Virus Corona mới đe dọa sự tồn vong của Tổ Chức Y Tế Thế Giới

 

Trọng Thành

 

 

 

 

Nhiều người chỉ trích lănh đạo WHO quỵ lụy trước Tàu cộng. Ảnh chụp tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom (T) gặp chủ tịch Tàu cộng Tập Cận B́nh, tại Bắc Kinh, ngày 28/01/2020. Naohiko Hatta / AFP


Dịch bệnh do virus corona mới, bùng lên từ thành phố Vũ Hán (Wuhan), nước Tàu, từ tháng 12/2019, khiến ít nhất hơn 2.000 người thiệt mạng, theo số liệu của Bắc Kinh. Dịch Covid-19 không chỉ đe dọa nước Tàu và nhiều vùng lănh thổ ngoài nước Tàu, mà có thể đe dọa chính sự tồn vong của WHO, định chế quốc tế bị chỉ trích đă phản ứng chậm trễ, bao che Bắc Kinh trong cuộc khủng hoảng Covid-19.


WHO bị tố đă hành động chậm trễ

 

Dịch bệnh Covid-19, do virus corona mới (với tên gọi khoa học SARS-CoV2), là một thách thức mới đối với Tổ Chức Y Tế Thế Giới, thành lập từ năm 1948, với sự tham gia của 194 quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc. Ngày 31/12/2019, WHO được chính quyền Tàu cộng thông báo về sự xuất hiện của một virus corona mới gây viêm phổi cấp tính.


Ngày 23/01, chính quyền Tàu cộng phong tỏa thành phố Vũ Hán, ngày 25/01, đến lượt toàn bộ tỉnh Hồ Bắc với hơn 50 triệu dân bị phong tỏa. Nguy cơ dịch do virus SARS-CoV2 lan ra toàn cầu được coi là nhăn tiền. Vào thời điểm đó, WHO bị tố cao là đă chần chừ trong việc Tuyên bố T́nh trạng Khẩn cấp toàn cầu. Phải đến ngày 30/01, sau khi nhiều quốc gia cắt giao thông hàng không với Tàu cộng do sợ dịch bệnh lây lan, WHO mới ra Tuyên bố T́nh trạng Khẩn cấp.


Đọc thêm: Tàu cộng gây áp lực với Tổ Chức Y Tế Thế Giới


Về sự chậm trễ của WHO, mạng Slate đang tải một bài phân tích đáng chú ư của hai bác sĩ, chuyên về y tế công, Jean-Yves Nau và Antoine Flahault (ngày 04/02/2020), mang tựa đề ''Coronavirus: Dịch bệnh tiến triển, nhưng WHO th́ hụt hơi''. Hai chuyên gia nhấn mạnh đến sự tương phản cao độ giữa một bên là nỗi lo lắng của các nhà y học hàng đầu, bên kia là phản ứng lừng chừng của WHO.

Ngày 31/01, mạng The Lancet đăng tải lời kêu gọi của các chuyên gia, ''mạnh mẽ khuyến cáo chính quyền các nước trên toàn thế giới sẵn sàng'' cho ''các kế hoạch chuẩn bị đối phó'' và ''can thiệp nhanh'', ''về phương tiện xét nghiệm, chẩn đoán nhanh, về thuốc men, trang bị pḥng hộ cá nhân, vật tư thiết bị y tế, và đặc biệt là các nguồn nhân lực, để hỗ trợ các thành phố có liên hệ mật thiết với Vũ Hán và các đô thị lớn khác của Tàu cộng''. Cũng vào lúc đó tổng thư kư WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đă đưa ra một khuyến cáo đầy vẻ lạc quan. Lănh đạo WHO kêu gọi ''không nên giới hạn việc đi lại, trao đổi thương mại cũng như việc di chuyển của người dân nói chung''. Tổng thư kư WHO thậm chí c̣n tuyên bố phản đối mọi nỗ lực giới hạn các hoạt động giao thông đi lại (của các nước với Tàu cộng), cho dù đă Tuyên bố T́nh trạng Khẩn cấp.


Sự tiến triển nhanh chóng của dịch bệnh tại tâm dịch Vũ Hán, Hồ Bắc (theo số liệu của chính quyền Tàu cộng) khiến cho sự tương phản giữa bệnh dịch nguy hiểm với phát biểu lạc quan của WHO càng trở nên nổi rơ. Vào ngày 03/02, số người mắc virus corona mới vượt số người mắc virus Sars, dịch bệnh năm 2002-2003 từng khiến WHO lần đầu tiên đưa ra báo động toàn cầu. Ngày 09/02, số người chết v́ SARS-CoV2 vượt số người chết do SARS. Ngày 11/02, lănh đạo WHO mới thừa nhận là virus corona mới là ''mối đe dọa rất nghiêm trọng với thế giới''.


Quan điểm từ phía WHO

 

Tổ Chức Y Tế Thế Giới, với 6 văn pḥng khu vực, 145 văn pḥng quốc gia, và trụ sở tại Geneve, được cộng đồng quốc tế rất trông đợi, mỗi lần có t́nh huống khẩn cấp. Cuộc khủng hoảng dịch Covid-19 lần này không phải là ngoại lệ. Tổ chức Y Tế Thế Giới đă được Tàu cộng thông báo về virus mới từ ngày 31/12/2019. Ngày 01/01/2020, chính quyền Tàu cộng đóng cửa chợ hải sản, vào thời điểm đó được cho là nơi xuất phát của dịch Covid-19. Khoảng 15 ngày sau, Bệnh viện Đại học Vũ Hán tuyên bố đă giải mă thành công loại virus corona chủng mới.


Ngày 22/01, hai ngày sau khi Bắc Kinh chính thức công bố dịch, tổng thư kư WHO ca ngợi chính quyền Tàu cộng đă có ''các biện pháp rất mạnh, không chỉ cho phép kiểm soát được dịch bệnh tại Tàu cộng, mà c̣n cho phép giảm được nguy cơ lây nhiễm ra toàn thế giới''. Nhiều lần sau đó, WHO đă liên tục đưa ra những lời ca ngợi phản ứng tích cực của phía Tàu cộng.


WHO đă triệu tập cuộc họp hai ngày của các chuyên gia tại Genève, ngày 11 và 12/02, để bàn về các biện pháp khống chế dịch. WHO tự cho là đă có các phản ứng tương xứng với mức nguy cơ của dịch bệnh.


Đọc thêm: WHO điều tra ở Bắc Kinh, tránh đến tâm dịch Vũ Hán

 

Theo một số nhà quan sát, hành xử của WHO đối với dịch Covid-19 lần này được đánh giá là "hiệu quả hơn" so với vai tṛ của WHO trong giai đoạn dịch bệnh Ebola, miền tây châu Phi, năm 2014-2015. Bà Surie Moon, đồng giám đốc của trung tâm Centre de Gouvernance Globale ở Genève, được La Croix trích dẫn, đă đánh giá lănh đạo WHO, kể từ đầu dịch bệnh đến giờ đă dẫn đầu các hoạt động đối phó dịch của WHO, đến Tàu cộng và đưa ra thông tin hàng ngày, mỗi ngày thậm chí hai ba lần. Giám đốc CGG khẳng định là, WHO đă thực sự cải thiện h́nh ảnh của ḿnh trong việc xử trí dịch bệnh Covid-19, cũng như đă thành công trong việc thiết lập các chương tŕnh đối phó khẩn cấp với các bệnh dịch trong năm năm gần đây.


Trong một bài trả lời phỏng vấn Đài France – Culture, đăng tải ngày 28/01, trước khi WHO công bố T́nh trạng Y tế Khẩn cấp, bác sĩ – nhà báo Paul Benkimoun cho biết Tổ Chức Y Tế Thế Giới sau vụ dịch Ebola đă bị lên án mạnh mẽ về thái độ thụ động, chậm trễ trong việc đối phó với dịch bệnh. Chính các áp lực đó cuối cùng đă buộc định chế quốc tế về y tế này phải chuyển hướng sang chuẩn bị để sẵn sàng đối phó với các t́nh huống khẩn cấp, các bệnh dịch. Bởi đây là vai tṛ chính mà WHO phải đảm nhiệm.


WHO bị cáo buộc đă bao che Trung Quốc

 

Thảm họa y tế tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, cho dù thiếu các nguồn tin độc lập tại chỗ, do chính sách kiểm duyệt thông tin của chính quyền Tàu cộng, là điều không thể che giấu được cộng đồng quốc tế, với t́nh trạng bệnh viện quá tải, nhiều người bệnh phải ở nhà, không được chăm sóc y tế, các nhân viên y tế không được trang bị đủ phương tiện bảo hộ…

 

Đối chiếu với thực trạng này, giới quan sát nh́n chung ghi nhận WHO đă có thái độ thiên vị chính quyền Tàu cộng rơ rệt.


Trước hết, vào đầu thời gian bệnh dịch được tuyên bố chính thức tại Tàu cộng, Le Monde cho biết chuyến công du 24 giờ ngày 28/01/2020, của tổng thư kư WHO tại Bắc Kinh đă mang một thành công lớn cho chính quyền Bắc Kinh. Trong thông điệp chính thức được đưa ra, đă không có một phê phán nhỏ nhất nào nhắm vào chính sách pḥng chống dịch Covid-19 của Bắc Kinh. Không một lời nào nhắc đến 6 tuần lễ trôi qua, và phản ứng thụ động của chính quyền trung ương, giữa thời gian một trường hợp mắc virus đầu tiên được phát hiện từ ngày 08/12, cho đến khi dịch bệnh được chính quyền chính thức tuyên bố. Lời phê phán duy nhất được ghi nhận từ phía WHO là ''nhắm vào các nước phương Tây'', đă kêu gọi di tản kiều dân khỏi Vũ Hán. Chính quyền Bắc Kinh đă sử dụng tuyên bố của WHO để chỉ trích ngược trở lại nhiều nước phương Tây, từ Hoa Kỳ cho đến Pháp, về chính sách di tản kiều dân.


Đọc thêm: Virus corona - Vũ Hán, ''địa ngục trần gian''

 

Ngày 07/02, sau khi bác sĩ Lư Văn Lượng (Li Wenliang), người đầu tiên cảnh báo về bệnh dịch qua đời, WHO lên tiếng chia buồn về sự ra đi của người bác sĩ dũng cảm, từng bị công an Tàu cộng bịt miệng trong thời kỳ bệnh dịch chưa được chính thức công bố, trước khi được Ṭa án Tàu cộng khôi phục danh dự. Tuy nhiên, một lần nữa WHO lại đứng về phía Bắc Kinh, khi khẳng định Tàu cộng ''không che giấu ǵ'' trong hồ sơ này.


Ngày 14/02, một lần nữa WHO lại đứng ra bao che cho Trung Quốc, sau khi Bắc Kinh bị Hoa Kỳ tố cao là đă không minh bạch về khủng hoảng Covid-19. Lănh đạo của bộ phận xử lư các t́nh trạng khẩn cấp của WHO, ông Michael Ryan, khẳng định chính quyền nước Tàu "đă hợp tác với quốc tế, đă chia sẻ hiểu biết về virus mới, tiếp tục phối hợp với bên ngoài, và liên tục có các xuất bản trên các tạp chí y học danh tiếng".


WHO trước thách thức ''cải tổ'' sống c̣n


Thái độ bao che của WHO với Trung Quốc sẽ để lại những hậu quả nào, dịch bệnh sẽ diễn biến ra sao, hiện tại các câu hỏi trên c̣n để ngỏ. Có điều, dịch bệnh virus corona mới chưa từng có này đang thách thức không chỉ uy tín mà có thể cả sự tồn vong của WHO.


Đọc thêm: Để ''virus của nỗi sợ'' lan tràn: WHO ở đâu? (phần cuối trong bài)

Trong bài phân tích ''Coronavirus: Dịch bệnh tiến triển, nhưng WHO th́ hụt hơi'', hai bác sĩ, chuyên gia về y tế công Jean-Yves Nau và Antoine Flahault nhấn mạnh là, trong ṿng mấy thập niên trở lại đây, việc quản lư một dịch bệnh mới xuất hiện là thách thức sống c̣n với định chế quốc tế này. Từ dịch Zika, dịch cúm H1N1, đến Ebola gần đây… Mỗi lần đối diện với bệnh dịch quy mô mới xuất hiện như vậy, WHO lại đứng trước thách thức phải ''cải tổ sâu sắc'', để đáp ứng các trông đợi của cộng đồng quốc tế. Dịch bệnh lần này cũng không phải là một ngoại lệ.


Có điều, lần này thách thức mang một chiều kích rất khác. Đó là dịch bệnh bùng nổ tại trung tâm nước Tàu, nền kinh tế thứ hai thế giới, và có nhiều dấu hiệu cho thấy WHO bị Bắc Kinh thao túng, đang xa rời tôn chỉ của ḿnh. Liệu WHO có c̣n khả năng cải tổ hay không?

 

 

Trọng Thành

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính