Giáng Sinh Trắng

 

Toàn Như

 

 

 

Mỗi năm, cứ đến mùa Giáng Sinh mọi người lại được nghe những âm thanh rộn ràng, vui tươi của những khúc nhạc Giáng Sinh quen thuộc. Một trong những khúc nhạc đó là bản nhạc Giáng Sinh Trắng (White Christmas). Nó đă trở thành một trong những ca khúc truyền thống trong mùa Giáng Sinh hàng năm bên cạnh những ca khúc truyền thống nổi tiếng khác như Silent Night – Holy Night (Đêm Thánh Vô Cùng), Jingle Bells, v.v…

 

Nhưng người Việt lại có một kỷ niệm buồn với Giáng Sinh Trắng. Nó gợi lại cho mọi người về một tháng Tư buồn năm 1975. Bởi v́ bài hát đó đă là ám hiệu báo cho những người Mỹ cuối cùng đang có mặt ở Việt Nam vào thời điểm đó biết rằng đă đến lúc họ phải rời khỏi Việt Nam. Sự ra đi của những người Mỹ vào những giờ phút sinh tử đó chẳng khác ǵ là  một báo hiệu chế độ Việt Nam Cộng Ḥa sắp đến hồi cáo chung. Sự sụp đổ của nó, ai cũng nghĩ, sẽ là điều không tránh khỏi.

 

 Vào sáng ngày 29 tháng 4, 1975, khi quân Cộng sản Bắc Việt đă tiến đến gần cửa ngơ Sài G̣n, chiến tranh Việt Nam coi như sắp đến hồi kết thúc. Cũng vào lúc đó, trên làn sóng phát thanh FM của quân đội Mỹ ở Việt Nam bỗng phát ra bản nhạc “Giáng Sinh Trắng” do danh ca Mỹ Bing Crosby hát. Đối với những người Mỹ, khi nghe bản nhạc này vào thời điểm đó, họ hiểu rằng đó là hiệu lệnh cho họ đi đến những địa điểm tập trung đă được chỉ định để được di tản ra khỏi Việt Nam đến một nơi an toàn. Cuộc di tản này được gọi là “Chiến Dịch Gió Đổi Chiều” (Operation Frequent Wind). Chiến dịch không chỉ dành riêng cho người Mỹ mà c̣n cho cả các công dân có quốc tịch khác trong đó có Việt Nam, những người mà sinh mạng của họ có thể bị nguy hại khi quân cộng sản Bắc Việt chiếm được Sài G̣n v́ họ từng có những liên hệ mật thiết với Hoa Kỳ.

 

Thực ra, trước đó nhiều ngày, chiến dịch này đă được Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, thông qua ṭa đại sứ ở Sài G̣n, phổ biến cho các người Mỹ c̣n ở Việt Nam một bản hướng dẫn dày 15 trang về kế hoạch di tản khỏi Việt Nam vào một ngày N. nào đó. Bản hướng dẫn này được yêu cầu không phổ biến cho những người khác biết. Bản hướng dẫn cũng cho biết, vào ngày N. mật lệnh di tản sẽ được bắt đầu thi hành khi làn sóng phát thanh của quân đội Mỹ ở VN phát ra “bản tin đặc biệt”. Bản tin đó sẽ có nội dung như sau: “Nhiệt độ ở Sài G̣n hiện nay là 112 độ (F) và đang gia tăng. Tiếp theo đây sẽ là ca khúc’Tôi Đang Mơ Một Giáng Sinh Trắng’ (Nguyên văn bằng Anh ngữ: THE TEMPERARURE IN SAIGON IS 112 DEGREES AND RISING. THIS WILL BE FOLLOWED BY THE PLAYING OF ‘I’M DREAMING OF A WHITE CHRISTMAS’). Dĩ nhiên tiếp theo sau “bản tin đặc biệt” đó người ta đă được nghe bản nhạc ‘Giáng Sinh Trắng’ do Bing Crosby hát. Bài hát này cũng với giọng hát của Bing Crosby đă từng được Quân Đội Mỹ phát ra cho các binh lính của họ mỗi khi giáng sinh về như để cho họ có một chút không khí của mùa giáng sinh. Giáng Sinh nào mà không đầy tuyết trắng. Bài hát sẽ làm cho những người lính vơi đi nỗi nhớ nhà, nhưng lần này đặc biệt nó lại diễn ra trong một mùa hè nóng bỏng, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng, ở Sài G̣n.

 

Qủa thực lúc đó ở Sài G̣n đang là tháng Tư, trời mùa Hè rất nắng và nóng. Nói về cái nắng nóng của tháng Tư, người Việt thường nói, “nắng tháng Tư chó già le lưỡi”. Nói như thế để diễn tả về cái nóng kinh khiếp của tháng Tư, không chỉ ở Sài G̣n mà c̣n ở cả Việt Nam nói chung. Thế mà, nay đang là mùa Hè nóng như vậy mà những người dân Sài G̣n lại t́nh cờ nghe được làn sóng phát thanh của Quân Đội Mỹ phát thanh bản nhạc “Giáng Sinh Trắng”. Người ta ngạc nhiên và thắc mắc rỉ tai nhau, h́nh như có cái ǵ bất thường trong sự phát thanh này. Bởi v́ ai cũng biết “Tháng Tư không phải là mùa Giáng Sinh” và  v́ “không bao giờ, không bao giờ giữa mùa hè tuyết rơinhư lời một bài hát của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh. Vậy tại sao đang giữa mùa Hè mà đài Mỹ lại phát thanh một bản nhạc Giáng Sinh (vô lư) như thế? Phải chăng đó là ám hiệu ǵ của người Mỹ? Cùng với thắc mắc đó, người ta đă thấy những sự di chuyển nhộn nhịp bất thường của người Mỹ trong thành phố. Những chuyến xe buưt chở đầy người Mỹ và nhân viên sở Mỹ đổ xô về phía phi trường Tân Sơn Nhất.

 

Những chiếc máy bay vận tải cơ khổng lồ của Mỹ bay đến rồi bay đi đầy ắp người. Rồi hàng chục những chiếc trực thăng bay vần vũ trên bầu trời Sài G̣n đáp xuống, bay lên đón người ra đi tấp nập. Đến lúc đó th́ họ đă hiểu rằng, người Mỹ đă và đang ‘good bye Vietnam’! Giấc mơ ‘Giáng Sinh Trắng’ của họ chẳng qua chỉ là giấc mơ hồi hương cho những người Mỹ mà Bing Crosby đă hát:

 

“I’m dreaming of a white Christmas

Just like the ones I used to know

Where the treetops glisten

and children listen

To hear sleigh bells in the snow

I’m dreaming of a white Christmas

With every Christmas card I write

May your days be merry and bright

And may all your Christmases be white…”

 

(Tạm dịch:

 

Tôi đang mơ một Giáng Sinh trắng

Cũng giống như bao người tôi đă biết

Những ngọn cây lấp lánh nơi đâu

và những đứa trẻ lắng tai

Nghe những tiếng chuông xe trong tuyết

Tôi đang mơ một Giáng Sinh trắng

Với mọi tấm thiệp Giáng Sinh tôi viết

Chúc các bạn có những ngày vui tươi sáng

Và tất cả những Giáng Sinh của các bạn đều trắng…)

 

Bài hát rất ngắn, chỉ có 54 chữ với 64 nốt nhạc cùng những ca từ giản dị nhưng đă đi sâu vào ḷng người. Nó đă vẽ ra một khung cảnh giáng sinh truyền thống đầy màu trắng (của tuyết) với những cây thông lấp lánh và những chiếc xe tuyết rung chuông của ông ǵa nô-en đem niềm vui đến cho các em nhỏ cùng những cánh thiệp Giáng Sinh với những lời chúc tụng tốt đẹp.

 

Tác gỉa của bài hát này là Irving Berlin (1888-1989), một người Mỹ gốc Do Thái. Ông sinh tại Siberia, Nga, nhưng đă theo gia đ́nh di dân sang New York, Hoa Kỳ, sinh sống từ giữa thập niên 1890’s để tránh sự kỳ thị v́ gia đ́nh ông là người Do Thái. Ông có tên khai sinh là Israel Isidore Baline, nhưng từ khi nhập quốc tịch Mỹ ông đă đổi tên trở thành Irving Berlin (nghe nói v́ tên ông là Baline thường bị đọc lầm là Berlin nên ông đă lấy luôn tên này). Ông là tác gỉa của hàng trăm ca khúc, trong đó có nhiều bài thuộc loại ‘top hit’ như “Easter Parade”, “No Business Like Show Business”; nhưng nổi tiếng nhất là “God Bless America” (bài hát được coi như bài quốc ca phụ của Hoa Kỳ) và “White Christmas”. Ông từng chín lần được đề cử giải Academy Awards (tức giải Oscar) về Âm nhạc trong đó có bảy lần đoạt giải – trong số bảy lần đó có bản nhạc ‘Giáng Sinh Trắng’ thắng giải năm 1943.

 

Giáng Sinh Trắng hay White Christmas được Irving Berlin viết ra năm 1940 cho cuốn phim ca nhạc ‘Holiday Inn’ do hai ca sĩ tài tử Bing Crosby và Fred Astaire đóng vai chánh. Phim dự tính sẽ được ra mắt vào năm 1942, nhưng vào đêm giáng sinh 25 tháng 12 năm 1941, Bing Crosby đă hát giới thiệu nó trên đài phát thanh NBC. Sau buổi phát thanh vào đêm giáng sinh đó, “Giáng Sinh Trắng” đă có một tiếng vang tốt nên hăng đĩa nhạc Decco đă không bỏ lỡ cơ hội phát hành ‘White Christmas’ cho Bing Crosby. Đĩa nhạc đă được phát hành trước cả khi tŕnh chiếu phim “Holiday Inn” (tháng 8/1942) và nó đă mau chóng trở thành một “best seller” ngay sau đó. Cũng từ đó, mỗi khi đi tŕnh diễn cho các binh sĩ Hoa Kỳ ở hải ngoại vào dịp giáng sinh, Bing Crosby luôn luôn được yêu cầu  hát bài “Giáng Sinh Trắng”. Cho đến nay, “Giáng Sinh Trắng” đă trở thành đĩa nhạc bán chạy nhất với số bán kỷ lục tổng cộng lên tới trên 100 triệu đĩa, chưa có ai vượt qua nổi con số này. Ngay cả nhiều ca sĩ gạo cội trong làng ca nhạc Mỹ như Frank Sinatra, Elvis Presley,… cũng đă từng hát “Giáng Sinh Trắng” nhưng vẫn không vượt qua được Bing Crosby.

 

Giáng Sinh Trắng đă gắn liền với các gia đ́nh người Mỹ, nhất là những người lính xa nhà, vào mùa giáng sinh như vậy. Nhưng nó cũng đă có những lịch sử gắn liền với chiến tranh. Bing Crosby lần đầu tiên đă hát nó chỉ 18 ngày sau khi Hoa Kỳ bị Nhật Bản tấn công vào Trân Châu Cảng (Pearl Harbor). Giữa cái không khí lạnh lẽo của một đêm đông giáng sinh  trong ngày 25/12/1941, bài hát đă làm mọi người nhớ về cái biến cố bi thảm ở Pearl Harbor và cảm thương cho những người quân nhân Hoa Kỳ ngoài mặt trận đă không được hưởng cái không khí giáng sinh bên gia đ́nh. Những người lính ấy hẳn đang mơ về cái h́nh ảnh giáng sinh với đầy màu tuyết trắng quen thuộc qua những cây thông tuyết phủ và những chiếc xe nai chuông rung đi trong tuyết trắng với ông ǵa nô-en. Phải chăng, đó cũng là lư do sau này quân đội Mỹ thường phát ra bản nhạc này cho những người lính ngoài tiền tuyến, nhất là ở hải ngoại, vào những dịp Giáng Sinh.

 

Nhưng Giáng Sinh Trắng cũng gắn liền với một cuộc chiến khác: Việt Nam. Cũng với giọng hát của Bing Crosby, Giáng Sinh Trắng đă đánh dấu một kết cuộc bi thảm cho cuộc chiến Việt Nam. Kết cuộc bi thảm đó là sự tan ră của một đất nước từng là người bạn đồng minh thân thiết của Hoa Kỳ. Bài hát không chỉ là một mật lệnh cho người Hoa Kỳ ra đi khỏi cái đất nước đang có chiến tranh đó mà c̣n là một chứng nhân của một sự phản bội và gian trá. Sự phản bội của người bạn đồng minh Hoa Kỳ th́ đă qúa rơ. Sau hơn hai thập niên gắn bó, họ đă ra đi như không hề quen biết. C̣n sự gian trá th́ đă nằm ngay trong bài hát bởi v́ làm ǵ có một giáng sinh nào vào cuối tháng Tư 1975. Riêng đối với người Việt, nó cũng là khởi đầu của những chia ĺa, mất mát, ly xứ tha hương cho cả triệu người. Sau ngày 30/4/1975, khi cả nước Việt Nam đặt dưới sự thống trị của người cộng sản, hàng triệu người Việt đă phải bỏ xứ ra đi t́m tự do sống đời viễn xứ ly hương. Đối với họ, bài hát Giáng Sinh Trắng luôn luôn là một kỷ niệm buồn khó quên.

 

Bốn mươi năm trước người Việt Nam đă nghe ‘Giáng Sinh Trắng’ với một tâm trạng hoang mang khó tả trước một viễn ảnh đầy âu lo cho một tương lai bất định. Nhớ lại những ngày ấy, biết bao là ngậm ngùi xúc cảm lẫn cay đắng. Nhưng bốn mươi năm sau, có ai trong số họ c̣n giữ được cái cảm xúc đắng cay ấy mỗi khi nghe lại khúc nhạc giáng sinh năm nào. Hay họ chỉ c̣n thấy, như bao nhiêu người bản xứ, Giáng Sinh trắng bây giờ cũng chỉ là h́nh ảnh của những ngày mùa đông gía buốt, tuyết trắng bao phủ tiêu biểu của những ngày giáng sinh trên quê hương mới nơi xứ lạ tạm dung. Có thể nhiều người đang mơ về một “Giáng Sinh Xanh” cho quê hương (?):

 

Tôi không mơ một Giáng Sinh Trắng

Trên quê hương tôi những ngày chiến tranh

Tôi đang mơ một Giáng Sinh Xanh

Trong những ngày hậu chiến

Cho quê hương tôi,

Một ước mơ xanh và một hy vọng mới. (TN)

 

 

Toàn Như

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính