Từ thng Ba & Những người Đ Lạt cuối cng vỡ tổ tan hng

 

Tnh Hoi Hương           

 

 

Con đường dốc đứng bn cạnh rừng đầy l thng kh được sương chiều rửa sạch, trơn bng lng mướt ve vuốt đi chn m i mt lạnh khi mnh dẫm ln. Khiến Luật muốn ng lưng nằm trn thảm nhung mu nu nu, mượt m, anh mơ mng nhn ln trời cao, xao xuyến nghĩ về đất nước cn, th người lnh c thể l một phần tử của con cờ th thn trong chiến tranh. Họ gnh trn vai nhiều trọng trch, nhiệm vụ, v bổn phận nặng nề đầy phức tạp; d biết bao cơ cực lầm than, nhọc nhằn, khổ sở, chua xt, đắng cay, trăm bề o p. Trước đm sương dy đặc kia l tương lai xa xăm m mịt, l con đường tiến thn để ginh lại, giữ lại từng tất đất, từng ngi nh, từng dng sng... khng biết sẽ bắt đầu từ mấu chốt nơi đu?! Lc nầy, tnh hnh chnh trị ở miền Nam Việt Nam xoay quanh cơn lốc chnh trị dng cao tột độ lẫn kinh hong v cng, giống như hai ging nước ngược đục ngu x vo nhau, to ln thnh những cơn triều cường sng thần dng cao vt v đảo đin nhất. Họ chẳng thể ch tnh thiết tha yu thương m trọn qu hương ở trong lng, khi Trọng Luật cng hầu hết qun nhn đ vng lời nghe lệnh cấp trn ban ra rnh rnh l:

- Qun nhn, cn bộ cc ban ngnh, thanh nin nng cốt, tuổi trẻ phải ở lại tử thủ tại mỗi đơn vị: từ đầu tháng Ba năm 1975 tới giờ pht cuối cng, (cn ng gi b cả, trẻ con phụ nữ th cho di tản ra khỏi Đ Lạt/Tuyn Đức. Gấp).


Tin như thế loan ra nhiều ngy, nhiều ngy... hầu hết ai ai nghe cũng cả tin chắp bắp v kh an tm, chng ta cng vững ch đồng lng cương quyết trụ ở lại 24/24 giờ nơi những tuyến phng thủ. T ra, i m ngờ đu... c một nhm người cao cấp đ lm cuộc tnh lờ, len ln tnh vờ lo cao chạy xa bay chuồn đi từ lu, (từ khuya rồi anh ơi)! Họ tụ tập dng di v bay nhiều lần từ Đ Lạt về Phan Rang, gom thm một mớ... rồi dzọt dề thủ đ Si Gn. C nguồn tin đng tn cẩn cho Luật hay số t cao cấp ở Si Gn cng vợ con họ đ dọt đi ra nước ngoi! Bản thn cao cấp... v... vợ con cấp cao cần bảo vệ an ton, l ci chắc. Cn vợ con lnh l thứ loại g nhỉ?


Hẳn l đ lu lắm rồi khi vừa ra thượng lệnh; họ chỉ biết rũ bỏ sau lưng sự đau khổ tang thương cng kh ấy: đnh tm cho người khc m thầm ở lại chịu trận, gnh gồnh gian nan, khổ đau. Đm sĩ quan hạ giới nầy no c hay, th lnh trng binh nhứt, binh nh bẹt dem ci bắp lm sao biết! By chừ đạn pho đang nổ dậy khung trời miền ni Lm Vin! Tưởng chừng như hai phe quốc nội gin qun ngoi mặt trận đnh nhau một phen ch tử. Thật tnh pha Việt Nam Cộng Ho đ bị c lệnh rt lui, bỏ ngỏ, chứ no c sng phẳng thẳng thừng đnh đấm g cho cam. Nếu đường hong sng phẳng qun tử chnh nhn, m oai dũng chơi nhau một trận quyến liệt trn bn cờ chiến cuộc, th chưa chắc ai thắng ai . Tức giận v uất ức đin người.


Đi pht thanh Đ Lạt dấu nhẹm chuyện cc nơi khc lo cho qun đội v dn triệt thoi, đi chỉ pht ra những mục bnh thường tẻ nhạt trong chương trnh hằng tuần & vớ vẩn, đi pht thanh chẳng hề toan bo một tin tức thời sự nng bỏng no! Họ cũng chẳng tiếp vận đi pht thanh Si Gn như trước, cho người dn Đ Lạt được nghe. Khng hiểu tnh cờ thế cuộc ra sao, nn mọi người bnh chn như vại lo lm vườn tưới hoa. Lc biết ra cớ sự, th nhiều quan, lnh v dn khng tm thấy đường đi lối về nơi đu, họ đi tới th mắc thc, mắc hồ, đi lui mắc ni, mắc đo.


Tai biến đến sau ngy 17 thng Ba, khi cấp trn ban lệnh tử thủ, khẩu lệnh chỉ r rỉ ra, tức l lo pho rỉ tai nhau về việc qun nhn triệt thoi rt bỏ Đ Lạt; họ chỉ biết tin vi giờ rất ngắn ngủi vo pht cht mong manh v hối hả. Từ đ đến nay đ ngt thng rng r rồi, nhưng qun nhn thanh nin trng nin nầy khng hề biết. V thế họ đ chưng hửng bng hong, nn trở tay khng kịp. Sau ngy 21 thng Ba năm 1975, Luật v nhm tnh nghĩa tử thủ bất diệt quyết giữ gn qu hương ấy, mới biết tin tức triệt thoi chậm chạp, trể trng v bị người ta dấu nhẹm, kn bưng. Chẳng đặng đừng... Luật đến to Tỉnh Trưởng cng cc đại diện những phi đon: qun, cn, chnh v cảnh st nổi, cảnh st chm (cảnh st đặc biệt, xm nhập), ... đ tham dự buổi họp đặc biệt thượng khẩn:

 

Về việc triệt thoi được ấn định phn chia như sau: Tất cả qun nhn, sĩ quan của trường V Bị, v sinh vin sĩ quan ton kho ở trường V Bị Quốc Gia Việt Nam c số lượng người hng hậu đng đc, th họ sẽ chỉ huy ở vng bn trong, để kẹp cho đồng bo tuần tự đi ở hng giữa dn l đội ngũ lộn xộn khng c sng ống, họ ton gnh gồnh đồ đạc, cồng kềnh lộn xộn của cải linh tinh...). Nghĩa l trường sĩ quan V Bị Đ Lạt sẽ dn qun dọc hai bn quốc lộ 20, vừa từ từ rt, vừa giữ an ninh v c trật tự, bảo vệ tối đa cho đồng bảo tuần tự đi, bằng mọi gi họ cẩn thận chăm sc gip đỡ đồng bo. Dn phải tun lệnh qun nhn đi về lối Phan Rang, đi Phan Thiết... v.v... Đồng thời trường V Bị Quốc Gia Đ Lạt l những đon người bọc hậu cuối cng đnh phải rời bỏ thnh phố. Những cảnh st v qun nhn ở cc binh chủng khc sẽ cặp đi song song một bn với trường V Bị ở vng ngoi xa xa.


Cc cửa ngỏ hậu phương, kho lương thực, ngn hng, ngn khố, qun trang qun cụ, khu nầy, sở nọ, ty kia mở toang hoang, kể cả nh thường dn vắng chủ đều bị cướp bc, đốt ph chy rụi. Một phần do trước khi ra đi, những người c trch nhiệm với cng sở của mnh phải hủy diệt hồ sơ mật. Một phần do nhm tự xưng l cch mạng 75 khch động kẻ gian thừa nước đục thả cu, chng mặc sức tha hồ thao tng, cn qut vơ vt tung honh mọi mặt. Đ Lạt như rắn mất đầu, như đn g con mất mẹ. Tất cả mọi tầng lớp di chuyển từ Đ Lạt xuống đo Ngoạn Mục cao chất ngất v ngoằn ngoo tới Sng Pha, rồi tới Phan Rang, dưới sự điều khiển của Đại-t Quỳnh đều nhịp nhng, ăn khớp, chu đo, rất c trật tự lớp lang trước sau đều đặn an ton; Cho đến khi xuống qu Phan Rang qua ng Phan Thiết th an ninh trật tự khng cn ton vẹn như cũ. Bởi do Qun Đon II đ triệt thoi về hướng nầy rất đng, qu đng... Hai bn dn qun từ trn hướng Pleiku, Bamethuot, Kontum về, v hướng Đ Lạt xuống đ bất ngờ... gặp nhau ở tụ điểm son đồng tm... nhiều đến nỗi khng thể no tưởng tượng. Tất cả mọi người đụng nhau tại đy. Khi đ th quốc lộ chnh đ trn ngập người v người đng lắm, nhiều v số kể! Hiện trạng bấy giờ đ lộn xộn kinh khủng rất bng hong.


Thế l những người Đ Lạt cuối cng bị vỡ tổ tan hng từ đ. Luật coi qun đội l một tổ ấm l tưởng quan trọng linh thing qu gi, v cng cần thiết; v đ l nơi an tựa vững vng trong đời sống của người trai c l tưởng c hoi bo c lập trường trong thời loạn. Tổ quốc ấy, dường như Luật muốn v l một tổ ấm mật thiết, quan trọng khng km g gia đnh ring mnh: đ c mẹ gi thn yu, c vợ hiền con ngoan. Nhưng hm nay ci tổ ấm quốc gia linh thing ấy sụp đỗ rồi chăng? Nghĩ tới điều đ, Luật đ bật khc, khiến bạn đi cng xe i ngại v sửng sốt đăm đăm ngoi nhn, họ nghĩ thầm:

- C lẽ anh ta đau buồn v chuyện ring tư tang gia bối rối g đy.


Gần tới vng ngoi của tỉnh thnh Phan Thiết đầy bụi bặm v gi ct thổi v v, bỗng c nhiều trng sng từ đon xe sau ria xẹt tới pha hai chiếc xe ngn khố (khng biết xe tiền ấy của nơi no, Tỉnh Kontum, Pleiku, Ba M Thuột, hoặc Thị-x Đ Lạt ?). Xe chở những bao bố tiền to khổng lồ, tiền ơi l tiền rơi kn một gc phố, v bay t l theo gi lồng lộng như đm bươm bướm chập chờn trn khng trung. Khi đ th... khng thể no diễn tả nỗi cảnh kinh dị lc mọi người khum xuống nhặt tiền dưới cơn mưa ch bo lửa, nơi xe cộ gầm r đ. Cảnh thương tật, khc than, tht mắng, đi kht, chết chc, lẫn trong tiếng sng đạn gầm r xa gần, khiến mọi người bị ht vo điệu quay chng mặt, bàng hoàng đến rợn người. Luật ngồi trn xe thấy những pha cướp giật, h ht, chưởi rủa, đnh đập nhau d man v trắng trợn ven đường... tm lum, Luật cảm thấy chua xt đắng cay, nhục l ở chỗ đ. Tệ l ở chỗ đ. Đau quặn thắt lng ở chỗ khc ruột thừa.


Luật cng su anh khc cng bảo nhau nn thay bộ đồ tc chiến, mặc bộ đồ dn sự vẫn cầm theo mấy hm nay để dễ bề đi đứng, anh vứt bỏ hết tất cả lon l mũ mo hnh trang rối rắm trn đầu, trn vai. Luật mang đi giy ba ta cũ, o lạnh, mấy chục ngn tiền vợ để trong tủ, một chiếc đồng hồ Omega, chiếc nhẫn cưới, sợi dy chuyền, ci nn thường dn đội đầu, v một khẩu sng lục mang k k bn nch, để phng thn. Nhm Luật l những người lnh chiến đấu dũng cảm cuối cng đau đớn lột bỏ o quần lon l, la qun ngũ, bỏ đơn vị, xt xa, chua cay, bng hong ngao ngn tự lo cứu chnh bản thn trong cơn biến loạn ngặt ngho lm nguy, hấp hối.


Lc by giờ khng c người chỉ huy, th nhm nầy quan cũng như lính c nhiều kiến, c, tự vạch ra cho mnh con đường sống mới. Mạnh ai nấy dọt, họ luống cuống, hốt hoảng băng đo vượt đồi ct chạy tan tc. Khng cn cảnh tnh đồng đội keo sơn như c với nước, như cy cần đất, cần rễ bm vo đất cho cy lìn cành. M thn ai nấy lo, hồn ai nấy giữ, mạnh ai nấy chạy thiếu sống bn chết, tự lo thot thn. Họ đi chuyền từng đoạn xe đ, xe tải, xe GMC hết xăng, họ chạy bộ chen lấn nhau m xo bước, họ thở dồn dập, g lưng chạy thục mạng từng đoạn ngắn, người chạy đi kẻ chạy lại, người đi lnh cư đng kinh khủng bất ngờ gặp gỡ nhau giữa trng trng lớp lớp, trn bước đường chạy loạn những kẻ sống cn mong vượt qua gian nguy khổ ải. Rồi nhm Luật đ bị lạc mất nhau.


Ngy chạy bộ với những người dn tay xch tay mang đm đề vợ con, chn thấp chn cao khổ ải mệt nhoi, đến những nơi lạ ci lạ nước chưa bao giờ anh biết tới. Đm đm ngủ với người thoi thp, nằm với những xc chết cứng đơ giữa đồng khng mng quạnh. Luật mong tm ln hơi ấm bn người ln cận, hầu hổ trợ an ủi tinh thần, nương nhờ lẫn nhau. No ngờ, khi hon hồn, bừng mở mắt ra ngoảnh nhn lại sờ m người bn cạnh, anh mới biết đ chỉ l những thy ma. Luật mệt lả người phải bật dậy ra đi, v sợ v cảm thấy bơ vơ lạc lng hơn v đi, kht.

 
Phải! Giữa cảnh mn trời chiếu đất, trong tay những người dn khng c một cy que để phng thn tự vệ. M cuộc sống vẫn v cng mong manh v hối hả. Con người pht chốc trở thnh da bọc xương, bối rối, ngơ ngơ ngo ngo, ngố ngố ngờ nghệch. Nhn họ, anh khng khỏi nghẹn ngo bng hong xc động v cảm thấy họ rất đng thương. Nhn thấy đồng bo di tản đng đc ngược xui bần thần như kẻ mất hồn, Luật lun bồn chồn lo lắng nghĩ tới mẹ, vợ v cc con, chẳng biết by giờ họ ra sao? lưu lạc phương no rồi! Ngy đm Luật vẫn cầu nguyện cho gia đnh mnh, v cả những người đang chạy loạn được bnh an ton vẹn.


Anh chưa bít m m đi đu, đầu c trống rỗng và khng tri thức giữa những nấm mồ đắp sơ si tươi mu đ́t mới. Mn đm tiếp nối bng tối v đồng lỏa với mọi tội c. Đ thế, đm đm từng đn ch hoang ốm đi tong teo gầm gừ cắn x nhau, tranh ginh xương cốt, thi thể thối nt của người di tản no đ. Th ch cũng biết đi như con người, cng đi chng cng m quắp thy người m nhai ngấu nghiến. Luật nghe tiếng ku rào rạo từ ḿy thy ma cứng đơ thum thủm. Bầy ch nhe răng tru h ln từng hồi hoang dại, d man, Luật cảm thấy rợn tc gy m nn oẹ nhớt di, khi đối mặt với tận cng bi thiết thảm sầu, cay cực. Chiến tranh tn c đ lột da con người v cng trần trụi, th thiển đến ṭn xương tủy. V, những vết thương hoc miệng từ dĩ vng, hịn tại, có th̉ trong tương lai đ để lại trong lng Luật những vết thương mi nng sốt si bỏng, bừng bừng nhi buốt rung ln từng cơn quặn lng, đau khủng khiếp.


Luật đang nằm thẳng đơ mất hết niệm về khng gian lẫn thời gian bn mấy người chết kia, quả thật by giờ trng mnh v cảm v hồn thiệt giống những xc chết. Giữa lc khốn đốn đau buồn chn nn v tuyệt vọng nhất, Luật nghe c tiếng người ngồi trong bng tối r r g đ, c lẽ họ ở đu vừa mới đến đy thi. Luật uể oải h mở mắt ra nhn quanh, th nghe họ ni với nhau:

- Hai đứa mnh v trong Tiểu Khu, may ra cn c xe chạy về Nha Trang chăng?

- ng ơi! biết đu ở ngoải cũng bị mất rồi.

- Cn nước cn tt, chưa đi lm sao biết.

- Nhưng ra Nha Trang... c phải l mnh lại đi xa hơn... nữa ?

- Lm sao by giờ! Phải đi ra hướng ấy thi.

- ng đin ? từ Phan Thiết về Si Gn gần hơn.

- Khng nghe hồi ny dn họ ni hướng đi Long Khnh gần như tiu rồi sao!?

Hai người đ im lặng một lc, c tiếng ni tiếp:

- Vậy nn đi Nha Trang, d sao ở đ cũng c tu, thuyền, hoặc my bay. Ti c b con ở đ.

 

Luật vui mừng như đ gặp đồng hương, anh ngồi bật dậy:

- Anh bạn ni phải.


Hai người đn ng kia sửng sốt giật mnh, toan đứng ln vng chạy, v họ nghĩ Luật cũng l một xc chết cứng đơ, hoặc t ra l một người lạ, c thể l dn cướp cạn cũng nn. Luật b b qua bn kia gc tối trong căn nh hoang, th ra anh nhận diện được một người quen sơ giao trong lc đon qun Đ Lạt triệt thot. Thế l ba người đn ng chạy v Tiểu khu, cũng may họ xin đi k xe GMC ra Nha Trang. Tới Nha Trang, trước tin Luật gh qua nh Oanh, th anh rất vui mừng được biết mẹ, vợ con mnh đ an ton ln my bay v Si Gn rồi. Luật hỏi tại sao Oanh v gia đnh khng di tản? Oanh đ trả lời giống y như nng đ ni với bạn. Khng thể đi đu hết v ở nh cn ng b ngoại gi hơn 90t, cn cha mẹ v... khng biết bỏ nh cửa m đi đu! Oanh gi cho Luật một bịch xi đậu xanh to, v chai nước lọc. Luật e ngại cầm m bi ngi bỏ trong ti xch nhỏ.


Hai ng bạn mới quen đứng bn gc đường Hồng Bng chờ Luật trong giy lt. Thấy nhau rồi, họ đi từ nh Oanh ra m biển chưa đầy năm pht. Thnh phố Nha Trang cng đng người kinh khủng. Quan st khắp nơi, biết tnh trạng nầy nếu chờ tu lớn, hoặc my bay qun sự hay dn sự g cũng khng xong, nn họ bn tnh với nhau hồi lu, họ quyết định thu ghe bun của thường dn đi v Vũng Tu, cho chắc ăn. Ba người đi rảo quanh bi biển Nha Trang tm thm người c thể chung nhau tiền lộ ph, lại rủ thm được mấy người nữa, kiểm tiền c nhn rồi, sau đ họ ra xm Bng mướn ghe đnh c nhỏ, ghe nầy đang chuẩn bị chuyển hng về B Rịa hm nay. Đi B Rịa cũng tốt, miễn sao về gần thủ đ l mừng. Mặc cả gi tiền cho tm người đn ng cũ v mới chung chuyến đi, ai nấy tự động mc tiền ti ra đng cho chủ ghe xong xui, họ mừng rỡ ln ghe. Đng l may mắn!

 

Sợ chủ ghe ra đi bất ngờ, nn khng c ai kịp mua g phng hờ, may m c chai nước v bọc xi đậu xanh chắm muối m Oanh đưa cho Luật, anh lấy ra chia cho tm người đồng hnh, mỗi người chỉ nhn một t xi cỡ bằng tri chanh m e d ăn ngấu nghiến. Họ cn đi, (nhất l Luật đ chưa c hột cơm no từ hơn hai ngy qua) v kht kinh khủng, nhưng tm người b tay chịu trận. Trn ghe by giờ cộng thm cha con chủ ghe l ba người, th c tất cả mười một người đn ng. Khi ghe đ m i bnh an ra khỏi cửa biển Nha Trang, v lướt xui về hướng Phan R cửa, qua Hm Thuận Bắc, Bnh Lm rồi tới gần Mũi N khoảng 20 hải l, th chủ ghe dỡ chứng trở quẻ, ng ta viện cớ:

- Tui sợ ngoải cũng lộn xộn, chẳng ai mua hng, tui muốn quay ghe về Nha Trang.
Mọi người chưng hửng! Đức, người đi trong nhm ni:

- ng giỡn chơi ! ng muốn g?... Ni.

- Tui khng đủ xăng chạy tới bển.

 

Tm cười gằn:

- ng muốn chng ti đng thm tiền, để ng mua thm xăng chớ g?

- Phải.


Mấy người đn ng thu bao ghe nhn nhau, rất bực tức nhưng đ lỡ đ rồi... nn họ h hi mc tiền ra, kẻ nhiều người t, gom tất cả thm 185.000 ngn đồng nữa, nộp cho chủ ghe. Thế m tn nầy vẫn khng chịu. Bnh (l người quen đ đi chung với Luật từ Đ Lạt) định mc thm tiền ở ti kia, để dng cho tn chủ ghe. Nhưng Luật ngăn lại, th thầm bằng tiếng Anh với mấy anh bạn vừa quen:
- Anh đin . Từ đy đến Si Gn... cn nhiều đoạn phải c tiền chi trả, chớ vng th khng ai muốn... v họ sợ vng giả. Để đ.


Luật lột đồng hồ Omega, để xuống sn, anh lấy lại đống tiền vừa để trn sn ghe, ai nộp bao nhiu tiền, th anh đưa trả lại xong xui. Luật mc củ sng colt 45 đeo ở nch ra, cầm ln:

- Chng ti mặc cả sng phẳng v r rng với anh trước khi ln ghe rồi. Chng ti đ ho phng tặng thm cho anh rất nhiều, nhiều tiền hơn số tiền m anh đ định gi. Từng ấy... anh chưa hi lng sao? Thế th, by giờ chng ti cần số tiền 185.000 nầy để lm lộ ph khi rời khỏi ghe của anh. Vậy, anh c muốn nhận thm chiếc đồng hồ c sợi dy lm bằng vng thật 18K hai lượng của ti. Hay l anh thch nhận khẩu sng lục c những vin đạn thật nầy, mới hả dạ. Hở?


Tất nhin... tn cướp cạn kia khng thể ngờ l trong người Luật cn c củ sng chết người đang bị ci o lạnh che phủ bn ngoi. Hắn lại nhn lom lom sợi dy chuyền hai lượng vng y chi li lấp lnh nh mặt trời rọi lại, n đang lung linh lủng lẳng trn ngực trần của Luật, m thm... ứa nước miếng.

Thanh ni như ht:

- ng l một thằng hn hạ, khng c tnh đồng loại, bộ ng muốn chết tiệt v hm của hả!

 

Đức nhếch mp:

- ng hy cm ơn Trời đ cứu mạng ng, khi ng may mắn gặp những qun nhn như chng ti đ.


Chủ ghe khng dm nhn ai m ci ci liếc liếc, riu ru len ln run run lượm ci đồng hồ, theo lệnh của Luật:

 

- Anh phải cầm lấy chiếc đồng hồ của ti, giữ lm kỷ niệm, m nhớ đời. Nha.



Tnh Hoi Hương

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh