Đồng tiền rách

 

Uyên Sồ

 

 

 

Tại quầy thu ngân

 

Cái máy đếm tiền chạy rào rào.Chỉ một nháy mắt là xong một xấp.Số lượng đă đúng. Cô thu ngân c̣n phải  cẩn thận xem xét từng tờ một. Ngón tay búp măng trắng muốt của cô thoăn thoắt di chuyển trên những đồng tiền như thể người nghệ sĩ tài hoa đang dạo trên phím ngà của đàn piano. Mọi con mắt đều chăm chú theo dơi.. Bỗng cô dừng tay.Cô cầm một tờ giấy bạc có mệnh giá năm ngàn lên. Cô săm soi đồng tiền một lúc rồi  đưa trả cho chủ nhân món tiền và nói:

 

          -  Thưa chị, đồng tiền này bị rách ạ. Xin chị vui ḷng  đổi cho em  tờ khác.

 

 

Khách hàng là một phụ nữ trung niên,  ăn mặc chải chuốt, đúng thời trang, cặp kính mát treo ngược trên  mái tóc nhuộm màu nâu. Vóc dáng  cao cao như một người mẫu. Nhướng cặp mắt kẻ viền đen, chị ta  tỏ ra hốt hoảng:

 

          - Thật vậy sao? Chị nào có biết. Chị mua hàng, người ta thối lại chị cũng không kiểm tra. Thôi, chị đổi tờ khác cho.

 

Khách hàng móc trong cái bóp đeo bên ḿnh một tờ giấy năm ngh́n khác, đưa cho cô thu ngân và nhận lại tờ bị rách, bỏ vào chiếc bóp da. Xong công việc, khách hàng nhanh chóng đi ra. Chiếc SH mới  tinh đưa chị vào ḍng xe đang ngược xuôi như  con thoi trên máy dệt. Chị đi rảo một ṿng. Thấy một cửa hàng đông khách, chị ghé vào. Khách hàng đông mà người bán th́ chỉ vỏn vẹn có hai. Hết khách này réo lại tới khách khác. Người bán trở tay không kịp. Chị đứng quan sát một lúc  rồi chen vào. Chỉ tay vào một món  hàng:

 

          -  Bán cho tôi một hộp kem đánh răng Colgate.

          -  Dạ. Chị chờ  em một tí.

 

Một lát sau, người bán hàng quay ra cùng với gói  hàng:

 

          -  Thưa chị, kem đánh răng của chị đây.

          -  Bao nhiêu?

          -  Dạ, 30 ngh́n ạ.

 

Chị mở bóp, rút ra một tờ mười ngh́n và bốn tờ năm ngh́n-trong đó có tờ bị rách lúc năy mà chị đă nhanh tay xếp nó vào giữa.

 

          -  Đây, tiền đây.

 

Người bán  hàng nhận tiền từ tay khách, x̣e ra, thấy đủ ba mươi đồng liền bỏ vào ngăn kéo. Chiếc SH lại vun vút giữa phố thị huyên náo.

 

@

 

 

Buổi tối. Trong nhà một bà bán rau ở cái chợ chồm hổm. Đây là ngôi nhà không có cấp nào. Hai đúa trẻ đang ngồi học bài dưới ngọn đèn nê-ông sáu tấc. Bà ngồi soạn lại mớ tiền bán trong ngày. Bà lấy ra từng tờ và xếp theo loại tiền. Những đồng tiền dính mồ hôi kết lại với nhau. Bà cẩn thận tách từng tờ một.  Bà nhẩm tính. Hôm nay cũng không đến nỗi nào. Một nụ cười nở trên bờ môi nhợt nhạt. Bỗng bà nhíu mắt lại. Trên tay bà, một tờ giấy mười ngh́n đồng có vết dán ở góc trái.Vết dán rất khéo. Phải để ư lắm th́ mới nhận ra được. Bà thở dài.Thế này th́ lời thế nào được. Ḥa vốn là may. Bà mân mê tờ giấy bạc. Mất mười ngh́n này  có nghĩa là hai thằng con bà sẽ bị mất hai gói xôi dằn bụng buổi sáng để đi học. Mất mười ngh́n này là gia đ́nh bà mất gần một kư gạo- thứ gạo rẻ nhất. Không có mười  ngh́n này th́ bữa cơm của gia đ́nh bà sẽ không có được hai trái trứng vịt làm thức ăn. Làm thế nào để tiêu được đồng tiền rách này nhỉ ? Mua hàng th́ khó lắm. Người ta  kiểm tiền kỹ. Tờ nào rách sẽ bị trả lại. Bà đă thấy nhan nhản hằng ngày. Mọi bữa, mỗi khi khách trả tiền, bà đều coi kỹ. Bà đă trả lời những người mua hàng khó tính: “ Chị thông cảm cho.Bán một bó rau chẳng lời bao nhiêu mà gặp phải tiền rách th́ coi như lỗ. Tôi kiếm tiền để lo ăn từng bữa cho lũ nhỏ.”. Vậy mà hôm nay… Đă nghèo lại mắc phải cái eo. Bà không trách người nào đó  đă mang đến sự không may cho bà. Bà nghĩ có lẽ người ta cũng nghèo như ḿnh, nên mới phải đánh lừa người khác - cho dù là một sự lừa lọc nho nhỏ. Như bà bây giờ chẳng hạn. Bà đang nghĩ cách tiêu thụ đồng tiền rách này. Nếu trót lọt th́ người khác sẽ  lănh đủ. C̣n không th́ bất quá là bà kêu ca vài tiếng để khỏa lấp cái gian dối của ḿnh là xong. Bà tặc lưỡi, gật gật đầu và bỏ đồng tin rách vào mớ tiền đă soạn sẵn để sáng sớm  mai trả tiền mối bán rau cho bà.

 

Bà vừa đứng lên th́ nghe tiếng xe gắn máy quen thuộc của chồng ngoài cửa. Ông chạy xe ôm. Hôm nay ông về sớm hơn thường lệ. Chắc  trúng mánh ǵ đây. Bà nghĩ bụng và cười thầm.

 

Ông dắt xe vào nhà. Mặt bí xị. Thế là ḿnh đoán sai rồi. Bà lẩm bẩm:

 

          -  Xăng lên giá nên ế  quá. Từ sáng đến giờ mới chỉ có vài cuốc. Mẹ kiếp!

 

Khuôn mặt sạm đen của ông như đen thêm dưới ánh sáng mờ mờ của ngọn đèn cũ cứ nhấp nha nhấp nháy. Bà thở dài:

 

          -  Thôi, th́ cũng có ngày này ngày khác. Để tôi dọn cơm ông ăn.Thằng Đực lớn ra tiệm cô Chín đầu ngơ mua cho ba bay xị rượu nghe !

          -   Khỏi, khỏi. Tối nay nghỉ bữa.

          -   Chà, hôm nay trời đi vắng chắc.

 

Bà cười pha tṛ để  hy vọng chồng có thể quên phần nào cái nghiệt ngă của kiếp nghèo. Thường thường, mỗi bữa ăn tối ông đều có một xị rượu nhâm nhi. Uống xong, ông đi nằm và làm một giấc cho tới sáng. Đôi khi bà cũng ngồi lại  nhấm nháp chút đỉnh để cho chồng vui. Hôm nay ông phá lệ.

 

Mâm cơm được dọn ra. Một đĩa rau muống luộc. Một đĩa lỏng chỏng vài con khô nướng. Một chén nước mắm dằm trái trứng vịt luộc. Người đàn ông ngồi vào mâm cơm ăn lấy ăn để. Thỉnh thoảng ngừng lại. Đôi mắt trầm tư dơi nh́n xa xôi…

 

@

 

Tờ mờ sáng hôm sau, bà có mặt tại chợ chồm hổm như thường lệ. Bà chờ mối mang rau đến. Bà rùng ḿnh. Gió sớm lành lạnh. Cái áo bà ba mỏng manh không giúp bà đủ ấm. Bao nhiêu năm cật lực kiếm sống đă khiến sức khỏe bà kém đi.

 

Chung quanh bà, người ta đang  tới tấp chuẩn bị hàng họ. Tiếng ồn càng lúc càng nhiều. Bà đem mớ tiền ra đếm lại một lần nữa. Bà dừng lại ở tờ giấy bạc rách. Trời chưa sáng hẳn. Người đưa hàng chắc c̣n vội v́ phải giao nhiều chỗ. Bà có vẻ yên ḷng, cất tiền vào túi. Im lặng một hồi lâu. Rồi bà lại lấy mớ tiền ra. Tần ngần một lát, bà rút tờ bạc rách ra, vo viên lại, ném nó vào đống rác to đùng gần đó và thay vào  tờ khác c̣n lành lặn. Vừa lúc ấy, người giao hàng trờ xe tới. Anh ta đưa rau cho bà. Bà trả tiền.  Anh ta nhận và vụt rồ xe đi để kịp giao cho những mối khác. Không cần đếm. Trong giới buôn bán, chữ tín được đưa lên hàng đầu.

 

Trời sáng dần. Chợ bắt đầu đông. Bà tự nhủ: “ Hôm nay ḿnh phải kiểm tiền cẩn thận mới được”.

 

 

Uyên Sồ

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính