Cuba: Thức hay Ngủ?

 

Trần Lư

 

 

 

BS Trần Lư Lê (Dếmèn) trong bài “Cuba c̣n ngái ngủ” có kể về Cuba, tháng Ba 2017, với nhiều nhận xét về... Người và Vật tại Thiên đường Xă Hội Chủ Nghĩa Cuba...

 

BS Lư Lê nhắc câu tuyên truyền, mà Trần Lư khi nhớ lại, mà vẫn c̣n sợ,  sau ngày 30 tháng 4 ‘đen’:

“Ta ngủ ... th́ Cuba thức, để canh chừng cho XHCN” (Xạo Hết Chỗ Nói)

 

Và c̣n nhớ thêm một câu khác:

 ‘Mọi người dân trên thế giới đều ước muốn làm người Việt Nam, dù chỉ một đêm thôi”

(thật chí lư, v́ làm người Việt công dân của Việt Nam Dân chủ Cộng ḥa khi ngủ, và khi thức dậy th́... xin miễn?)

 

Xin mời đọc bài của BS Lư Lê tại

https://saigonnhonews.com/doi-song/di-dong-den-tay/cuba-con-ngai-ngu/

    

Từ Tháng Ba 2017 đến Tháng Giêng 2026: Cuba đă thức dậy chưa?

Advertisement

         

Trần Lư xin gửi đến Quư vị một bài dịch từ Thông tấn Xă AP (Jan 30, 2026)

“What a reporter found when she returned to Cuba after last trip 3 years ago”

 

Phóng viên Caribbean, Danica Coto đă trở lại Havana vào cuối tháng Giêng, 2026; sau 3 năm kể từ lần sau cùng đă viếng Cuba ...

 

Cảnh tượng và Đời sống tại Cuba, theo Bà, hiện nay rất khác và có nhiều thay đổi đang dự trù, sẽ xảy ra từ sau ngày Mỹ tấn công vào Venezuela, bắt cóc TT Maduro đồng minh thân cận nhất của Cuba.

 

Hỏi: Cuba để thay đổi thế nào, kể từ lần viếng thăm sau cùng của Bà?

 

Trả lời:  Tôi thấy bất ngờ, sửng sốt khi thấy khối rác chất thành đống tại những địa điểm du lịch nổi tiếng và những người dân Cuba, quần áo chỉnh tề đang bới rác... Tôi thấy một người đàn ông ‘clean-cut’ bươi đống rác dơ bẩn, nhặt một b́nh đựng bằng nhựa, moi t́m thêm cái nắp... rồi ‘hồ hởi’ mang ‘chiến lợi phẩm’ đi...

   

Nhiên liệu rát khan hiếm, nhiều thiết bị  kể cả máy kéo và xe đổ rác  bị hư hỏng và nhân viên bảo tŕ không t́m được các cơ phận thay thế...

   

Tôi cũng ghi nhận được các kiến trúc đẹp của Havana đang xuống cấp trầm trọng. Mặt tiền của một số ṭa nhà, từ phong cách ‘baroque’ đến ‘tân thời’ đă  trở thành những đống gạch vụn, tại một số nơi trong thành phố...

   

Ban đêm, bầu trời tối đen, v́ ‘mất điện kinh niên: có lịch định trước và  cũng có thể bất ngờ ngoài lịch không thông báo. Thủ đô và vùng phụ cận... nằm ‘ngủ’ trong bóng đêm...

   

Tôi cũng rất ngạc nhiên khi thấy một số (tuy rất ít) người c̣n nuôi chó tại Havana: Tôi thấy người Cuba chỉnh tề dắt chó (được nuôi rất đàng hoàng) đi dạo...Con chó nhỏ c̣n được mặc áo để giữ ấm, chống khí lạnh c̣n kéo dài trong những ngày cuối của tháng Giêng... (Cuba vẫn c̣n một giới quư tộc XHCN?)

 

Hỏi:Điều ǵ gây ngạc nhiên nhất cho Bà?

 

Trả lời: Những điều nhỏ nhặt nhất có lẽ sẽ là những lời giải đáp lớn nhất?. Tại Khách sạn (được quảng cáo là đă nâng cấp), nơi tôi cư ngụ: Khăn ăn bằng giấy (napkin) được cắt đôi để tiết kiệm; thỉnh thoảng khách sạn mới cung cấp, dọn ăn một lượng nhỏ (dab) bơ (butter) khi họ có tiếp liệu của hệ thống quốc doanh...

 

Trong khi đó, không có ǵ là bất thường khi các nhà vẽ sinh tại các Công sở ở Havana thiếu giấy vệ sinh và thiếu cả nước (bị cắt giảm mỗi ngày từ giữa buổi trưa)

   

Càng ngày càng có thêm người dân Cuba chuyển sang đun nấu bằng củi và than, v́ không chỉ bị cúp điện mà khí đốt cũng bị khan hiếm... Dân Cuba chưa đủ khả năng để trang bị các dụng cụ dùng năng lượng mặt trời...

   

Nhiên liệu và Khí đốt rất khan hiếm đến mức độ có những nhóm cư dân trong thành phố đă phải ‘’ đốt lửa trại’ tại những góc phố, công viên để làm chỗ nấu ăn  ‘công cộng’.

 

Tôi cũng thấy nhiều người đă thay đổi thời khóa biểu sinh hoạt, sắp xếp lại thời giờ để có thể xếp hàng (nhiều tiếng đồng hồ) để mua nhiên liệu, xăng dầu; Nhiều người xếp hàng tại các Nhà băng, khách Cuba than phiền là Ngân hàng đang thiếu tiền mặt?...

 

Người dân cũng kêu ca về các ‘sự cố’ luôn xảy ra trong các liên lạc viễn thông, rất khó sử dụng được các phương tiện truyền thông ‘on-line’? (kẻ cả tại khách sạn?)

  • Cuba ‘tính toán’ ǵ sau vụ Mỹ ‘tấn công‘ Venezuela?

 

Dân Cuba đang tự ở vào t́nh trạng “tự túc”(‘self-sufficient) ‘... Tinh thần ‘cao’ và nhiều người đă từng phải sống qua thời gian mà họ gọi là “Special Period”, giai đoạn mà kinh tế của Cuba phải chịu, suy sụp  vào những năm 1990s, sau khi Liên bang Soviet bị sụp đổ. Giai đoạn này chỉ được cải thiện và ‘dễ thở’ hơn khi được Hugo Chavez của Venezuela, nhờ giá dầu thô bất ngờ tăng vọt, dư tiền để giúp chống chịu.

   

Ngay cả trước khi Mỹ ‘thanh toán’ Maduro, Cuba đă phải chịu nhiều trường hợp mất điện hoàn toàn  trên toàn quốc (‘blackout’) trầm trọng; Giá sinh hoạt tăng vọt và thiếu thốn hàng hóa...

   

Các nhà nghiên cứu cho rằng: việc trắc trở trong ‘dầu hỏa viện trợ’ từ Venezuela sẽ có thể tạo thêm những khủng hoảng tại Cuba, nhất là khi TT Trump gia tăng thêm  áp lực, kư lệnh hành pháp, áp dụng tariff vào các mặt hàng từ các quốc gia c̣n buôn bán hay cung cấp dầu-thô cho Cuba.

   

Đa số người Cuba mà tôi đă có dịp phỏng vấn, có vẻ như bất cần thời cuộc!...

Và nếu TT Trump hy vọng khi tạo thêm những ‘khó khăn’ về đời sống sẽ có thể gây một cuộc nổi dậy của dân chúng, giúp tạo một chính thể mới...th́ sự việc này rất khó xảy ra được... Dân Cuba có ‘truyền thống’ chống các sự can thiệp của ngoại bang, và thậm chí c̣n  đang sửa soạn một cuộc chiến tranh... chống xâm lược về quân sự….

  • Việc ǵ sẽ xảy ra tại Cuba?

 

Rất khó đoán trước được?

  • Chính quyền Mỹ tiếp tục cuộc ‘đánh vơ miệng’ (rhetoric)?

  • TT Trump khẳng định “Cuba sẽ sập’, trong khi Phụ tá Bộ trưởng Ngoại Giao Christopher Landau vừa tuyên bố: “Chính thể Castro đang lung lay (tottering) sau 67 năm cách mạng...thất bại.

  • Ngoại trưởng Marco Rubio, hậu duệ của Người di dân Cuba, tuyên bố “Chính phủ Mỹ đang t́m một cơ hội để thay đổi một chế độ tụt hậu (backward), với nền kinh tế tê liệt không thể hoạt động hữu hiệu?...

  • Chính quyền Trump vẫn đặt Cuba vào danh sách các ‘quốc gia ủng hộ khủng bố!

  • Trong khi đó, Chính quyền Cuba vẫn tiếp tục cuộc chiến chống Mỹ bằng ‘khẩu hiệu’, bằng diễn văn:  ”Cuba tiếp tục sống... không sợ ‘Mỹ cấm vận”...

  • Khẩu hiệu: “Patria o muerte, venceremos” (Tổ quốc hay là Chết ; Chúng ta... nhất định vượt qua ... mọi khó khăn?)

  • TT Trump: “ US May make a Deal on Cuba”

 

Khi TT Trump nói ‘deal’ th́ phải nh́n theo cách nói của ‘Con buôn’? ...

                                          (C̣ kè bớt một thêm hai)?

         

Bản tin ngày 1 tháng Hai, 2026 của Newsmax:

 

TT Trump tuyên bố là Mỹ bắt đầu đàm phán với các nhà lănh đạo Cuba, trong lúc đó Chính quyền Mỹ tiếp tục tăng thêm những áp lực trên Quốc gia Cộng sản này, và phong tỏa mọi nguồn cung cấp dầu hỏa cho Cuba...

   

Trump đă đưa ta những lời b́nh luận cùng các kư giả, vào ngày thứ Bảy, trên chuyến bay về Florida...Ông cho biết đang thực hiện quyết định ‘cắt’ các nguồn cung cấp dầu từ Venezuela và Mexico cho Cuba, và Ông cũng cho rằng ‘cắt dầu’ sê buộc Cuba phải thương thuyết?

 

Mục tiêu của Trump đối với Cuba chưa rơ, nhưng Ông đă quay sang chú trọng hơn về Cuba, sau khi Mỹ đă ‘bắt cóc’ thành công, TT đương nhiệm Maduro  của Venezuela và  Trump tỏ ra ‘hung hăng’ hơn (more aggressive) với các quốc gia đối nghịch...

     

TT Trump đă dự đoán là Chính quyền Cuba sắp ‘sập’?. Ông không công bố thêm chi tiết  về các hành động sắp đén của Mỹ, và cũng không cho biết Mỹ sẽ đàm phán ǵ với Cuba!

   

Trong tuần qua, Trump đă kư Sắc lệnh Hành pháp áp đặt ‘thuế suất tariff’ trên tất cả mọi hàng hóa từ các quốc gia nào bán dầu hay cung cấp dầu cho Cuba... Áp lực này nhằm trực tiếp vào Mexico...

   

TT Mexico Claudia Sheinbaum, cảnh báo việc ‘ngăn cấm’ này sẽ có thể gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Cuba... và Mexico đang t́m một phương cách mới để giúp Cuba?...

  • Tin bên lề...

 

Defense News (Feb 2, 2026): “Russian cargo plane arrives in Cuba...”

   

Một chiếc máy bay vận tải hạng nặng của Nga, loại Ilyushin Il-76, do Công Ty quốc doanh Nga Aviacon Zitotrans, điều hành, cất cánh từ St Petersburg, đă ghé qua nhiều nơi tại Dominican Republic, Mauritania và Algeria trước khi đáp xuống Căn cứ KQ San Antonio de los Banơs tại Cuba, cách Havana khoảng 50km về phía Nam...

 

Chiếc phi cơ này đă từng chở các hệ thống pḥng không từ Nga đến Venezuela, vào cuối tháng 10-2025... Phi cơ Il-76 có thể chuyên chở khoảng 50 tấn hàng hay 200 người và được biết là từng chở các loại vũ khí nhẹ và các tiếp liệu quân sự và cả lính đánh thuê đến nhiều nơi tại Phi châu... Công ty Aviacon Zoititrans nằm trong danh sách bi trừng phạt của Chính phủ Mỹ.

         

Viet Nam News (Feb 2, 2026): “Việt Nam... thức khi Cuba ... ngủ?’

   

Hai Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam và Cuba...kư văn bản xác nhận: ‘tiếp tục hợp tác, đồng thuận về nhiều vấn đề thế giới như cần giữ ḥa b́nh, ổn định, tôn trọng Công pháp Quốc tế và giàn xếp các tranh chấp bằng các giải pháp ḥa b́nh theo các điều khoản của Hiến chương Liên Hiệp Quốc’.

   

Bàn tuyên cáo chung không đề cập ǵ đến sự căng thẳng và các đe dọa của Mỹ đối với Cuba...

           (tạm hiểu là VN ủng hộ Cuba...bằng... lời (?) và sẽ thức khi Cuba ngủ)?

                                                                                         

 

Trần Lư

2-2026

 

Nguồn: https://bienxua.wordpress.com/2026/02/06/cuba-thuc-hay-ngu-tran-ly/

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính