Nhân Bản Cương Thường: Quyền T V & Vô Tội

 

 

Quyền tự vệ

 

Đây là quyền tự do đầu tiên khi mà chính những con người thời nguyên thủy đồng ư ngồi lại với nhau để cái quyền này được bảo đảm. V́ sự tự vệ cho chính bản thân ḿnh, tài sản ḿnh không bị cướp giựt, những con người thời nguyên thủy đồng ư ngồi lại với nhau để cùng bảo vệ lẫn nhau về mặc nhu yếu của ăn và đồng thời thể hiện bản tính tự nhiên của Con Người là phải tự t́m cách bảo vệ lấy sinh mệnh và tài sản của ḿnh khi mà sinh mệnh và tài sản của ḿnh bị một ai đó cướp giựt.

 

Với tiến tŕnh lịch sử của loài người, quyền tự vệ ngày càng được cải tiến để phù hợp với tri thức của Con Người. Ở thời đại của thế kỷ 21 này, quyền tự vệ được giải quyết qua hai phương pháp đó là luật pháp và tự vệ bản thân đáp ứng lại sự nguy hiểm cho tính mạng của cá nhân đó.

 

Trong trường hợp cá nhân A đang bị cá nhân B đánh đập bằng dao và có thể làm mất đi sinh mạng của cá nhân A -- th́ cá nhân A, hoặc những người khác, có thể chống lại hành vi cá nhân B, chấm dứt hành động thô bạo của B đối với A. Đây là hành động tự vệ và nếu trong hành động tự vệ này, cá nhân B có thể bị thương, hoặc chết th́ cá nhân A, hoặc bất cứ ai giúp cá nhân A, không phải bị tội mà là thực hiện quyền tự vệ của chính ḿnh, hoặc quyền tự vệ của một cá nhân ngoài cuộc, ngăn cản một cá nhân khác chấm dứt hành động thô bạo trong xă hội.

 

Thí dụ bên trên chỉ được thực hiện khi mà tính mạng của cá nhân đang bị đe dọa. C̣n nếu như cá nhân B ăn cắp đồ của cá nhân A th́ chuyện ăn cắp này cần phải đưa ra ṭa, với luật pháp của xă hội để xét xử. Quyền tự vệ để t́m công lư phải do luật pháp, do những người ngoài cuộc xử th́ mới có sự công tâm. Khi tính mạng ḿnh không bị đe dọa th́ bất cứ hành động nào, của bất cứ cá nhân nào làm thiệt hại tài sản, tinh thần của ḿnh phải do chính luật pháp giải quyết.

 

Dĩ nhiên đây là chuyện được giải quyết trong một xă hội dân chủ, có luật pháp. C̣n đối với hoàn cảnh của Việt Nam, một xă hội độc tài, có luật pháp nhưng luật pháp để bảo vệ quyền lợi của đăng (cố ư viết sai dấu) cầm quyền th́ người dân chẳng c̣n sự lựa chọn nào khác hơn là sự lựa chọn -- tự ḿnh giải quyết lấy sự bất công.

 

Đó là lư do tại sao chúng ta thấy người dân sẵn sàng bắt, hành hạ, đánh đập người trộm chó, trộm gà bởi luật pháp của nhà cầm quyền là luật rừng, mạnh được, yếu thua; luật dành cho những người có tiền để mua chuộc ṭa án nhằm cướp đất, cướp của người không có tiền, không có quyền; công an không bận tâm để giải quyết chuyện trộm chó, trộm gà bởi không có quyền lợi (lo lót tiền bạc) từ những người (trộm hoặc bị trộm) chẳng có ǵ để lo lót. 

 

Thái độ tự giải quyết sự bất công tại Việt Nam, trớ trêu thay, chỉ xảy ra ở những người thấp cổ bé miệng đối với những người thấp cổ bé miệng. Nghĩa là người dân rất cản đảm bắt đánh người trộm chó, trộm gà nhưng lại sợ hăi sự cướp giật có bài bản từ nhà cầm quyền, sự giết người có bài bản từ nhà cầm quyền. Bao nhiêu người vào cơ quan công an để rồi trở về với cái xác mà không người dân nào dám làm như chuyện bắt người trộm chó, trộm gà để đánh, để hành hạ cho chính bản thân tội phạm học bài học bản thân?

 

Có lẽ số đông người dân đă không c̣n hiểu rơ khái niệm quyền tự vệ là ǵ, từ đâu mà có và thế nào gọi là thực hiện quyền tự vệ cho bản thân ḿnh. Chính v́ không nắm rơ khái niệm này mà sự tự vệ của người dân vẫn là hành động của thời nguyên thủy loài người, mạnh được yếu thua. Ai mạnh hơn ḿnh th́ ḿnh cắn răng chịu đựng. C̣n ai yếu hơn ḿnh th́ cứ đánh đập để dạy cá nhân đó một bài học mà hành động đánh người trộm chó là thí dụ điển h́nh.

 

Một hành động tự vệ hữu hiệu nhất ở một xă hội độc tài đó là sự phản kháng bất hợp tác hay c̣n gọi là bất tuân dân sự. Khi mà luật của một cơ chế cầm quyền là để phục vụ đăng cầm quyền; khi cơ chế cầm quyền hoàn toàn vô trách nhiệm với xă hội, người dân; khi cơ chế cầm quyền kiểm soát mọi sinh hoạt của người dân; khi cơ chế cầm quyền đưa ra những bộ luật đi ngược lại hiến pháp hoặc đi ngược lại những quyền căn bản mà Con Người đă có từ thời nguyên thủy -- th́ những con người sống trong cơ chế độc tài đó có quyền tự vệ bảo vệ bản thân và tài sản của ḿnh. Cái quyền tự vệ này gồm có cả quyền bất tuân dân sự đối với những luật lệ mà đăng cầm quyền đưa ra. Quyền tự vệ này cũng có thể là sử dụng bạo động đối với một chính quyền hèn với giặc nhưng ác với dân. Vấn đề bạo động hay bất bạo động cần phải nh́n ở dạng rộng lớn, tùy vào hoàn cảnh để áp dụng bạo động hay bất bạo động. Lịch sử chứng minh có những lúc cần phải sử dụng bạo động để chấm dứt một cơ chế cầm quyền vô nhân, thất đức nếu phương pháp bất bạo động không hữu hiệu.

 

 

Quyền Vô Tội

 

Nh́n về lịch sử của loài người, Con Người luôn luôn sống hướng thượng. Sự hướng thượng này làm cho Con Người nh́n ra được Quyền Vô Tội phải cần phải có. Quyền vô tội là ǵ? Phải chăng một người giết người vẫn có cái quyền vô tội này?

 

Quyền vô tội có nghĩa là bất cứ cá nhân nào bị đưa ra trước ṭa án th́ luôn luôn được xác định là vô tội cho đến khi cơ quan điều tra chứng minh được là cá nhân đó vi phạm luật pháp. Vậy th́ một cá nhân giết một cá nhân khác, trước ṭa án, người bồi thẩm đoàn và thẩm phán đều luôn luôn mang tâm niệm là cá nhân đó vô tội cho đến khi những chứng cớ đưa ra trước ṭa -- th́ lúc đó mới kết luận là cá nhân đó có tội hay không có tội. Cùng là một hành động giết người, nhưng nếu sự giết người hay làm hại thân thể người khác nhằm mục đích tự vệ (như đă nói ở bên trên) th́ hành động đó không hề vi phạm luật pháp. Đó là lư do tại sao, ở những quốc gia dân chủ, cá nhân nào thực hiện quyền tự vệ và chẳng may làm người khác thiệt mạng th́ đây không phải là sự cố ư, cho nên cá nhân đó không hề bị đưa ra trước ṭa án.

 

Đây chính là quyền căn bản của mỗi cá nhân được đưa ra trước ṭa và những ai tham dự vào ṭa án đều phải hiểu rơ điều này để tạo cho cuộc xử án công minh. Bất cứ bồi thẩm đoàn nào tham dự cuộc xử án mà chưa nghe rơ sự thật từ hai bên luật sư nhưng trong tâm kết luận là người đó có tội th́ cuộc xử án không hề công minh. Đây là lư do tại sao trong cuộc t́m kiếm bồi thẩm đoàn, các luật sư của hai bên và gồm cả vị thẩm phán luôn luôn nhắc nhở mọi người về cái quyền vô tội của bị cáo để các bồi thẩm đoàn không có thành kiến trước khi vụ xử xảy ra (xem bài Lựa Chọn Bồi Thẩm Đoàn)

 

Nếu luật pháp cho mọi người được công nhận là vô tội trước khi được xử án th́ đây là trường hợp tội trạng nằm ở vị thế không rơ ràng. Tuy nhiên, khi một cá nhân giết một cá nhân khác được ghi nhận qua h́nh ảnh và sự giết hại này là cố ư; hoặc một cá nhân khác nhận tiền hối lộ mà luật hối lộ cấm đoán, thế nhưng các cá nhân này không nhận lănh trách nhiệm mà lợi dụng quyền vô tội để làm tốn tài lực, nhân lực trong cơ cấu ṭa án th́ cần phải có một bộ luật khác để tránh t́nh trạng lạm dụng quyền tự do này hay bất cứ quyền tự do khác mà luật pháp đă quy định. Chúng ta sẽ bàn thảo chuyện này trong Quyền Trách Nhiệm.

 

 

Vũ Hoàng Anh Bốn Phương

Tháng 12 năm 2023 (Việt lịch 4902)

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính