Viễn kiến của TT. Trump

 

Vũ Linh

 

 

Đọc báo hay coi TV thời gian qua, ai cũng thấy trong lịch sử chính trường Mỹ chưa bao giờ lại có cảnh bát nháo, loạn đả như trong hai năm qua, từ ngày ông Trump lên làm tổng thống. Chưa bao giờ nước Mỹ bị phân hóa nặng như bây giờ.

 

T́nh trạng này bảo đảm các sử gia và học giả trong tương lai sẽ tốn rất nhiều mực và nước miếng.

 

       Người Mỹ có câu “cần hai người mới nhẩy tango được”.

 

Trách nhiệm trong việc tạo phân hoá chưa từng thấy trong chính trường Mỹ hiện nay đến từ cả hai phe Dân Chủ và Cộng Ḥa, từ các dân biểu, nghị sĩ cho đến tổng thống, và cả truyền thông luôn. Truyền thông trên nguyên tắc là một thứ ‘lực lượng thứ ba’ trung lập, nhưng trên thực tế đă gắn chặt với phe cấp tiến DC, nên tuy hai mà một, nên chỉ có hai phe nhẩy tango là CH và cấp tiến.

 

Nói nhẩy tango với nhau nghe có vẻ vui vẻ, thân thiện, nhưng phải nói là một cuộc nội chiến một sống một c̣n th́ mới đúng. Mà cũng chỉ là một tiếp nối trầm trọng hơn của t́nh trạng dưới thời Obama là người mà Washington Post đă phong chức ‘tổng thống tạo phân hóa nhất lịch sử’.

 

Thái độ chống TT Trump hiện nay của phe DC có vẻ như là thái độ của một người thua cuộc không quân tử, không chấp nhận thua một cách ṣng phẳng, t́m mọi cách để xóa bàn cờ, chơi lại.

 

Công bằng hơn, vấn đề không giản dị như vậy. Đây không phải là lần đầu tiên phe DC thua cuộc. Vậy tại sao bây giờ lại ‘dở chứng’ chống mạnh như vậy? Câu hỏi là TT Trump đă và đang làm ǵ để bị chống phá tàn bạo như vậy?

 

Nh́n về phiá TT Trump, ta thấy ngay một tổng thống quả thực… không giống bất cứ một tổng thống nào khác trong lịch sử Mỹ.

 

TT Trump tuy là một cụ cổ lai hy nhưng lại có ‘sinh lực’ của một thanh niên tuổi đôi mươi, chưa giải quyết xong chuyện này đă ôm đồm thêm năm bẩy việc khác, 3 giờ sáng vẫn tuưt qua tuưt lại để rồi 8 giờ sáng họp nội các tỉnh bơ sau khi làm một ly cà phê Mỹ nhạt hơn nước rau muống, hung hăn tả xông hữu đột, đánh đấm tứ bề chẳng chừa ai. Không phải vô cớ mà ông ta dám gọi ông Jeb Bush là “low energy Jeb” và ông Joe Biden là “sleepy Joe”.

 

Cái luồng sinh lực đó lây chuyền qua tất cả mọi người chung quanh, khiến khó ai có thể ngủ gật bên cạnh ông: chống th́ chống tới mù quáng, ủng hộ th́ cũng ủng hộ tối tăm mặt mũi. Từ đó sinh ra bệnh ‘cuồng’, là một hiện tượng chưa từng có. Trước đây chẳng ai cuồng mê hay cuồng chống Obama, Bush hay Clinton. Bây giờ th́ hầu như ai cũng đâm ra cuồng hết, không cuồng chống th́ cuồng mê!

 

Cách hành xử của TT Trump lại cực luộm thuộm, đưa vào tay các đối thủ đủ kiểu súng đạn để bắn ḿnh.

 

Người ta tố ông bất nhất, nay làm chuyện này mai làm ngược lại, nói láo tỉnh queo, tuưt vung vít, huyênh hoang phóng đại đủ chuyện tốt cho ḿnh và xấu cho đối thủ, coi thiên hạ như ruồi, từ đối thủ đến đồng minh và phụ tá, bất cần mọi cung cách hành xử cổ điển trong khuôn phép,…

 

Người ta cũng chỉ trích TT Trump ăn nói hoàn toàn ngoài ‘phong cách’ tiêu biểu của chính trị gia, dùng ngôn ngữ b́nh dân nhất, gọi là ngôn ngữ chợ búa, không có tư cách của một quốc trưởng.

 

Đă vậy, lại c̣n cái ‘tật’ là ưa nói toạc móng heo. Mới đây, ông tuyên bố tỉnh bơ nếu có người ngoại quốc nào muốn cung cấp tin xấu về đối thủ, ông sẽ lắng tai nghe ngay. Tuy có thể chân thật v́ là chuyện tất cả mọi chính khách, kể cả bà Hillary và ông Obama đều đă làm, nhưng lại là tặng cho đối thủ cơ hội nhẩy bổ vào công kích “Trump công khai mời ngoại quốc can dự vào chính trị Mỹ, phản quốc!”.

 

Tóm lại, cách xử thế của TT Trump, khó ai có thể chối căi, quả là luộm thuộm, đầy sai sót để có thể bị chê trách, tấn công, tuy khó biết được những sai lầm này thật ra là sai lầm thật hay lại là những khiêu khích có chủ đích của ông thần Trump.

 

Một người mà tư cách có nhiều vấn đề như vậy, tại sao lại có một nửa nước Mỹ hoan hô? Câu trả lời rất rơ cho những người mắt mở. Tại v́ cái nửa nước Mỹ đó hiểu được đâu là diện đâu là điểm, đâu là chuyện lớn đâu là chuyện nhỏ. Tại v́ họ nh́n vào cuộc sống của họ, vào niềm tin tôn giáo của họ, công ăn việc làm của họ, bảo hiểm y tế của gia đ́nh họ, an toàn không bị khủng bố đe dọa họ. Tại v́ họ chán ngán cảnh đại cường Mỹ càng ngày càng hèn yếu trên thế giới, gập người xin lỗi cả những tay độc tài nhí và khủng bố điên.

 

Tại v́ họ nh́n vào kết quả của việc làm chứ không nh́n vào cách làm. Tại v́ họ nh́n vào bức tranh chiến lược lớn chứ không nh́n vào cá nhân con người Trump. Trump đến rồi đi, who cares? Trump có thất cử năm tới cũng chẳng ai dọn nhà đi Congo như trước đây đă có nhiều người bốc phét dọa đi Zimbabwe nếu Trump đắc cử. Trong khi cuộc sống của họ vẫn c̣n đó cho tới khi họ chết, hay xa hơn nữa, cuộc sống của con cháu họ vẫn c̣n đó. Họ sống trong cái an toàn tinh thần và vật chất Trump mang lại cho họ, với cái công việc Trump giúp họ có được,… Gần 5 triệu người đă có việc làm từ ngày ông Trump tuyên thệ, có đáng kể không? Có quan trọng hơn chuyện Trump ăn bánh trả tiền cách đây cả chục năm không? Có quan trọng hơn chuyện Trump khoe nhiều người tham dự lễ nhậm chức của ông không?

 

Tại v́ họ thấy được đằng sau cách hành xử luộm thuộm, thậm chí thiếu tư cách đó, lại là những viễn kiến hơn người. Quả vậy, TT Trump thật sự hơn người v́ có cái nh́n chiến lược rất rơ, rất xa, nh́n thấy con đường dài phải đi, những sai trái cần phải sửa đổi. Cái khẩu hiệu “Make America Great Again” nói lên đầy đủ cái nh́n của ông. Và đặc biệt hơn cả, ông là người dám làm một cái ǵ để sửa sai, chấp nhận khó khăn và thử thách. Đó chính là điểm ‘không giống ai’ của TT Trump.

 

Nước Mỹ có những chuyện sai trái ǵ? Tại sao không c̣n là ‘great’ đến nỗi phải cố gắng để ‘great again’?

 

Xă hội Mỹ càng ngày càng mất phương hướng, nhân danh cái gọi là ‘phải đạo chính trị’ mà chính xác hơn, phải gọi là ‘phải đạo cấp tiến’. Phe cấp tiến và đảng DC cùng với TTDC, đang dắt nước Mỹ vào một thế giới mới, trong đó nền tảng văn hoá, văn minh, đạo đức, giá trị tinh thần và tôn giáo cổ truyền của cả nước Mỹ và dân tộc Mỹ đang bị lật bốn vó lên trời, để được thay thế bằng những ‘tư duy’ quái lạ như da trắng là cái tội mà da màu là chân chính, black power đáng tung hô nhưng white power đáng phỉ nhổ, chống cộng là phát xít, cộng sản núp dưới cái danh từ hoa mỹ hiền lành 'xă hội chủ nghiă' là nhân bản, chính quyền có trách nhiệm lo làm cho ‘dân nghèo đảng mạnh’, càng nhiều người lệ thuộc trợ cấp càng thành công, di dân có quyền vừa tràn qua biên giới vừa đốt cờ Mỹ, quốc hội ra luật bảo đảm an toàn cho di dân phạm luật, đồng tính là anh hùng, chuyển giới là can đảm, cầu tiêu xài chung, giới tính được định theo ư muốn chứ không phải theo thân xác, con cái nh́n ‘bố mẹ’ không biết ai bố ai mẹ, thiên hạ nh́n ‘vợ chồng’, không biết ai chồng ai vợ, thai nhi ngày nào c̣n trong bụng th́ vẫn chỉ là cục thịt thừa người mẹ toàn quyền cắt bỏ tùy hỷ, phụ nữ hănh diện đội mũ tai mèo màu hồng (mà kẻ này không dám giải thích ư nghiă) xuống đường với những biểu ngữ trẻ em dưới 21 tuổi không được đọc, người gọi God là mê tín hận thù đáng miệt thị, người kêu Allah là có đức tin cần tôn trọng,… C̣n vô số chuyện quái dị khác.

 

Có cái ǵ thật chéo cẳng ngỗng khi phe cấp tiến ồn ào sỉ vả tổng thống thiếu văn hóa trong khi chính họ lại liệng văn hóa của cả một dân tộc xuống cống. Họ chửi tổng thống ăn nói thô tục nhưng dạy cho con gái tỵ nạn Việt viết biểu ngữ “Đ... ICE” nghênh ngang xuống đường không một chút xấu hổ!

 

Dĩ nhiên, cả nửa nước Mỹ ‘văn minh tiến bộ’ hoan nghênh luồng gió mới, chạy theo cái họ cho là bánh xe lịch sử tiến hoá nhân loại, nhưng cũng có một nửa nước Mỹ ‘cổ lỗ bảo thủ’ lo sót vó nhưng không biết phải làm ǵ hay có thể làm ǵ.

 

Cho đến khi ông Trump xuất hiện. T́m cách tái lập cái tôn ti trật tự gia đ́nh đă có từ mấy ngàn năm lịch sử nhân loại trên cả thế giới, phục hồi những giá trị luân lư cổ truyền của Mỹ, là những yếu tố nền tảng đă đưa nước Mỹ từ vài trại định cư của di dân Âu Châu trở thành đại cường hùng mạnh nhất lịch sử nhân loại chỉ trong ṿng 300 năm.

 

Đụng ngay phản ứng của phe ‘văn minh cấp tiến’. Họ chống đánh bằng cách nào? Kích động tâm lư bằng cách khai thác, phóng đại những sai lầm của ông Trump để công kích, cản mọi việc làm của ông. Tố ông Trump theo phe ‘thượng tôn da trắng’, kỳ thị tất cả màu da ngoài da trắng, miệt thị người nghèo, bài bác tất cả tôn giáo ngoài ky tô giáo, không tôn trọng phụ nữ. Họ t́m đủ cách bóp méo, xuyên tạc, fake news, để bôi bác tư cách cá nhân, hạ uy tín của ông.

 

Công bằng mà nói, đảng DC không phải tự nhiên vô cớ biến thái đến mức điên cuồng như vậy. Thật ra, họ cảm thấy họ đang bị đe dọa, chẳng những sự tồn vong của đảng DC bị đe dọa, mà ngay cả nền tảng triết lư nhân sinh quan cấp tiến cũng bị đe dọa đến tận gốc. Một cuộc chiến sinh tử.

 

Cái nguy hại ngắn hạn là gây rối loạn chính trị, gây khó khăn khiến tổng thống không thực hiện được những chuyện ông đă hứa và dân đă bầu để ông làm, lập pháp t́m cách lấn át hành pháp làm lung lay cái thế chân vạc tam quyền phân lập. Nhưng cái nguy hại lớn hơn là tạo tiền lệ, nghiă là trong tương lai lâu dài, cả hai đảng mỗi lần thua đều sẽ bác bỏ việc đă thua, t́m đủ cách phá và lật ngược kết quả bầu cử. Hậu quả hiển nhiên là nền tảng của thể chế dân chủ kiểu Mỹ thực sự bị đe dọa đến tận cốt lũy. Thể chế dân chủ này dựa trên quyết định của dân, qua bầu bán tuyệt đối tự do. Trong chế độ dân chủ kiểu Mỹ, ai cũng có quyền chống đối khi họ khác ư với chính quyền, nhưng khi những người thua cuộc t́m mọi cách ‘đảo chánh’, lật đổ chính quyền dân bầu, khi kết quả bầu bán bị phủ nhận th́ nền tảng thể chế dân chủ đó dĩ nhiên đă bị lung lay tận gốc rễ.

 

Ở đây, không c̣n là vấn đề quyền lợi tối thượng của quốc gia, bảo vệ định chế, mà chỉ là chuyện… t́m chiến thắng cho đảng bằng bất cứ giá nào.

 

Ông Trump nh́n thấy có đảng đối lập DC dĩ nhiên. Nhưng ông cũng nh́n thấy cái đảng đối lập đó tự nó không nguy hiểm lắm, vẫn là một tổ chức mà ông coi thường v́ thiếu nhân tài, thiếu sách lược, mà triết lư kinh bang tế thế đă không thu hút được thiên hạ, thậm chí đi quá xa về phiá tả, xa hơn suy tư của người dân Mỹ b́nh thường. Việc đảng DC đại bại trong cuộc bầu cử năm 2016, từ cấp tổng thống đến toàn thể các cấp chính quyền tiểu bang và địa phương đă là một bằng chứng quá rơ, bất kể việc đảng DC t́m cách bào chữa bằng cái fake news ‘thông đồng với Nga’.

 

Cái viễn kiến hơn người của TT Trump là ông cũng hiểu rơ quyền lực thực tế quá mạnh, ảnh hưởng quá lớn trên quần chúng của truyền thông đang sát cánh với phe cấp tiến đối lập. Hiểu rơ đến độ biết cách triệt để khai thác phương tiện này, rồi sau khi đă thành công, t́m đủ cách triệt hạ phương tiện đó, không cho đối phương xử dụng.

 

Ngay trong mùa vận động tranh cử, ông Trump, một ‘bậc thầy’ về ngành truyền thông, hiểu rơ ch́a khóa của thành công là việc làm sao h́nh ảnh và tên tuổi của ḿnh nằm trên trang nhất các báo và trong phút mở đầu các chương tŕnh TV. TTDC công kích ông Trump luôn đấm ngực coi cái tôi quá lớn mà không hiểu đó chính là chiến thuật hữu hiệu nhất trong cái thể chế chính trị đặc biệt của Mỹ, khi mà một chính khách muốn thành công, luôn luôn phải đấm ngực khoe là ḿnh tài giỏi nhất. Khiêm tốn theo truyền thống Á Đông sẽ không ngóc đầu lên được ở cái xứ này. Cái ‘chân lư’ này, chỉ cần nghe bất cứ bài diễn văn vận động tranh cử của bất cứ chính khách thuộc bất cứ đảng nào, là thấy rơ ngay.

 

Căn bản của ‘nghệ thuật tranh cử’ là chỉ cần có tin tức về ḿnh trên mặt báo hay trên TV, bất cần tin tốt hay xấu. Tin tốt sẽ giúp tạo nghi ngờ trong đầu những người chống ḿnh. Tin xấu sẽ gây tức tối trong đám cử tri của ḿnh, kích thích họ đi bầu cho ḿnh. Đó là cách vận động hữu hiệu nhất mà ông Trump đă hiểu rơ hơn bất kỳ ai khác. Có tin ǵ th́ tốt, không có tin ǵ th́ ông quậy cho ra tin, tuyên bố hay tuưt bậy bạ gây sốc nếu cần, chỉ cốt truyền thông đưa tên ông lên. Và cái truyền thông ham tin giựt gân v́ tiền đă mắc ngay bẫy của ông Trump. Các chuyên gia ước tính ông Trump đă được truyền thông quảng cáo miễn phí tính ra trị giá tới cả vài trăm triệu đô, trở thành một trong những yếu tố quan trọng nhất đưa ông vào Ṭa Bạch Ốc.

 

Sau khi thành công, TT Trump ‘chặt cầu’, t́m cách chặn ảnh hưởng của TTDC. Bằng hai cách. Một là liên tục hạ uy tín của TTDC bị tố là phe đảng, fake news. Và hai là t́m cách nhẩy qua đầu TTDC, đi thẳng vào quần chúng qua các tuưt hàng ngày.

 

Truyền thông cổ điển, từ báo in đến TV, đang đi vào thùng rác của lịch sử, cạnh tranh không nổi với các phương tiện truyền thông xă hội đại chúng như các diễn đàn, facebook, tweeter,… Với các tuưt của TT Trump, TTDC càng ngày càng trở thành thừa thăi, c̣n khó sống hơn nữa.

 

Dĩ nhiên cũng đụng ngay phản ứng của TTDC. TTDC trả đũa. Những báo lớn hay đài TV lớn, đă chấp nhận vứt cái uy tín lớn của họ vào thùng rác, quay qua loan tin đến hơn 90% bất lợi cho TT Trump. TTDC bị mặc cảm đă bị lợi dụng hay bị lừa, vô t́nh giúp ông Trump vào Ṭa Bạch Ốc phải đánh Trump để hả giận, cộng thêm vấn đề sinh tồn phải hạ Trump để tồn vong.

 

Cái đau đầu cho đảng DC cũng như cho TTDC là cho đến nay, bất kể những tấn công tàn bạo nhất, ông thần Trump vẫn là một thứ đá nam châm có sức thu hút thiên hạ cực mạnh. Theo một nghiên cứu mới của Washington Post, sức thu hút của TT Trump hiện nay cao hơn sức thu hút của tất cả hai tá ứng cử viên DC cộng lại (xem bài trên trang Báo Mỹ tuần này). Bất cứ TT Trump làm ǵ hay nói ǵ cũng gây chú ư dù làm bậy, nói sai. Thu hút sự chú ư của thiên hạ, đó chính là bí quyết thành công trong chính trị hiện đại Mỹ.

 

TT Trump là một đe dọa sinh tồn –existential threat- cho đảng DC, cho TTDC, và cho tư tưởng cấp tiến thiên tả. Ông đang tấn công, t́m cách ngăn chặn sự trổi dậy của tư tưởng ‘tân xă hội chủ nghĩa’ [neo-socialism], những tư tưởng ‘phải đạo chính trị’ quái dị, sự bành trướng của Nhà Nước Vú Em đang muốn ‘quốc hữu hoá’ hệ thống y tế, hệ thống giáo dục, hệ thống an sinh, luôn cả tổ chức kinh tế qua những thủ tục luật lệ kinh doanh cực rườm rà và khắt khe.

 

Mặt khác TT Trump cũng đang cố t́m cách bảo vệ quyền lực của tổng thống, không phải của TT Trump mà là của chức vị tổng thống, một định chế cột trụ trong thể chế chính trị Mỹ, bảo vệ nguyên tắc tam quyền phân lập, và bảo vệ kết quả bầu cử, tức là bảo vệ nguyên tắc tôn trọng ư dân.

 

Tất cả những tranh căi đôi co lắt nhắt giữa TT Trump và phe cấp tiến ta thấy qua tin tức thời sự chỉ là phần nổi rất nhỏ trong một tảng băng đá mà phần ngầm lớn gấp trăm lần phần nổi.

 

Cái viễn kiến nh́n xa của TT Trump không chỉ giới hạn trong các vấn đề đối nội, mà c̣n ra khỏi biên thùy Mỹ rất xa.

 

Trên nguyên tắc, giải pháp lư tưởng cho mọi khác biệt quyền lợi là giải pháp mà Mỹ gọi là ‘win-win’, tức là ‘anh được lợi, tôi cũng được lợi’. Nhưng thực tế địa chính trị thế giới là chỉ có những giải pháp “anh thắng, tôi thua; tôi thắng, anh thua’, chẳng bao giờ có chuyện ‘chúng ta cùng thắng’.

 

Khi TC bán qua Mỹ hơn 500 tỷ hàng trong khi chỉ mua có 100 tỷ hàng Mỹ, th́ Mỹ thua khẩm. Khi các công ty Mỹ dọn hăng xưởng đi Tầu hay các xứ chậm tiến khác th́ nhân công Mỹ mất job. Khi TC kiểm soát được cả Biển Đông th́ tất cả các đối tác kinh doanh quan trọng nhất của Mỹ ở Á Châu trở thành ‘thuộc địa’ của TC. Khi Nga chiếm Crimea, mở đường biển xuống Trung Đông th́ quyền lợi của Mỹ trong vùng mỏ dầu hỏa của cả thế giới bị trực tiếp đe dọa. Khi cậu Ấm có đủ bom nguyên tử th́ Nam Hàn sẽ bị xóa khỏi bản đồ. Khi các nước Tây Âu bán cái chuyện quốc pḥng cho Mỹ th́ dân Mỹ mất tiền trong khi thanh niên Mỹ chết.

 

Tất cả những chuyện này đều gây thiệt hại cho quyền lợi của Mỹ, chuyện lộ liễu ai cũng thấy, nhưng khổ cái là chẳng có tổng thống Mỹ nào dám nhúc nhích cản lại, nhất là TT Obama, hoàn toàn măn nguyện với việc ‘lănh đạo từ sau lưng’, tối ngày lo vái lạy xin lỗi tứ phương.

 

Những vị tổng thống đó nh́n thấy những rủi ro lớn ngay trước mắt, nhưng họ đă không nh́n thấy hay không dám nghĩ đến những rủi ro c̣n lớn hơn gấp vạn lần trong đường dài. Cái điểm yếu nhất của thể chế chính trị Mỹ là các chính khách Mỹ, không có ai có thể nh́n xa hơn cuộc bầu cử tới. TT Trump đă nh́n xa hơn và đă dám cố gắng làm một cái ǵ để lật ngược thế cờ, cho dù khó khăn cao hơn núi. V́ TT Trump cũng chẳng giống bất cứ tổng thống nào khác ở điểm ông… bất cần chức tổng thống. Việc cần làm th́ phải làm thôi. Năm tới, có mất cái job không lương, ông cũng vẫn c̣n là tỷ phú, vẫn c̣n vợ đẹp con khôn. Mà khỏi nhức đầu.

 

Cuộc chiến của TT Trump không có ǵ dễ dàng hết. Thành công hay không, không ai biết. Ông sẽ tái đắc cử hay không cũng chẳng ai đoán được. Vét đầm lầy không phải là chuyện dễ khi có quá nhiều rắn rít trong đầm. Không khéo sẽ bị rắn rít cắn chết.

 

Bất kể thành công hay thất bại, TT Trump sẽ đi vào lịch sử như một tổng thống để lại dấu ấn quan trọng nhất, hay nói theo Mỹ, the most consequential president.

 

 

Vũ Linh

June 21, 2019

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính