho trót lọt.

 

Sài G̣n thời mở cửa cho những người có cơ hội muốn “chụp giật” trong ngành địa ốc, danh từ chính xác ở Việt Nam bây giờ thường gọi là “Kinh Doanh Bất Động Sản” (KDBĐS). Ở Việt Nam, nơi mà “quyền xử dụng đất” khác với “quyền sở hữu đất”, nơi mà giấy tờ nhà đất được gọi là “sổ hồng”, “sổ đỏ”, nơi mà luật lệ thay đổi qua nhiều tầng lớp nào là luật lệ của nhà nước, rồi đến luật lệ thành phố, luật lệ của tỉnh, của quận và huyện, hay nói tóm lại là luật lệ của XHCN.

 

Tôi rời xa Sài G̣n năm tôi 16 tuổi , nên không hiểu mấy về từ ngữ “luật lệ”, Bà Hai Địa Ốc giải thích rằng “luật là có trong sách vở” “lệ tức là hối lộ, đút lót”. Th́ ra là vậy. 

 

Người đi, người ở, người về, người th́ về Việt Nam làm ăn, người th́ bán nhà để ra đi nước ngoài định cư. Bà Hai Địa Ốc cũng chả cần để ư đến những khu vực nào người dân nghèo sắp bị giải tỏa, nhưng lúc nào cũng căn dặn đám công an cố gắng … ém giá đền bù cho dân càng ít th́ càng tốt. Bà Hai Địa Ốc lúc nào cũng chê về nước Mỹ trên phone khi nói chuyện với cô con gái, nào là “Xe Đ̣ Hoàng” không có hàng ghế dành cho “thương gia.” Chắc bà thuộc loại người “thượng lưu” nên chỗ ngồi cũng phải tương xứng với cái “thương hiệu” của bà. Bà Hai Địa Ốc c̣n nói rằng bác tài xế lái xe đáng lẽ phải lễ phép đưa hai tay khi phân phát ổ bánh ḿ cho bà. Bà Hai Địa Ốc chê đồ ăn ở khu Little Sài G̣n Westminster. Bà cũng nhắc tới hai con chó cưng của bà vừa mới được một đại gia đi du lịch từ Phú Quốc về tặng cho. Cặp chó quư Phú Quốc này được những người osin chăm sóc hết sức chu đáo trong nhà của bà ở khu Phú Mỹ Hưng.

 

Xin thưa với Bà Hai Địa Ốc rằng, đồ ăn ở nơi đây không ngon bằng đồ ăn của bà ở Phú Mỹ Hưng, nhưng bảo đảm an toàn vệ sinh bởi v́ nơi đây thức ăn được kiểm tra bởi Department of Public Health, mỗi nhà hàng điều được đánh giá rating A, B, C, D thích hợp. Luật lệ ở những nước tư bản lúc nào cũng bảo vệ người dân, chứ không phải như thực phẩm ở Việt Nam bị đầu độc bởi Trung Quốc, đó là chưa kể đến hàng loạt nhiều loại cá bị chết dọc bờ biển Miền Trung kéo dài từ bờ biển Quảng B́nh đến tận băi biển Đà Nẵng, khi những người thợ lặn lặn xuống thăm ḍ sau đó bị ngứa và chết đi, như vậy chất độc đó nặng như thế nào. Xin mời Bà Hai đọc bài thơ “Đất nước ḿnh ngộ quá phải không anh” viết bởi nhà thơ Trần Thị Lam. Sau khi đọc bài thơ này tôi không biết nói ǵ hơn, chỉ đành nói tóm gọn là “Đất nước ḿnh bậy quá phải không Bà Hai Địa Ốc”.

 

Bà Hai Địa Ốc chê nước Mỹ nhưng lại … muốn ở lại nước Mỹ. Chuyến đi lên San Jose kỳ này với mục đích làm hôn nhân giả với một kỹ sư người Mỹ ở San Jose , và ước mơ của bà là “hạ cánh an toàn” sau khi tiền vô đầy túi.

 

Nh́n những cánh đồng strawberry, pumpkin ở thành phố Lamont trên con đường từ Bakersfield đến San Jose, tôi chợt nhớ đến những chuyến xe đ̣ từ miền Trung vào Sài G̣n hoặc là từ Sài G̣n xuống miền Tây, đă 41 năm rồi sau ngày 30/4 nhưng lúc nào xe cộ cũng chen lấn, tai nạn th́ xảy ra thường xuyên. Việt Nam, đất nước mà nhân nghĩa đạo lư con người chưa bao giờ được nói đến, mà người dân chỉ toàn là nói đến những chuyện “cung đ́nh” và “Hùng Dũng Sang Trọng” bây giờ như thế nào (Chủ tịch quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng). Khi người dân lúc nào cũng lo sợ sự bành trướng từ Trung Quốc, th́ làm sao an tâm làm ăn được.

 

... Đối với hai vợ chồng người Singapore đây cũng là chuyến đi “Xe Đ̣ Hoàng” đầu tiên, cả hai đều không có ư kiến ǵ, nhưng lúc nào cũng trầm trồ khen rằng hệ thống “Xe Đ̣ Hoàng” tốt, giống như đi máy bay, có chỗ gác chân, có chỗ để hành lư, dù không có hiện đại xài script card giống như hệ thống xe điện ngầm bốn tầng thường gọi là MRT (Mass Rapid Transit) ở Singapore. Tuy không cùng chung ngôn ngữ, nhưng hai ông bà rất vui v́ thái độ thân thiện của tất cả hành khách người Việt trên xe. Mặc dù không sang trọng như hệ thống MRT ở Singapore, nhưng tinh thần phục vụ chu đáo là niềm vui trọn vẹn của ông bà trongsuốt chuyến đi.

 

Không giống như hai vợ chồng người Singapore, ông bà người Pháp th́ lúc nào cũng ôm hành lư vào người ḿnh, ảo tưởng về tệ nạn cướp giật giống như ở Paris. 

 

C̣n anh thanh niên họa sĩ người Nigerian th́ kể rằng lúc du lịch ở Việt Nam vào thành phố Huế, Iphone và cái bóp của anh ta đă không cánh mà bay, mặc dù anh cũng rất thích cảnh đẹp thơ mộng của thành phố này. Trong đầu tôi liền “xuất khẩu thành … thơ” hai câu thơ về Huế: “Huế mộng, Huế mơ, Huế lơ mơ mất cái bóp”. Ôi! một nỗi buồn cho cả một chế độ…

 

… Cuối cùng tôi cũng không quên nhắc đến “Anh Năm đẹp trai” với đôi nạng gỗ, anh đang mải mê đọc cuốn sách “Principle of General Surgery” bởi tác giả Schwartz tạm dịch là “Nguyên lư của giải phẫu tổng quát”. Anh là một bác sĩ tốt nghiệp trước năm 1975. Lúc đó Sài G̣n chỉ có một trường đại học y, sau này đổi tên là Đại Học Y Dược, vẫn là con đường cũ Hồng Bàng. Sau 1975, gần 700 trường đại học các ngành lớn nhỏ ra đời trên toàn đất nước (đại học công lập, đại học bán công, đại học quốc gia, đại học viện, đại học thành phố). Anh Năm gọi tất cả “đại học” đều là “học đại”, và gia đ́nh nào cũng muốn cho con cái đi du học ở nước ngoài.

 

Như Bác Sĩ Huỳnh Phước Sang (nickname Anh Tư Sang) một bác sĩ trong nước trên facebook thường nói về t́nh trạng giáo dục và y tế ở Việt nam “thời buổi này làm ǵ có lương y từ mẫu như Hải Thượng Lăn Ông nói, lương lậu phong b́ th́ có”, “lương” th́ ít nhưng “lậu” th́ nhiều. 

 

“Từ mẫu” à! Bác sĩ làm cho bệnh nhân “từ trần” và đem vứt xác ở Sông Hồng th́ có, giống như bác sĩ thẩm mỹ Nguyễn Mạnh Tường ở Hà Nội.

 

... “Xe Đ̣ Hoàng” rẽ phải đường King Road để tấp vào thành phố San Jose, laptop của tôi viết cho bài này từ từ khép lại. Cuộc chiến 41 năm trước đă kết thúc, chúng ta là những người trước cuộc chiến, và sau cuộc chiến, hiện tại chúng ta đang sống ở đất nước Hoa Kỳ.

 

Bốn mươi người hành khách trên xe đều có những quá khứ khác nhau, xuất thân từ những mảnh đời khác nhau với những ngôn ngữ khác nhau (tiếng Tàu, tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Nigeria) và những nghề nghiệp khác nhau (Cậu Út Du Học-kỹ sư, Chị Tư Cần Thơ-đầu bếp, Bà Hai Địa ốc-thương gia, hai vợ chồng người Singapore-giáo viên dạy học, anh thanh niên người Nigeria-họa sĩ, hai vợ chồng người Pháp-sản xuất rượu vang, tôi và Anh Năm đẹp trai-bác sĩ), mặc dù có nhiều điểm khác nhau, nhưng ai trong mỗi chúng ta đều mong muốn được hạnh phúc.

 

Ai trong mỗi chúng ta đều có những giấc mơ, ai cũng ao ước sống trong một xă hội công b́nh, nhân ái. Giấc mơ nào cũng cần có thời gian để đạt đến, cho dù không hoàn hảo, nhưng mọi việc trên đời rồi sẽ đến như chúng ta mong đợi mặc dù nó không đến cùng một lúc, do đó chúng ta nên kiên nhẫn.

 

Thế hệ này tiếp nối thế hệ khác. Rồi đây sẽ có những 40 hành khách khác với những mảnh đời khác nhau cũng trên những chuyến “Xe Đ̣ Hoàng” mỗi ngày, 365 ngày một năm. 

 

Và mỗi ngày luôn có những câu chuyện để “Viết về nước Mỹ” như hàng ngày vẫn thấy trên Việt Báo hơn 15 năm qua.

 

 

Wayne Nguyen

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính