Gaza đi về đâu? Số phận Hamas...?

 

Trần Lý

 

 

Newsmax (22 tháng Giêng 2026):

          “Trump formally launches Board of Peace on Davos”

 

TT Trump chính thức đưa ra ‘Board of Peace’, trong một buổi lễ ký kết trang trọng tại Davos; như một cố gắng quốc tế, để lập ra một Hội đồng Quốc tế, tái lập một cố gắng ngoại giao để khởi sự tái thiết Vùng đất Gaza.

 

Buổi Lễ ký kết chung của Board này quy tụ được trên 20 nguyên thủ (và đại diện của trên 22 quốc gia) trong khi TT Trump loan báo là đã có trên 59 quốc gia đồng ý gia nhập Hội đồng này...

 

Những quốc gia đồng ý gia nhập Hội đồng này được ghi là: Israel, Azerbaijan, UAE, Morocco, ViêtNam, Kazakhstan, Hungary, Argentina, Armenia và Belarus. Các nước được mời với Anh, Paraguay, Canada, Egypt, Thổ... cả Nga, Tàu,  Thái và EU...

   

Một số quốc gia từ chối ngay như Pháp, Na uy, Thụy điển. TT Trump đã rút lời mời Canada...

   

TT Trump mô tả Hội Đồng Hòa Bình này là một bước tiến căn bản đè chấm dứt Chiến tranh Israel-Hamas, và Tái thiết Vùng lãnh thổ Gaza... Liên hiệp Quốc đã cổ vũ cho việc thành lập “Board Of Peace’ vào tháng 11-2025, sau khi chuẩn thuận Kế hoạch Ngừng chiến tại Gaza với 20 điểm do TT Trump đề nghị

   

Kế hoạch 20 điểm Ngưng chiến tại Gaza đã được ký kết giữa Israel và Hamas, sau nhiều cuộc thương thuyết, trả giá của các quốc gia, kể cả các nước đỡ đầu cho Hamas.

 

   

Tại  Cuộc Hội Nghị Ngưng chiến này, TT Trump đã đưa ra Kế hoạch 20 điểm, trong đó một số điều khoản đã ‘tạm’ được thi hành ngay trong Giai đoạn 1.

   

Đây là Giai đoạn ban đầu liên hệ đến các Vấn đề Con tin và Israel tạm rút quân ra khỏi một số vị trí chiếm đóng trong phần đất ‘Gaza strip’...

 

 

• A- Giai đoạn 1 ...    

 

Cuộc ngừng bắn tại Gaza được chính thức ký kết ngày 10 tháng 10, 2025.

     

Điểm quan trọng nhất trong Kế hoạch 20 điểm của TT Trump là: Ngừng bắn lập tức, trao đổi con tin và tù binh giữa Israel và Palestine; Israel rút quân ra khỏi một phần Gaza; cho phép hoàn toàn công cuộc tiếp tế nhân đạo và cho mở lại hành lang Rafah, qua lại, giao thông giữa Gaza và Ai cập.

 

 

Theo Thông Tấn Xã Al Jazeera (Ả Rập) thì trong số 5 việc thỏa thuận trên, chỉ có việc trao đổi con tin và tù binh là ‘được thi hành’ sau những trắc trở; Các điểm khác chưa thật sự được hai bên tôn trọng. Israel tiếp tục bắn phá (mỗi khi bị tấn công gây hấn), tiếp tục săn lùng các phần tử võ trang Hamas...; chưa cho phép vận chuyển hoàn toàn phẩm vật cứu trợ vào Gaza (Israel đưa ra các bằng chứng về phẩm vật cứu trợ bị Hamas tịch thu và chỉ phát cho dân ủng hộ họ, buôn bán chợ đen gây quỹ riêng để hoạt động…

 

   

Chính quyền Palestine (Palestine Authority) hầu như vắng mặt và không được sự tin tưởng của dân Palestine...

• B- Các diễn biến tại Rafah

• C- Giai đoạn 2

• Tổ chức hành chính

   

T5i Davos, Kế hoạch của Trump đề nghị Vùng Gaza sẽ được ‘tạm thời điều hành’ do Một Ủy Ban các Chuyên viên người Palestine (technocrates): The National Committee for Gaza Management (NGAC), Uỷ Ban này chịu sự giám sát của Board Of Peace

   

NGAC đã có phiên họp đầu tiên vào tuần trước tại Cairo, Thủ đô của Ai cập.

   

Các thành viên của ‘Executive Board’ gồm các nhân sự người Palestine, không phe phái, có những kinh nghiệm về phát triển kinh tế và kỹ thuật tái thiết.

   

Ủy Ban này do Ông Ali Shaath, Cựu phó thủ tướng Kế hoạch của Palestine Authority (PA), chỉ đạo. Nhân sự của Ủy ban toàn bộ là người Palestine

   

Trách nhiệm đầu tiên của Ủy Ban được giao là tái lập việc cung cấp các dịch vụ tối cần thiết cho cho cư dân Gaza (phần còn lại) như nước, Y té, điện và giáo dục.

   

Tuy hiện nay Hamas và PA đều ủng hộ Ủy ban này, nhưng vẫn có những nghi ngại về tính cách ‘độc lập’ của Ủy ban khi thi hành nhiệm vụ?

       

Sự hữu hiệu của Ủy Ban vẫn còn tùy thuộc vào tình trạng  An ninh tại Gaza?

   

(Theo phương ác của TT Trump, Lực lượng quân sự Israel sẽ rút dần và được thay bằng một Lực lượng Ổn định Quốc Tế (International stabilization Force) đa quốc gia, nhưng cho đến nay, chưa thể thành hình vì chưa có quốc gia nào chính thức chịu đóng góp quân và trang bị. Trong khi chờ đợi Israel vẫn tiếp tục chiếm đóng và sẽ chỉ rút quân sau khi Hamas hoàn toàn giải giới!)

 

• Kế hoạch xây dựng và tái thiết

     

Jared Kushner (con rể TT Trump), Thành viên của Board of Peace, tại Davos, đưa ra một Dự án-Kế hoạch tái thiết Gaza thành một Trung Tâm Du lịch Thương Mại-Kỹ thuật...dự định sẽ được hoàn thành vào 2035. Dự án sẽ chỉ có thể bắt đầu khi An ninh được vãn hồi tại Gaza.

       

Câu hỏi quan trọng nhất được đặt ra là:

•  Khi nào Hamas chịu giải giới?

• Khi nào Israel chịu rút quân và ngưng bắn phá vào Gaza?

   

Tất cả mọi kế hoạch đầu tư và tái thiết Gaza chỉ có thể bắt đầu khi có an ninh cho khu vực.

     

Dự trù ngân sách tái thiết lên đến khoảng 70 tỷ USD.

   

Kế hoạch đặt ra 6 giai đoạn phát triển, bắt đầu từ vùng phía Nam và tiến dần lên vùng phía Bắc...

   

Giai đoạn 1 chú trọng vào Rafah và Khan Yunis; Giai đoạn 2 vào việc mở rộng Khan Yunis; GĐ 3 vào khu vực Trung Tâm Gaza và GD 4 sẽ đến lượt Gaza City...

   

Dự trù của Kushner là Gaza sê có hệ thống đường xá mới; một phi trường mới (phi trường cũ đã bị Israel phá hủy cách nay 20 năm), một đường xe lửa vận chuyển hàng hóa cùng một hành lang tiếp vận; một thương cảng mới và một khu vực dọc ven biển dành cho Du lịch.

   

Phương án cũng dự trù xây dựng 8 khu vực dân cư, được ngăn cách với các công viên, các khu đất đai trồng trọt và các khu sinh hoạt thể thao.

   

Ngoài ra, Kushner cũng dữ kiến dành trên 25 km vuông để xây dựng Những trung tâm sản xuất công nghiệp, trung tâm dữ liệu (data) nhưng chưa cho biết sẽ dành ưu tiên cho ngành nghề công nghiệp nào...

   

Bước khởi đầu của kế hoạch là xây dựng một Khu dân cư tại Rafah, một thành phố ở phía Nam Gaza, bị hư hại trong chiến tranh, hiện do Israel kiểm soát, để làm nơi sinh hoạt của lực lược tái thiết Gaza.

(Công việc dọn dẹp chất nổ, bom đạn tồn đọng đã được tiến hành tại Rafah)

 

Một ngân khoản 1,5 tỷ USD được dùng cho các Chương trình huấn nghệ và đào tạo nhân công dành cho 500 ngàn công việc dự trù sẽ được mở ra trong các ngành xây dựng, nông, nghiệp và sản xuất công nghiệp tại Gaza.

 

 

• Trở ngại khi thực hiện?

   

Trong một vùng đất nơi cư trú của khoảng gần 2 triệu người, các nhà cửa, cao ốc đổ nát, bom đạn chưa nổ còn rất nhiều dưới các đống gạch vụn. số lượng ‘xà bần’ cần phải chuyển dẹp, lên đến khoảng 60 triệu tấn, và chát đầy đến cả 3000 chuyến tàu vận chuyển chở đi đổ bỏ!; theo các Chuyên viên thì phải mất đến 7 năm để dọn sạch!.

       

Kế hoạch tái thiết của Kushner không bàn đến:

• Ai sẽ lo việc tháo gỡ bom-mìn, chất nổ?

• Cư dân Gaza sẽ sống tại đâu khi công tác tái thiết bắt đầu, hiện nay họ đang chui rúc và sống trong các lều trại quanh các cao ốc, nhà cửa đổ nát...

 

Kế hoạch tái thiết Gaza của Kusher bị nhiều nhà ‘chính trị’ phê phán là “Kế hoạch của một Doanh nhân, của các nhà... đầu tư kiếm lợi’; không phải một “Kế hoạch của Nhà kiến tạo Hòa bình’ (peacemaker?)

• Xây dựng các cao ốc nhiều tầng... chưa chắc được Israel chấp nhận vì... các cao ốc, về mặt chiến lược, có thể bị các ‘kẻ thù đích’ quan sát được các hoạt động tại các Căn cứ quân sự của Israel phóng vệ biên giới?

• Gaza, sau khi tái thiết, trên nguyên tắc sẽ phải được giao quyền điều hành lại cho Palestinian Authority (sau khi Tổ chức được cải tổ?)... Israel luôn chống đối lại việc giao trả quyền hành cho Palestinian Authority (ngay cả tại West Bank) khi Tổ chức này hiện chỉ ‘hữu danh-vô lực’ và không được sự tin tưởng của ngay người Palestine!

 

Hamas còn lại gì?

   

Cho đến nay, Nhóm vũ trang của Hamas vẩn tuyên bố là họ có quyền chống lại sự chiếm đóng của Israel, và sẽ chỉ chịu ‘đóng băng’ vũ khí, khi Palestine đạt được vị thế là một quốc gia? Hamas vẫn giữ Mục đích tiêu diệt Quốc gia Israel!

   

Thức tế hiện nay: Hamas đang kiểm soát vùng Gaza (còn lại ngoài những khu bị Israel chiếm đóng); họ đảm trách nhiệm vụ giữ an ninh và trật tự cho dân còn sinh sống trong khu vực, không thể để một ‘khoảng trống quyền lực’ vô chính quyền?

   

Trước khi thỏa ước ngừng bắn được ký kết, việc cướp bóc các phẩm vật cứu trợ thường xuyên xảy ra do những nhóm vũ trang như Hamas và các đám dân quân không theo Hamas; nhóm Abu Shabab..., nhưng hiện nay tạm thời có một chính quyền (authority) do Hamas điều hành, chịu trách nhiệm về phân phối phẩm vật cứu trợ, các dịch vụ y tế, vệ sinh?.

   

Theo tin của Arab.News:(14 tháng Giêng, 2026)

   

Hamas đang dự trù bầu ra một nhà lãnh đạo mới, trong tháng này; để lấp vào khoảng trống của Vị trí điều khiển Phong trào, sau khi Israel giết hại Lãnh tụ Yahya Sinwar vào năm 2025 (tuy vẫn còn có mối lo ngại về những người kế vị, sau khi được bầu chọn, sẽ có thể cũng phải chịu chung số phận, vì Hamas vận bị xếp vào loại Tổ chức Khủng bố?

   

Hai nhân vật được nêu tên, có những hy vọng hàng đầu, là Khalil Al-Hayya và Khaleh Meshaal. Cả hai đều hiện đang cư trú tại Qatar và thuộc một Hội đồng 5 người cùng điều hành Tổ chức Hamas, kể từ khi Israel hạ sát Thủ Lĩnh Sinwar, người đặt kế hoạch cho cuộc tấn công 7 tháng 10 vào Israel. Người tiền nhiệm của Sinwar, Ismael Haniyeh đã bị Israel ám sát khi đang viếng Iran vào 2024.

 

Các cuộc bỏ phiếu bầu chọn đang tiến hành, qua những cuộc bỏ phiếu kín của Hamas Shura Council, gồm 50 thành viên, tại các Khu vực West Bank, Gaza và Lưu vong...

   

Ngoài ra, Hội đồng cũng bầu chọn thêm một Phụ tá Chủ tịch, thay thế cho Saleh Al-Arouri cũng bị Israel diệt trong một trận không kích, năm 2024, tại Lebanon...

 

Các nhà quan sát cho rằng Meshaal có nhiều hy vọng được chọn, vì được xem là một nhân vật thực tiễn, có những liên lạc mật thiết với các quốc gia Sunni Muslim (Meshaal đã lãnh đạo Hamas 2 thập kỷ  qua và thoát được một cuộc ám sát do Israel thực hiện năm 1997 tại Jordan) còn Hayya là nhân vật chủ trì các cuộc thương thuyết của Hamas, liên hệ nhiều hơn với Iran  (Hayya cũng thoát chết trong một trận không kích của Israel vào Qatar trong tháng 9/2025)

   

Tin từ Báo A-sharq Al-Awsat (Saudi) (20 tháng Giêng 2026) cho biết:

   

Khi sửa soạn bước vào Giai đoạn 2, Lực lượng Hamas tại những khu vực còn đang chiếm giữ ở Gaza, đang sắp xếp cho cuộc rút quân, theo các thương thuyết và chỉ đạo của Ban Hội Đồng Lãnh đạo Hamas lưu vong?. Cuộc rút quân được Thổ Nhĩ Kỳ bảo trợ, bảo đảm an ninh cho lực lượng rút lui. Thổ là một trong những nơi chịu chứa chấp các thành viên Hamas, sau khi rời Gaza...

   

Tuy nhiên, việc rút quận này vẫn còn đang bị chống đối, ngay trong nội bộ Hamas!

• Nhóm vũ trang của Hamas công khai tuyên bố sẽ ‘trụ lại’, không chịu giải giới hoàn toàn, chỉ giao nạp các vũ khí nặng và các phi đạn. Việc trao lại vũ khí còn kèm theo nhiều điều kiện khó thực hiện như Israel phải rút lui toàn bộ khỏi Gaza và phải có sự thành lập một Quốc gia Palestine?

• Các nhân vật Hamas sau khi tời Gaza sê không được tụ họp chung tại một quốc gia tạm dung duy nhất, mà sẽ bị phân tán đi nhiều nơi khác nhau...

 

(Trước đó, ngày 9/01/26; Israel loan báo đã loại trừ thêm 2 thủ lãnh quân sư Hamas, đang hoạt động  tại Gaza gồm Kamal Abd al-Rahman M Awah, Chỉ huy lực lượng phi đạn chống Tank, và Amhah Thabet,  chuyên viên trách nhiệm sản xuất vũ khí của Hamas; ngoài ra Israel cùng thông báo thêm là loại được Amah Maghdalawi, một thủ lĩnh của Nukhba Brigade, nhóm đấ tấn công, tàn sát vào buổi Hòa nhạc Nova, 7 tháng 10... IDF thông báo sẽ tiếp tục truy lùng và thanh toán tất cả các chiến binh Hamas đã dự vào Trận 7 tháng 10...)

                                                                     

 

Trần Lý

1-2026

 

Nguồn: https://bienxua.wordpress.com/2026/01/24/gaza-di-ve-dau-so-phan-hamas/