Truyện những con tàu: Gia đ́nh bác… Tám

 

Trần Lư

 

 

Yểm trợ hạm Mỹ Tho HQ-800 (h́nh của Hải Quân VNCH).

 

Chúng tôi xin chọn tựa bài bằng những chữ của Tác giả  ‘Trương Phan‘ để viết về một gia đ́nh trong Họ HQ... một họ lớn của Quân lực Việt Nam Cộng Ḥa HQVNCH có 3 chiến hạm có số đầu là số 8 Hai chiến hạm HQ 800 và HQ 801 được gọi là  Yểm trợ hạm và HQ 802 là Cơ xưởng hạm.

 

Các chiến hạm có số 5, trên lư thuyết đều là các LST cũ của Hoa Kỳ chuyển giao, như HQ-500 đến HQ-505  được gọi là Dương vận hạm

 

HQ-800 và HQ-801 là hai chiến hạm ‘chị-em’ (đồng loại) được cải biến từ LST ban đầu sang loại AGP (Auxiliary General Purpose).

 

Để chuyển thành AGP, các LST (chương tŕnh chỉ chuyển 4 chiếc ( gồm các LST-846, -821,-838 và -786) được biến đổi: Mui (nắp) khoang chở hàng được mở rộng một khoảng trống 13 x 32 ft để có thể đưa xuống 1 PBR hay 1 trực thăng cần sửa chữa ; Gắn thêm một cần cẩu bên mạn phải (starboard) ngay cạnh pḥng boong tàu (deckhouse) để giúp nâng PBR từ mặt biển lên. Một diện tích 50 foot-vuông thiết lập thêm và được gia cố, trên sàn tàu chính, để làm băi đáp cho trực thăng. Pḥng chỉ huy (CIC) mở rộng hơn để có diện tích điều hành các PBR, thêm các kho nhiên liệu JP4 và kho trữ rocket. Các cấu trúc, pḥng sinh hoạt cho nhân viên được làm thêm để có đủ chỗ hoạt động cho 8 Sĩ quan và 112 thủy thủ. Các radar cảnh báo được gắn thêm giúp AGP có thể kiêm nhiệm công tác báo động và canh gác từ xa...

 

HQ-802 th́ đặc biệt hơn, tuy cũng từ thiết kế căn bản LST (LST-852), nhưng được thay đổi rất nhiều trong cấu trúc đổi thành loại ARL (Auxiliary Repair LandingShip). [Xin đọc bên dưới...]

 

  • HQ-800 Mỹ Tho

  • Lịch sử chiến hạm

 

USS LST-821, tên USS Harnett County (LST-821/AGP-281) là một chiến hạm đổ bộ xe tăng (tank landing ship) lớp LST-542 của HQ Hoa Kỳ dùng trong Thế chiến thứ 2... Khi chuyển cho HQ VNCH chiến hạm được đổi tên thành HQ-800 Mỹ Tho...

 

USS LST-821 được lên giàn ngày 19 tháng 9 năm 1944 tại Evansville, Indiana do Công ty Missouri Valley Bridge & Iron Company...Hạ thủy ngày 27 tháng 10, 1944.

 

Gia nhập HQHK ngày 14 tháng 11, 1944, hoạt động trên chiến trường Thái B́nh Dương tham dự cuộc đổ bộ Okinawa Gunto (1945). Xuất ngũ ngày 8 tháng 7-1946 tại Vancouver, WA và chuyển sang tồn trữ tại Hạm đội Trừ bị Thái B́nh dương (Columbia River Group).

 

Tháng 7-1955, các LST của HQHK được đặt tên mới theo tên các Quận-hạt = County và LST-821 có tên USS Harnett County.

 

LST-821 ‘tái ngũ’  ngày 20 tháng 8 năm 1966 và được gửi sang hoạt động tại chiến trường VNCH. Mùa xuân 1970, Chiến hạm được biến đổi thành loại Patrol Craft Tender (AGP-821)... Giải ngũ lần thứ nh́ ngày 12 tháng 10, 1970 tại Guam

Chi tiết kỹ thuật:

  • Kích thước: 100m x 15m x tầm nước khi không chở hàng: mũi 0.71m, đuôi 2.29m.

  • khi chở đủ công suất: mũi 2.49m, đuôi 4.29m

  • Trọng tải tối đa: 4080 tấn

  • Vận tốc: 11.6 knots (22 km/h hay 14mph)

  • Tầm hoạt động: 15000 hải lư với vận tốc 9 knots

  • Động cơ diesel: General Motor  12-567, công suất 1700 mă lực. 2 máy, 2 trục chân vịt.

  • Vơ khí:  Thay đổi theo nhu cầu. Tiêu chuẩn chung của HQ Mỹ gồm 2 đại bác 40 ly đôi; 4 đại bác 40 ly đơn  và 12 đại bác 20 ly đơn.

  • Khi hoạt động trong Thế chiến 2 trang bị 1 đại bác 76 ly (3”/50), 8 đại bác 40 ly và 12 khẩu 20.

  • Mang theo cơ hữu 2 tàu đổ bộ LCVPs

 

Thủy thủ đoàn: 7 Sĩ quan cùng 104 thủy thủ

  • Hoạt động tại Việt Nam

   

Tái gia nhập HQHK ngày 20 tháng 8 1966 tại Công xưởng HQ Mare Island, Vallejo, California. Chiến hạm tham dự chiến tranh Việt Nam như đơn vị cơ hữu của Chiến dịch Game Warden, với nhiệm vụ yểm trợ tiếp vận cho các Lực lượng Hành quân Sông ng̣i Mỹ hoạt động ngăn chặn sự xâm nhập của Cộng quân tại các khu vực cửa sông-biển Sông Cửu Long. Game Warden dùng 4 chiến hạm LST ( các chiếc 786, 821, 838 và 846) như các trạm hành quân nổi (3 LST hoạt động được neo tại các Cửa sông Hậu (Bassac), Cổ chiên và Hàm Luông c̣n 1 nghỉ đi tu bổ ; luân phiên), yểm trợ tiếp vận và hải pháo cho các chiến đỉnh PBR, mỗi toán 10 chiếc, 1 đơn vị 2 trực thăng vũ trang và một toán SEAL hoạt động chung. LST-821 trực thuộc CTF-116 từ 12 tháng Giêng 1967 và hoạt động liên tục trong 43 tháng tại vùng sông-biển Cửu Long...tham dự rất nhiều chiến dịch Mỹ-Việt...

 

USS Harnett County (LST-821) – h́nh của navsource.

 

Trong các năm 1967-68, LST-821 thường neo tại  Cửa sông Cổ Chiên, hoạt động tại vùng Hàm Luông... bị CQ toan tính gài chất nổ, điều khiển từ xa, phá hoại nhiều lần nhưng thất bại...

   

12 tháng 12 1968: LST-821 cùng 19 chiếc PBR đến Bến Lức, để thành chiến hạm yểm trợ cho các cuộc hành quân trên sông Vàm cỏ Đông và là Trung tâm hành quân của Chiến dịch Giant Slingshot  (Xem các bài Trà Cú-Tuyên nhơn)

  • Chuyển giao cho HQ VNCH

 

Khi giải ngũ LST-821 được chuyển giao cho HQVNCH  ngày 12 tháng 10, 1970 trong Chương tŕnh Quân viện An ninh (Security Assistance Program)

 

Lễ bàn giao được tổ chức tại Guam,có sự hiện diện của Phó Đề đốc Lâm Ngươn Tánh TL Phó HQVN và Đề đốc Paul E Pugh TL LL HQHK tại khu vực Marianas.

Theo tác giả Điệp Mỹ Linh (HQVNCH ra khơi) th́” HQ 800 là loại LST lớn hơn và mới hơn các loại LST-500. HQ-800 được trang bị 3 giàn ‘bô pho’ 40 ly đôi, bắn tự động và nhiều súng pḥng không, chưa kể một số 20 ly. HQ-800 dự trữ 200 ngàn lít xăng...và có chỗ đáp an toàn cho hai trực thăng...”

  • Hoạt động của HQ 800

   

Thời gian đầu năm 1971, Chiến hạm lo bổ xung quân số và huấn luyện: Hạm trưởng lúc này là HQ Thiếu tá Vũ Nhân...Chiến hạm hoạt động như một căn cứ lưu động để hỗ trợ các lực lượng hành quân vùng 3 Chiến thuật. Cửa Hàm luông, Cổ chiên là những địa điểm chiến hạm thường hiện diện...

 

Yểm trợ hạm Mỹ Tho HQ-800 neo tại Nhà Bè (h́nh của Dick Leonhardt).

 

và những hải vụ đổ Biệt hải đột kích Ḥn Đá bạc, một mật khu CQ tại ngoài khơi Cà Mau... (nơi được nghi ngờ là giam giữ tù binh)

 

 

Mùa thu 1972, HQ-800 đi đại kỳ tại Xưởng Sembawang (Singapore). Hạm trưởng  lúc này là HQ Trung tá Vơ văn Huệ (Xin đọc Ngô Thụy Chương trong “Mơ chuyến ra khơi” bienxua.files.wordpress.com)

   

Trong cuộc ‘Rút bỏ Vùng 1′: HQ-800 di tản Lữ đoàn 468 TQLC tại Làng Cùi (băi biển Nam Ô) [theo Ông Hồ văn Kỳ Thoại ; nhưng theo Ông Vũ Quốc Công th́ HQ-802 thực hiện công tác này]

  • Di tản tháng 4-1975

 

Chiến hạm neo tại Nhà Bè, Căn cứ do Địa phương quân bảo vệ, đóng cửa và chặn cầu tàu nên dân (thường) và quân nhân (không thuộc HQ) không thể lên tàu và nếu vào được cũng phải có chiến thuyền nhỏ đưa ra...

(Tác giả Trần văn Thế, một SQ Biệt Khu Thủ đô, may mắn lên được HQ-800 đă ghi lại trong bài hồi kư “ Lễ hạ kỳ trên Dương vận Hạm Mỹ tho HQ-800′ một số chi tiết:  HQ-800 chỉ chở hơn 120 người vừa dân sự  và quân nhân không thuộc lực lượng HQ từ kho xăng Nhà Bè... HQ-800 đậu túc trực để đón Bộ TLHQ khi có triệt thoái... nên trên tàu cấm trại 100% (Thủy thủ đoàn không có ai có cơ hội lên bờ và liên lạc được với gia đ́nh, một số đă xuống tàu nhỏ tại Côn sơn để trở về...

(https://dongsongcu.wordpress.com/2018/04/22/cau-chuyen-30-thang-tu-le-ha-ky-tren-duong-ban-ham-my-tho-hq800/ )

 

Theo Tác giả Trần Đỗ Cẩm trong ‘Phương vị các Chiến hạm HQ/VNCH ra khơi’

... HQ 800: Chiến hạm neo tại ngă ba sông Nhà Bè...Ngày 25 tháng 4 năm 1975 HQ Trung tá Trương văn Thịnh bị cách chức hạm trưởng v́ đưa gia đ́nh xuống quá sớm không xin phép. HQ Tr tá Dương Hồng Vơ được chỉ định làm hạm trưởng. Đêm 29 tháng 4 sau khi BTL/HQ di tản... HQ-800 ra khơi và đến điểm tập trung tại Côn Sơn...Tài liệu ghi Tàu có thủy thủ đoàn 64 người và chở 1100 dân đến Subic bay (?) (số dân có thể do chuyển từ các tàu khác như HQ-406 khi cả đoàn tàu di tản tập trung tại Côn Sơn?)

 

HQ-800 ra điểm tập trung tại Côn Sơn và sau đó theo đoàn tàu HQVNCH sang Subic Bay ngày 1 tháng 5-1975. Sau lễ hạ cờ, chiến hạm được giao trả cho HQHK và HK chuyển giao cho HQ Philippines vào tháng 4-1976 

 

HQ-800 trở thành BRP Sierra Madre LP-57

  • Số phận ‘oai hùng’ trong Hải quân Philippines

BRP Sierra Madre LP-57 băi cạn Cỏ Mây (Second Thomas Shoal) – H́nh của navalhistory.

 

Năm 1999, HQ Phi cố ư chạy ủi tàu lên băi cạn Cỏ Mây (Second Thomas Shoal), tên Phi là Ayungin, một băi san hô nổi trên mặt nước khi thủy triều xuống, cách đảo Palawan khoảng 105 hải lư về hướng Tây. Xác tàu LP-57 này đánh dấu chủ quyền Phi tại Băi Cạn... một đơn vị 11 quân TQLC Phi trấn đóng tại xác tàu, các thuyền Tàu cộng luôn ngăn chặn các chuyến hàng tiếp tế của Phi và Phi dùng Không quân thay thế đem tiếp liệu phẩm cho toán quân này... Tháng 7 năm 2015, Chính phủ Phi đă cho tu bổ... xác tàu lại...

(Xin chú ư: Băi Cạn Cỏ Mây được VN xem như thành phần của Trường Sa thuộc chủ quyển Việt Nam)

  • HQ-801 Cần Thơ

  • Lịch sử chiến hạm:

 

Yểm trợ hạm Cần Thơ HQ-801 (h́nh của navsource).

 

USS LST-786 hay USS Garrett County là một chiến hạm vận chuyển đổ bộ xe tăng lớp LST-542 được HQHK đóng và sử dụng trong Thế chiến thứ 2

 

LST-786 được lên giàn ngày 21 tháng 5 năm 1944 tại Pittsburg, Pennsylvania do Công ty Dravo Corporation và hạ thủy ngày 22 tháng 7, 1944.

 

Gia nhập HQHK ngày 28 tháng 4. Hoạt động trên chiến trường vùng Á châu Thái B́nh dương, tham dự trận đổ bộ Iwo Jima (12-28 tháng 2, 1945)

 

Giải ngũ ngày 9 tháng 7. 1946 tại Astoria Oregon và chuyển sang Hạm đội Trừ bị Thái b́nh dương. Chiến hạm được đặt tên USS Garrett County ngày 1 tháng 7 năm 1955.

 

Tái ngũ ngày 15 tháng 10 1966 tại Căn cứ HQ Mare Island và cải biến thành Patrol Craft Tender AGP-786

 

Các chi tiết kỹ thuật của LST-786 tương tự như LST-821

  • Hoạt động tại Việt Nam:

AGP-786 tham dự chiến tranh VN, hoạt động trong Chiến dịch Game Warden và là chiến hạm cơ hữu của CTF-116 từ 12 tháng 3 năm 1967, vùng hoạt động bao gồm các cửa Sông-biển miền đồng bằng Sông Cửu Long.

 

Trong Trận Mậu Thân, Garrett County trở thành Trung tâm Hành quân cho Lực lượng Sông ng̣i Mỹ khi bị CQ tấn công tại Vĩnh Long

 

USS Garrett County (LST-786) – h́nh của navsource.

 

Hoạt động của AGP-786 được CDR R. Schreadley ghi lại trong ‘ From the Rivers to the Sea’ (trang 308): Trong cuộc Hành quân Sealord tại Cửa Sông Ông Đốc, b́nh định vùng CàMau ngày 9 tháng 9 năm 1969. HQ HK gọi cuộc hành quân này là Breezy Cove và HQVN là Trần Hưng Đạo IV (sau đó đổi thành THĐ X). Cuộc hành quân huy động 10 PBR của HQHK, 10 PBR của HQVN, 3 giang đỉnh HK...có sự tham dự của các đơn vị ĐPQ và BB thuộc SĐ 21 giữ nhiệm vụ tảo thanh, an ninh hai bên bờ các sông Ông Đốc và Trèm trẹm...APG-786 neo trong Vịnh Thái Lan để giữ vai tṛ yểm trợ... 4 xàlan amni (xem amni-turtle trong bài Năm Căn) cũng được kéo đến khu vực hành quân ngày 29 tháng 9. Cuộc hành quân ‘b́nh định’ tiến triển và tái lập an ninh cho khu vực vối cả ngàn dân về sống  tập trung tại Năm căn ‘mới’

  • Chuyển giao cho HQVNCH

 

 AGP-786 được chuyển giao cho HQVNCH ngày 23 tháng 4 năm 1971, được đổi tên thành HQ-801 Cần Thơ

  • Hoạt động của HQ-801:

 

Trên nguyên tắc, HQ-801 được biệt phái trực tiếp cho Tổng cục tiếp vận để yểm trợ cho các đơn vị Tổng trừ bị hoạt động tại Vùng 1... Cứ hai tuần hải hành đi Đà Nẵng th́ một tuần vế Saigon hoặc Cam Ranh để lấy hàng... vận chuyển đạn dược, lương thực. và quân trang, quân dụng...

Trong cuộc rút quân Vùng 1 và sau đó Vùng 2 CT, HQ-801 tham dự nhiều vụ lui binh bi thảm:

  • Vùng 1: 26 tháng 3. HQ 801 nhận nhiệm vụ ủi băi tại Thuận An để di tản LĐ 147 TQLC, nhưng mực nước không đủ sâu và chiến hạm không vào được sát bờ...Công tác thất bại...

  • Vùng 2: 18 tháng 4, 1975 HQ-801 ứng trực sát bờ biển Phan Thiết ; đón được T́nh trưởng B́nh Thuận Ngô tấn Nghĩa tại Mũi Kê Gà từ một ghe yabuta của Duyên đoàn 28...vớt một số ghe thuyền đưa về Vũng Tàu...

 

Ngày 21 tháng 4, HQ-801 về Saigon và cặp cầu L trước Bộ Tư lệnh Hạm đội, vị trí thứ 3, ngoài cùng.

  • Di tàn:

 

Theo Tác giả Trần Độ Cẩm: “Hạm trưởng là HQ Thiếu tá Nguyễn Phú Bá, rời bến lúc 11 giờ 30 đêm 29 tháng 4 với một máy (hữu) khiển dụng.. Dọc đường gặp HQ-1 mắc cạn tại Mũi Đông (Coude de l’Est). Nghe kêu cứu của cựu hạm trưởng Nguyễn duy Long và Phó Đề đốc Lâm ngươn Tánh,., HQ-801 quay lại kéo HQ-1 ra khỏi băi cạn...”

 

Về tai nạn ‘mắc cạn’ được HQ Tr tá Nguyễn Duy Long kể lại trong “Chiến hạm HQVNCH ra khơi/ Những chuyện đáng ghi (HQ-801: Không bỏ Anh em)

 “... hầu hết các chiến hạm đă rời bến mà ông Hạm trưởng vẫn chưa về tàu và chằng có tin tức ǵ... HQ-1 vẫn c̣n nằm lẻ loi ở vị trí 1 cầu B... thấy vậy ĐĐ Tánh ra lệnh cho tôi vận chuyển chiến hạm ra đi...”

 

 Chiến hạm chỉ có một máy khiển dụng và thêm trở ngại về máy điện nên có khi phải đổi sang lái tay...

“... khi đi ngang qua thương cảng, pḥng máy báo cáo máy điện bị xụp, tay lái không ăn, phải đổi sang lái tay. Sau đó máy điện chạy lại...Tàu ra đến Nhà bè, máy điện lại xụp...”

 

HQ-1 sau khi qua vùng Băi Đá Hàn (Banc de Corail-Hài lư 16) an toàn, HQ-1 bị mắc cạn tại khúc sông Mũi Đông (Coude de l’Est- Hải lư 20) “... khi vừa qua khỏi Coude, máy điện lại xụp, chưa kịp đổi sang lái tay th́ tàu từ từ lủi vào bờ phải rồi ủi vào bớ bên phải. Máy điện chạy lại, tôi cố gắng lùi tàu và làm vài vận chuyển nhưng tàu vẫn không nhúc nhích. Tôi kêu gọi các chiến hạm đi ngang nhờ phụ kéo HQ-1 ra nhưng họ không giúp... 

 

Yểm trợ hạm Cần Thơ HQ-801 (h́nh của cựu sĩ quan Hải Quân VNCH).

 

Hạm trưởng HQ-801 HQ Th tá Nguyễn Phú Bá đă quyết định quay tàu lại để giúp cứu chiếc HQ-1... Lúc mắc cạn trên HQ-1 ngoài Đề đốc Lâm Ngươn Tánh, Phó Đề đốc Nguyễn Thanh Châu...c̣n có HQ Đ tá Bùi cửu Viên (khách...quá giang)... Hạm trưởng Bá đă quyết định giúp HQ-1 sau khi hội ư với Ông Viên (Ông Viên đă lănh chiếc 501 cùng loại từ Guam và đă điều khiển HQ-501 vài năm).

 

Trong bài ‘Hạm trưởng bất đắc dĩ trong ngày di tản’ Ông Viên kể lại về công việc kéo tàu HQ-1 do Ông điều hành sau khi Hạm trưởng Bá giao cho Ông công việc này. Chi tiết của Ông Viên... khác hơn bài viết kể lại của Ông Bá có nhiều chi tiết hơn...

(http://vietnamchinhchien.blogspot.com/2016/04/ham-truong-bat-ac-di-trong-ngay-di-tan.html)

   

Sau khi “cứu “ HQ-1, HQ-801 (trên tàu có Phó ĐĐ Châu chuyển sang) hải hành  ra Vũng Tàu và đến điểm hẹn Côn Sơn. Hạm trưởng HQ-801 theo ư kiến gia đ́nh đă trở về theo PGM 601 (HQ Đ úy Trần văn Chánh). Và Đ tá Bùi cửu Viên trở thành hạm trưởng HQ-801 đưa tàu sang Subic Bay...

 

(Trường hợp Tướng BB Nguyễn văn Là th́ theo HQ Đặng Tiến, cơ hữu HQ-801 th́ Ông Là và con trai đă ở trên tàu từ trước... v́ được ông Tiến... phát cơm (!)

 

Theo tài liệu ‘Hoang Sa Paracel’ HQ-801 chở theo 2200 người (thủy thủ đoàn gồm 80 người) trên chiến hạm c̣n các Tướng HQ Nguyễn Thành Châu và Tướng BB Trương dzềnh Quay...

BPR Kalinga Aypayao (LT 516) – h́nh của shipspotting.

 

Chiến hạm được trả lại cho HQHK và được HK chuyển cho Phi ngày 17 tháng 11 năm 1975, đổi tên thành BPR Kalinga Aypayao (LT 516)

  • HQ-802 Vĩnh Long

 

Hải quân Hoa Kỳ đă học được nhiều kinh nghiệm chiến trường trong các trận đổ bộ tại các băi biển Thái b́nh Dương...Nhu cầu cần một loại chiến đỉnh có khả năng sửa chữa cấp thời các hư hại nhẹ cho các tàu đổ bộ nhỏ LCVP=Landing Craft Vehicle/Personnel), LCM...được đặt ra... và các ARL (Auxiliary Repair Light) dược chế tạo đặc biệt trong lớp Achelous. Lớp chiến đỉnh này dùng khung sườn (đang có sẵn) của các LST. và tiện dụng v́ tàu không quá lớn và độ ch́m không quá sâu để có thể hoạt động gần bờ, ven cửa sông và có thể vào sâu hơn trong sông...

 

LST được chuyển thành ARL bằng biến đổi sàn đậu xe tank rộng trong ḷng tàu thành các xưởng sửa chữa và các kho vật liệu phụ tùng. Tàu có thêm hai khoang (boom) chứa hàng phía trước và thêm một khoang sườn h́nh chữ A, 60 tấn giữa ḷng tàu (amidship)...9 chiếc ARL đầu tiên có cửa đổ bộ hàn kín lại. Các pḥng sinh hoạt cho thủy thủ đoàn và các pḥng máy sửa chữa tăng thêm... Số nhân viên sinh hoạt trên tàu có thể lên đến 250 người... Trong khoảng thời gian 1943-45 có tổng cộng 39 chiếc ARL được hoàn tất... 

 

Cơ xưởng hạm Vĩnh Long HQ-802 (h́nh của Hải Quân VNCH).

  • Lịch sử Chiến hạm:

 

Từ thiết kế ban đầu dự trù là LST-852, lên giàn ngày 16 tháng 8 năm 1944 tại Xưởng Chicago Bridge and Iron Company tại Seneca, Illinois. Chiến hạm hạ thủy ngày 13 tháng 11-1944.

 

Gia nhập HQHK ngày 27 tháng 11, dưới nhiệm vụ LST-852. Chiến hạm về Jacksonville, Florida...xuất ngũ ngày 28 tháng 12-1944 và được cải biến thành ARL, nhập ngũ lại ngày 28 tháng 4-1945 dưới tên mới: USS Satyr (ARL-23)

   

Nhận nhiệm vụ trong Lực lượng Thủy Bộ HK tại Thái B́nh dương từ tháng 8-1945, hoạt động tại vùng biển Nhật Bản trong những năm 1945-46.

   

Giải nhiệm ngày tháng 8-1947 và đ́nh động trong Hạm đội Trừ bị Thái b́nh dương trong đội San Diego.

   

Tháng 8 năm 1950, tàu ‘tái ngũ’ để tham dự Trận chiến Triều Tiên, hoạt động trong các khu vực Pusan, Sasebo và Yokosuka...

 

Sau chiến tranh Triều tiên, ARL-23 thay đổi nhiều nhiệm vụ: đ́nh động và tái hoạt nhiều lần... Chiến hạm tạm ngưng hoạt động vào tháng 4 năm 1956 và được tồn trữ tại San Diego...

 

Chi tiết kỹ thuật:

  • Kích thước: 100m x 15m tầm sâu 3.40m

  • Trọng tải: 2125 tấn; tối đa 4100 tấn

  • Vận tốc 12 knots = 22 km/h

  • Vận hành: 2 máy diesel General Motors 12-567A, 12 xy lanh công suất tổng cộng 1800 mă lực, 2 trục chân vịt.

  • Trang bị:  1 cần cẩu 25 tấn cố định Kingspot ; 1 cần cẩu 5 tấn di động Gantry

  • 4 máy phát điện 100kw 120/240V AC và 5 máy 100kw 450V-DC

  • 2 LCVP cơ hữu

  • Thủy thủ đoàn: 255 sĩ quan và đoàn viên...(21+232)

  • Vũ trang: 2 giàn đại bác 40 ly 4 ṇng ; 2 giàn 40 ly đôi ; 6 giàn 20 ly đôi...

  • ARL- Satyr trong chiến tranh Việt Nam

 

15 tháng 12 năm 1968, ARL-23 được đem ra tái sử dụng, tân trang tại Cơ xưởng HQ tại Algiers, Louisiana.

   

Bổ nhiệm tham dự chiến tranh VN và đến VN ngày 5 tháng 7, 1968 gia nhập Chiến đoàn  TF-117 hoạt động tại vùng châu thổ sông Cửu Long

 

Căn cứ chính đặt tại Đồng Tâm, có khi hoạt động tại Nhà Bè, ngă ba các sông Soài Rạp và Vàm Cỏ...tại khu vực Vĩnh Long, sông Hậu, Cần Thơ...

   

Tháng 12 di chuyển về Vịnh Thái Lan, yểm trợ cho Chiến dịch SeaLord...

Tháng Giêng 1970 hoạt động trong vùng Sông Ông Đốc, sau đó yểm trợ cho Hành quân Barrier Reef... Tháng 5-70 theo sông Mekong lên biên giới Việt-Miên... nhiều lần neo tại Tân châu và yểm trợ nhiều cuộc Hành quân Trần Hưng Đạo như XI, XVII, XVIII

 

USS Satyr (ARL-23) – h́nh của wikimedia.

 

Trong thời gian đầu năm 1971, ARL-23 hoạt động tại Long Xuyên cho đến khi được chuyển cho HQVNCH.

   

CDR R. Schreadley ghi lại: ARL-23 nhập Chiến đoàn Bravo (TF-117.2) hoạt động chung với các APB-39 (USS Mercer) và APB-40 (USS Nueces) cùng  LST-839 (Iredell County) của Hạm đội 7 trong Chiến dịch Silver Mace (12-1968) tại khu vực sông Bẩy Háp...tiếp tục trong đầu năm 1969... qua Silver Mace II tảo thanh sâu hơn khu vực sông Ông Đốc...

  • Chuyển giao cho HQVNCH

 

ARL-23 được chuyển giao cho HQVNCH ngày 30 tháng 9 năm 1971 và được HQVN đổi tên thành Cơ xưởng hạm HQ-802 Vĩnh Long

 

Vài hạm trường của HQ-802:

  • HQ Trung tá Phạm Cừ

  • HQ Trung tá Lê văn Quế

  • HQ Trung tá Vũ Quốc Công (Hạm trưởng sau cùng)

  • Hoạt động trong HQVNCH

 

 

Cơ xưởng hạm Cần Thơ HQ-802 (h́nh của Jane’s Fighting Ships 1974-1975).

Khi chuyển giao cho HQVNCH, HQ-802 tuy là một Cơ xưởng hạm đúng nghĩa, nhưng ngoài các nhiệm vụ dùng làm tàu sửa chữa, HQ-802 c̣n được dùng như một tàu tuần tra vùng biển xa, và tàu chuyển vận tiếp liệu...

   

HQ-802 hoạt động chính tại Vùng 4 Sông ng̣i và nhiệm vụ yểm trợ, sửa chữa khẩn cấp ngay tại vùng hành quân cho các chiến đỉnh của các lực lượng tác chiến HQ trong sông. Kể từ cuối tháng 7-1973, HQ-802 nhậm nhiệm vụ sửa chữa thường xuyên cho các chiến hạm tại Vũng Tàu: sửa chữa cấp tiểu và trung cho các chiến hạm nghỉ bến. Hạm trưởng kiêm nhiệm một chức vụ SQ chỉ huy Chiến thuật tại khu tập trung chiến hạm Vũng Tàu...

  • Yểm trợ hải chiến Hoàng Sa...Tháng 4 năm 1974, HQ-802 trực thuộc Hải đội III đă di chuyển tử vùng trách nhiệm Trường Sa để về Vùng 1 Duyên hải trong Chiến dịch Trần Hưng Đạo 47 để yểm trợ cho cuộc đối đầu của HQVNCH chống Trung Cộng xâm lấn...HQ-802 đến Vùng 1 ngày 18 tháng 1-1974 và  ngày 19 thả neo ngoài khơi, quá Đà Nẵng, ngang ḥn Tri Tôn, chờ lệnh...chuẩn bị ứng chiến. Tuy nhiên sáng 20-1 Tàu được lệnh về Vũng Tàu...(Nguyễn văn Sáng trong HQ-802 yểm trợ trận Hoàng Sa trên bienxua.wordpress.com)

“Hải chiến Hoàng Sa” của Ủy Ban Nghiên cứu trận Hoàng Sa ghi ở trang 201:

“Thành phần yểm trợ trừ bị: 2 Dương vận hạm HQ-800 và HQ-801″ (?)

  • 9 tháng 2-1975: HQ-802 đi An Thới Phú Quốc, tham dự Hành quân Chống buôn lậu trong Vịnh Thái Lan. Tàu dùng làm Trung tâm hành quân cho Chiến dịch, kiêm yểm trợ tiếp vận và sửa chữa cho các chiến định trong khu vực hành quân

 

22 tháng 3-1975 HQ-802 di chuyển ra Vùng 1...tham dự... di tản Miền Trung!

  • Rút quân Miền Trung: Cuộc rút quân bi thảm được Hạm trưởng Vũ Quốc Công ghi chép rất chi tiết trong bài “Cơ xưởng hạm Vĩnh Long-HQ-802:Những ngày cuối cùng trên Biển Đông” (Đây là một tài liệu rất cần đọc về HQ-802 cùng các công tác vớt quân dân di tản suốt dọc ven biển...)

(https://bienxua.wordpress.com/2016/04/15/co-xuong-ham-vinh-long-hq802-nhung-ngay-cuoi-cung-tren-bien-dong/)

  • Di tản  tháng 4-1975

 

Chuyến di tản của HQ-802 ra khỏi VNCH có nhiều điểm đáng ghi nhận:

Tác giả Trần Đỗ Cẩm ghi:...”... HQ-802 được đặt dưới sự điều động của Vùng 3 DH. Khi Vũng Tàu thất thủ (?) vào khoảng 6 giờ tối 29-4, Phó Đề đốc Vũ Đ́nh Đào, TL Vùng 3 DH ban lệnh cho các chiến hạm trong vùng ‘vận chuyển tự do’, rồi cùng một số tướng lănh khác di tản lên chiến hạm... Hạm trưởng Công đă trực chỉ đi Subic Bay...”

 (Ghi chú: 1 giờ trưa 30 tháng 4... Thiếu sinh quân Vũng Tàu... mới buông súng?)

 

Phó Đề đốc Hồ văn Kỳ Thoại trong ‘Can trường trong Chiến bại’ ghi một số chi tiết:

Khi di tản từ Vùng 1 về, Ông Thoại... không được giao nhiệm vụ ǵ chính thức, và làm việc tại Căn cứ Cát Lở (nơi đặt Bộ CH Vùng 3DH)...

  • Chiều 27 tháng 4: Tướng Nguyễn văn Toàn đến Cát Lở... gửi Ông Thoại hai Tướng Phan Ḥa Hiệp và Hoàng Xuân Lăm để nhờ cho theo nếu di tản (!) và 2 ông này di tản trên HQ-802...

  •  Tướng Trần văn Nhựt di tản trên HQ-802 cùng ông Thoại...

(Ông Vũ Đ́nh Đào cùng ông Nguyễn duy Hinh rời Cát Lở bằng trực thăng...tuy nhiên cũng đi trên HQ-802)

 

Cơ xưởng hạm Cần Thơ HQ-802 (h́nh của cựu chiến binh Úc).

 

Bài viết của Tác giả Phạm nguyên Khôi: “Đời quân ngũ “ (trên Tập san Lướt sóng) cũng kể lại các hoạt động của HQ-802 trong cuộc di tản miền Trung, kể cả ông vào bờ trên LCM để vớt các quân nhân Không quân kêu cứu...

 

Về cuộc di tản Ông Khôi ghi lại:

“... vào khoảng ngày 23 tháng 4, Hạm trưởng cho phép thủy thủ đoàn luân phiên về phép để đưa gia đ́nh ra nằm chờ ở thị xă Vũng Tàu. Khi có lệnh, thân nhân của thủy thủ đoàn sẽ được đưa lên tàu...Ngày 26 tháng 4 xa lộ 15 (Vũng Tàu-Saigon bị cắt đứt). Ngày 27 tháng 4 Hạm trưởng cho phép quân nhân các đơn vị bạn và thủy thủ đoàn mang thân nhân lên tàu…”

 

“ Tối 28 tháng 4, một tàu nhỏ mang các sĩ quan và đoàn viên (không muốn di tản) về Saigon...” Đêm 29 tháng 4 khoảng 9 giờ tối, HQ-802 lặng lẽ ra khơi, rời Vũng Tàu, trực chỉ Subic Bay. B́nh thường trên tàu có khoảng 300 nhân viên, nhưng khi ra đi thủy thủ đoàn chỉ có 74 người...”

 

“ Khoảng trưa 4 tháng 5, 1975: HQ-802 tiến vào Subic Bay... một toán TQLC Hoa Kỳ lên tàu và khóa các kho súng, hầm đạn dược và hầm máy chính và đặt người canh gác tại các nơi này... Khoảng 3 giờ chiều một LCM Mỹ cặp tàu và chuyển người trên tàu vào bờ... chỉ vài SQ và nhân viên cơ hữu cần thiết được ở lại...”

   

Ngày 5 tháng 5, tàu buôn Anh Tuấn cặp bên hựu hạm của HQ-802... khoảng 1000 người được di chuyển từ tàu buôn sang HQ-802 (đang đậu), khoảng trưa có thêm HQ-3 cặp vào HQ-802... Gần chiều tối hôm đó Hạm trưởng, tôi và tất cả nhân viên c̣n lại của HQ-802 được lên bờ...”

 

‘Hoang Sa Paracel ‘ ghi “HQ-802 rời Vũng Tàu ngày 4/29/75 đi Subic Bay mang theo 1227 người (con số do giới chức Mỹ tại Subic Bay ghi chép ) (có thể do số người từ tàu Anh Tuấn... chuyển sang?)

   

HQ-802 được HK chuyển cho HQ Philippines ngày 24 tháng Giêng 1977 và được đổi tên thành AR-517 Yakal.

 

AR-517 Yakal (h́nh của tapatalk).

 

 

Trần Lư

9-2020

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính