Bầu trời đánh mất

 

Trường Sơn Lê Xuân Nhị



Viết cho các Sao Mai của phi đoàn 114, từ những con tàu đang nằm yên trong ụ, đến những con tàu đáp muộn, và, vô cùng thương tiếc, vô cùng xót xa, cho những con tàu đă găy cánh giữa đường bay...



Bẵng đi một thời gian nhiều năm, không hiểu v́ sao, lúc sau này, tôi lại thường hay nhớ đến và nhắc đến phi đoàn tôi. Mụ vợ tôi bảo nhớ nhung dĩ văng là một dấu hiệu nguy hiểm của tuổi già. Mụ bảo tôi rằng, khi người ta hết xíu quách th́ người ta thường nghĩ đến những lúc... c̣n xíu quách. Tôi gật gù cái đầu. Nhưng xin đừng hiểu lầm. Gật gù là để mua chút hoà khí trong nhà đó thôi chứ không phải là đồng ư, không phải là chịu thua hay là sợ vợ đâu. Người ngon lành như tôi, gặp con gái đẹp từ đằng xa cả cây số là mắt cứ tự động sáng trưng lên như đèn pha th́ làm sao mà hết xíu quách được. C̣n khuya! Già 80 tuổi tôi vẫn c̣n xíu quách nữa, huống ǵ ở lứa tuổi 40 ngoài đang c̣n sung sức. Tôi nhớ phi đoàn, có lẽ, lư do gần nhất là mấy năm gần đây, anh em phi đoàn 114 cứ qua ào ào theo diện HO. Từ ông xếp Tám cho tới anh Ngọc tủn, anh Khải, anh Có, cho tới thằng Thông, thằng Soạn, thằng Quư Đen, thằng Dương, thằng Lộc v.v... Và gần đây nhất, có thêm ông đại úy Bóa, ông thợ căi số một của phi đoàn.


Mỗi lần nghe giọng của một người bạn cũ, ḷng tôi dậy lên một nỗi niềm vui buồn lẫn lộn khó mà tả được. Và nhiều câu hỏi dậy lên trong ḷng tôi. Những câu hỏi mà không ai có thể trả lời được, kể cả tôi. Những câu hỏi như tại sao có người vào phi trường trước đó 5 phút th́ đi được, vào sau 5 phút th́ kẹt lại. Lanh lẹ và tháo vát như anh Ngọc tủn, nếu lọt qua đây được năm 75 th́ chắc giờ này đă thành triệu phú hay ít nhất cũng có cơ nghiệp vững vàng. Hay như anh Có, anh Khải.. v.v... cũng vậy. Tay nào cũng lẹ tay lanh mắt, tán gái như máy, nói chuyện tiếu lâm nghe đă hơn cả Thanh Việt Phi Thoàn và uống rượu như hũ ch́m. Những tài năng ấy mà kiếm ra đất dụng vơ th́ thiên hạ phải biết, đàn bà con gái phải biết. Hay như thằng Quư đen. Cũng tổ sư tán gái, mở miệng ra là em nào nghe cũng khoái. Hay như thằng Dương mặt mụn là một thằng Lương Sơn Bạc của phi đoàn, trời chẳng tha đất chẳng thương, phi đoàn trưởng đếch ngán. Chỉ có ḿnh nó ngày xưa ở phi đoàn, dù là Thiếu uư oắt con mới ra trường nhưng đă cóc thèm sợ Thiếu Tá Tám. "Thiếu Tá muốn tôi đi đâu tôi cũng đi hết. Đi đâu cũng là phi công Việt Nam Cộng Hoà cả..." Nó nói câu đó không phải trong cơn say như tôi nhưng mà khi tỉnh táo đàng hoàng mới là đáng phục.

Và nó đi thật. Ông Tám sút thằng mất dạy một đá văng tuốt lên Pleiku, miền Tam Biên của những cơn mưa núi buồn thê thiết và của giặc giă bốn mùa. Ở miền rừng cao núi thẳm, Việt cộng pháo nó đếch chết, pḥng không bắn nó không rớt, ông mănh vẫn lè phè, mặt vẫn đầy mụn, coi đời như củ khoai, tán gái như máy và làm ăn rất khấm khá, tiền vào như nước. Ba năm sau, nó lại ôm khăn gói trở về tŕnh diện lại 114, cười hề hề như chưa hề bị đá, như cuộc đời chưa hề bị phong ba. Có điều, lần này nó ăn nói biết giữ mồm giữ miệng đàng hoàng. Ôi, bất cứ thằng nào đi lính mà không học được những điều này. Ngày phi đoàn di tản về Sài G̣n, tôi, nó và đại úy Hạnh uống rượu say, phóng lên chiếc xe Honda chở ba người, đi khắp phi trường Tân Sơn Nhất, gặp ai di tản cũng cười hề hề, chọc quê thiên hạ bằng câu nói học được của bộ đội ông Hồ: "Khẩn trương lên chứ, khẩn trương lên chứ... Mẹ, muốn sơ tán th́ phải khẩn trương lên chứ..."


Hồi đó, dân Sài g̣n di tản chẳng hiểu "Khẩn trương lên chứ và sơ tán" là cái đếch ǵ, ai cũng nh́n ba ông phi công say rượu nhe răng cười cầu tài. Đàn bà cũng cười, thậm chí con nít cũng cười. Ôi, cho đến bây giờ, tôi vẫn c̣n nhớ những nụ cười méo mó tang thương ngày hôm ấy. Mày có nhớ chăng Dương?


C̣n con nhà Lộc là Sĩ quan quân báo phi đoàn, một hôm xin phi vụ lệnh nhờ Thiếu uư Nhị chở đi một ṿng để hóng gió hay t́m kiếm ǵ đó tôi chẳng nhớ. Không hiểu hôm đó tôi thua bạc hay buồn bực chuyện ǵ, lên trên trời chơi liền mấy cái quẹo gần lật úp tàu bay. Sực nhớ ḿnh bay với sĩ quan quân báo, tôi giật ḿnh liếc nh́n ra sau, thấy ông Trung uư Quân Báo gần ỉa trong quần nhưng cũng làm bộ mặt gồ ghề ra vẻ ta đây cũng là dân thứ dữ, kể sá ǵ ba cái tṛ nhào lộn lẻ tẻ đó. Thiếu uư Nhị thấy thế đâm buồn và "tự ái bị tổn thương", bèn mạnh tay quẹo thêm vài ṿng nữa. Thế là ông sĩ quan quân báo liền đưa tay lên bụm miệng, đ̣i đi về, hối như giặc và chửi thề ỏm tỏi.


Đầu tháng này, ông quân báo theo diện HO mới qua, từ tiểu bang Florida gọi điện thoại cho tôi, nhắc lại chuyện cũ. "ĐM. thằng mất dạy, mày làm tao xém ói trong tàu bay ngày hôm ấy...". Tôi cười nhẹ, quăng đời đă mất 18 năm xưa bỗng trở về trong trí làm nước mắt tôi muốn rớt ra, và chợt nhớ tới một câu nói của người bảo trợ tôi vào năm 1975, hồi tôi mới qua Mỹ. Hôm đó ông ta dắt tôi đi coi Air Show ở phi trường Richard Gebaur Air Force Base thuộc thành phố Kansas City. Lọt vào phi trường, nh́n thấy những con chim sắt nằm dài trong ụ phi cơ, nh́n thấy phi đạo thênh thang th́ đă thấy ngậm ngùi, đến khi nh́n mấy chiếc tàu bay cất cánh th́ tôi chịu không nổi nữa, nước mắt ứa ra. Ông bảo trợ vỗ vai tôi, nói một câu thật là chân t́nh mà tôi c̣n nhớ măi đến bây giờ: "My friend, I know that you can't fly anymore, but I know exactly where you belong to. Up there, in that blue sky..." (Tôi biết bạn không c̣n bay được nữa, nhưng tôi biết đời bạn thuộc về đâu: Ở trên kia, trong bầu trời xanh thẳm đó...)


Tôi cười gượng: "No, not in that blue sky but in that... fucking sky..."


"Yes, but why... fucking?"


"Because I've lost it..."


Tôi muốn nói "In that fucking sky" bởi v́, đối với tôi, bầu trời nào mà ḿnh không c̣n được nhào lộn trong đó nữa là bầu trời... chết tiệt, bầu trời đánh mất, bầu trời xót xa, bầu trời oan nghiệt...


Cỡ tuần sau th́ Quư đen từ Cali gọi qua. Gần hai chục năm dâu biển, giọng thằng phi công này cũng không có ǵ thay đổi. Nó ăn nói luôn luôn ngọt ngào, có trước có sau, rào đón cẩn thận y như đi... hỏi vợ. Và khi đă mở miệng th́ nhất định phải nói một tràng thật dài mới chịu ngừng... một chút để nghe người ta nói. Quư đen ở Việt Nam nhảy đầm thuộc vào hạng khá nhất phi đoàn, nếu không nói là không đoàn 62 Chiến Thuật, chỉ thua đại úy Hưởng. Người Quư đen nhảy đầm giỏi nhưng người lại đếch biết uống rượu nên hồi đó tôi và người ít khi hợp nhau. Đi biệt phái ở biệt đội Bảo Lộc, phi hành đoàn có một chiếc xe đốt, buổi chiều tài xế chở tôi xuống quán thịt chó rồi chở người đi ăn ở đâu không biết. Khi trở lại kiếm tôi, nếu tôi chưa xỉn th́ chỉ cần ngồi ngoài bóp kèn một tiếng là tôi ra xe đi về ngay. C̣n nếu đă xỉn rồi th́ thế nào tôi cũng chạy ra lôi người vào, bắt người ngồi với tôi làm một quả rựa mận hay vài miếng chả ch́a, thêm một tí rượu nếp than. Có lần, người ngồi ăn nửa chừng bỗng đi đái, nh́n thấy mấy con chó ghẻ dơ dáy nhốt ở mấy cái củi đằng sau nhà, người Qúy đen hốt hoảng bỏ lên nhà ngồi một đống, mặt mày khiếp đảm, nhất định không thèm rờ đến một món ǵ nữa.


Hồi đó là vậy nhưng đi tù Việt cộng ra nghe nói người ăn nhậu coi được lắm rồi. Chính tôi đă đi phù rể cho người ngày người cưới vợ. Đại uư Nguyễn Văn Bóa, tên tuổi trong chứng chỉ tại ngủ được đánh máy rơ ràng là Nguyễn Văn Bá, nhưng nếu ai vào phi đoàn hỏi đại úy Bá đâu th́ chẳng ai biết cả. Phải hỏi "Đại uư Bóa mô rầu hỉ?" th́ người ta mới biết mà chỉ cho.


Trong phi đoàn, anh Bóa thuộc hạng thâm niên cổ thụ gộc. Chẳng những thâm niên nhất, anh lại là người làm việc đúng tư cách nhất, tận tâm nhất. Chỉ kẹt một điều. Ôi, những con người tài hoa thường bị kẹt bởi một vài điều nhỏ này. Đại uư Bóa là người phản đấu nhiều nhất và hay uư kiến nhất. Họp phi đoàn mà có ǵ nghe không vừa lỗ tai là đại úy Bóa chẳng ngần ngại dơ tay lên liền: "Thưa thiếu toá, tôi phản đấu..." hay "Thưa thiếu toá, tôi có uư kiến". Đi biệt phái hành quân mà đại úy Bóa làm trưởng biệt đội th́ ngon lành vô cùng, cắt bay đâu ra đó, ăn uống đầy đủ. Gặp cỡ những thằng thiếu úy nhóc con mà ba gai như tôi, đại úy Bóa không ngần ngại xài xể thậm tệ, chửi bới um sùm và hăm doạ như sau: "Mi du côn như rứa coi chừng tau báu coá ông Toám, đề nghị ông Toám phoạt tấu đoa." Tôi cười hề hề, đại úy Boá càng nổi điên lên: "Mi c̣n cừ hả, mi cừ cái chi, tau noá ông Toám phoạt chết choa mi." Nhưng mà chửi xong th́ quên hết liền và cũng chẳng bao giờ thèm báu coá ai làm chi. Nhiều khi nổi hứng lại bỏ tiền mua la de cho thằng bị chửi uống.


Tôi c̣n nhớ một chuyện... hơi cảm động như sau. Mùa Giáng Sinh năm 1973, bốn phi hành đoàn biệt phái xuống Quảng Đức đánh trận Bu Brăng, sáng hôm Noel thức dậy, ai cũng ngạc nhiên khi nh́n thấy đầu giường mỗi người có một cái thiệp chúc Noel nhỏ bằng 3 ngón tay treo lơ lững đầu mùng. Dở ra xem th́ ra là thiệp Giáng Sinh của đại uư Boá chúc Giáng Sinh cho anh em. Tôi tưởng là ḿnh đang ngủ trong... nhà thờ khi nh́n thấy tấm carte Noel. Lại c̣n đề: "Mong hồng ân Thiên Chúa xuống tràn đầy trong ḷng em nhân ngày lễ thánh thiện này". Lời lẽ cảm động lắm nhưng giá có tờ giấy 50 hay 100 nằm trong đó th́ tôi đă cảm động hơn nhiều. Hồi đó đại uư Boá mới lấy vợ nên c̣n yêu đời lắm, thơ mộng lắm.


Rồi anh khăn gói quả mướp, ẳm mụ vợ trẻ măng và thơm phức về Cần Thơ ôm ấp, bỏ chúng tôi ở lại 114. Ngày đưa tiễn nhau, tôi cùng đại úy Boá ra ngồi uống mấy chai bia trong một quán cóc. Anh Boá dặn ḍ: "Tính t́nh mi như rứa biết khi mô mới lên Trung Úy được?"


Mà số tôi chẳng đeo lon Trung Úy được thật. 20 năm sau, trên đất Mỹ, khi anh Bóa gọi tôi th́ tôi vẫn c̣n là Thiếu Úy. Thiếu Uư muôn đời. Thiếu Uư chung thân. Thiếu uư măi măi. Anh Bóa gọi đến từ tiểu bang Texas, tôi không c̣n nhận ra giọng nói của ngày xưa nữa v́ anh Boá lấy vợ người Nam, sống ở miền Nam mấy chục năm nên bây giờ nói đặc sệt giọng Nam Kỳ. Tôi hỏi: "Ông Toám bây giờ ở Cali, anh c̣n muốn báu cáu để ổng phoạt tui tấu đoa không?" Anh Boá cười hề hề, cười hồn nhiên, cười như chưa hề ở 6 năm tù cộng sản, cười như chưa hề thua trận, cười như ngày nào ḿnh c̣n trẻ, cười như ngày nào c̣n mặc áo bay đeo súng, cười như chưa hề có một khoảng cách dài 20 năm trời đau thương thất trận nằm trong đời ḿnh...


Không viết th́ thôi, mà viết về phi đoàn, về bạn bè, về cuộc đời bay bổng của ḿnh ngày xưa, lần nào cũng cảm thấy mắt ḿnh cay cay như có ngấn lệ. Tôi trưởng thành trong chiến trận, ở phi đoàn 4 năm trời, đánh giặc từ ngày đầu tiên cho đến ngày cuối cùng, chưa hề từ chối một phi vụ dù nguy hiểm đến đâu hay dù... bất công đến đâu. 4 năm trời tôi "được" cắt đi biệt phái ở những mặt trận đẫm máu nhất, trên trời th́ bị pḥng không chúng nó bắn đến muốn tả tơi, xuống đất th́ ăn gạo sấy đến muốn sặc máu, tối về nằm nghe pháo Việt Cộng muốn thủng màn nhĩ. 4 năm trời làm một thứ phi công hạng bét, chưa hề được hưởng một ân huệ dù là nhỏ nhặt nhất của bất kỳ một ông lớn nào. Nhưng không hiểu v́ sao, tôi vẫn yêu đời, vẫn sống hồn nhiên, đi đâu đi rồi tôi cũng nghiện cũng nhớ cái không khí phi đoàn, phải trở vào phi đoàn để thọc một cơ bi da, hay ra câu lạc bộ ghi thiếu một chai bia lớn, chọc con em thằng Phách một câu cho nó đỏ mặt, hoặc chun vô trailer gỡ gạc một vài cây bài cào với đám bạn trời đánh. Sang Mỹ, đă không biết bao nhiêu lần, tôi ngủ nằm mơ thấy ḿnh đang ngồi trong phi đoàn cười đùa giữa anh em để chờ cất cánh. May mắn hơn, một đôi khi mơ thấy ḿnh được ngồi trong tàu bay, được đem tàu ra so hàng nơi phi đạo rồi tống ga cất cánh thật. Con tàu lắc lư bay bổng giữa màn sương mù rồi bay vút lên để rồi giật ḿnh tỉnh dậy, trái tim như rướm máu ra, ḷng dạ xót xa đau đớn vô cùng. Xót xa đau đớn không phải cho ḿnh mà cho đất nước, cho đồng bào, cho quân đội, cho bạn bè thân thiết c̣n kẹt lại. Một phi đoàn như vậy, bao nhiêu là nhân tài, một đạo quân như vậy, bao nhiêu là anh hùng, một dân tộc như vậy, bao nhiêu là gương hy sinh can đảm mà cuối cùng để thua mấy thằng dép râu với mũ tai bèo.


Thức giấc sau những cơn mộng mị ngắn ngủi như vậy, mồ hôi toát ra, tôi nằm im trong bóng tối nh́n lên trần nhà, cảm nghiệm ra cái phù du của kiếp người, của thời gian và nhớ đến từng thằng bạn một trong phi đoàn. Những thằng bạn nếu gặp nhau là phải kê nhau vài câu cho chúng nó tức nhưng xa cách th́ lại nhớ. Này thằng Học, thằng Vinh, thằng La, thằng Quang râu v.v... Bọn mày đâu cả rồi? Thằng Học đẹp trai và hiền như con gái, chưa bao giờ biết giận ai trong đời. Nó đi biệt phái, chưa mở miệng ra tán gái th́ đă bị con gái tán trước. Tôi tự hỏi, hiền như nó không biết có bao giờ chửi ai một câu chưa? Trung uư Phạm văn La, con người gương mẫu số một phi đoàn, tính t́nh hiền hậu dễ thương, ăn nói rất chững chạc hiền lành, tướng người coi cứ như là thầy giáo chứ không phải phi công, đeo cây súng rulô cũ mèm của Hải Quân mà chẳng lấy ǵ làm khó chịu. Nhiều khi tôi nghĩ một con người b́nh dị hiền lành như vậy mà làm phi công th́ cũng... uổng thật. Thằng Vinh th́ ngược lại, vua đánh bạc, nợ như chúa chổm nhưng chơi với anh em rất chí t́nh. Cho nó mượn tiền đánh bạc th́ phải vừa đếm tiền và vừa... khích lệ nó, "động viên" tinh thần nó th́ mới hy vọng nó có tiền mà trả cho ḿnh: "Mày phải ráng ăn nghe mày. Mày để thua th́ tao hết tiền đi biệt phái". Thằng Vinh bỏ tiền vào túi gật gù cái đầu, chơi tôi lại một câu liền dù ḿnh mới vừa cho nó mượn tiền: "Vận đen tao qua rồi. Xài kỹ như mày mà dám cho tao mượn tiền th́ cú này nhất định phải ăn". Nhưng h́nh như mấy năm ở phi đoàn, tôi chưa bao giờ nghe thằng Vinh được bạc. Chỉ toàn thua hay huề. Vậy mà chẳng bao giờ thấy nó nhăn, lúc nào cũng thấy nó cười. Có lẽ nó cười như vậy để mượn tiền cho dễ. Nhưng nó mượn tiền của ai th́ luôn luôn trả đầy đủ, dù rằng nhiều khi phải mượn thằng này để trả thằng kia. Có khi gặp ḿnh, ḿnh chưa kịp đ̣i tiền th́ nó đă hỏi mượn nữa. Thế là hết đ̣i. Ngày nó lấy vợ, cả phi đoàn tới phá nhà nó, ăn uống như giặc, đùa nghịch như một lũ con nít. Quang Tùng Thiện uống rượu say, thấy nó cứ đi lăng xăng với đám đàn bà con gái mà chẳng thèm tới uống rượu với bạn bè, bèn nói đùa "Đù mẹ cái thằng mê gái mà bỏ bạn bè, coi chừng tao quăng trái lựu đạn nổ chết hết bây giờ". Thiện sói chỉ nói đùa, chẳng ngờ nói vừa xong th́ thấy ông già thằng Vinh quỳ ngay xuống đất lạy nó như tế sao: "Cháu nó dại con tha cho nó, để bác uống rượu với con, con đừng quăng lựu đạn chết nó..." Thằng Thiện thấy vậy th́ tỉnh luôn cả rượu, mặt mày tái mét, lại quỳ xuống đất ngay và năn nỉ ngược lại: "Con nói giỡn bác, bác đừng lạy con tội nghiệp..." Thằng Quang Râu bắc kỳ, tướng người đen đen, đẹp trai, mới ḍm ai cũng tưởng là Nguyễn Cao Kỳ... con. Nó nhỏ tuổi, ra trường khóa 41, c̣n trẻ hơn cả tôi mà đă bày đặt để râu và ăn nói nghiêm trang như ông cụ non. Không hiểu nhờ đâu mà nó xin được cái giấy phép để râu mới là tài. Lâu lâu ngồi buồn lại c̣n bày đặt ngâm thơ Quang Dũng nữa. Có một lần, vào một buổi chiều đi bay về, tôi với nó ngồi dưới cánh tàu bay trong phi trường Ban Mê Thuột cưa một chai rượu. Hôm ấy trời lạnh, gió cao nguyên thổi từng cơn và bầu trời lất phất mưa. Quang râu thắt khăn quàng màu tím đưa cặp mắt lim dim nh́n trời đất. Cảm nghiệm cảnh vắng vẻ của phi trường với hàng rào dây kẻm gai và mấy người... lính Thượng ôm súng đi qua đi lại, Quang râu cất giọng cảm khái ngâm thơ Quang Dũng:


Giăng giăng mưa bụi quanh pḥng tuyến,

Quạnh vắng chiều sông lạnh đất Tề...

Khói thuốc xanh gịng khơi lối xưa

Đêm đêm sông đáy lạnh đôi bờ,

Thoáng hiện em về trong đáy cốc,

Nói cười như chuyện một đêm vui...


Đang ngâm đến đó th́ có một con chó hoang chạy tới trước mặt Quang râu, đứng co gị đái ngon lành vào ụ phi cơ. Quang râu nh́n thấy liền nhăn mặt và chửi... con chó um sùm làm tôi phải can măi. Thế là hết Quang Dũng với Quang Diếc...

Cho đến bây giờ tôi vẫn c̣n nhớ cái giọng ngâm của nó... Dù chưa hề đi kháng chiến một ngày nào nhưng nó vồ được vô khối con gái cũng chỉ nhờ mấy câu thơ "căn bản" này. Quang râu tính t́nh hiền lành, không thích nhậu nhẹt nhiều, chỉ thích tán gái và nhảy đầm. Về vấn đề ground show th́ không ai qua mặt ông thiếu úy con này được. Đi biệt phái Ban Mê Thuột là một chỗ đồi núi mà nó nhất định phải mang theo áo phao áo lưới như là người vượt biển Thái B́nh Dương. Có một lần tôi kê nó về chuyện này th́ thằng mất dạy nửa đùa nửa thật trả lời: "Mẹ, mày tưởng Ban Mê Thuột không có nước à? Nhỡ tàu bay tao phải đáp khẩn cấp xuống... hồ Lạc Thiện, không mang áo phao th́ tao chết đuối sao?" Nói được như thế th́ tôi chịu thua. Thỉnh thoảng, khi không đi biệt phái, ông nhô mở bal famille ở nhà, đào địch vào chơi cứ gọi là nườm nượp. Không hiểu nhảy đầm có cái ǵ hay mà nó mê đến thế.


Hỡi những thằng bạn trời đánh ngày xưa cùng chung một lứa tuổi và cùng chung một cuộc đời, chúng mày bây giờ đâu hết cả? Hay đă... chết cha nó ở mấy cái xó xỉnh nào rồi. Thương nhớ chúng mày. Đứa nào c̣n sống th́ mai mốt ḿnh sẽ gặp. Nếu gặp, ông hứa, dù nghèo kiết xác nhưng ông sẽ lén vợ, vồ một ít tiền để dắt chúng mày đi chơi bời một hôm cho bỏ ghét. Mỹ, Mể, Đại Hàn, Thái Lan ǵ ở đây đều có đủ cả. Tóc vàng mắt xanh ǵ cũng cùng một giá ráo. Bọn ḿnh sẽ ngồi uống bia, sẽ chửi thề, sẽ tán dóc, sẽ kể chuyện tiếu lâm, sẽ ngửa mặt lên trời cười ngạo mạn, sẽ ngâm thơ Quang Dũng, sẽ triết lư vặt, sẽ phanh ngực áo, sẽ ra sau hè đứng đái, sẽ... thả dê chạy ṿng ṿng, sẽ sờ mó và bốc hốt các em, sẽ y như ngày nào hồi tụi ḿnh c̣n trẻ, c̣n là phi công của quân đội. Tao bảo đảm.


Chúng mày tới Mỹ, tao c̣n phải dạy cho câu "văn chương tiếng Mỹ" này để mà nói khi thiên hạ hỏi về cuộc đời của những thằng phi công hết thời như bọn ḿnh. Chúng mày phải nói: "I can't fly anymore, but I know exactly where I belong to. Up there, in that fucking sky..."


Rồi chúng mày vỗ vai nó, chỉ lên trời, nhăn mặt cười ngạo nghễ và lập lại: "Yes, man, in that fucking sky!"


Thằng nào chết, cho tao đốt một nén hương. Biết làm ǵ hơn đây? Một nén hương với tất cả tấm ḷng thành cầu nguyện cho chúng mày, vong hồn bọn mày có linh thiêng xin về đây chứng dám cho tao. Ai thua th́ thua chứ tao không thua tụi nó đâu. Làm sao thua được? Bằng cách này hay cách khác, tao sẽ trả thù cho chúng mày. Một nén hương trầm tao đốt cho mỗi đứa tụi mày để đánh dấu một thời bọn ḿnh đă từng chiến đấu và từng sống như là người. Người với những ham muốn tầm thường nhưng cũng với những mơ ước thật cao thượng hào hùng. Tầm thường khi nh́n thấy con gái đẹp là muốn dê liền, nh́n thấy cổ bàn ngon là muốn lăn xả vào, chan gắp liền tay như một hảo hán, chẳng nể nang ai cả. Nhưng cũng cao thượng hào hùng khi sẵn sàng chết, sẵn sàng đổ máu, sẵn sàng hy sinh, dâng hiến tấm thân hèn mọn này cho tổ quốc thân yêu bất cứ giờ phút nào của cuộc đời ḿnh... Người với những hănh diện và xót xa. Hănh hiện khi được làm một người phi công Việt Nam cỡi gió lướt mây ào ào, sáng thứ hai chào cờ gân cổ hát: "Ôi phi công danh tiếng muôn đời." Nhưng xót xa trằn trọc khi thấy bao nhiêu hy sinh bỗng một ngày tan thành mây khói, đất nước không giữ được, quê hương bị đày đọa, đồng bào ruột thịt lầm than cơ cực.


Làm dân mà để nước mất th́ không có quyền tự hào, làm lính mà để thua trận th́ không có quyền được nói ḿnh hay, nhưng, ít nhất, ngày hôm nay, tâm hồn lắng đọng lại, đầu óc chính chắn và công b́nh hơn, ḿnh có quyền nh́n xuống đáy ḷng ḿnh và tự nói: Ḿnh đă làm tṛn bổn phận ḿnh...


Như đă nói ở phần bắt đầu, lúc sau này tôi thường nhớ đến phi đoàn, nhưng thực ra có lẽ phải nói nhớ đến bạn bè th́ đúng hơn. Từ lúc định cư, bạn bè mới tôi không thiếu. Bạn bè nào cũng đáng quư cả nhưng với những người đă từng chia sẻ với ḿnh những bịch gạo sấy dưới căn nhà tôn nắng cháy, từng cùng ngồi bó gối với nhau dưới hầm nghe tiếng đạn pháo kích nổ trên đầu, từng cùng nhau rong đuổi trên trời hết ngày này sang ngày khác th́ t́nh bằng hữu cũng có hơi khác. Tôi không thể định nghĩa được cái t́nh bằng hữu nó như thế nào, nhưng hồi mới qua, mỗi lần khui một lon bia là mỗi lần nhớ đến Nhơn, đến Hưởng, đến Có, đến Boá, đến Khải ghiền v.v... Hồi đầu năm 76, bắt được tin đại uư Nhơn đang ở Florida, tôi mừng như t́m thấy lại được một người anh ruột thân thiết đă mất tin lâu ngày. Tôi nhớ măi, đại úy Nhơn gởi cho tôi 5 điếu x́ gà Havatampa và vài lời khuyên bảo. Ngài đại úy cứ sợ tôi sang Mỹ rồi mà c̣n chứng nào tật ấy để làm khổ thân ḿnh. Hồi ấy tôi làm nghề lái máy... rửa chén lương 2 đồng một giờ, dành dụm cả năm mới mua được chiếc xe, để dành đủ tiền xăng và tiền... bia là tôi ́ ạch làm một chuyến Nam du. Gặp Hồ Văn Nhơn, nước mắt tôi chảy ra, mừng rỡ không bút nào nói được.


Dịp đó, lại gặp luôn Lư Trực Thuyên, dân kỳ cựu của 114, người có tật "nói rất nhiều nhưng uống chẳng bao nhiêu", chuyên viên... đập tàu thượng thặng của phi đoàn ngày xưa nhưng bây giờ đă trở thành một lư thuyết gia có hạng, nói năng đâu ra đó như một chính khách đi vận động tranh cữ. Và gặp luôn cả hung thần Lư Bửng, trưởng pḥng hành quân đúng chỉ số nhất của Không Quân Việt Nam. Ông Thiếu tá này ngày xưa có bộ mặt lầm ĺ, mới nh́n coi thấy bặm trợn dễ sợ. Qua Mỹ rồi, hết chiến tranh rồi, hết làm trưởng pḥng hành quân rồi mà mặt mày thầy Bửng coi chẳng hiền được chút nào. Ấy vậy mà khi nh́n thấy đàn bà đẹp, hay khi tḥ tay rút được con ś ở nước thứ năm th́ mặt mũi lại trở nên hiền lành dễ thương như thiên thần mới là lạ.


Hồi đến nhà thầy Bửng sau cuộc đổi đời, trong một tiệc rượu tại nhà thầy, ai nấy ngà ngà say rồi thầy Bửng mới vỗ vai tôi nói chuyện tâm t́nh: (Phải đi xa quê hương một nửa trái địa cầu mới nghe được ông trưởng pḥng nói chuyện tâm t́nh với ḿnh.)


-Nhị à, bây giờ qua Mỹ rồi, mày kêu tao là thầy làm chi nữa. Kêu là anh xưng em được rồi.


Tôi hỏi lại:

-Hồi xưa thầy ngon như vậy mà thầy thấy có bao giờ tôi mời thầy đi uống rượu hay đi chơi bời không?


-Không. Mày sức mấy mà mời tao.


-Có bao giờ tôi ṃ tới thầy để xin thầy một chút ân huệ ǵ cho tôi không? Như xin đi biệt phái Ban Mê Thuột chẳng hạn?


-Cũng không luôn. Mày sức mấy mà thèm xin.


Tôi nh́n vào mặt thầy Bửng:

-Thầy biết tôi tởm nhất hai hạng người: thứ nhất là người hèn, thứ hai là người bất nghĩa. Ngày xưa, thầy uy quyền bậc nhất phi đoàn, tôi là tận cùng nhất của phi đoàn mà nếu tôi đến làm quen với thầy để xin xỏ th́ tôi là đồ hèn. Ngày hôm nay, chúng ta đều là những người ngă ngựa, thầy tự hạ ḿnh để coi ngang hàng với tôi th́ thầy là người hiểu biết, nhưng nếu tôi mà tự nâng tôi lên để coi tôi ngang hàng với thầy th́ tôi là đồ bất nghĩa. Thầy Bửng à, người ta từng chửi tôi là thằng mất dạy, thằng chó đẻ, thằng khốn nạn, thằng dâm tặc, nhưng chưa bao giờ có ai chửi tôi là đồ hèn hay đồ bất nghĩa.


Hai thầy tṛ nâng ly bia uống cạn. Từ đó thầy Bửng để tôi kêu thầy là thầy và không bao giờ thắc mắc nữa.


Không hiểu sao, ḷng tôi cứ giữ măi cái h́nh ảnh sau đây ở thành phố Montréal Canada với đại úy Hưởng.


Năm 1986, sau 11 năm không gặp, tôi có dịp qua tuốt bên xứ Canada lạnh lẽo để thăm đại úy Hưởng. Anh Hưởng ra đón tôi ở trạm xe buưt rồi dắt tôi vào cái tiệm rượu lớn nhất ở đó, có thể là lớn nhất thế giới, nếu tôi không lầm. Anh Hưởng đưa tay chỉ vào cái rừng chai lọ trước mặt hănh diện bảo tôi: "Anh cho chú út muốn lựa lấy chai nào th́ lấy, ráng lựa một chai thiệt ngon để ḿnh uống cho đă. Anh bao chú út". Nếu là ngày xưa th́ tôi đă chẳng ngại ngùng ǵ mà chộp ngay một chai thượng hảo hạng để về nhà và cưa cho nó sướng cuộc đời lưu lạc. Nhưng không hiểu sao, tôi ngần ngừ một lúc rồi trước cặp mắt chưng hửng của anh Hưởng, tôi tḥ tay bắt một chai rượu rất rẻ tiền. Anh Hưởng nổi sùng tính mở miệng chửi nhưng nh́n thấy khuôn mặt buồn buồn của thằng em thân thiết, anh hiểu ra chuyện và ngậm ngùi che dấu một nổi buồn cũng vừa dấy lên trong ḷng anh. Tôi biết anh Hưởng hiểu lư do. Tôi chẳng c̣n biết làm sao hơn. Tôi biết anh không bao giờ để cho tôi trả tiền mà nh́n anh th́ thấy vợ con anh một đống, công việc làm ăn lúc đó lại bấp bênh và nhiều khó khăn, tôi uống rượu ngon sao cho đành? Thôi th́ chú út đành làm buồn anh thôi.


Hai ông phi công hết thời cầm chai rượu... rẻ tiền nh́n nhau, không nói ǵ nhưng hiểu nhau rất nhiều. Hiểu và thông cảm cho hoàn cảnh của những cuộc đời lưu lạc. Cái thuở vá trời lấp biển ngày xưa đă qua rồi. Tôi và anh Hưởng, bạn bè lâu ngày gặp nhau đáng lẽ phải vui mừng lắm mà sao thấy ngậm ngùi, thấy xót xa tận đáy tâm hồn. Trời sinh bọn ḿnh ra đâu phải để sống... bần tiện như thế này mà vẫn phải sống. Hai người cầm chai rượu rẻ tiền đi ra, bước những bước nặng nề, đầu cúi xuống, chẳng muốn ngước mặt lên cao...


Một đàn anh khác của phi đoàn xém chút nữa th́ tôi quên. Thầy Ninh. Ngày xưa thầy là sĩ quan Huấn Luyện, tính t́nh hiền lành dễ thương. Tôi nhớ măi năm 75, ở trại Utapao Thái Lan, thầy Ninh đă bỏ tiền vào máy bán cà phê để mua cho tôi một ly. Quư lắm. Hồi đó tôi chẳng có một xu dính túi, cầm ly cà phê mà thấy cảm động vô cùng. Sau này, lúc chưa cầm bút viết văn, một lần tôi xuống Houston ghé thăm thầy, vợ chồng thầy Ninh làm tiết canh đăi tôi nhậu. Thầy không uống rượu nhiều nhưng cứ thích ngồi nói chuyện ngày xưa với "mấy thằng con nít" như tôi. Lúc ấy tôi mới để ư một điều là thầy Ninh hiền thật. Hiền từ cách suy nghĩ cho đến cách nói chuyện, cách đối xử.


Gần đây, có vài anh em đă nghĩ đến chuyện họp mặt phi đoàn. Chuyện đó có nên chăng? Họp nhau để mà... khóc hay để cười, hay để làm chuyện ǵ khác? Ngày xưa, Từ Thức đi lọt vào cơi tiên có mấy ngày, lúc trở lại làng xưa th́ ngạc nhiên v́ thấy cái ǵ cũng khác lạ. Hỏi một ông già, ông ấy nói: "Ngày xưa, lâu lắm rồi, cách đây gần trăm năm, nghe các cụ kể, có một người trong làng tên là Từ Thức bỏ đi đâu mất biệt." Trong anh em ta bây giờ, có biết bao nhiêu người đă trở thành ông Từ Thức tân thời. Nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại, cứ nhân số ngày tù của anh em ta ở lên một ngàn năm th́ biết quê hương ḿnh, đất nước ḿnh hiện có bao nhiêu ông Từ Thức. Đau một cái là anh em ở tù không phải v́ lỗi ḿnh mà ở tù tập thể, ở tù v́ thua trận, ở tù v́ tội lỗi của những người lănh đạo ngu xuẩn hèn nhát, ở tù v́ làm người Việt Nam sinh lầm thế kỷ. Anh em sẽ nghĩ ǵ khi gặp lại những người bạn xưa bây giờ rủng rỉnh tiền bạc, con cái học nên người, có đứa làm bác sĩ, làm kỹ sư, làm đủ thứ ngon lành? Cái bắt tay, lời chào mừng có giấu được vẻ chua xót hay thương hại đối với nhau hay không? Hăy thật với ḷng ḿnh đi. Một lần mà thôi.


Sự so sánh nào cũng dễ làm cho người ta đau ḷng và sự thua thiệt nào cũng dễ làm cho người ta cay đắng. Những người kẹt ở lại và những người đi trước, xin đừng tự dối ḷng ḿnh để bảo rằng chúng ta chẳng có ǵ khác nhau cả. Không, muốn nói ǵ th́ nói, giữa chúng ta có một khoảng cách gần 20 năm. Và 20 năm trời đối với một đời người trung b́nh có 60 năm là một phần ba cuộc đời. Một phần ba không phải ở lứa tuổi già "êm như làn khói lưng trời", không phải ở lứa tuổi thơ hoa mộng, mà là một phần ba của những tháng ngày quư hóa nhất, tràn trề sinh lực nhất đời ḿnh đă tan thành mây khói.


Vậy th́, câu hỏi họp mặt phi đoàn tôi đề nghị xin để dành lại cho mấy anh em Hồng Hà Oanh Liệt (H.O.) mới qua. Anh em muốn họp th́ có họp liền. Nhưng biết chừng nào anh em mới sẵn sàng hay đủ điều kiện để họp? 5 năm nữa, 10 năm nữa chăng? Năm 1985, sau 10 năm định cư ở đất Mỹ, hồi đó tôi c̣n trẻ măng, đă đưa ra ư kiến họp mặt phi đoàn, vậy mà đă 8 năm qua rồi, tóc tôi gần bạc rồi mà không cách ǵ gặp nhau được dù chỉ một lần. Có lẽ, 10 năm nữa, 20 năm nữa, khi anh em về hưu cả th́ chúng ta mới có th́ giờ để gặp nhau. Ngày đó, không biết có c̣n đầy đủ anh em không. Ngày đó, chắc phải uống nước trà thế bia. Và mới uống một hai ly th́ đă lo chuẩn bị xếp hàng... đi đái v́ yếu thận. Ngày đó, có nhiều người chắc phải chống gậy...


Hoàng Đế Nă Phá Luân có nói rằng: "Người hạnh phúc là người có một dĩ văng để hănh diện, một hiện tại để phấn đấu, và một tương lai để hy vọng." Chúng ta đây, những người lính đă chiến đấu để bảo vệ quê hương ḿnh, cho dù đă thua trận để bây giờ trở thành những kẻ lưu lạc, cho dù nhiều người trong chúng ta đă bị tù tội, bị nhục nhă đủ thứ, nhưng, như đă nói, nh́n lại cuộc đời, chúng ta phải hănh diện v́ đă làm tṛn bổn phận ḿnh. Nhiều người trong chúng ta, kể cả tôi, ngày xưa nếu muốn trốn tránh nhiệm vụ, nếu muốn sống một cuộc đời an nhàn trong cuộc chiến chúng ta đă làm được. Chúng ta, có thể, dù yêu tổ quốc thật sự hay chỉ yêu bầu trời cao xanh thẳm, hoặc chỉ yêu chiếc áo phi hành màu xanh có mười bốn túi đi nữa, chúng ta đă là những người con của tổ quốc đă đứng lên đáp lời sông núi. Chúng ta đă đổ mồ hôi, máu và nước mắt cho quê hương ḿnh. Chúng ta đă làm việc phải làm như những người trai nước Việt trước đó đă làm trong suốt thời gian bi hùng của 4 ngàn năm lập quốc. Chính nhờ chúng ta và quân đội chúng ta mà đồng bào ruột thịt miền Nam c̣n sống được thêm mấy chục năm trong sung sướng thanh b́nh. Chừng đó thôi cũng đủ làm cho chúng ta phần nào măn nguyện, thấy sự hy sinh của ḿnh không phải là vô nghĩa lư hoàn toàn. Có thể chẳng c̣n ai nhớ đến những công lao ấy nữa nhưng chuyện đó không quan trọng. Quan trọng là thế hệ của con cháu chúng ta. Chúng nó, nếu không hănh diện được bởi cuộc chiến đấu hào hùng của chúng ta th́ ít nhất, đừng để chúng nó bị hổ thẹn khi nghe người ta nhắc đến cha ông ḿnh. Chúng nó cần biết rơ điều này để làm hành trang bước xuống cuộc đời chúng nó. Chúng nó sẽ phấn đấu và ngẩng mặt lên với đời.


Vậy th́, từ những suy luận trên, tôi nghĩ, chúng ta nên gặp nhau để nh́n lại dĩ văng, để giúp nhau sống trong giai đoạn hiện tại nơi đất người, và, quan trọng nhất, để cùng nhau nh́n về tương lai mà phấn đấu và hy vọng.

 

Phải, Phấn Đấu và Hy Vọng, mấy chữ đẹp nhất trên trần gian này. Ngày "thua trận", chúng ta đă bị kẻ thù Cộng sản tước đoạt tất cả nhưng có hai thứ mà chẳng ai có thể cướp được, đó là Ư Chí Phấn Đấu và niềm Hy Vọng trong ḷng chúng ta. Ngày nào chúng ta c̣n có trong đáy ḷng những cái đó th́ chúng ta chẳng phải sợ ǵ cả.

 


Đúng! Chúng ta chẳng có ǵ phải sợ cả. Chúng ta sẽ thắng!

 

 

Trường Sơn Lê Xuân Nhị

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính