Từ Greenland đến Davos: “Thật và Giả khó lường”

 

Trần Lư

 

 

“Binh bất yếm trá’ (Binh pháp Tôn Tử)

 

 

Hội nghị Davos là Cuộc họp chính thức hàng năm của World Economic Forum (WEF) tập trung các Nhà lănh đạo thế giới bao gồm Đại diện Chính quyền, Doanh nhân, Các Tổ chức Xă Hội, tổ chức vào Tháng Giêng hàng năm để thảo luận về các vấn đề toàn cầu khẩn cấp, chú trọng vào việc xây dựng sự tin tưởng lẫn nhau và t́m ra các giải pháp để giải quyết các vấn nạn kinh tế, đưa ra những sáng kiến thay đổi thế giới.

 

                    Davos hay Davos-Klosters là một Thành phố tại Thụy Sĩ.

 

 

Năm nay, TT Trump đến Davos, trong bầu không khí nghi kỵ, quan ngại của các quốc gia NATO, sau khi Ông đưa ra những đe dọa về việc có thể dùng vũ lực xâm chiếm Greenland (đang thuộc chủ quyền của Đan mạch)...

   

Các lời tuyên bố của Trump... gây ‘sốc’ khắp Âu châu... Denmark đă phải đưa thêm quân đến Greenland để ‘bảo vệ’ lănh thổ! Phe NATO lên tiếng phản đối. Căng thẳng và căng thẳng. Quốc Hội Mỹ, nhất là Phe Dân, chủ đồng loạt phản đối...

    

Nhưng

  • The Atlantic (January 23, 2026)

 

Các nhà lănh đạo EU dự trù hội họp, sửa soạn sẵn một Thông cáo chung, chống lại các hăm dọa của Mỹ về áp đặt tariff... nếu EU không chấp nhận để Hoa Kỳ chiếm đóng Greenland, một vùng đất do một thành viên NATO đang có chủ quyền...Nhưng chỉ trước đó... một ngày, Trump đưa ra một quyết định ‘lùi bước’ bất ngờ và ngoạn mục: bỏ vụ tariff, thay đổi các điều kiện đ̣i chiếm Greenland, không xài vũ lực, trở lại với t́nh h́nh khởi đầu.  Quả bóng đang căng... bỗng x́ hơi!

 

Phe ‘không ưa Trump cho là Ông ‘chicken out’! hay ‘taco’s out”. Hèn nhát, dọa cho vui?

   

Trước đó:

  • Politico (Jan 17, 2026)

   

Tướng Soren Andersen, Chỉ huy Lực lượng Denmark trong ’Joint Arctic Command’ quyết định tổ chức một cuộc thao dượt Hải-Lục-Không quân gồm quân đội trong khối NATO tại Greenland để đề pḥng một cuộc ‘xâm lăng’ vào Greenland? Ông tránh đề cập đến danh tính ‘quân đội xâm lăng’...và c̣n chính thức mời Hoa Kỳ tham dự vào cuộc thao dượt, cùng Pháp, Đức và Canada?

  • PoliFact (Jan 21, 2026), sau khi phối kiểm các ‘sự thật’ cho rằng:

   

TT Trump đă ‘phóng đại khi tuyên bố “We gave Greenland back to Denmark”, trong khi đó, sự thật là “Mỹ đă lănh trọng trách bảo vệ Greenland, sau khi Đức chiếm Denmark, và Quân đội Mỹ vẫn có mặt tại Greenland cho đến nay. Mỹ chưa bao giờ có chủ quyền về Greenland, nên không có chuyện ‘trả lại’. Nhưng TT Trump đă chính xác khi tuyên bố: ‘Trong Thế chiến 2, Mỹ đă cứu Greenland và giữ chân Đức, không cho đặt chân vào Khu vực Bán cầu Bắc Mỹ…”

     

Đáng chú ư hơn khi TT Trump nhắc nhở:

  • Năm 2019, Denmark công bố (sau các áp lực của Mỹ) là sẽ chi tiêu trên 200 triệu USD, để tăng cường bảo vệ an ninh cho Greenland. Nhưng trên thực tế Denmark chỉ chi dưới 1% ngân khoản đă hứa hẹn!.

  • Măi đến 2025, khi Trump đưa ra đe dọa ‘sẽ thay Denmark ‘để ‘lo’ cho Greenland, th́ Bộ trưởng Quốc pḥng Denmark mới lên tiếng “We have neglected (chúng ta đă bỏ qua) for many years to make the necessary investments (từ nhiều năm để đầu tư vào việc mua) on ships and in aircraft that will help monitor our kingdom (chiến hạm và phi cơ để giúp kiểm soát Vương quốc...) và bây giờ là lúc chúng ta cần phải làm một cái ǵ đó (do something about).

  • Tháng 10-2025, Chính phủ Denmark hứa sê đầu tư, chi tiêu quân sự khoảng 4 tỷ USD vào Greenland.

     

Tạp chí National Interest (January 17, 2026) nhận định:

 

“Trong một cuộc phỏng vấn với Báo New York Times, TT Trump đă giải thích về lư do Ông muốn ‘sáp nhập” Greenland: ‘Tôi cảm thấy đây sẽ là một thành quả tâm lư... Tôi nghĩ’ khi có quyền sở hữu, ḿnh có toàn quyền sử dụng, hơn là chỉ thuê dài hạn (lease) hay thỏa hiệp (treaty). Sở hữu cho ta các yếu tố, quyền hạn cần thiết để có thể làm, không như chỉ kư kết vào một văn bản...”

  • “Greenland framework deal” (Khung thỏa thuận đàm phán)

     

Những điểm ‘có lẽ’ nên lưu ư trong “Framework” (Khung thỏa thuận)

       

Theo Newsmax (Jan 21, 2026):

   

TT Trump không cho biết những ‘chi tiết’ về ‘framework’ này, nhưng chỉ tóm lược là ‘deal’ sẽ bao gồm một số điều khoản hợp tác giữa Mỹ và NATO về ‘đất hiếm’ và về thiết lập một Hệ thống Pḥng không Golden Dome tại Greenland.

     

Trump xác định là Hoa Kỳ sẽ không dùng vũ lực để chiếm Greenland.

 (Nguyên văn bản thông báo của TT Trump)

 

 

Những trọng điểm trong  ’deal’ giữa Mỹ, Denmark và Greenland:

   

The US “aimed at ensuring that Russia and China never gain a foothold -economically or military- in Greenland”

   

Các nhà phân tích ‘chiến lược’ dự đoán về ‘Framework ‘ của Trump sẽ gồm những vấn đề chính:

  • Lănh thổ, Căn cứ quân sự.

  • Pḥng thủ không phận Mỹ (Golden Dome)

 

 Vấn đề ‘đất hiếm’ không cần thiết, v́ khai thác đất hiếm tại Greenland không có lợi ích kinh tế và c̣n rất nhiều khó khăn trong kỹ thuật khai thác quặng mỏ ở sâu dưới băng đá, chưa thể giải quyết trong tương lai gần.

 

A- Lănh thổ và Căn cứ quân sự:

 

Giữa Mỹ và Denmark hiện đang có Thỏa ước 1951 về Pḥng thủ Greenland, vẫn c̣n hiệu lực.Thỏa uớc này cho phép Mỹ thiết lập những căn cứ quân sự và chiếm đóng một số ‘khu vực pḥng thủ’ tại Greenland, đặc biệt là xây dựng Căn cứ KQ Thule.

 

(Diễn tiến: Liên hệ Mỹ-Greenland)

 

Thỏa ước cũng cho phép Mỹ ‘có toàn quyền hoạt động trong một số vùng lănh thổ được chỉ định. Có một thời điểm, Hoa Kỳ đă điều hành đến 17 Căn cứ quân sự  ở rải rác nhiều nơi tại Greenland

   

(Mỹ được quyền thiết lập, xây dựng các Căn cứ quân sự; bảo tŕ và hoạt động tại các căn cứ này. Mỹ có quyền cả về không phận và hải phận; Nhân viên dân sự và quân sự Mỹ trú đóng tại những căn cứ này có những quyền đặc miễn về luật pháp (exclusive jurisdiction)

    

Căn cứ KQ Thule, xây dựng trong khoảng thời gian 1951 đến 1953, cần đến 12 ngàn công nhân, và Mỹ đă chuyển đến đây 300 ngàn tấn vật dụng, tiếp liệu. Vào lúc cao điểm của thời Chiến tranh lạnh, trên 10 ngàn quân Mỹ đă trú đóng tại đây. Căn cứ Thule, nay là Pituffik Space Base, hiện chỉ c̣n khoảng 200 nhân viên(?) gồm các doanh trại, kho hàng, kho nhiên liệu phi cơ và các thiết bị điện tử  thu thập các làn sóng vệ tinh. Tại một b́nh nguyên núi, gần đó, Mỹ có đặt một hệ thống radar có khả năng cảnh báo và theo dơi mọi cuộc phóng phi đạn, theo dơi hướng đi của mọi phi đạn có khả năng tấn công vào đất Mỹ...)

   

Thỏa ước được bổ sung năm 2004, ghi thêm một số vấn đề hành chính liên quan đến Chính quyền Denmark (Thỏa ước 1951 xác nhận chủ quyền của Denmark trên Greenland). Theo các điều khoản đang được áp dụng th́:

 

Hoa Kỳ không có chủ quyền lănh thổ, không có các chủ quyền dân sự, thay đổi luật pháp tại Greenland, không được phép  kiểm soát biên giới Greenland, cũng như sang nhượng lănh thổ...

   

Các báo the Daily Mail và New York Times đưa những tin ‘riêng’:

   

“Framework” có thể gồm điều khoản: Dành cho Mỹ chủ quyền trên một số vùng đất giới hạn tại Greenland để làm Căn cứ quân sự  theo kiểu như các Căn cứ của Quân đội Anh tại Cyprus? Anh có chủ quyền tại 2 vùng từ 1960, sau khi Cyprus tuyên bố trở thành một quốc gia độc lập

   

Anh có 2 khu vực Căn cứ có chủ quyền (Sovereign Base Areas=SBAs) bên trong lănh thổ Chypres, các khu vực Akrotiri (123 km vuông) và Dhekelia (131 km vuông). Hai khu vực này là những vùng đất (hợp pháp) thuộc chủ quyền của Anh, dưới sự cai trị của Chính quyền Anh. Dân số tại 2 nơi này khoảng 18 ngàn người.

 

 

  • Golden Dome

   

Trong bản thông báo về ‘Framework”, TT Trump có vẻ như chú trọng nhiều đến “Golden Dome’

   

Golden Dome là một hệ thống pḥng thủ chống phi đạn, nhiều lớp (multi=layer) được đề nghị thiết lập để pḥng vệ không phận Hoa Kỳ, với các mục đích khám phá và hủy diệt các phi đạn đạn đạo (ballistic), hành tŕnh (cruise) và siêu âm (hypersonic) trước khi chúng được phóng (before they launch) và trong khi chúng đang bay (during their flight).

   

Hệ thống sẽ sử dụng những chùm vệ tinh, những trang thiết bị cảm ứng điện tử và các hệ thống nghênh cản đặt ngoài không gian.

   

Khi được hoàn tất, Hoa kỳ sẽ là quốc gia đầu tiên đặt và điều khiển các vũ khí không gian trên những quỹ đạo bay quanh trái đất. Hệ thống gồm hàng ngàn vũ khí đặt sẵn trên không gian và được giữ bay theo những quỹ đạo khẩn cấp, tránh không bị rơi trở lại vào trái đất.

 

   

Ghi chú:

 

1- Satellite network = Mạng lưới vệ tinh; Orbital interceptors= vũ khí diệt phi đạn đối thủ, đặt bay quanh quỹ đạo...

 

2- Early detection = Phát hiện ‘sớm’; Tracking & Targeting = Theo dơi và Nhắm mục tiêu...

 

3- Các lớp pḥng thủ: Interceptors= Phi đạn đặt tại Alaska, California: Chiến hạm phóng phi đạn Aegis; Vũ khí lasers bắn đi từ phi cơ.

 * Vai tṛ của Greenland trong Golden Dome?

 

TT Trump xem Greenland là một trọng điểm trong Kế hoạch Golden Dome do những lư do địa lư và do những điều kiện quân sự đang có sẵn...

 

   

Lư thuyết pḥng thủ được dựa trên giả thuyết:

   

“Đa số các phi đạn đạn đạo=ballistic phóng đi từ Nga và Tàu hướng về Mỹ sẽ bay theo một con đường ‘great circle’ ( đường ṿng vĩ tuyến bắc cực) , bay thẳng qua không phận Arctic và Greenland (v́ đó là con đường ngắn nhất);  Khoảng thời gian ‘tối quan trọng’ để kịp thời bắn hạ chúng, là giai đoạn boost phase= giai đoạn phi đoạn chuyển hướng), hạ xuống thấp để đánh vào mục tiêu... Đặt các sensors (để phát hiện sớm)  tại Greenland, cùng các Interceptors (để bắn chặn)... trước khi các phi đạn (Nga và Tàu) bay đến được lănh thổ Mỹ...”

     

Golden Dome sẽ là lư do để mở rộng Pituffik Space Base, tại Bắc Greenland. Căn cứ này hiện đang được thiết đặt các Hệ thống Radar được nâng cấp AN/FPS-132 Early Warning Radar, có khả năng ‘phát hiện’ được những vật thể chỉ to bằng một chiếc xe du lịch, cách từ xa 3000 miles. Căn cứ sẽ được mở rộng để đặt các Trạm liên lạc vệ tinh và các Interceptors đặt trong các hầm phóng được che chở (silios)...

 

 

Chi phí cho Dự án: Theo Ṭa Bạch ốc khoảng 175 tỷ USD

                              Theo Văn pḥng Dự chi Quốc hội Mỹ: 831 tỷ USD

 

Con số thay đổi quá xa v́ tùy vào số Phi đạn được đặt, và tùy  vào các vật dụng phải thay thế tùy theo các điều kiện khó khăn của thời tiết vùng Bắc cực...

   

Quốc Hội Mỹ, qua Sắc luật “One Big Beautiful Act, 2025’, đă chuẩn chi 24.4 tỷ USD trong Ngân sách Quốc gia 2025; và cấp thêm 15 tỷ nữa trong Ngân sách 2026.

   

Mục tiêu của Trump tại Davos là... cho thấy Trump muốn:

  •  Mở rộng Căn cứ Pituffix, cùng quyền sở hữu lănh thổ tại khu vực này...

  • Áp lực Denmark và cả khối NATO gia tăng pḥng thủ Greenland, bằng cách gia tăng chi phí quân sự... mua thêm chiến hạm và thêm các vũ khí Mỹ...

  • Không để Tàu và Nga đặt chân lên Greenland dưới bất cứ h́nh thức nào kể cả những đầu tư về kinh tế...

 

Năm 2018 Công ty quốc doanh Tàu China Communications Construction Company đă t́m cách bỏ thầu, với giá thật rẻ, để xây dựng 3 phi trưởng Nuuk, Ilulissat và Qaqortoq tại Greenland, nhưng sau đó do áp lực của Mỹ, Tàu buộc phải bỏ cuộc, và Denmark đă bỏ vốn đầu tư cho Dự án. Phi trường Nuuk đă khai trương tháng 11-2024, và 2 phi trường c̣n lại sẽ hoạt động vào 2026. Vốn đầu tư khoảng 800 triệu USD. Trước đây, phi trường Nuuk chỉ dùng cho trực thăng, phi trường mới có phi đạo dài 2200 m có khả năng nhận các phi cơ dân sự chở hành khách như Airbus, Boeing...

   

Khi được hỏi về ‘Deal’ này sẽ kéo dài bao lâu? TT Trump trả lời một cách khó hiểu: “for ever’, và Mỹ vẫn ‘t́m cách’ để ‘có’ Greenland!

 

 

Trần Lư

1-2026

 

Nguồn: https://bienxua.wordpress.com/2026/02/02/tu-greenland-den-davos-that-va-gia-kho-luong-tran-ly/

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính