Mùa Giáng Sinh xưa

 

Trang Nguyên

 

 

Giáng Sinh đối với lũ học tṛ mới lớn chúng tôi là một ngày hội đặc biệt. Cái rộn ràng đó thật ra không phải do ngày lễ tạo ra mà chính cảm xúc trong ḷng mỗi người trỗi dậy. Bạn bè có đứa đạo Công giáo, có đứa đạo Phật, có đứa chẳng theo đạo nào, thờ cúng ông bà nhưng ai nấy đều vui tươi hớn hở chờ đón mùa Giáng Sinh sắp đến để sang nhà thờ Ḍng Chúa Cứu Thế trên đường Kỳ Đồng xem người ta làm hang đá, treo lồng đèn ngôi sao giấy đủ màu từ mái giáo đường kéo dài ra tới cổng.

 

Chợ Giáng Sinh bán lồng đèn ở trung tâm Sài G̣n Ảnh: Manhhaiflicks

 

Thường đến những ngày gần cuối năm dương lịch, thể nào chúng tôi cũng có ngày nghỉ do một thầy hay một cô nào đó tự dưng báo bệnh. Không biết trong ḷng thầy cô có háo hức như chúng tôi mong có một ngày nghỉ đến trường để đi chợ Giáng Sinh trên đường Nguyễn Huệ. Chúng tôi cũng sẽ đi ra con đường lớn của trung tâm Sài G̣n, chen lẫn trong đám người rồng rắn chỉ để xem người ta bán đồ trang trí Noel và nghe những bài hát mừng Giáng Sinh vang vui khắp chốn. “Một mùa sao sáng / đêm Noel Chúa sinh ra đời / người hẹn cùng tôi / ngày về khi đất nước yên vui…” (Một mùa sao sáng).

 

Tiếng hát mùa Giáng Sinh trong thời chinh chiến loạn ly không chỉ vang trên đường phố qua máy thu băng mà c̣n vang vọng trong giáo đường với nhóm ca đoàn tập trung luyện giọng những bài mừng Chúa Cứu Thế, ước mong trần thế b́nh an. Chúng tôi đứng lắng nghe ngoài cửa nhà thờ, nghe để ḷng thanh thản chút thôi chứ tôi là người ngoại đạo, ít khi được nghe những sự mầu nhiệm của Chúa giáng trần. Chuyện chính chúng tôi sang nhà thờ Ḍng Chúa Cứu Thế là xem người ta làm hang đá bằng những bao giấy đựng xi măng nhúng nước phơi khô để về nhà bắt chước lấy giấy bạc tích cóp từ những bao thuốc lá uốn cong bẻ nắn gấp xếp làm thành hang đá, rồi lấy cỏ khô lót ổ rơm để đó, chờ thằng bạn đến ngày chủ nhật về thăm nhà ở Dĩ An mang về cho chúng tôi vài ba tượng sành trang trí nhỏ xíu xiu rất dễ thương đặt vào máng cỏ.

 

Nói về các tượng thú và tượng Chúa nhỏ xíu làm bằng sành để bán mùa Giáng Sinh th́ phải công nhận người có đầu óc kinh doanh luôn nghĩ ra những mặt hàng phụ có thể tăng thu nhập theo mùa bên cạnh công việc chính của nghề làm sành sứ. Nhà cha mẹ bạn tôi làm chén bát tô dĩa ở Dĩ An mỗi mùa Giáng Sinh đều làm thêm loại hàng này. Hàng bán rất chạy, tượng lớn nhỏ đủ cỡ cho người ta mua về tha hồ trang trí hang đá. Ba má thằng bạn gởi nó xuống Sài G̣n ở nhà người d́ để theo học trường La San Hiền Vương. Nhà nó theo đạo Công giáo, vậy mà nó ít khi về nhà trong dịp nghỉ Giáng Sinh để đón lễ với gia đ́nh. D́ nó sống một ḿnh nên ở nhà d́ đón Noel cho d́ vui, lại có nhiều bạn học đến chung vui, ăn réveillon cùng với gia đ́nh. Năm rồi, d́ nó làm bánh ngon lắm. Chiếc bánh bông lan chưng trên bàn h́nh khúc cây phủ kem bơ thơm lừng khiến mấy đứa chúng tôi háu ăn nh́n thôi đă thấy phát thèm, lại c̣n món cơm chiên sốt cà đùi gà chiên gịn, chúng tôi chén sạch.

 

Một góc bán hang đá ngay ngă tư Nguyễn Huệ và Lê Lợi Ảnh: Manhhaiflicks

 

Nh́n đám chúng tôi ăn “cạn tàu ráo máng”, gương mặt d́ nó ánh lên niềm vui, lại c̣n hứa hẹn mùa Giáng Sinh năm nay đăi chúng tôi món ngon đặc biệt. Món ngon ǵ chưa biết nhưng chúng tôi biết sẽ chẳng c̣n được thưởng thức bữa ăn tối ấm cúng bên cạnh cây thông xanh trang trí xinh đẹp bằng những trái châu đủ màu lấp lánh ánh sao. D́ thằng bạn mùa Hè này sẽ sang Pháp, tu học ở một nhà thờ. Chúng tôi tiếc hùi hụi, tu học ở đâu mà chẳng được lại phải sang tận Paris. Buồn nhất là thằng bạn, phải trở về nhà cha mẹ, tạm xa bạn bè mấy năm học chung, đi chơi chung, vui mừng Giáng Sinh, Tết nhất cùng nhau, nay c̣n đâu!

 

Mùa Giáng Sinh năm đó, chúng tôi đi chơi mà thiếu mất thằng bạn thân khi nh́n thấy những vật trang trí nho nhỏ bằng sứ bán bên lề đường. Cái hang đá bằng giấy bạc, tôi cũng chẳng thiết làm đem khoe với đám bạn bè. Rủ đám bạn đi chơi chợ Giáng Sinh, thằng nào cũng kêu phụ việc gia đ́nh, má tao không cho đi, ở nhà giữ em, c̣n lại lèo tèo một hai thằng tinh thần c̣n ham vui bàn nhau đi chợ Giáng Sinh khu vực Ông Tạ, không ra Nguyễn Huệ nữa, Ngoài đó đông đúc, người ta vui mà ḷng ḿnh không vui th́ c̣n hứng thú ǵ. “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”.

 

Chợ đồ Noel Ông Tạ không đông đúc, chuyên bán lồng đèn ngôi sao bằng giấy, nhỏ to đủ cỡ. Sau này ra đời, tôi biết khu vực người ta làm ra các loại lồng đèn Giáng Sinh ở bên quận Tám. Ở nơi này, có một khu xóm chuyên làm lồng đèn Trung thu, hết mùa Trung thu bắt đầu làm lồng đèn Giáng Sinh. Mỗi mùa sản xuất lồng đèn nhiều lắm, bỏ mối cho những tiệm và các nhà thờ đặt mua. Bên cạnh bán lồng đèn ở khu Ông Tạ, người ta c̣n bày bán những chiếc nón giấy đủ h́nh hài. Nón cao bồi, nón lưỡi trai, nón chóp, dán trên nón những tua giấy kim tuyến đỏ xanh vui mắt. Thằng bạn đi bên cạnh tự dưng đ̣i mua cái nón gởi cho thằng bạn ở Dĩ An. Tôi nhắc nhở: Mày c̣n con nít chắc. Cái loại xanh xanh đỏ đỏ chỉ có em nhỏ thích thôi, chứ bọn chúng ḿnh đều là thanh thiếu niên nên gởi những ǵ tinh hoa hơn như sách Tuổi Hoa chẳng hạn.

 

Một anh lính Úc mua quà Giáng Sinh trên phố Ảnh: Manhhaiflicks

 

Nói đến sách Tuổi Hoa, bọn học tṛ chúng tôi ai nấy đều thích. Sách này có ba loại: Loại hoa đỏ, phiêu lưu mạo hiểm; Loại hoa xanh, nội dung bài viết đều hướng về t́nh cảm bạn bè, gia đ́nh; Loại hoa tím dành cho tuổi chớm lớn, t́nh cảm bạn bè, t́nh cảm nam nữ luyến ái mông lung. Tôi đề nghị ghé lại toà soạn nguyên là Văn pḥng Mục vụ của nhà thờ Ḍng Chúa Cứu Thế trên đường Kỳ Đồng gần nhà thờ, mua một cuốn báo chủ đề mùa Giáng Sinh để gởi cho thằng bạn ở Dĩ An. Nó thích loại tập san này. Đỏ, xanh, tím loại nào cũng được.

 

Loại sách này, trang b́a minh hoạ toàn bằng h́nh vẽ của các hoạ sĩ. Trong đó nổi bật nhất là hoạ sĩ ViVi mà sau này qua nhiều tư liệu tôi biết tên thật của ông là Vơ Hùng Kiệt. Bút hiệu ViVi do ông sinh quán ở Vĩnh Long, ghép hai chữ Việt Nam và Vĩnh Long mà thành. Ông bắt đầu vẽ tranh từ c̣n niên thiếu với loại tranh tả chân về con người trong đời sống rất điêu luyện. Ngoài tranh ông c̣n vẽ tem bưu chính, những con tem Thú vui ngày Tết, và nhiều h́nh ảnh miêu tả nét sinh hoạt văn hoá của người Việt, đă giúp ông đoạt giải vẽ tem qua 40 tác phẩm – một điều khó có một hoạ sĩ trẻ nào làm được. Năm 1981 ông định cư ở Canada. Đến năm 1995, ông sang Mỹ xin định cư tại San Diego và lập gia đ́nh với ca sĩ Diễm Châu. Ông c̣n là một hoạ sĩ bích hoạ và là nhà điêu khắc tượng. Ở Ḍng Đồng Công Missouri, San Bernardino (California) và Mẹ Thăng Thiên ở Amarillo, Texas có trang trí bích hoạ lớn về 117 vị Thánh tử v́ đạo Việt Nam. Tượng Thánh của ông có mặt tại nhiều thành phố ở các tiểu bang Texas, New York, Colorado, California… Tượng thuyền nhân vượt biển bằng đồng tại Westminster Nam Cali trông rất sống động.

 

Quán thâu băng nhạc trên đường Nguyễn Huệ cũng là nơi nhiều người tới t́m băng nhạc Giáng Sinh Ảnh: Manhhaiflicks

 

Khi đến tiệm sách Tuổi Hoa, điều làm tôi ngạc nhiên là số mới Đặc biệt Giáng Sinh năm đó (đầu tháng 12/1974) tranh minh họa của họa sĩ ViVi lại là h́nh ảnh của một gia đ́nh người nông dân không có trang trí ǵ của một mùa Giáng Sinh truyền thống. Trong tranh, người mẹ có đôi mắt buồn đang bế đứa con thơ hớn hở khi được mẹ ẵm bồng, bên cạnh là một người ông mà không phải người cha đứa trẻ. Cha đứa bé chắc đang đi chinh chiến, không về đoàn tụ với gia đ́nh trong mùa Giáng Sinh. Tôi đoán ṃ vậy thôi, bởi có quá nhiều lời nhạc bài thơ Giáng Sinh lại nói lên nỗi niềm phân ly của người thân trong thời cuộc chiến tranh. “Lạy Chúa, con là lính trận ngoài biên / V́ xa thành phố, xa quá nên quen…” (Lá thư trần thế), hay “Mùa hoa tuyết năm xưa đă về. Ngày lễ Noel. Nơi đồn xa khó về thăm em. Chạnh thương hai đứa. Em anh giữa mùa Giáng Sinh. Bơ vơ ngóng người chiến binh. Chắc em anh đang cầu kinh…” (Mùa hoa tuyết). Thế nhưng, nội dung trong cuốn bán nguyệt san Tuổi Hoa số Giáng Sinh lại có nhiều truyện rất cảm động của t́nh bạn, t́nh người sống trong khung cảnh ḥa b́nh yên ổn.

 

Chúng tôi mua cuốn báo này gởi cho thằng bạn để ghi nhớ t́nh bạn thiếu thời trong mùa Giáng Sinh an lành, mặc cho chiến sự sắp nổ ra quanh Sài G̣n, đêm đêm nằm ngủ thỉnh thoảng nghe tiếng pháo cối từ xa vang vọng. Các cặp t́nh nhân đi trên phố chợ Giáng Sinh, vẫn vui đùa khoác tay nhau, quán nhậu chung quanh các con phố vẫn đông nghẹt người, lũ trẻ học tṛ chúng tôi vẫn tụm năm tụm ba đi giữa những hàng cây Noel. Để rồi ngày nay chợt nghe ḷng rạo rực mùa Giáng Sinh xưa.

 

 

Trang Nguyên

Arlington, TX

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính