Đă hiểu lầm... “John McCain” Không phải là “Cha đẻ” ra chương tŕnh “HO”

 

Vĩnh Liêm

 

 

Phải nói thành thật chúng tôi sống được là nhờ công lao của ông Funseth. Nếu không có chương tŕnh HO này th́ chúng tôi và gia đ́nh chúng tôi măi măi sống trong sự đau khổ và nhục nhă ở trên chính quê hương của chúng tôi. Trước sự ra đi của ông Funseth chúng tôi vô cùng đau ḷng và tiếc nuối. Bản thân tôi đă chuyển những tin tức nhanh nhất về tin ông Funseth đă rời bỏ chúng tar a đi đến cộng đồng người Việt. (ông Bùi Bổn, cựu sĩ quan miền Nam bị cộng sản tập trung cải tạo 10 năm, qua Mỹ theo diện HO4 năm 1990)

 

(vợ cựu tù nhân vc – bà Khúc minh Thơ và ân nhân HO – thượng nghị sĩ Robert Funseth )

 

Sáng nay, Chủ Nhật 02-9-2017, là ngày TNS John McCain vừa nằm xuống ḷng đất Annapolis (Nghĩa trang Học viện Hải quân/ the U.S. Naval Academy), Maryland, nơi mà ông đă thụ huấn khóa sĩ quan Hải Quân năm 1958.

Trong nhiều năm gần đây, ai cũng tưởng TNS John McCain là “cha đẻ” (tác giả) chương tŕnh HO (tù nhân chính trị). HO là chữ viết tắt của Humanitarian Operation, mà tên chính thức của nó là Special Release Reeducation Center Detainee Resettlement Program (Chương tŕnh tái định cư phóng thích đặc biệt tù nhân trung tâm cải tạo).


Sự thật, TNS John McCain không phải là cha đẻ chương tŕnh HO. Tôi đă có mặt ở Washington DC từ tháng 4 năm 1979 nên hiểu rơ sinh hoạt chính trị ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn.


Theo tôi biết, 3 người có công đầu trong Chương tŕnh HO là Bà Khúc Minh Thơ, Bà Bích Lưu và TNS John Warner (R-VA). TNS Warner giữ chức TNS từ 1979 đến 2009, là chồng thứ 6 của nữ tài tử Elizabeth Taylor. Bà Khúc Minh Thơ khởi xướng Chương tŕnh HO và vận động Quốc Hội. Bà Bích Lưu vận động TNS John Warner. C̣n TNS Warner th́ làm theo “lệnh bà” (Bích Lưu).


Nhờ có tay trong (TNS Warner) nên Chương tŕnh HO mới sớm thành h́nh (30-7-1989). Lúc đó, Ông John McCain mới vừa đắc cử TNS được 2 năm. Trước đó, khi Bà Khúc Minh Thơ vào Quốc Hội gặp John McCain th́ ông ta đang là Dân Biểu (1983-1987). Nên nhớ rằng: Ông McCain chỉ có công vận động cho đạo luật McCain Amendent. Đạo luật này được TT Bush kư năm 2002, cho phép con cái đă trưởng thành (trên 21) của những cựu sĩ quan VNCH bị tù cải tạo VC lưu lạc khắp thế giới được bảo lănh vào Mỹ (the McCain Amendment Restoring Refugee Status to the Families of Re-Education Camp Detainees).

 

TNS Warner

 

Tại sao TNS Warner nghe lời bà Bích Lưu? Chuyện rất lư thú, do Bà Bích Lưu kể cho Vĩnh Liêm nghe. Hai người gặp nhau trong thập niên 80. Lúc đó, TNS Warner đang độc thân, v́ đă ly dị Liz Taylor (1976-1982). Dưới mắt nh́n của Vĩnh Liêm, Bà Bích Lưu là một nữ lưu, nhan sắc vẹn toàn, thông thạo cả Anh và Pháp ngữ. TNS Warner đă ngỏ ư cưới Bà Bích Lưu nhưng bà từ chối, v́ 2 lẽ: 1) con cái phản đối; 2) làm vợ nhà chính trị (chuyên nghiệp) th́ rất bận rộn. Bà chỉ làm bạn mà thôi. Tôi nói với bà Bích Lưu: “Sao chị không ưng ổng để cộng đồng ḿnh được nhờ?” Bà Bích Lưu nheo mắt trả lời: “Ḿnh muốn ǵ th́ ông ấy sẵn sàng giúp, đâu cần phải là vợ của ông ta”. TNS Warner đành giữ t́nh bạn cho đến khi ông cưới bà vợ sau, Jeanne Vander Myde năm 2003.


Trở lại công đầu của Bà Khúc Minh Thơ. Năm 1975, Bà Khúc minh Thơ đang làm việc tại Ṭa Đại sứ Việt Nam Cộng Ḥa ở Manila, Phi Luật Tân. Bà được tin miền Nam Việt Nam bị thất thủ ngày 30-4. Bà vô cùng hoang mang, xin được trở về Việt Nam ngay lập tức v́ chồng và các con c̣n đang kẹt tại quê nhà. Sau hai năm chờ đợi tại Phi Luật Tân, nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam nhất định không cho bà trở về. Cuối cùng, bà đành phải rời Manila và ngày 29 tháng 1 năm 1977, bà đặt chân đến phi trường Honolulu, tiểu bang Hawaii với bao nỗi sầu muộn. Chồng con bà vẫn c̣n bên kia bờ đại dương, không biết bây giờ họ ra sao!


Tưởng cũng cần nhắc lại, Bà lập gia đ́nh khi tṛn 18 tuổi; ở tuổi 23 th́ bà sanh được 2 người con. Khi đứa con thứ ba sắp chào đời th́ bà được tin chồng bị VC phục kích chết trên đường đi công tác. Và bây giờ, người chồng thứ hai cũng đang bị tù Cộng sản.


Năm 1977, tin từ quê nhà cho hay, ngày nào cũng có người chết trong các trại cải tạo. Ḷng như lửa đốt, bà quyết tâm bằng mọi cách phải cứu lấy những người tù cải tạo, trong đó có chồng bà. Thế là bà rủ những người phụ nữ cùng hoàn cảnh ở Washington DC, Maryland và Virginia phải t́m cách lên tiếng xin chính quyền Hoa Kỳ giúp đỡ.


Bà Khúc Minh Thơ là người sáng lập Hội Gia Đ́nh Tù Nhân Chính Trị Việt Nam, và cũng là ân nhân của hàng trăm ngàn gia đ́nh tù cải tạo mà chúng ta hay gọi là gia đ́nh H.O.


Được sự hỗ trợ của ông Shepard Lowman (Năm 1981, ông là Deputy Assistant Secretary in the State Department Bureau of Refugee Programs) và vợ là Hiệp (gốc Châu Đốc) Lowman, vào tháng 8 năm 1977, Hội Gia Đ́nh Tù Nhân Chính Trị Việt Nam được chính thức thành lập và khởi đầu chỉ có 8 thành viên.


Mặc dù không hề nhận tài trợ của bất cứ một tổ chức hay cơ quan chính phủ nào, bà cùng các thành viên đă vận động thành công cho hàng trăm ngàn gia đ́nh cựu tù cải tạo được định cư tại Hoa Kỳ, bên cạnh đó là một số các nhà văn, nhà báo tên tuổi trước năm 1975 như Uyên Thao, Hoàng Hải Thủy, Thanh Thương Hoàng… Mặc dù tuổi đă cao, bà vẫn tiếp tục tranh đấu không ngừng nghỉ cho con cái của các gia đ́nh H.O. được ra đi theo diện McCain.


Nhân đây cũng xin nói thêm về Chương tŕnh H.O. Sau khi cái thỏa hiệp được kư vào ngày 30 tháng 7 năm 1989, Bà Khúc Minh Thơ luôn luôn tích cực vận động ở Quốc hội cũng như bên Hành pháp. Tổng thống Reagan là người đă hỗ trợ bà và thấu hiểu những khó khăn của các bà vợ chiến sĩ VNCH: xa gia đ́nh, không có chồng, chồng con bị tù đày…


Đến năm 1990 mới có cái tên HO, chứ trước đó chỉ gọi là tù nhân chính trị. Bà Khúc Minh Thơ đă vận động từ năm 1977, măi cho tới 1989 th́ thỏa hiệp mới được kư.


Có lần tôi hỏi Bà Khúc Minh Thơ: “Anh đâu mà chị đi một ḿnh hoài vậy?” Chị buồn rầu đáp: “Năm 1988, sau khi được thả ra khỏi trại tù cải tạo, v́ hậu quả của những năm tháng tù tội, ổng đă từ trần hai năm sau đó”. Sau khi mất chồng, bà vẫn tiếp tục tranh đấu cho hàng ngàn hồ sơ của những gia đ́nh H.O. gặp khó khăn khi vào phỏng vấn hay bị từ chối. Bà lấy niềm vui của những gia đ́nh H.O. khác làm niềm vui của ḿnh.


Bà Khúc Minh Thơ cho biết: Trước khi kư cái thỏa hiệp ngày 30 tháng 7 năm 1989, bà đă lên New York để gặp đại sứ Việt Cộng tại Liên hiệp quốc ở New York, tên là Trịnh Xuân Lăng. Bà yêu cầu Việt Nam hăy thả và cho những người tù nhân được ra đi định cư ở Hoa Kỳ. Đó là điều mà bà làm để bản thỏa hiệp được kư dễ dàng hơn.


Sau khi họ đă tới Hoa Kỳ, cái mục tiêu chính của Hội là để họ được làm lại cuộc đời trên đất nước tự do, và cái măn nguyện duy nhất của Hội Gia Đ́nh Tù Nhân là con cháu của tù nhân chính trị được tiến thân nơi vùng đất mới…

 

TNS John McCain

 

Theo tôi được biết, hiện giờ vừa tù nhân vừa gia đ́nh của họ có khoảng 300 ngàn người ở Hoa Kỳ. Đó là đại gia đ́nh của tù nhân chính trị Việt Nam, một mái ấm của đại gia đ́nh.


Bà Khúc Minh Thơ cho phóng viên đài VOA biết: “Bây giờ cái niềm vui của tôi là mỗi khi tôi gặp được anh em H.O., tù nhân chính trị và tôi thấy lại cái niềm vui và hạnh phúc của tất cả mấy anh em tù nhân là niềm vui của cá nhân tôi.”


Nhưng dù sao cũng cảm ơn ông cố thượng nghị sĩ John Mccain đă có công đưa dự luật tái định cư cho con cái người tù cộng sản được vào Mỹ. Nhưng cũng nhấn mạnh, là ông không phải là Cha Đẻ chương tŕnh HO như bao nhiêu người đă cố t́nh “tăng bốc” sai sự thật!!



Vĩnh Liêm

(Thung lũng Liên-Sơn, 02-9-2018)

Cựu Sinh Viên Phú Yên

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính