Diều

 Uyên Sồ

 

 

 

Nghe tiếng ông chủ  hối thúc thằng con trai, lũ diều nh́n nhau trộm vụng. Ḷng đứa nào cũng háo hức, nhưng không dám bộc lộ. Một tia hi vọng lấp lóa trong tim chúng. Qua khe hở của mấy cái ống thông gió, chúng nghe được những âm thanh từ bên ngoài vọng vào. Tiếng chim hót. Tiếng con người  lao xao. Tiếng xe cộ… Những âm thanh đó càng làm cho sự háo hức của chúng tăng lên. Chúng nhớ đến bầu trời cao rộng mà chúng đă ít nhất một lần được ông chủ cho bay lên vùng vẫy. Bây giờ nằm bẹp dí trong căn pḥng chật hẹp này, chúng cảm thấy bức bối, khó chịu và ao ước được trở lại bầu trời kia. Và ước muốn ấy của chúng sắp trở thành hiện thực v́ ông chủ đang thúc giục đứa con trai ông yêu quí chuẩn bị đi thả diều.

 

Chúng nóng ruột vô cùng. Chỉ cần được đưa ra khỏi bốn bức tường này thôi cũng đủ hả dạ rồi, nói chi đến việc được đưa lên bầu trời bao la để bay lượn như chim, để được chiêm ngắm những cụm mây lờ lững trôi như khách nhàn du đang nhàn nhă ngoạn cảnh, để được những làn gió mát ve vuốt. Tuyệt quá!. Thế nhưng, chúng vẫn chẳng nghe tiếng bước chân ông chủ và cậu con trai tiến về phía căn pḥng đang giam hăm chúng. Chúng vểnh tai lên nghe ngóng. Bất cứ tiếng động nào- cho dù là nhỏ bé nhất- cũng làm tim chúng thắt lại. Chúng chăm chú nh́n vào cái nắm đấm cửa. Nó vẫn cứ bất động. Thế này là thế nào? Chúng băn khoăn tự hỏi. Có lẽ nào ông chủ đổi ư? Hay ông ấy có chuyện bất ngờ cần giải quyết gấp nên hoăn lại việc thả diều  chiều nay ?  Thế th́ đau đớn biết chừng nào. Chiều nay mà không được đem ra khỏi pḥng và được cho bay lượn th́ biết đến bao giờ? Một bầu không khí ngột ngạt bao phủ căn pḥng. Thực ra, căn pḥng có bao giờ mà không ngột ngạt. Triền miên ngột ngạt. Trong những phút giây căng thẳng v́ chờ đợi được ban ơn huệ, sự ngột ngạt ấy mới dữ dội làm sao!

 

-                     Tụi bay đoán xem chiều nay đứa nào sẽ được ông chủ cho đi bay?

 

Mọi con mắt đều đổ dồn về phía phát ra câu hỏi. Con Hổ. Vẻ mặt cao ngạo của nó khiến cho những con vật khác e dè. Câu hỏi đó làm cho cả pḥng ngẩn ngơ. Lũ diều đă quên thân phận của chúng. Đâu phải là tất cả sẽ được mang ra khỏi pḥng để bay lượn trên bầu trời cao rộng kia. Sẽ chỉ có một, hai, nhiều nhất là ba đứa thôi. Mà đứa nào th́ c̣n tùy thuộc vào ông chủ. Lát nữa cha con ông sẽ vào đây. Ngắm nghía, b́nh phẩm, chạm vào đứa này, lật lật đứa kia. Ông sẽ hỏi cậu quí tử của ông xem cậu muốn chọn đứa nào. Cậu sẽ đi đi lại lại, khen khen chê chê  đă đời rồi mới đưa ra quyết định tối hậu. Cậu chủ này cũng quá quắt lắm. Có khi cậu quyết định con này, nhưng chỉ một tích tắc sau là cậu lại đổi ư, thay ngay con khác. Cậu không trông thấy những giọt nước mắt tủi thân của con diều vừa bị cậu từ chối tàn nhẫn. Cậu cũng chẳng nghe thấy tiếng thở dài năo nuột của lũ diều bị thất sủng. Cậu thản nhiên nhảy tưng tưng vui sướng v́ cái quyết định nhanh chóng của cậu. Ông chủ âu yếm nh́n cậu và khen cậu thông minh. Thông minh!

 

Câu hỏi của Hổ làm tắt rụi niềm hi vọng vừa chớm nở trong tim lũ diều. Chúng tiu nghỉu, đờ đẫn. Tuy vậy, chúng vẫn chưa chịu chấp nhận sự thật phũ phàng đó. Chúng vẫn cứ cố gắng nại ra những lí do để nuôi nấng tia hi vọng hắt hiu. Và Hổ là kẻ tiên phong :

 

-                Tao chứ c̣n đứa nào vào đây nữa.

-                Tại sao lại là mày mà không phải là tao?- Hoa Hướng Dương lên tiếng.

-                Th́ tao là chúa tể sơn lâm mà. Cậu chủ rất thích những h́nh ảnh oai hùng. Tao đă được cậu chọn mấy lần rồi, mày không nhớ à?

 

Câu trả lời của Hổ khiến cả pḥng im lặng. Đúng là cậu chủ chỉ thích những con diều mang dáng dấp của sự mạnh mẽ. Và  đúng là cậu đă chọn Hổ nhiều lần hơn những đứa khác. Tuy nhiên, rất có thể chiều nay sự thể sẽ lại khác. Hướng Dương cười tủm tỉm :

-                Để xem chiều nay cậu c̣n chọn mày nữa hay không nghe.

-                Nhất định cậu sẽ lại chọn tao, v́ chiều nay cậu sẽ có một cuộc so tài với các bạn của cậu. Tao sẽ giúp cậu thắng cuộc.

-                Mày hăy nh́n lại mày đi. Mày không thấy rằng mày cũ quá rồi à?  Cuộc so tài chiều nay không chỉ về độ cao, độ bền mà c̣n cả về h́nh thức bên ngoài nữa. Mày te tua như thế kia th́ cậu chê là cái chắc. Vả lại, độ cao và độ bền th́ đâu phải do mày chủ động. Bay cao hay bay thấp; bay lâu hay bay chóng là do cậu chủ chứ. Cậu không thả dây dài th́ mày bay cao làm sao được. Mày nên nhớ rằng mày chỉ là con hổ giấy thôi. Tỉnh mộng đi !

-                Thế th́ mày nghĩ rằng cậu sẽ chọn đứa nào ?

-                Tao.

-                Mày ? Mày có điên không đó ?

-                Sao lại điên ? Mày nh́n kĩ tao đi. Tao mới hơn mày v́ tao chỉ mới được cậu chọn có một lần. Hơn thế nữa, tao là hoa Hướng Dương. Tên tao nghe thật hấp dẫn. Tao sẽ làm cho cậu nở mày nở mặt với bạn cậu v́ màu sắc sặc sỡ của tao. Tao sẽ khiến câu thả dây thật dài để tao bay cao thật là cao. Khi lên cao, tao sẽ bay lượn như một vũ nữ nhà nghề biểu diễn những bước nhảy lả lướt làm điên đảo bao cặp mắt.

 

Nói xong, nó huưt sáo miệng một điệu nhạc. Điệu chacha. Nó lắc lư theo điệu nhạc sôi động làm cho căn pḥng bỗng nhiên tràn ngập sức sống. Lũ diều dần dần bị điệu nhạc cuốn hút và cũng lắc lư lắc lư. Những tiếng khúc khích vang lên. Những ánh mắt thôi ủ rũ. Điệu chacha vừa dứt, Hoa Hướng Dương liền huưt sáo điệu valse. Thế là cả căn pḥng quay cuồng. Lên, xuống, lên, xuống…như những cặp t́nh nhân đang d́u nhau vào chốn thiên đàng. Điệu valse dứt, nó liền tiếp tục một điệu slow. Căn pḥng ch́m lắng theo từng nhịp chân nhẹ nhàng. Ngực sát ngực. Môi kề môi. Âm ba gờn gợn nhỏ. Ánh sáng phai phai dần. Bốn tường gương điên đảo bóng giai nhân. Lui đôi vai, tiến đôi chân. Riết đôi vai, ngả đôi thân. Sàn gỗ trơn chập chùng như biển gió. Không biết nữa màu xanh hay màu đỏ…( # ). Tất cả như bị thôi miên.

 

-                Hoang tưởng ! Hoang tưởng!

 

Căn pḥng rung lên v́ tiếng quát sang sảng đầy uy lực. Có mấy đứa suưt nữa rơi xuống sàn nhà. Rồi căn pḥng chói chang, nóng hừng hực. Mồ hôi vă ra như tắm. Mọi con mắt đều nhắm tít lại. Ông Mặt Trời! Phải, tiếng quát vừa rồi là của ông Mặt Trời. Mặt ông đỏ lựng. Đôi mắt ông vằn lên những tia máu. Cái miệng ông ngoác ra đến tận mang tai.

 

-                Đồ hoang tưởng. Mày tưởng mày ngon lắm à? Khi ra đến băi đất trống ấy, cha con ông chủ thả mày lên, rồi cột dây vào một cái cọc cắm thật sâu xuống mặt đất. Sau đó, ông chủ th́ ngồi nhậu với bạn ổng, c̣n cậu chủ th́ chạy lăng xăng hay chơi tṛ tạt lon với đám bạn của cậu. Ai hơi sức đâu mà ngắm mày khiêu vũ. Đồ láo khoét. Trong lúc mày bay lơ lửng trên không, nếu chẳng may trời mưa bất chợt mà ông chủ không kịp kéo mày xuống thi mày tiêu đời nhà ma, con ạ.

-                Thế c̣n ông th́ sao?

-                Tao hả?  Tao khác mày. Tao là Mặt Trời mà. Tao cóc sợ ǵ cả. Ông chủ khoái tao. Cậu chủ thích tao. Nh́n mặt tao xem! Tao có oai vệ hơn mày không? Hơn gấp trăm, gấp ngàn lần ấy chứ.

 

Chẳng có một phản ứng nào cả. Đời là vậy. Hễ kẻ nào đủ can đảm mồm loa mép giải trước đám đông th́ kẻ ấy gần như mặc nhiên được cho là chân lư- nhất là kẻ đó lại được bao bọc bởi một thứ sương mù ở chung quanh. Ông Mặt Trời nằm trong số đó. Cho nên khi ông mở miệng ra quát tháo th́ tất cả im re. Có đứa c̣n không dám thở nữa ḱa. Năm phút…mười phút…ba mươi phút…Ông Mặt Trời khoái chí cười lên như nắc nẻ. Tiếng cười suưt làm rơi mấy con diều treo trên tường. May mà ông chủ đă cẩn thận cột thêm vài ṿng dây nơi cổ diều vào cái đinh sắt năm phân đóng vào tường, chứ không th́ chúng đă rơi rụng xuống sàn nhà rồi.

 

Bỗng tiếng cười đắc chí kia ngưng bặt. Một tiếng thở dài, dài bất tận xoáy vào tận tâm can t́ phế các sinh vật và kéo theo một trận băo tuyết ghê hồn. Căn pḥng ch́m ngập trong băng giá. Cặp mắt của ông Mặt Trời đă biến mất những tia gân máu đáng sợ. Đôi môi ngoác đến mang tai co dúm lại  và đen ś như miếng thịt trâu chợ chiều. Run rẩy. Những hàm răng đánh vào nhau nghe như tiếng chày giă gạo. Từ trong góc khuất của gian pḥng, bác Trâu già lên tiếng. Chậm răi như bước chân đủng đỉnh dưới ruộng sâu.

 

-               Thôi ! Thôi! Tôi xin các cô, các chú. Đừng tranh hơn tranh thua nữa. Chúng ta đều cùng chung một thân phận. Chúng ta chỉ là đồ chơi của cha con ông chủ mà thôi. Các cô, các chú không nhận ra điều đó ư ? Thật là tội nghiệp! Thật là đáng trách. Mong ước được ra khỏi căn pḥng tù túng, ngột ngạt này là mong ước chính đáng. Nhật nhật tại tù thiên thu tại ngoại mà. Thế nhưng thoát ra được bao lâu? Một buổi chiều. Chỉ có bấy nhiêu thời gian thôi. Rồi lại phải quay về nơi chốn giam hăm này. Tự do th́ chỉ trong nháy mắt, c̣n tù hăm th́ triền miên. Mà có thật là ta được tự do không hay chỉ là làm tṛ giải trí cho người ta ? Ta bay lượn trên trời cao ư? Đúng là thế. Nhưng cái cách ta bay có giống như loài chim không? Không. Hoàn toàn không. Chim bay từ bắc chí nam, từ đông sang tây. Bởi vậy, loài người mới có câu ; “ T́m em như thể t́m chim. Chim bay biển Bắc, anh t́m biển Nam”. Chim lên rừng, chim  xuống đồng bằng. Nơi nào khí hậu thuận lợi cho đời sống th́ chim đến. Nơi nào khắc nghiệt th́ chim tránh xa. Chim muốn bay bao xa tùy ư. Mỏi cánh th́ đậu lại một nơi nào đó. Gió băo th́ nằm yên trong tổ. Nơi chân và cổ chim không có một sợi dây nào cả. Tuyệt nhiên không. Trời sinh ra chim để bay th́ họ bay. Họ chẳng cần phải van xin, chờ đợi khắc khoải sự đồng ư, cho phép của ai hết. C̣n ta?  Ta bay cao hay thấp không do ư muốn  của ta mà do bàn tay ông chủ. Ông thả dây dài th́ ta bay cao. Ông thu dây ngắn lại th́ ta xuống thấp. Ta muốn bay lâu có được không? Không được. Hoàn toàn không được. Hứng chí th́ ông chủ thả ta lâu lâu một chút. Bực bội th́ ông rút ta xuống mấy hồi. Và có một điều cần phải nhớ, các cô, các chú ạ: lúc nào ta cũng bị buộc bằng một sợi dây. Sợi dây này bền chắc lắm. Ngay cả khi bị nhốt trong căn pḥng này, nơi cổ ta cũng có một sợi dây. Với sợi dây này, ông chủ cột ta vào cái đinh sắt dài trên tường. Đó, các cô, các chú thấy chưa?

 

Căn pḥng im lặng như tờ. Lạnh giá như thế mà mồ hôi cứ tuôn ra như suối. Tất cả đều rùng ḿnh. Nhưng cái rùng ḿnh không c̣n phải v́ lạnh nữa. Sợ. Đúng. Đó là cái rùng ḿnh của sự sợ hăi. Tất cả đều cảm thấy ngạt thở. Bác Trâu già vẫn đủng đa đủng đỉnh :

-                Các cô, các chú tự hào về h́nh dáng của ḿnh lắm hả ? Mặt trời này, hoa hướng dương này, bươm bướm này…Ôi thôi là ḷe loẹt! Ôi thôi là râu ria. Nhưng các cô, các chú có biết rằng những vóc dáng đó là ngoại lai không? Ḍng họ nhà diều chỉ có ba chi tộc thôi, các cô, các chú ạ. Ai trong các cô, các chú biết  ba chi tộc đó tên gọi là ǵ nào ?

 

Những cặp mắt nh́n nhau ḍ hỏi. Im lặng. Im lặng. Im lặng. Bác Trâu già nở nụ cười bao dung :

-                Các cô, các chú không biết là phải. Các cô, các chú bị mất gốc hết rồi. Thật là tội nghiệp. Thật là đáng thương. Thôi, để tôi nói cho các cô, các chú nghe vậy. Hăy nhớ rằng đây có thể là cơ hội cuối cùng để các cô, các chú biết về nguồn cội của ḿnh. Chi tộc thứ nhất là diều Tu. Các thành viên  thuộc chi tộc này có h́nh dáng trăng lưỡi liềm. Chi tộc thứ nh́ là diều Quạ. Gọi thế v́ h́nh dáng giống loài quạ là cái mỏ và cái đuôi x̣e ra ở bên dưới để cân bằng gió. Chi tộc thứ ba là diều Dái. Gọi thế v́ bên dưới có thêm hai ṿng tṛn –để cân bằng gió. Với hai ṿng tṛn này th́ diều rất giống với hai ḥn  d…của đàn ông.

 

Trong pḥng bỗng nổi lên những tiếng rinh rích rinh rích…Và rồi một trận cười vỡ ̣a làm tiêu tan băng giá. Đợi cho tiếng cười ngưng, bác Trâu già lại đủng đỉnh ;

-                Ngày xửa ngày xưa, vào thời tổ tiên cụ kị của chúng ta, họ nhà diều rất được yêu chuộng ở thôn quê. Và chỉ ở thôn quê thôi nhé. Lí do đơn giản lắm. Thôn quê mới có những cánh đồng bát ngát để thả diều. Vào những buổi chiều mùa hạ, người ta kéo nhau ra đồng, trên tay là con diều. Phần đông là cánh đàn ông và trẻ con. Có cả các cụ già nữa. Người nông dân có nhiều tṛ tiêu khiển. Thả diều là một trong những tṛ tiêu khiển đó. Diều do chính tay họ làm đấy. Và việc làm diều cũng là một ḱ công. Tre phải già già, tức là không non và không già quá. Chọn đoạn giữa, dóc ra, phơi nắng phơi sương độ một tuần lễ; hoặc để trên nóc bếp củi để phơi bồ hóng. Đến giai đoạn vót tre thành từng que đều nhau, tṛn tṛn cỡ ngón tay út th́ quả là điệu nghệ. Phải cân chỉnh như thế nào để khi buộc sợi dây vào th́ nó thẳng băng, trong lượng dàn đều trên cả que tre. Rồi c̣n phải chọn loại giấy để dán nữa. Giấy này phải nhẹ và dai. Chưa hết đâu nhé. Dán giấy xong th́ phải buộc lèo. Lèo đôi hay lèo ba tùy thuộc ở số mối nối trên que tre. Cuối cùng là chọn dây thả. Dây phải nhẹ ( và lẽ  nhiên là chắc ). Ôi ! Cái dây oan nghiệt ! Làm xong một con diều, người ta phải trải qua giai đoạn thả thử. Khi đă chắc chắn rồi th́ mới đem ra đồng để thi thố với những con diều khác. Phong cách thả diều thời đó khác hẳn bây giờ. Nó mang tính cách thanh tao chứ không  phô trương hay cờ bạc như ngày nay. Cứ trông những ánh mắt dơi theo cánh diều th́ đủ thấy tâm hồn người nông dân thời ấy lăng mạn và trẻ trung như thế nào. Bao nhiêu cực nhọc của  đồng áng vèo tan theo cánh diều lửng lơ trên bầu trời. Trong bầu không khí trong lành đó, tiếng sáo diều vi vu d́u hồn người đến chốn an b́nh hạnh phúc mà cả đời họ hằng ao ước. Cái nhà ông nhạc sĩ Phạm Duy nào đó đă nói về tiếng sáo diều như vầy: “Một yêu câu hát truyện Kiều lẳng lơ như tiếng sáo diều ( ư ) sáo diều làng ta…”. Thế đó, tiếng sáo diều là cảm hứng của bao nhiêu văn thi sĩ, nhạc sĩ.

-                Thế trẻ con có thả diều không, bác ?

-                Có chứ. Chúng cũng thả diều như ai vậy. Nhưng, v́ là trẻ con, nên cách thả diều của chúng náo nhiệt hơn. Chúng reo ḥ, chạy nhảy khắp cánh đồng. Chả thế mà có cái nhà ông thi sĩ Đỗ Trung Quân đă viết: “ Quê hương là con diều biếc/ Tuổi thơ em thả trên đồng”

-                Chà, ngày xưa con người thân thiện với họ hàng nhà diều dữ a.

-                Lại thế nữa rồi. Lại thế nữa rồi. Mới được có một mẩu thịt ba rọi nho nhỏ thôi mà đă u mê rồi. Tỉnh lại đi! Muốn vắt kiệt sức của nô lệ, chủ nô chỉ cần vỗ tay đôm đốp vài ba cái và tḥ ra một vài miếng xương lủng lẳng chút thịt là mắt nô lệ sáng rỡ,  gối nô lệ quỳ xuống, miệng nô lệ không ngớt ca ngợi tấm ḷng bao la của chủ nô rồi nguyện một đời sống chết với chủ.

 

Căn pḥng lại tối sầm và lạnh lẽo. Những cái đầu cúi  gầm xuống.

 

Bỗng nắm đấm cửa chuyển động. Cha con ông chủ bước vào. “ Tách”. Căn pḥng rực sáng. Ông đứng im nh́n con trai đi đi lại lại. Thấy con c̣n phân vân, ông gợi  ư :

-                Chọn con Hổ đi!

-                Thôi.

-                Sao vậy?

-                Nó cũ mèm hà. Con muốn vứt quách nó đi cho xong. Để lại đây trông ngứa mắt quá.

-                Thế con Hướng Dương th́ sao?

-                Chán chết- Cậu trề môi.

-                Con Bướm này cũng được lắm chứ.

-                Ứ, hổng được. Lần trước nó làm con bị quê xệ với tụi bạn. Con tức nó lắm. bỏ vào sọt rác nghe, ba ?

-                Tùy con.

-                A ! Lát nữa về, con sẽ giục bỏ hai con quỷ này đi.

-                Con Sâu kia có được không , con?

 

Cậu nhảy cẫng lên :

-                A ! Đúng rồi. Con Sâu đi, ba. Nó chưa được thả bao giờ. Nó c̣n mới tinh.

 

Ông chủ tháo con Sâu xuống đưa cho con. Cậu chủ ôm nó vào ḷng vỗ về :

-         Ngoan nghe, cưng. Giúp tao thắng lũ bạn chiều nay, tao sẽ cưng chiều mày hết ư.

 

Ôm con Sâu trên tay, cậu nhảy chân sáo ra khỏi pḥng, miệng hát oang oang: “Em sẽ lá  mùa xuân của mẹ. Em sẽ là màu nắng của cha…”. Cánh cửa đóng lại cái ầm. Tiếng  khóa cửa nghe tách tách. Bước chân cha con ông chủ xa dần…xa dần…xa dần…Trong pḥng không c̣n tiếng động nào cả. Im ắng đến độ có thể nghe được tiếng thở của bốn bức tường.

 

Chợt có tiếng chim ríu rít bên ngoài vọng vào. Rồi xuất hiện ở hàng ô thông gió hai con chim sẻ. Chúng đứng ngó dáo dác căn pḥng. Hai cái đầu ngoảnh qua ngoảnh lại. Bất th́nh, chúng bay vào. Chúng bay qua bay lại vài ṿng. Chúng đùa giỡn với nhau kêu chí chóe. Chúng đáp xuống sàn nhà. Những cái chân nhỏ bé của chúng thoăn thoắt nhảy từ góc nọ sang góc kia. Hai cái mỏ nhọn be bé mổ mổ những ǵ đó trên sàn nhà. Đôi lúc chúng ngừng lại, ngước mắt nh́n lũ diều. Không hiểu chúng nghĩ ǵ.  Một lúc sau, chúng vù bay lên và  qua ô cửa thông gió, chúng bay ra bên ngoài.

 

Ở cuối pḥng có tiếng khóc thút thít. Như đại dịch Ebola, tiếng khóc  phút chốc lan ra khắp pḥng…

 

 

Uyên Sồ

 

(*) Thơ Vũ Hoàng Chương- Say đi em

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính