Ẩn Ý Hai Chữ Vô Đề Của Tác Giả Vô Danh
Tôn Nữ Hoàng Hoa
Tập thơ Vô Đề đã đi vào lòng người và đã đưa vào văn học VN một giai đoạn khủng khiếp nhất của lịch sử VN dưới sự cai trị bạo tàn, bất nhân của Đảng Cộng Sản Việt Nam.
Từ tư tưởng đến nghệ thuật tố cáo một chế độ bất nhân phi đạo đức của tập thơ Vô Đề đã có một giá trị uyên bác. Cho dù biết bao nhiêu bài viết đang đặt nghi vấn về tập thơ này " Ai là tác giả của tập thơ Vô Đề?" cũng như có một số người nhất quyết khẳng định ông NCT là tác giả của tập thơ . Tuy nhiên qua những bài khảo luận, nghiên cứu, phê bình rất có giá trị nhưng ít ai lại cảm nhận tại sao tác giả lại ẩn ý không đặt tên cho tập thơ này chỉ dùng hai chữ Vô Đề và cũng không đề tên tác giả mà chỉ để là Vô Danh.
Câu chuyện bắt đầu từ một tâm hồn nghệ sĩ tràn đầy sức sống, có nhiều mơ ước, ước mơ. Bóng tối cuộc đời chưa một lần ập tới. Lòng thanh niên rộn rã tiếng tin yêu vươn lên như những mầm cây xanh tốt giữa mùa Xuân:
Tuổi hai mươi tuổi bước vào đời
Hồn lộng cao, gió thổi chơi vơi
Bốn phía bao la chỉ thấy
Chân mây rộng mới tuyệt vời
( Vô Danh)
Hồn lộng cao gió thổi chơi vơi trong niềm vui mênh mông tự lòng mình. Người thanh niên mạnh dạn bước vào đời …một đời mê thích bình dị theo tiếng gọi hùng tráng lên đường:
Ngất ngây làm sao ngờ tới
Bùn đọng hồ ao mạng dưới phục chờ!
Tuổi hai mươi, tuổi của không ngờ, không sợ
Viễn vông đẹp tựa bài thơ…
Mơ ước…Đợi chờ…Vĩ đại.. ( Vô Danh)
Nhưng rồi bao nhiêu nhiệt tình tin yêu đó bỗng vào một sáng đầu thu, người thanh niên đã thảng thốt thấy mình vật vờ trong nỗi tan tác chơi vơi. Thấy mình như những bóng hình tơi tả theo sóng nước thời gian như những con thuyền phiêu lưu rã mục. Người thanh niên đã bàng hoàng nhìn thấy trong tin yêu, ước vọng tràn trề ấy có ngờ đâu:
Nhưng rồi một sớm đầu muà thu trở lại
Tuổi hai mươi mắt nhìn đời trẻ dại
Ngọn cờ sao rực rỡ…
Tô thắm màu xứ sở yêu thương…
Có ngờ đâu giáo giở đã lên đường
Hung bạo phá bờ kim cổ!
Tiếng mối giềng rung đổ chuyển non song …( Vô danh)
Từ buổi muà Thu hồn thanh niên lồng lộng gió chơi vơi đó cho đến ngày giáo giở lên đường qua vụ Cải Cách đấu tố. Người thanh niên đã nhìn thấy sự lừa bịp vô cùng tàn khốc qua những chiêu bài Độc Lập, Tụ Do và Hạnh Phúc.
Sự đau xót của người thanh niên khi bị lừa bịp từ những chữ mỹ miều độc lập tự do qua sự xảo trá của Hồ Chí Minh:
Không có gì qúy hơn độc lập tự do.
Tôi biết nó, thằng ( Hồ) nói câu nói đó!
Tôi biết nó, đồng bào miền Bắc này biết nó!
Việc nó làm, tội phạm nó ra sao?
Nó đầu tiên đem râu nó bện vào
Hình xác lão Mao lông lá
Bàn tay Nga đầy băng tuyết gíá
Cũng nhoài qua lục địa Trung Hoa
Không phải xoa đầu mà túm tóc nó từ xa
Nó đứng không yên tất bật điên đầu
Lúc rụi vào Tầu, lúc rúc vào Nga…( Vô danh)
Người thanh niên tin tưởng vào đời đã bị Hồ Chí Minh lừa bịp cùng với những hành động tráo trở, phá bỏ nền tảng quốc gia để đi làm tay sai cho bọn Cộng sản Nga Tầu:
Nó gọi Tâù Nga là cha anh nó
Và tình nguyện làm con chó nhỏ
Xông xáo giữ nhà, gác ngõ cho cha anh!
Nó tận thu từ quả trứng, quả chanh
Học lối hung tàn của cha anh nó
Cuộc chiến tranh chết vội
hết thanh niên đương diễn ra triền miên ghê gớm đó
Cũng là do Nga giật, Tầu co
tiếp nhiên liệu gây mồi cho nó
Súng, tăng, tên lửa, tầu bay
Nếu không nó đánh bằng tay… ( Vô Danh)
Một sự lừa bịp trắng trợn, ấy vậy mà Hồ Chí Minh vẫn trân tráo lừa bịp độc lập với tự do:
Ôi đó! Thứ độc lập không gì quý hơn của nó
Tôi biết rõ, đồng bào miền Bắc này biết rõ
Việc nó làm, tội phạm nó ra sao!
Nó là tên trùm đao phủ năm nào
hồi cải cách đã đem tù đem bắn
Độ nửa triệu nhân dân rồi bảo là nhầm lẫn…( Vô Danh)
Hồ Chí Minh đã không những tàn ác, bất nhân mà lại còn đểu cáng. Người thanh niên hồn lộng gió chơi vơi năm nào đã nhìn ra cái đểu cáng bất nhân của Hồ Chí Minh mà đau xót khôn cùng khi bị tên giặc Hồ lừa phỉnh:
Đường nó đi trùng điệp bất nhân
hầm hập trời đêm nguyên thủy
Đói khổ dựng cờ đại súy!
Con cá lá rau nát nhầu quản lý
Tiếng thớt tiếng dao vọng từ hồi ký!
Tiếng thở lời than đan họa úp vào thân
Nó tập trung hàng chục vạn ngụy quân
nạn nhân của đường lối “khoan hồng chí nhân” của nó!
Mọi tầng lớp nhân dân bị cầm chân trên đất nó
“Tự do” không thời hạn đi tù
Mắt nó nhìn ai cũng hoá kẻ thù
Vì ai cũng đói mòn, nhục nhằn cắn răng tạm nuốt!
Hiếm có gia đình không có người bị nó cho đi suốt
Đất có thầm câm cũng chẳng được tha…( Vô Danh)
Hồ Chí Minh đã lưu manh, đểu cảng mà lại còn tráo trở nói trắng thành đen, nhồi não người dân bằng cái loa sa sả:
tất cả phải thành loa
sa sả ngày đêm ca ngợi nó và đảng nó!
Đó là thứ tự do không gì qúy hơn của nó!
Ố! độc lập tự do
Xưa cũng vì qúy hai thứ đó
Đất bắc mắc lừa mất vào tay nó
Nhưng nay mà vẫn có người mơ hồ nghe nó
Nó mới vạn lần cần nguyền rủa thật to…( Vô danh)
Người thanh niên với lời thơ tố cáo tên Hồ Chí Minh đã áp đặt chuyên chính vô sản lên đầu dân tộc Việt một cách tuyệt hảo.
Tất cả những ảo giác mơ màng của tuổi hai mươi giờ trở thành hoang phế đã để lại trong lòng người thanh niên một vùng cỏ úa có tiếng kèn đồng thê thảm bao quanh. Từ đó những vần thơ uất nghẹn đã được người thanh niên gói ghém trong hai chữ Vô Đề.
Người thanh niên bị Hồ Chí Minh lừa bịp để cuộc đời chơi vơi trong nỗi niềm bi hận, để từng đêm gậm nhấm nỗi thương đau:
Mỗi lầm lỡ, mỗi mảnh lòng rạn vỡ
Song thời gian hàn gắn được đôi phần
Riêng cái lầm nơi đất đỏ (cộng sản) dung thân
Thời gian khoét to và sâu bất tận!
Cuộc đời tôi có nhiều lầm lẫn
lầm nơi, lầm lúc, lầm người
Nhưng cái lầm to uổng phí cả đời
Là đã ngốc nghe và tin Cộng sản!...( Vô Danh)
Từ cái ngày biết mình bị lầm lẫn và phẫn nộ trước sự lừa bịp của Hồ Chí Minh. Người thanh niên với những mộng mơ vĩ đại đã uá tàn và mảnh đời bắt đầu bằng những lau sậy đìu hiu lau lách bên thời gian hiu hắt trong những lao tù. Chúng ta hãy nghe người thanh niên thất chí, mất niềm tin vì bị bọn giáo giở Hồ Chí Minh lừa bịp nói lên những tâm trạng đau thương trong tù:
Đời tôi rồi sẽ tới đâu?
Lòng tôi cũng chẳng tìm câu trả lời!
Nhà lao nay bước chân rời
Ngày mai có thể như chơi lại vào
Đất này là thế biết sao?
Tội hay vô tội luật nào xét cho? ( Vô Danh)
Cũng vì những vần thơ tố cáo sự đểu cáng lưu manh của Hồ Chí Minh mà thi sĩ Vô Danh đã phải đi ngồi tù. CSVN thâm độc không muốn giết người thi sĩ bất khuất đó nên đã giam cho đến khi ý chí lụn tàn trên cơ thể dập dìu đòn thù tra tấn. Sự độc ác của Cộng Sản VN đã được thi sĩ Vô Danh diễn tả:
Là Qủy? Là Ma? Là thú dữ
Gian manh tàn ác đê hèn
Lũ cưỡi đầu bóp cổ dân đen
để gọi chúng, người ta không đủ chữ
Và cũng khó tìm trong ngôn ngữ
Chữ gì diễn đạt nguyên si
Kiếp sống lầm than đầy ải đen sì
Ngoài cái chết, không còn đâu lối thoát…( Vô Danh)
Trong nỗi tuyệt vọng khôn cùng thi sĩ Vô Danh đã cho thấy cái cảnh đời thương tâm của những ai bị tù CS:
Chúng tôi sống giữa lòng thung lũng
Bốn bên là rừng núi bọc vây quanh!
Ở rúc chui trong mấy dãy nhà tranh
đầy rệp muỗi, đầy mồ hôi bóng tối!
Bệnh tật cho nhau, đời ôi hết lối!
Tuyệt vọng ngấm dần, hồn xác tả tơi!
Bảo đây là kiếp sống con người
của trâu, chó so làm sao quá khổ!
Làm kiệt sức nếu không giây trói đó!
Ốm ngồi rên báng súng thúc vào lưng
Bướng lại ư? Hãy cứ coi chừng………( Vô Danh)
Bên cạnh những dập dìu khổ đau đó, thi sĩ Vô Danh còn có những bài thơ tố cáo sự tuyên truyền lừa bịp của CSVN đối với dân tộc Việt. Qua bài thơ về một người tù già mà vẫn cố sức học tập “tốt”, để trở thành công dân “tốt” dưới chủ nghiã xã hội của CSVN:
Khi đến nhà ông
Tôi sẽ nói cùng vợ con ông rằng ông đói quanh năm
Tuổi ông già, răng ông móm, nhưng ông chăm
Đi lao động kiếm phần ngô còm cõi!
Miệng bát sành cơm gần như đá sỏi
Ông nuốt vào rồi lại tống nguyên ra
Vợ con ông cùng cháu chắt trong nhà
chắc phải vui lòng hả dạ!
Vì thấy ông giả tiến bộ khác xưa xa
dưới chế độ ta Dân Chủ Cộng Hoà…( Vô Danh)
Ôi còn sự mỉa mai chua xót nào hơn khi chúng ta đọc qua những vần thơ của thi sĩ Vô Danh tả cảnh người dân cam phận sống kiếp trâu bò trong xã hội VN dưới chế độ CS:
Bà kia tuổi sáu mươi rồi
Mà sao không được phép ngồi bán khoai
Cụ kia tuổi bảy mươi hai
Mà sao hội họp mệt nhoài không tha
Tự do tôi quý thiết tha
Mà sao tù ngục hết ra lại vào?
Anh kia đi lính thuả nào?
Tội chi cảnh sát cũng vào bắt đi
Em kia học chửa biết chi
Mà sao sớm vội bỏ đi nông trường?
Bạn tôi học vấn khác thường
Mà sao vất vưởng cuốc đường ốm ho?
Cậu kia con cụ đồ nho
Mà sao móc túi mặt mo trát vào
Cô kia như giải luạ đào
Mà sao bát phở vài hào cũng trao?
Nguyên nhân chẳng phải sâu đào
Thấy ngay thủ phạm: Vàng sao lá cờ…( Vô Danh)
Ngoài cái đói, cái khát, thiếu ăn thiếu mặc người dân còn phải sống trong hồi hộp không biết sống chết khi nào. Và đau thương bi thiết hơn nữa là sinh mạng người dân Việt dưới chế độ Cộng sản chẳng khác động vật:
Người dân chẳng khác con bò
Nay cầy è cổ, mai lò sát sinh!
Đói ăn ta thán một câu
Phản tuyên truyền, tội ở đâu buộc vào
Thế là đến ở nhà lao
sống đời bần giá, biết nào kêu đâu
Hèn ngu, trí thức, nghèo giầu
Phú nông địa chủ từng xâu đi tù
Nhà sư cho chí thầy tu
Cùng chung số phận mặc dù từ bi
Bàn tay mọi rợ man di
Hễ nghi là bắt, cứ chi tội tình….( Vô Danh)
Bao nhiêu khổ đau tiếp nối đã không làm ngã gục người thơ. Bên tâm trạng lê lết buồn thảm, chúng ta hãy nghe về nỗi cô đơn hiu quạnh của thi sĩ Vô Danh:
Tôi là một kẻ không gia đình, bè bạn
Sống một mình, bệnh hoạn xanh xao
Chai nước con, chiếc điếu hút thuốc lào
Chiếc giường vải, chiếc bàn bằng gỗ cũ
Đồ đạc tôi thế là tạm đủ
cuộc sống nghèo hèn, không ước, không mơ
Ngoài thời gian dậy học vài giờ
Tôi tìm kiếm niềm khuây trong sách vở..( Vô Danh)
Bên những thống thiết sầu hận khổ đau do đảng CSVN gây ra cùng sự chịu đựng thống thiết..Tác giả vẫn canh cánh bên lòng người Mẹ yêu thương:
Mẹ tôi trong những ngày giỗ chạp
Thường ngồi chắp tay cầu khấn giờ lâu
Chiếc áo hoa hiên cũ đã bạc màu
Tôi chỉ thấy mẹ dùng khi lễ bái
Đời tôi còn nhiều khổ đau oan trái
Mẹ bao giờ cũng cầu nguyện cho tôi
đứa con trai tù tội mấy phen rồi
Hàng nước mắt chảy dòng trên má Mẹ
Ngồi bên Mẹ, tôi thấy mình nhỏ bé
Tình thương yêu của Mẹ lớn bao nhiêu
Mẹ ớ! Con long chỉ nguyện một điều
được gần sống, đừng lià xa khỏi mẹ!
Giờ hẳn mẹ khi ngồi cầu lễ
Cho đứa con tù, bệnh, chốn rừng sâu!
Chiếc áo hoa hiên cũ đã bạc mầu
Phải đẫm ướt biết bao hàng đẫm lệ ( Vô danh)
Nỗi nhớ thương Mẹ chưa vơi trên “những buổi chiều âm thầm lạnh tắt trên non” thì người Mẹ của thi sĩ đã vĩnh viễn lìa đời:
Mẹ ơi! Mẹ đã mất rồi
Trời đất không còn có Mẹ!
Mẹ chẳng bao giờ còn thấy mặt con…
Con khóc nữa
Con chẳng cần ra tù nữa ( Vô Danh)
Mẹ ông mất rồi. Nhưng những vần thơ không dừng lại đó. Những vần thơ của Thi sĩ Vô Danh vẫn tiếp tục viết ra trên giấy. Khi ông nói:
Thơ của tôi không phải là thơ
Mà là tiếng cuộc đời nức nở!
Tiếng cửa nhà giam ngòm đen khép mở
Tiếng khò khè hai lá phổi hang sò!
Tiếng đất vùi đổ xuống lấp niềm mơ!
Tiếng khai quật cuốc đào lên nỗi nhớ!
Tiếng răng lạnh đập vào nhau khổ sở!
Tiếng dạ dầy đói lả bóp bâng quơ!
Tiếng tim buồn thoi thóp đập bơ vơ!
Tiếng bất lực trước muôn ngàn sụp đổ!
Toàn tiếng của cuộc đời sống dở
Và chết thời cũng dở, phải đâu thơ…(Vô danh)
Ông cũng không ngừng tố cáo Đảng CSVN:
Đảng dìu dắt thiếu nhi thành trộm cướp
Giãi phóng đàn bà thành đĩ, thành trâu
Giúp người già bằng bắt bớ rễ dâu
Và cải tiến dân sinh thành xác mướp
Đảng thực chất chỉ là Đảng Cướp
Dựng triều đình mông muội giưã văn minh!
Sống tạm thời nhờ thủ đoạn yêu tinh
nhờ sung đạn Tầu Nga bắt bớ!
Đảng hết thở cuộc đời mới thở
Đảng còn kia bát phở hoá thành mơ…( Vô Danh)
Trên đây là những vần thơ trong tập thơ Vô Đề của tác giả Vô Danh
Những vần thơ mà theo tác giả:
Thơ của tôi không có gì là đẹp
Như cướp vồ, cùm kẹp máu ho lao
Thơ của tôi không có gì cao
Như chết chóc, mồ hôi báng súng
Thơ của tôi là những gì kinh khủng
Như Đảng, Đoàn, như Lãnh tụ, như Trung Ương
Thơ của tôi kém phần tưởng tượng
Nó “thật” như tù, như đói, như đau thương!
Thơ của tôi chỉ để đám dân thường
Nhìn thấy tim đen phường qủy đỏ….( Vô Danh)
Xem như vậy thì thi sĩ Vô Danh chỉ muốn những vần thơ của ông chứa đựng trong niềm kinh khủng vô bờ của sự tàn bạo bất nhân của Đảng CSVN.
Đi từ hai chữ Vô Đề cho ta thấy phảng phất một triết lý của Đạo Đức Kinh mà không có một tiêu đề nào có thể diễn tả được sự kinh khủng tàn ác của Đảng CSVN. Vô trong nhan đề Vô Đề không có nghĩa là không có đề. Vô ở đây phảng phất triết lý Vô của Lão tử . Vô là vô sắc vô thanh vô hình như cảm quan của ta như đạo. Vô trong hai chữ Vô Đề thấp thoáng một tính cách huyền diệu to tát không cùng. Cái thể của nó là không là Vô Đề những cái hữu của tập thơ vô cùng huyền diệu có tác dụng lớn lao trong việc tố caó một chế độ bất nhân.
Những tư tưởng của Lão Tử là những hệ thống suy luận huyền diệu vừa siêu hình, vừa thực nghiệm. Thiên hạ chạy theo cái học thị phi, thiện ác, cái học chi ly, phân tán.
Luận thuyết của Lão tử đã hơn 2000 năm còn được tôn sùng. Biến thành hình là sinh, mà biến đến tận cùng được gọi là tử. Khi qúi vị đặt tên cho tập thơ Vô Đề là qúi vị đã không cảm nhận được sự huyền diệu sâu xa của tác giả Vô Danh đang ẩn dấu một ẩn ý sâu xa vô cùng thâm diệu khi đặt tập thơ trong hai chữ Vô Đề.
Tập Thơ Vô Đề mà được đặt tên thì đã biến đến tận cùng như khi ta đặt tên cho cái bàn chiếc ghế. Biến đến tận cùng là tử. Cho nên tập thơ Vô Đề không thể là tên của Hoa Địa Ngục được.
Thật đáng tiếc thay khi qúi vị không hiểu được ẩn dụ sâu xa qua hai chữ Vô Đề mang đầy hoài bảo của thi sĩ Vô Danh:
Nếu trời còn để có một ngày mai
tôi sẽ kể chuyện đêm dài khủng khiếp
Cho thế hệ hiện nay cùng đàn sau kế tiếp...
Giật mình thức tỉnh thương đau...
Phẫn nộ trào dâng dốc sức cùng nhau
đánh phọt óc con rắn hồng ( Cộng sản ) độc hại....( Vô danh)
Tôn Nữ Hoàng Hoa