Lời giới thiệu: Một phụ nữ Việt Nam xuất thân từ miền bắc VN trân trọng với lá cờ vàng ba sọc đỏ, chị Tôn vân Anh hiện đang sinh sống tại Ba Lan và vấn đề cờ đỏ máu và cờ vàng liên quan đến cá nhân chị hiện là đề tài lớn đang được tranh căi tại Ba Lan.

 

Cờ Vàng - Cờ Đỏ.

 

 

Đây là đôi lời chia sẻ của nhân vật chính đang gây tranh căi trong cộng đồng người Việt tại Ba Lan nói riêng và người Việt khắp nơi trên thế giới nói chung xoay quanh câu chuyện Cờ Vàng - Cờ Đỏ

 

Chị Tôn Vân Anh, chị là một người Việt Nam được đích thân Tổng Thống Ba Lan trao cho Quốc Tịch Ba Lan. Trong hơn 25 năm qua, chị tham gia nhiều hoạt động hỗ trợ, thúc đẩy hội nhập xă hội và kết nối cộng đồng người Việt với xă hội Ba Lan. Chị giúp đỡ về ngôn ngữ và Pháp Lư cho hàng trăm ngàn con người nhập cư vào Ba Lan.

 

 

Tên tuổi của chị không xa lạ với truyền thông Ba Lan. Trong nhiều năm, chị xuất hiện trên các diễn đàn học thuật, chị được mời làm đại sứ phim điện ảnh, các tổ chức xă hội dân sự và nhiều cơ quan báo chí lớn với vai tṛ một tiếng nói độc lập của cộng đồng người Việt. Chính v́ vậy, khi thực hiện số báo đặc biệt về những người nước ngoài đă góp phần làm nên diện mạo nước Ba Lan hiện đại, Newsweek Polska đă t́m đến chị như một trong những gương mặt tiêu biểu.

 

Tôi giới thiệu sơ lược như vậy để quư vị h́nh dung về sức vóc, trí tuệ của người Việt ở nơi xa xứ đă làm được những ǵ. Và người Ba Lan chắc chắn sẽ gọi chị là người VN, đúng vậy, là người Việt Nam chứ không ai gọi chị là người Cộng Sản. Tại sao một người VN ở Quốc Tế được Quốc Tế Tôn trọng lại bị người VN công kích? Trong khi người VN qua Nhật Bản, Hàn Quốc làm đủ hành vi xấu xa, bôi nhọ h́nh ảnh Người Việt Nam lại được tung hê ngạo nghễ chỉ v́ họ khoác lên ḿnh cờ đỏ và nón cối? Ở đây nó tới từ vấn đề nhận thức tư duy thù địch của nền giáo dục toàn trị mà ra.

 

Chính h́nh ảnh một người phụ nữ Việt Nam xuất hiện trên trang b́a của một trong những tuần báo uy tín nhất Ba Lan mới là thứ chúng ta nên tôn trọng. Đúng vậy, người Việt Nam chứ chẳng có người Cờ Vàng hay người Cờ đỏ.

 

Thông cáo này của chị Tôn Vân Anh nhằm nói rơ quan điểm của chị và chấm dứt câu chuyện này ở đây. Một người Việt Nam máu đỏ da vàng.

 

Xin chào quư vị, tôi là Tôn Vân Anh, một người xuất thân từ miền Bắc Việt Nam, đang sống và làm việc tại Ba Lan. Mấy hôm nay, chuyện tranh luận về Cờ Vàng - Cờ Đỏ sau khi tôi xuất hiện trên trang b́a của tạp chí Ba Lan là điều khiến tôi phải trăn trở. Thay v́ để sự tranh căi th́ với tư cách là người trong cuộc, tôi muốn đưa ra quư vị vài lời, để ít nhất tôi muốn bảo toàn quyền được bày tỏ chính kiến của ḿnh.

 

Trước tiên, tôi xin phép kể câu chuyện này để quư vị dễ h́nh dung: Ngày 6 tháng 6 vừa qua, Mirra Andreeva bước lên bục vinh quang của French Open với tư cách là một tay vợt người Nga. Nhưng bên cạnh cô không có lá cờ Nga.

 

Đó là một h́nh ảnh khiến tôi suy nghĩ rất nhiều.

 

Nước Nga đă làm ǵ để một cô gái trẻ phải vô địch thế giới trong hoàn cảnh như vậy? Đó là v́ sự tàn bạo và độc tài của bạo chúa Putin.

 

Người ta thường nghĩ rằng lá cờ và đất nước là một. Nhưng thực tế không phải như vậy, lá cờ chỉ là biểu tượng chính trị của một thời đại, nó không phải Đất Nước. Mirra không chối bỏ nguồn gốc Nga của ḿnh. Cô không phản bội dân tộc ḿnh. Cô không xúc phạm người Nga. Ngược lại, chính v́ tôn trọng người Nga nên cô không muốn một chế độ putin đang bị thế giới coi thường phủ bóng lên thành quả thể thao của ḿnh. Bởi v́ cô muốn nói rằng: tôi là một người Nga.

 

Hai ngày sau, tôi bất ngờ nhận ra rằng câu chuyện của Mirra lại giúp tôi hiểu rơ những tranh căi đang diễn ra xung quanh ḿnh.

 

Nhớ lại khoảng tháng 5 năm nay, một nhà báo của Newsweek Polska gọi điện cho tôi. Anh hỏi tôi có thời gian không?

 

Tôi trả lời rằng có, nhưng không có nhiều. Sau đó chúng tôi gặp nhau trong một quán cà phê, làm việc cùng nhiếp ảnh gia. Mọi thứ diễn ra hoàn toàn b́nh thường như rất nhiều lần tôi từng tiếp xúc với báo chí Ba Lan. Tôi không biết bài báo sẽ đăng khi nào, tôi cũng không biết đó sẽ là bài viết trung tâm của cả số báo và càng không biết rằng h́nh ảnh của tôi cùng lá cờ vàng sẽ xuất hiện trên trang b́a Newsweek Polska. Đă thế, cờ vàng lại quá nổi trên trang nhất Newsweek Polska, tuần báo đứng thứ ba tại Ba Lan về chất lượng, uy tín và số người truy cập, con số độc giả lên tới hàng triệu mỗi tuần.

 

Cho tới vài ngày trước, khi tôi đang đi nghỉ ở Ư, tôi nhận được tin nhắn kèm h́nh ảnh từ một người bạn, nói rằng anh đang đổ xăng th́ bất ngờ nh́n thấy lá cờ vàng trên kệ báo. Một người bạn khác cũng gọi kể rằng "đang đi mua rau th́ bắt gặp luôn cô Vân Anh với lá cờ vàng trên quầy tạp chí".

 

Nhưng rồi ngay sau đó, tôi cũng đọc được những lời kết tội. Người ta nói rằng tôi đă "đồng lơa với Newsweek để xúc phạm người Việt Nam". Lạ quá, tôi có làm ǵ để xúc phạm người Việt Nam? À hóa ra, tôi không cầm cờ đỏ mà cầm cờ Vàng.

 

Tôi đă ngạc nhiên thật sự, tại sao một người yêu lá cờ vàng lại phải cầm lá cờ đỏ để chụp ảnh? Tôi đă từng rất đỏ, phải mất rất nhiều năm miệt mài t́m hiểu để nhận ra hệ giá trị của Dân Tộc ḿnh là ǵ cơ mà! Tôi là con người, tôi có tự do thể hiện quan điểm chính trị mà? Tại sao lựa chọn của tôi lại bị công kích để ép phải thể hiện quan điểm chính trị của người khác?

 

Tôi đă hỏi rất nghiêm túc, chân thành và cầu thị. Nhưng thay v́ câu trả lời, tôi chỉ nhận được những áp lực, những lời chụp mũ và những cuộc đấu tố quá giới hạn của sự vô liêm sỉ quen thuộc.

 

Có lẽ, nhiều người đă qua tới Châu Âu rồi mà vẫn chưa phân biệt được đâu là Tổ quốc, đâu là Nhà nước, đâu là Dân tộc và đâu là một đảng cầm quyền nên vẫn bị dẫn dắt bởi những công tác dân vận của đảng cộng sản ở nước ngoài.

 

Mirra cũng có "cờ nước Nga được cả thế giới công nhận" đó thôi, nhưng cô ấy không phải chụp ảnh với nó. Đơn giản v́ Tổ Quốc của cô ta đang bị độc tài putin thao túng.

 

Câu chuyện thế nào là Tổ Quốc, Đất Nước và Dân Tộc, thế nào là Nhà Nước và Đảng Cầm Quyền có vẻ như đă dần được ngă ngũ trong ḷng một bộ phận không nhỏ người Việt chân chính, nhất là người Việt ở Ba Lan. Thế nên chiến dịch "đấu tố nhưng hơi lố" của bộ máy tuyên truyền đối ngoại của đảng cộng sản đă phải t́m lối thoát khác.

 

Họ đổi giọng, cho các nick đỏ mọc lên để nói rằng "tôn trọng quyền lựa chọn cá nhân của Tôn Vân Anh, nhưng Tôn Vân Anh không được xúc phạm Việt Nam". Kiểu như là mấy bà nick đỏ công nhận quyền tôi chọn không lên giường với chồng của bà ấy, nhưng tôi từ chối vậy là xúc phạm cả ông chồng lẫn bà vợ?? Các bạn ấy đang nghĩ vậy thật sao?

 

Sự thật, tôi thấy chồng của các bà là đề tài nan giải: bạo hành, độc ác, tham lam và nham hiểm, th́ các bà mới là người cần có vấn đề.

 

Một dân tộc tồn tại hàng ngh́n năm. Một chế độ chính trị chỉ tồn tại trong một giai đoạn lịch sử. Hai khái niệm ấy không phải là một. Người dân Nga không phải là Điện Kremlin. Nước Nga không phải là bạo chúa Putin. Cũng như dân tộc Việt Nam không thể bị đồng nhất với bất kỳ đảng phái chính trị nào. Đó là lư do v́ sao tôi không xem những lời công kích vừa qua là câu chuyện cá nhân tôi mà tôi xem đó là biểu hiện của một nền chính trị đă quá quen với việc độc quyền biểu tượng, độc quyền ḷng yêu nước và độc quyền quyền được định nghĩa thế nào là Tổ quốc.

 

Tôi không nói điều này để kể công cho bản thân. Tôi nói điều này để chỉ ra hậu quả của chủ nghĩa độc tài. Một hệ thống tồn tại bằng tuyên truyền tất yếu sẽ sợ những biểu tượng nằm ngoài tầm kiểm soát của nó. Một hệ thống tồn tại bằng sự phục tùng tất yếu sẽ khó chấp nhận quyền lựa chọn của người khác.

 

Chính v́ vậy, mỗi lần lá cờ vàng xuất hiện công khai, phản ứng dữ dội nhất lại đến từ những người đang cố bảo vệ một độc quyền đang dần mất đi sức thuyết phục trên Đất Nước tôi.

 

Tôi trả giá khi phải chống lại những độc quyền chính trị sao? Mặc kệ. Tôi nói đây để kể tội của độc tài. Tô Lâm và Lê Minh Hưng, Bộ Chính Trị, Ban Tuyên Giáo, Mặt Trận Tổ Quốc, các tổ chức vệ tinh của Đảng CS đang là những nhân tố và mắt xích trong hệ thống độc đoán, đàn áp, tù đày, ngu dân, nuôi ḅ(dlv), trộm c.ướp, và b.óc lộ.t. Cờ vàng giúp cho bộ mặt độc tài ngày một phản cảm, chính nghĩa của cờ vàng ngày một hiện rơ sau khi bức màn gian trá của cờ đỏ rơi xuống.

 

Với những anh chị muốn né tránh đề tài cờ quạt, tôi công nhận đề tài này có thể gây chia rẽ. Tuy vậy, tôi thấy rằng không thể lờ nó đi. V́ đến một lúc nào đó, thay cho "tin và yêu" vào cờ đỏ, đông đảo người dân Việt sẽ chuyển sang "hiểu và yêu" cờ vàng - như những chuyển biến mà tôi đă bước qua một cách dễ dàng, để quyết tâm đến với t́nh yêu cờ vàng của tôi, và bảo vệ được t́nh yêu đó qua nhiều thử thách. Các anh chị thấy Mirra như thế nào? Cô ấy không hề đau khổ v́ không có cờ Nga đại diện! Ngược lại, Mirra đă xứng đáng làm một người Nga chân chính khi nh́n rơ đúng sai. Cô không cần cờ Nga hay Putin để được thế giới công nhận là một người Nga.

 

Với những người vẫn dùng cờ đỏ để trang trí cho sự kiện, món ăn Việt Nam, quảng cáo du lịch Việt Nam, tôi xin chia sẻ câu chuyện ntn:

Ông giáo dạy tôi, một lần sau giờ dạy tủm tỉm cười, bảo: "ôi em ơi, thầy phải thu xếp sang Việt Nam chơi vài tuần, càng sớm càng tốt".

 

Tôi hỏi, "vậy ạ, sao thầy phải vội ạ?" Th́ thầy lại cười nữa và bảo rằng "cứ thi thoảng lại có nước độc tài bị xoá sổ, tôi phải tới thăm các nước xă hội chủ nghĩa trước khi nó bị đào thải. Nhanh nhanh kẻo hết!".

 

Đấy, Việt Nam ta có những cái vừa độc vừa lạ mà nước khác không có hoặc không c̣n. Thế nên cờ đỏ có thông điệp và giá trị riêng của nó - khẳng định Việt Nam đang có độc tài cộng sản điều hành và cờ đỏ không liên quan cờ vàng. Đỡ khỏi mập mờ, cũng là cái hay! Tôi không phủ nhận hay chống lại cờ đỏ ở khía cạnh đó. Nhưng rơ ràng Việt Nam có nhiều biểu tượng hay hơn cờ đỏ, ví dụ như: cờ vàng, cờ ngũ sắc, trống đồng, bông sen, cây tre, con rồng, nem rán, nón lá của Việt Nam chắc chắn đẹp hơn, ngon bổ tốt hơn và quan trọng nhất là chính nghĩa hơn so với cờ Phúc Kiến mà Quốc Tế Cộng Sản Komintern mang vào Việt Nam.

Quốc tế Cộng sản đă tan, nhưng cộng sản Việt Nam vẫn quyết tâm xây dựng xă hội chủ nghĩa kể từ khi nội chiến. Đă hơn 50 năm Việt Nam cam go với cờ đỏ nhưng thực chất quăng thời gian đó chả thấm thía ǵ so với 4000 năm lịch sử dân tộc Việt Nam. Một chương sách không phải là một quyển sách. Người Việt sẽ c̣n viết nên những trang sử vẻ vang với lá cờ truyền thống mà ông cha ta để lại. Tôi nợ bà con cô bác lời cảm ơn sâu sắc. Cảm ơn đông đảo người Việt ở khắp năm châu, các bạn trẻ trong nước và các bạn ở Ba Lan đă đồng hành với tôi trong những ngày qua.

 

Một chương sách không phải là một quyển sách. Nhưng một trang sách vừa viết những ngày qua ắt đă thay đổi phần nào nội dung của những chương tiếp tới. Cảm ơn Mirra đă cho tôi cơ hội mỉm cười với người Nga. Cảm ơn Newsweek Polska bởi trang b́a thiết kế tuyệt đẹp.

 

Lịch sử bốn ngh́n năm của dân tộc Việt Nam không bắt đầu từ năm 1945. Và cũng sẽ không kết thúc ở một chế độ chính trị bạo tàn.

 

Và cuối cùng, xin cảm ơn câu chuyện này v́ đă mở ra một cuộc đối thoại mà sớm hay muộn, dân tộc của chúng ta cũng phải đối diện với nó mà thôi.

 

 

Tôn Vân Anh

Warsaw, Ba Lan

20.06.2026

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính