Bầy chim sẻ trên sa mạc

 

Truyện ngắn

 

 

        Người đàn bà  đứng trông theo đứa con trai mà nước mắt cứ tuôn ḍng ḍng.  Cái thân h́nh ôm nhóc ốm nheo kia càng lúc càng xa bà, xa  căn nhà tồi tàn xiêu vẹo. Ḷng người mẹ quặn  thắt. Nó là người cuối cùng rời khỏi bà. Từ giờ phút này, bà trở nên côi cút. Đây là lần thứ hai trong cuộc đời bà bị mất hết người thân. Lần thứ nhất do bom đạn chiến tranh. Lúc ấy bà mười tuổi. Nhà  bà bị trúng bom. Cha mẹ, anh chị và mấy đứa em đều tan xác. Một ḿnh bà sống sót. May mắn hay bất hạnh? Chắc là bất hạnh th́ đúng hơn, v́ suốt tuổi ấu thơ và thanh xuân, bà bơ vơ, lạc lơng giữa chợ đời phiền tạp. Đă có lúc bà muốn quyên sinh. Thế nhưng, bản chất yếu đuối của loài người không cho phép bà thực hiện ư định đó. Cho nên bà mới kéo lê kiếp sống tơi tả cho đến hôm nay. Bà có sống không nhỉ? Dường như bà chỉ tồn tại trên cơi thế như một thứ côn trùng hạ đẳng. Đám dân đen như bà chẳng khác chi lũ côn trùng.

 

        Khi bóng dáng  thằng con đă hoàn toàn bị con đường vô định ăn tươi nuốt sống, bà lủi thủi quay vào nhà. Nhưng, bàn  chân  chưa kịp bước qua ngưỡng cửa th́  bà nghe có tiếng nói từ phía sau lưng:

-                Thằng út đi rồi hả chị?

 

Bà quay ra. Hai khuôn mặt hom hem, hốc hác đối diện nhau. Bốn con mắt thâm quầng trũng sâu nh́n nhau qua màn lệ. Hai con côn trùng nói chuyện với nhau bằng những tiếng nức nở. Mặc dù trời quang mây tạnh, nhưng  cả hai vẫn nghe những tiếng sét kinh hồn bạt vía giống hệt như tiếng bom đạn rú gào thuở trước.

 

Khách là láng giếng thân thiết của  gia đ́nh bà. Họ ăn ở với nhau như bát nước đầy. Bán anh em xa mua láng giềng gần. Bà chẳng c̣n anh chị em gần hay xa ǵ ráo. Tứ cố vô thân. V́ thế, tất cả  dân làng chài này đều là người ruột thịt của bà cả.  Mọi buồn vui của bà đều là của họ, và ngược lại. Hơn thế, bà đă sinh ra và lớn lên tại đây, là nạn nhân và chứng nhân của biết bao sự kiện lớn nhỏ. Tuổi thơ u buồn. Trưởng thành u uất. Nước mắt bà đă thấm đẫm từng hạt cát của băi biển này.

 

        Bà bạn nghẹn ngào:

-                Con bé nhà tui cũng đi luôn rồi. Chiều qua. Thế là chị em ḿnh từ nay …

 

Tiếng nấc làm cho bà láng giềng không thể nói hết câu. Tuy vậy, bà cũng hiểu rơ tâm trạng của người mẹ này. Cũng như bà, gia đ́nh người láng giềng đang lâm vào cảnh tan tác. Cả làng chài này không gia đ́nh nào là c̣n nguyên vẹn. Thời khói  lửa chiến trang th́  đă đành. Đằng này th́…Cay đắng quá! Oan khiên quá! Làng chài của bà bây giờ cứ như một băi tha ma. Những chiếc ghe nằm ngổn ngang  trên băi biển. Lạnh tanh, nguội ngắt chẳng khác chi những nấm mộ vô chủ. Trong làng bây giờ chỉ c̣n lại các ông già bà cả. Họ vật vờ như những bóng ma trơi. Những cặp mắt lờ đờ hết trông ra biển lại trông về mái nhà thiếu vắng hơi người. Rồi, cuối cùng – luôn luôn là như thế - hướng về một cơi xa xôi, nơi người chồng, người cha, người vợ, người con, người cháu…đang mịt mù tăm hơi.

 

Dân chài sống được nhờ cá. Cá sống được nhờ nước. Nước có sạch th́ cá mới sống được và sinh sôi nảy nở. Cá có  nhiều, cá có khỏe mạnh th́ bụng dân chài mới no, nhà dân chài mới ấm. Đó là quy luật thiên nhiên bất khả phủ nhận.

 

Ấy vậy mà…Một buổi sáng nọ, cả làng chài hốt hoảng, run rẩy khi trông thấy những thây cá trôi lềnh bềnh trên mặt biển. Ngày thứ nhất c̣n ít. Ngày thứ hai, thứ ba…Trời ơi! Cá phơi trắng cả một bề rộng mênh mông. Tai trời, cách nước ư? Nếu vậy th́ ai trong làng chài này đă  khiến ông  Trời giận dữ trừng phạt?  Người ta, lúc ban đầu, thầm th́ to nhỏ với nhau. Kẻ đưa ra lư do này. Người đưa ra giả thuyết nọ. Những cặp mắt không ngớt ḍ hỏi, t́m kiếm. Chúng lấm lét soi mói vào những nơi có thể vào được. Tuy vậy, những con mắt thấp bé kia làm sao có khả năng xuyên thủng những cánh cửa sắt dày cộm lúc nào cũng đóng im ỉm, lại thêm bao nhiêu ṿng kẽm gai nhọn hoắt che phủ cùng với hàng hàng lớp lớp bầy chó dữ túc trực bên ngoài suốt ngày đêm? Cuối cùng, những cặp mắt đẫm lệ âu lo chỉ c̣n biết nh́n nhau kèm theo những cái lắc đầu thất vọng.

 

Cho đến khi mật độ cá chết cứ một một tăng lên, tăng lên bằng một vận tốc chóng mặt, đến độ, mặt biển mênh mông là thế mà những thây cá chết vẫn cứ phải chen lấn nhau để t́m một chỗ mà phơi ḿnh th́ dân làng chài không c̣n có thể kiên nhẫn chịu đựng được nữa. Họ bắt đầu cục cựa. Thế nhưng, chưa kịp vặn ḿnh th́ họ đă bị những bàn tay sắt  nắm lấy cổ họng mà bóp, tóm lấy đôi chân khẳng khiu mà bẻ  gập.

 

Thế là giun không tài nào oằn ḿnh được. Thế là đành ngồi im mà chờ chết.  Chết tức tưởi. Chết oan khiên.  Cái chết không phải do tai trời ách nước. Cao xanh kia dẫu đôi khi gieo tang tóc thảm thương  cho con người, nhưng vẫn không đến độ tàn nhẫn quá quắt như thế này. Cao xanh không đắp tai ngoảnh mặt làm ngơ khi con người van xin cầu khấn nên vẫn ban cho mưa thuận gió ḥa để  dân làng chài có được những mẻ lưới đầy ăm ắp khiến cho những bếp lửa luôn ấm áp, những tổ chim lúc nào cũng vang tiếng ríu rít.

 

Đói th́ đầu gối phải ḅ. Ḅ đi đâu? Bất cứ nơi đâu có hơi hướm của sự sống. Làng chài vắng dần bóng người. Bắt đầu là những trụ cột của gia đ́nh. Rồi đến những đứa con. Con lớn, con bé. Chẳng học chẳng hành ǵ ráo trọi. Tâm trí đâu mà học? Tiền đâu mà đóng học phí? Con vua th́ lại làm vua, con săi ở chùa lại quét lá đa. Người xưa nói chẳng sai chút nào.

 

Hai người đàn bà, sau khi nỗi xúc động lắng xuống, ngồi bên nhau ở bực cửa. Họ tỉ tê với nhau về quá khứ. Lẽ tất nhiên là cái quá khứ ḱn kịt mây  đen, vang   rền sấm sét. Miếng ngon nhớ lâu, lời đau nhớ đời. Miếng ngon th́ đào đâu ra, nhưng lời đau th́ vô khối. Từ kho chuyện cũ dẫn đến chuyện hiện tại, bởi chúng có dây mơ rễ mái với nhau. Hiện tại và quá khứ cứ khư khư ôm chặt nhau chẳng chịu rời xa. Quá khứ và hiện tại của dân đen là một cặp song sinh, giống nhau như hai giọt nước. Nào ai muốn thế đâu. Ai mà chẳng muốn đời sau khá hơn đời trước. Không vinh hiển hào quang th́ cũng thảnh thơi an nhàn đôi chút. Ước mong của loài giun thật đơn giản. Thế nhưng…

 

-                Làng ḿnh càng lúc càng buồn hỉ?

-                Dạ.

-                Thế chồng con chị đi mô?

-                Sang Lào.

-                Sang Lào?

-                Dạ.

-                Từ đây đáp xe đ̣ tới A Lưới rồi vượt rừng tới Lào.

-                Dạ.

-                Thế thằng út nhà chị có đi nổi không?

-                Chẳng biết nữa, chị à. Nhưng nó cứ nhất quyết phải đi. Đói quá rồi.

-                Ở bển có việc không hỉ?

-                Nghe nói đâu cũng bộn việc, chị à. Bốc vác thuê, hốt phân ḅ, vào rừng đốn cây thuê. Chỉ sợ không có sức để làm thôi. Với sức vóc èo ọt như thằng út th́ chắc nó sẽ đi hốt phân ḅ thôi.

 

Giọng người đàn bà bùi ngùi. Tự nhiên, hai cái miệng đồng loạt thở dài.

 

-                C̣n nhà tui th́ xuôi Nam. Nghe nói ở miền Nam dễ kiếm sống lắm.  Sài G̣n là đất màu mỡ.

-                Ối! Chỗ nào kiếm được chén cơm bỏ bụng th́ tới. Riết rồi cả làng ḿnh sẽ đi hết cho coi.

-                Sao dân ḿnh cứ khổ măi thế hỉ? Bao giờ mới thoát được hé?

-      Biết đến bao giờ?

 

Hoàng hôn đă xuống tự hồi nào. Bà láng giếng cáo từ ra về. Trên con đường đất gồ ghề, bà  bước liêu xiêu chẳng khác chi những thân cá chết trôi lềnh bềnh ngoài khơi xa. Khi bóng người bạn đă khuất, người đàn bà đi vào trong nhà.

 

Bà đóng cửa lại. Không thắp đèn. Muỗi bay vo vo chung quanh. Đàn muỗi đói bu vào người bà. Bà đứng lặng yên. Không xua đuổi. Mà xua đuổi cũng không  kết quả ǵ. Chúng đông như kiến cỏ. Một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng. Bà rùng ḿnh.

 

Xa xa vọng lại tiếng chó sủa. Và cả tiếng sóng biển. Mắt bà mở to. Trong bóng đêm mịt mùng, bà thấy những con cá chết và thấy chồng con bà đang lui cui làm việc. Chồng bà và hai thằng con lớn đang è cổ vác những kiện hàng to gấp đôi  thân h́nh ốm yếu của họ. Thỉnh thoảng họ bị té v́ không chịu đựng được sức nặng của kiện hàng. Té th́ té, nhưng vẫn cứ phải tiếp tục hành tŕnh. Thế là lồm cồm ḅ dậy, lấy hết sức b́nh sinh để mang kiện hàng lên vai và lặc lè bước. Những bước thấp bước cao. Thằng út đang đi theo xe ḅ. Mỗi lần ḅ ỉa, nó lại nhanh tay hốt đống phân c̣n nóng hổi  bỏ vào đôi sọt gánh trên vai. Trên đường đi, hễ nhác thấy có đống  phân ḅ nào nằm rải rác ở vệ đường hay trong lùm cây là nó dừng lại, hốt lấy hốt để rồi đổ vào sọt. Nó làm việc cần mẫn như một công chức gương mẫu.

 

Bà gục xuống trên cái chơng tre đă long nan. Đầu bà rung lên. Muỗi vẫn không ngừng  tấn công cái thân xác tàn tạ. Chúng có thể hút được bao nhiêu lượng máu trong thân cây sậy này nhỉ?

 

 

Uyên Sồ

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính