Con Mn

 

Tiểu Tử

 

 

 

Trong khai sanh n tn l Loan. Ở nh gọi n l con Mn, v hồi sanh n ra n chỉ cn được c hai k l tư. B nội n bồng n trn tay, nhỏ xu như một con mo. B cười văng cốt trầu: Đu họ n! Thứ g m như con ch mn! Từ đ, gọi n l con Mn lun.

 

N b sữa mẹ, nhưng v nh ngho nn m n khng đủ sữa, dặm thm cho n bằng nước cho, cho nn n khng mụ mẫm như phần đng cc trẻ nt khc. N cứ đo đo, lớn chậm v ốm tong ốm teo.

 

B nội n cưng n lắm. Bởi v ba m n chỉ sanh c con trai, một dọc ba đứa, ph phch đnh lộn tối ngy. B nội n thm c một đứa chu gi, nhẹ nhng dễ sai dễ bảo hơn. B thường ni: C đứa chu gi để tao c đi đu n theo n xch giỏ trầu. Một ước mơ rất tầm thường ni ln nt bnh dị mộc mạc của tm hồn cc b mẹ qu. Giống như mi nh tranh chỉ cần c bụi chuối sau h, c ao bo trước ng Giống như con rạch nhỏ, chỉ cần đều đặn c nước lớn nước rng

 

Con Mn c thn hnh ốm o xấu x, nhưng lại c đi mắt sng, linh động, với ci miệng nhỏ chu chu cũng dễ thương. B nội n ni: Ci ngữ ny lớn ln rồi phải biết. N hỗn dng trời!. Ni như vậy chớ b ưa nhn n ngủ sau khi b, nhả v ra rồi m miệng vẫn cn nt nt.

 

Qu con Mn ở miệt Hậu giang một lng nhỏ nằm xa tỉnh lị, xẻ đi bởi một con kinh đo. Vng ny chưa c đường xe chạy, nhưng c nhiều sng rạch nn thin hạ đi lại bằng ghe to xuồng nhỏ. Hoặc đi bộ dọc theo bờ nước hay băng ngang đồng vo ma ruộng kh. Xa xa, c những chiếc cầu gỗ bắc ngang kinh rạch, nối xm ny qua xm nọ. Cầu gỗ cao lu-nghu, chn di cắm su vo lng nước như sợ nước ln lm ướt thn cầu. Người ta qua lại khng cần lan can.

 

Xm con Mn tn l xm Cầu Ngang, một ci tn nghe rất thật th, lm như trn đời ny cn c những ci cầu dọc vậy! Xm nhỏ đ cũng c chợ nh lồng lợp tn đơn sơ. Vy quanh chợ l qun c ph, tiệm chạp ph, tạp ha, hng vải v một tiệm sch, gọi l tiệm sch nhưng chỉ chuyn cho thu tiểu thuyết, truyện tu.

 

Con Mn sanh ra ở đ. Khi n biết đi biết chạy, b nội n lc no cũng k một bn, sợ n t sng. Vậy m chẳng mấy lu sau, n biết lội hồi no b n cũng khng hay, n học lội với ai b n cũng khng biết. Mi đến một hm, trời nng bức, con Mn nhảy m xuống kinh lm b nội n la lng chi li. Đến khi nhn lại thấy n lội như ri, b mừng chảy nước mắt. Lng b vui lắm nhưng b cũng chưởi đổng: Mồ tổ cha my!. Từ đ, con Mn đi đu một mnh b cũng yn tm. B ni: N giống hệt thằng cha n hồi nhỏ.

 

Lớn ln một cht, con Mn lc no cũng ở trần, đi chn đất, chỉ mặc c ci quần x lỏn ka ki. N vẫn ốm tong ốm teo, nhưng khng thấy n bịnh bao giờ. N chơi với lũ trẻ hng xm, chơi tr con trai như con trai. Vậy m b nội n vẫn ưa n hơn l ba thằng anh của n, bởi v đm no n cũng chui vo ngủ với b. B thch vuốt tc cho n ngủ v thch nghe mi thơm hơi thở của con Mn, như ngy xưa, hồi cn trẻ, b thch nghe mi thơm của la chn, gi ruộng đưa thoang thoảng vo nh về đm

 

M con Mn mua đầu chợ bn cuối chợ. Kiếm đủ nui mấy miệng ăn. Ngho nhưng khng đi. Ba n trốn lnh một dạo, nhưng rồi cũng bị bắt. Đi qun dịch, lm binh nh, rồi đi lun khng biết chừng no giải ngũ.

 

Ba n đng ở đu miệt Si Gn. Lu lu về php, ở nh được vi hm. Những hm đ, con Mn khoi lắm, bởi v ba n cũng cưng n như b nội n vậy. Sng no, ba n cũng cng n ra tiệm c ph. N ngồi trn ghế đẩu cạnh ba n, đi mắt chỉ cao hơn mặt bn một cht. Người lớn hay v đầu n, lm rối bồng mi tc bum b. Lc no n cũng được ba n gọi ring cho một tch sữa nhỏ. Sợ sữa nng, ba n thường sớt ra dĩa cho mau nguội. N k miệng vo thnh dĩa, hớp từng hớp nhỏ. Hai bn mp, sữa đng thnh hai đường trắng hếu, nhưng mắt n ngời ln sung sướng. Những lc đ, con Mn đong đưa hai chn như người ta đuổi ruồi

 

Rồi một hm, Việt Cộng về xm Cầu Ngang, bắn ph tơi bời suốt một đm, sng bữa sau rt đi mất. Thin hạ bắt đầu bn tn. Trời vừa sụp tối đ đng cửa ci then. Đm đm nằm ngủ phập phồng. Sng ra nhn nhau lơ lo. Nt thanh bnh xm nhỏ lng qu mất dạng lần lần. Người ta bắt đầu tản cư

 

Ba n về, đưa mẹ con n ln Si Gn. B nội n ở lại. B ni: Tao gi rồi, đi đu chi? Tụi by lo cho sắp nhỏ đi, đừng lo cho tao. B ni cứng như vậy chớ lng b đau như dao cắt. B biết : bầy vịt nhỏ v mấy gốc mận gốc xoi khng gip được b thường xuyn ln thăm bầy chu. Nhứt l con Mn, rứt n đi y như l cắt đi một nm ruột của b. Hm đ, b nội con Mn ăn trầu nhiều hơn mọi ngy, hết miếng ny l tm ngay miếng nọ, mắt nhn mi bờ kinh, khng ni. Đến khi đưa bầy chu xuống ghe, b m con Mn vo lng, hn n m b khc ngất. B di vo tay n tờ giấy năm chục đồng xếp nhỏ, ni trong nước mắt: Nội cho con ln trển mua bnh ăn. N nghe nồng ln mi cốt trầu, mi b nội n, ci mi m n đ quen thở đm đm khi gối đầu ln tay b để đi vo giấc ngủ. N m b m khc như mưa

 

Ghe đ đi xa, ghe my nn đi nhanh hơn ghe cho. B nội con Mn cn đứng ở bờ kinh, mắt ri theo ghe m nghe như người b bị t dại. Kinh đo di tun ht. Ghe đ mất dạng từ lu m b vẫn nhn mi về pha đầu kinh. Tuốt ở đầu kinh .. xa lắm .. c một lằn di gạch ngang, người ta gọi l chn trời

 

--o0o--

 

Ba con Mn hốt hụi vay nợ mua một căn nh nhỏ vch vn lợp tn ở xm Bộng, bn kia sng Khnh Hội. Gọi l xm Bộng bởi v ở đ c ci ống cống thật to để nước ruộng vo ra khi nước lớn nước rng. Dn ngho tứ xứ tản cư về đy, ngy một nhiều, nh nho nhỏ cất dọc cất ngang, mọc ln như nấm. Cứ c chỗ trống l cất chen vo. Ngoi mặt lộ hết đất, họ cất trn ra ruộng. Nh ny tựa vo nh kia như sợ ng, st nhau đến độ khng cn chỗ để lm đường đi! Muốn vo xm, c đoạn đi trn bờ đ, gọi l đ nhưng l bờ ruộng cũ by giờ người ta bồi rộng ra thm một cht, c đoạn đi trn mấy tấm vn gập gềnh bắc ngang đường nước, c đoạn phải bước hẳn vo nh người ta để đi qua. Nh lụp xụp thấp l t nn cứ phải ci lom khom, c khi bước cạnh vợ chồng người ta đang nằm ngủ trong nh, dưới đất!

 

Mi nh con Mn thuộc vo hạng cũng kh cao trong xm. Ba n phải đưa tay thẳng ln mới đụng. Nh n được lt gạch bng phần nền đất, cn nửa phần sau l đng cừ lt vn. ng chủ cũ ni với ba con Mn: Lm tới đ ti hết tiền. Thi th tạm một khc nh sn, chừng no cậu muốn, cậu đắp nền thm. Rồi ng đứng trn sn nhn-nhn: Vn cn tốt, cn chịu được năm ba ma lận. Năm ba ma đy c nghĩa l năm ba ma nước ngập. Những hm mưa nhiều, nước khng chảy kịp ra sng, nước ln l đ mặt sn. C nơi nước trn vo nh, ngập mấy hm mới rt. Những hm đ, người ta treo hết đồ ln nc, treo vi ci vng để ngủ tn ten giữa vời

 

Nh con Mn khng c đồ đạc g nhiều: một vi ci rương chất trong một gc, một ci tủ nhỏ k st vo vch, quần o mng trn mấy cy đinh đng trn vch đối diện, bếp dầu hi sng chn dồn vo một gc pha sau. Ci g cũng tấn vo vch vo gc để chừa khoảng trống giữa nh dng lm chỗ ăn chỗ ngủ. Pha sau nh l sn nước lộ thin. Nước chứa trong hai thng phi nh binh mu cứt ngựa m ba con Mn xin từ đơn vị đem về. Tắm rửa giặt giũ ở đ, v về đm, phng uế cũng ở đ lun.

 

Khu ny khng c điện nước. Cho nn nh no cũng c vi cy đn dầu hi v đi ba thng phi. Mỗi ngy, c xe xi tẹt đến bn nước, người ta gọi l đổi nước. Họ ko ống cao su nhỏ bằng cườm tay, chắp nối thật nhiều khc mới đủ di để vo su trong xm. Tiếng my bơm của họ ku thật lớn, xnh xạch xnh xạch điếc tai. Nhưng cũng nhờ n m người trong xm biết l xi tẹt nước đến rồi! Xi tẹt nước chỉ lm ăn trong ma nắng thi

 

Về đy, con Mn ngủ với ba n, ngủ trn vng. M n v ba thằng con trai ngủ dưới gạch. Đm đầu, con Mn khng chịu ngủ, cứ đi về b nội. N ngồi bẹp dưới đất, khc ư ử. Lu lu gọi một cch thảm no: B nội ơi! Tiếng ơi của n ko di ra, lm m n cũng nhớ nh nhớ đất, nước mắt chảy quanh. Ba n thổi tắt đn, vi tay m n vo lng, nằm trn vng đong đưa dỗ: Nn đi con, nn. Ngủ với ba cũng giống như ngủ với b nội chớ g. Rồi mai mốt b nội con ln ở với con nghen. Tiếng nghen bỗng nghẹn ngang nơi cổ, ba n kềm lắm mới khỏi phải nấc ln. Tuy nhin, trong bng đm, nước mắt cũng m thầm chảy di trn m

 

--o0o--

 

Mỗi ngy, ba con Mn đi lm trong đơn vị, sng đi chiều về, đi bằng xe but. M n chưa quen nước quen ci nn ở nh v o nấu cơm. Anh em tụi n ln la lm quen lũ nhỏ trong xm. D ở giữa lng thnh phố, tr chơi của tụi n vẫn mộc mạc th sơ như thuở cn dưới ruộng: bắn bi, bng dy thun, lấy nt khon lm mề đai hay in ct giả lm bnh.

 

t lu sau, m con Mn được người hng xm giới thiệu vo lm phu trong nh my ve chai bn kia sng. Mới đầu cn bỡ ngỡ, lm sai lm trật. Chiều no về, m n cũng buồn thiu, ra ngồi trn sn nước, nhn khoảng trời mở ngỏ trn cao, lu lu thở di. Nhưng lần hồi m n cũng quen tay, thm tnh sing-năng cần c, nn mấy thầy gim thị cũng thương tnh nng đỡ. Nhờ vậy m n mới vững lng tin ở ngy mai. Ngy mai, đối với ba m con Mn, thật l giản dị: Chừng yn, mnh về dưới b nội tụi nhỏ, lảnh mấy cng ruộng m lm cũng dư sống. Ci hnh ảnh của ngy mai đ, người tản cư no cũng nghĩ giống như nhau: yn rồi về qu lm lại cuộc đời. Họ đ rời lng bỏ xm ra đi, đi để cn sống m trở về, nhưng họ vẫn mang theo trong lng gốc dừa cy cau chậu kiểng. Họ khng bm được đất, nhưng họ khng để mất được gốc. Chnh tnh cảm qu hương su đậm đ đ gip họ can đảm nhận chịu cuộc sống tạm bợ ngy hm nay. Ngy qua ngy, họ mớm niềm tin bằng hy vọng. V ngy qua ngy họ nui hy vọng bằng niềm tin! Cứ lẩn quẩn loanh quanh như vậy cho đến một ngy no đ, chưa phải l ci ngy mai chờ đợi, người gi tắt thở với niềm tin v trẻ con lớn ln khng biết phải hy vọng ở ci g Chỉ cn thế hệ của ba m con Mn l ly lất sống trong lng đ thị, v mnh như cy chm gởi, cn biết thế no l niềm đau qu hương nhưng vẫn mỏi mn chờ đợi: Ngy mai Ngy mai, rồi trời sẽ lại sng!.

 

--o0o--

 

Mấy anh con Mn đều được đi học, chỉ c n l chưa. C lẽ tại v n gầy cm nhỏ th nn ba m n qun tuổi thật của n đi, cứ nghĩ: Sang năm l đến phin con Mn. Nhưng rồi n vẫn ci ci như vậy hoi, c lẽ cn lu mới đi học!

 

Buổi sng, ăn cho xong l cả nh đi hết. Con Mn ở lại coi nh. Tiếng l coi nh chớ lc no cũng thấy n la c ở hng xm, lm bnh giả, bng dy thun. N bng dy thun giỏi nhứt xm. Đ kho tay lại biết tnh ton nn ngy no n cũng ăn của trẻ con cng lứa rất nhiều dy thun. Về nh, n cho vo ti ni-long cất kỹ, bởi v vng dy thun l tiền của tụi nhỏ. Năm vng thun mua được ci nt khon l-canh (la-ve, nước ngọt) mười vng thun một nt khon ngoại quốc (cc loại chai nhập cảng) v phải tới hai chục vng thun mới c được lon c ca khng, thật hấp dẫn với nền đỏ tươi in chữ trắng Vng thun c gi trị như vậy cho nn đứa no cũng rng kiếm cho thật nhiều. Rồi cũng giấu kỹ. Rồi cũng đếm tới đếm lui, y như người lớn đếm tiền thật.

 

Một buổi mai, con Mn mang bọc dy thun ra đầu ng tm bạn. Ở đy, c một qun c ph hủ tiếu v vi hng qu bnh điểm tm. Một b gi bn xi thấy bọc ni long dy thun con Mn nht tn ten ở lưng quần, bn hỏi:Dy thun đu nhiều vậy chu?. N trả lời l dy thun của n. B ta cười hiền ha: Vậy h. Chớ chu c bn dy thun hn, b mua cho. Để cột mấy bọc xi m. Ở đy, mấy người đi lm sớm khng c th giờ ăn sng, gh qua mua gi xi mang theo để lc no tiện th mở ra ăn. Xi vẫn được gi bằng l chuối, nhưng sau đ được cho vo bọc ni lng c sợi thun thắt lại. Vừa sạch vừa gọn.

 

Nghe hỏi, con Mn phn vn. Tới tuổi ny, n chưa biết đi mua một ci g bằng tiền thiệt hết. Huống chi ni đến chuyện bn! N chỉ biết giả mua giả bn nt khon, hộp lon, trong thế giới trẻ con nhiều tưởng tượng của n thi. Tiền thiệt th n chỉ biết c tờ giấy năm chục đồng m b nội n cho n hồi đ. N đưa m n cất rồi n qun lun tới giờ. Thật ra, n chỉ biết tờ giấy đ l tiền nhưng chẳng biết gi trị l bao nhiu v cũng khng biết dng tiền đ để lm g. Bởi v, trong x hội trẻ con của n, chỉ c dy thun l c gi!

 

Thấy n đứng ngớ ra m miệng cười mỉm mỉm, b bn xi hiểu ngay, nn đề nghị: Như vầy nghen, chu cho b ti dy thun, b cho chu cục xi bự ny n. N nhn theo tay b chỉ: mng ơi! cục xi bằng bắp đi nằm trong l chuối xanh lng mướt, l ra hai đầu vng hực c mấy miếng dừa li ra trắng hếu. N nuốt nước miếng, gật đầu. Vậy l lần đầu tin con Mn biết thế no l bun bn trong x hội của người lớn .

 

Từ đ, n thường đem ti ni lng dy thun ra ng mua xi. B bn xi thương n lắm, bởi v lần no n mở hng b cũng đều bn đắt. Nhiều hm vắng n b cũng nhớ. Những hm đ, con Mn hết tiền. Nhưng thm xi, c khi n cũng m ra đầu ng, đứng xa xa nhn thau xi của b lo. Thau xi được phủ kn l chuối, nhưng trong tưởng tượng n cũng thấy được mu xi vng hực! Thấy tội nghiệp, một hm b bn xi gọi n lại, đưa n tờ giấy bạc: N ! Lấy tiền ny mua xi mở hng cho b đi chu. N lm theo như ci my. B bn xi cảm động, ko n ngồi xuống cạnh b. N ăn xi, mắt ngời ln sung sướng. N ốm nhom nhưng gương mặt n thật khu khỉnh. Mi tc bum b cắt ngắn lm cho cổ n di ra. B vuốt tc n, nghĩ: Con nh ai m dễ thương qu!. Được bn tay khẳng khiu của b gi vuốt tc, bỗng nhin con Mn nghe nhơ nhớ một ci g. Một ci g khng r lắm nhưng l một ci g thật quen thuộc. Hnh như l một cảm gic m m, khoi khoi, một cảm gic m từ lu, rất lu n khng nghe thấy nữa. N mang mng nhớ một ci g xa thật xa, một hnh ảnh, một ci tn, một người N ngừng nhai, miếng xi trong miệng đội phồng một bn m. N nhn ln mặt b bn xi: m hp, trn nhăn, tc lưa thưa bạc. Đng lc đ, từ tiềm thức của n bật ln hnh ảnh của b nội n. Chỉ trong c một giy m n nhớ lại hết, từ bn tay vuốt tc, từ cnh tay gối đầu, từ mi cốt trầu hăng hăng m n ghiền thở đm đm để ngủ. N nghe nghẹn ở ngực. N nghe như muốn khc. Mi dưới n trề ra. Miệng n mo xệch. N bung cục xi, đứng ln chạy vo ng. Vừa chạy, vừa ku từng tiếng thật r-rời: B nội ơi ! Tiếng ơi của n ko di ra trong xm, nức nở như một đường cy trn mặt ruộng

 

--o0o--

 

Việt Cộng về chiếm hết mấy lng, trong đ c xm Cầu Ngang của con Mn. t lu sau, c tin b nội n chết. Ba m n khng dm về chịu tang, chn cất, phần v khng c tiền, phần v sợ Việt Cộng. Ba n lấy một ci rương k vo giữa vch, đặt ln đ một chn gạo v hai cy đn cầy. Đốt đn, đốt nhang cắm vo chn gạo, xong, ba m n vừa lạy vừa khc. Lần đầu tin con Mn thấy ba n khc. Khng biết g, nhưng sao n cũng muốn khc theo. Mấy thằng anh n ngồi xếp bằng một hng, im thin tht. Sau đ, ba n m n vo lng, ngồi nhn khi nhan v hoa đn lu thật lu. N hết nhn ci rương lại nhn mặt ba n.Tự nhin n thấy thương ba n v cng.

 

Mi sau ny con Mn mới biết ci rương đ l bn thờ b nội n.

 

--o0o--

 

By giờ, con Mn cũng được đi học. By giờ, ba n cũng sắm được chiếc xe đạp để đi lm. M n th vẫn đi đ ngang để qua nh my ve chai. Mấy anh n, v trường cũ hết lớp phải qua trường khc xa hơn, vẫn đi bộ.

 

M n đ ln cấp thợ, nhờ vậy m trong nh thấy dễ thở hơn, sắm thm một số đồ đạc v m n c đeo một sợi dy chuyền Chớ ba n th vẫn cn lẹt đẹt ở cấp binh nh, loại binh nh dng sai vặt trong văn phng, đơn vị.

 

Nhờ đi học, con Mn mới biết n tn thật l Loan. Hm đưa n vo trường, ba n dặn: Khi no c gio điểm danh, ku L Thị Loan th con h lớn ln c mặt. Nghe con!. N ngạc nhin: Ủa? Con tn l Mn m! Ba n phải giải nghĩa rằng Loan l tn trong cn Mn l tn ngoi, ra đường mnh lấy tn ngoi chớ vo trường l phải lấy tn trong vn vn Đối với n, ngoi trong g lộn xộn qu. N chỉ biết rằng tn Loan nghe thật dễ thương nhưng lạ hoắc, cn Mn th thật l quen tai. Tuy nhin, c ci tn dễ thương, n cũng nghe lng phơi phới.

 

Nhờ đi học, con Mn hết ở trần, hết đi chn đất, nhưng tc vẫn hớt bum b cao. N đội nn vải c bo như tai bo, mặc o trắng tay phng quần di đen, chn mang dp Nhựt. By giờ, thật sự n mới c nt con gi! Ba n nhn n tru mến: Mẹ họ! Con gi của ba coi cũng đặng ớn! Rồi ba n hn n đầy mặt. N rt cổ lại v nhột, cười khc khch. Tnh thương đu đ bỗng tro dng min man. Giống như nước triều ln m xm Bộng, m thầm nhưng thật l chan chứa.

 

Con Mn cng lớn, ba n cng cưng n nhiều. Bởi v n thng minh, học giỏi. V bởi v n mang nhiều nt của b nội n. Ba n thường nhn n, ni: Thứ g m giống b nội như in! Điều m ba n khng để l con Mn cn giống b nội n ở chỗ hay chửi đổng Mồ tổ cha n! mỗi khi n bực mnh chuyện g. C lẽ tại v n chửi lầm bầm nn ba n khng nghe.

 

Mấy anh con Mn đi học buổi sng, n đi học buổi chiều. Thnh ra lc no trong nh cũng c đứa học a, đứa nằm sấp xuống gạch nắn nt lm bi. Hầu hết tụi nhỏ trong xm đều học chung một trường, nn đi v về cng một lc, đứa trước đứa sau đi thnh một hng di. Đến khi tụi n học bi cũng nghe uềnh oang như tiếng ễnh ương vo ma nước nổi.

 

Trưa, con Mn cuốc bộ đi học. Chiều ba n đi lm về, đạp xe gh ngang trường rước n. Những lc đ n thấy hnh diện v cng. Ngồi trn bọt ba ga, cặp tp đeo lủng lẳng ở cổ, hai bn tay nhỏ nắm lấy dy nịt của ba n để giữ thăng bằng, n ni chuyện huyn thuyn, hỏi ba n đủ thứ. Ba n lc no cũng c cu trả lời, cũng gp vo cu chuyện rất ho hứng chớ khng phải ậm ậm ừ. Cho nn, đối với n, trn đời ny chỉ c ba n l nhứt!

 

Vậy m thời gian sau ny, ba n bị cấm trại lin min. N đnh đi học một mnh v về một mnh. Tối, n ngủ một mnh n trn vng. By giờ n lớn, nn khng go khc như thuở n mới xa b nội n. N biết xấu hổ, nn p mặt vo chiếc o nh binh của ba n m thầm khc rấm rứt. Rồi một lc n cũng ngủ thiếp đi, m chiếc o như m lưng ba n vậy.

 

--o0o--

 

Việt Cộng trn về chiếm hết miền Nam. Mấy ngy cuối cng của thng tư 75 thật l kinh hong. Thin hạ rần rần, nhốn nha nhốn nho. Ba con Mn chạy bộ về đến nh, mồ hi mồ k, mặt xanh như tu l, chỉ mặc c ci quần đi. Ba n hổn hển ni với m n: Mẹ họ! Trong lc lộn xộn, thằng no n đớp cha n chiếc xe đạp của anh, lm anh chạy bộ về muốn tắt thở . M n lo lắng: Cn quần o của anh đu? Ba n nhăn nh: Cởi liệng cha n rồi. Mặc để Việt Cộng n bắn thấy tin tổ !. Rồi ba n phun nước miếng ci phụt như phun một ci g thật đắng. M n vội đưa cho ly nước, ba n cầm lấy, uống ừng ực như người bị mắc xương, mắt lồi ra căm phẫn. Khng biết Việt Cộng ra sao, nhưng thấy ba n tả tơi như vậy con Mn cũng pht tức. N lầm bầm chưởi đổng: Mồ tổ cha n!

 

--o0o--

 

t lu sau, con Mn đ biết Việt Cộng l g. N cũng bắt chước người lớn, gọi trổng l họ, chớ khng hiểu rằng tiếng họ m người lớn dng c nghĩa mỉa mai cay đắng, bởi v by giờ mới thấy giữa họ v mnh c qu nhiều dị biệt.

 

Họ by giờ tn l cch mạng. Ba con Mn by giờ bị họ gọi l ngụy qun. M con Mn by giờ lc no cũng tự xưng l vợ ngụy mặc d thuộc thnh phần cng nhn lao động.

 

Xm Bộng by giờ cũng đổi thay bề mặt. Vựa gạo của ch Chnh người Tu bị tịch thu để biến thnh trụ sở Ủy ban nhn dn. Người lạ ở đu về đ lm chủ tịch, thơ k. Ch Năm hớt tc đầu ng bỗng thnh ng tổ trưởng, cn bc Bảy thợ hồ được thin hạ gọi bằng tổ ph an ninh. Chỉ c dn trong xm vẫn cn l dn trong xm! Thin hạ nhong nhng đợi một thời gian coi tnh hnh ra sao, nhưng rồi t lu sau cũng chẳng thấy ai rục rịch dọn về qu về lng. Mong ước bnh dị yn rồi, về qu sanh sống, một mong ước được chắt chiu nui dưỡng từ bao nhiu năm, by giờ giống như bọt nước bờ sng từ từ tan r. Ci Ngy mai trời lại sng by giờ thật sự chỉ l một giấc mộng! Thin hạ thường chp miệng: Ở dưới qu họ cũng tịch thu hết rồi. Về lm ci khỉ g? Ở đu cũng vậy thi!. Dn tản cư bỗng thấy mnh như bị mồ ci, vĩnh viễn bị cắt đứt với gốc dừa cy cau chậu kiểng. Từ thn chm gởi họ đ trở thnh đm lục bnh. Xm Bộng mặc nhin thnh điểm tựa để đm lục bnh bm vo đ lm một qu hương, đất đứng.

 

Người trong xm by giờ thấy gần gũi nhau hơn. Lm như l khng phải dn tứ xứ đến đy, m như l tất cả đều sanh trưởng ở xm Bộng. By giờ họ mới nhận thấy rằng họ giống nhau từ suy tư đến nếp sống, từ cch ăn mặc đến lời lẽ ni năng. Họ khng biết rằng biến thin của thời cuộc đ cho họ c một đối tượng, thế giới cộng sản v con người cộng sản để nhận xt v so snh. Đối tượng đ by giờ thật r nt, khng cn được ngụy trang bởi những mỹ từ. Cho nn họ nhn thấy khng điểm no giống họ hết, từ con người đến phong tục tập qun. Tự nhin, họ cng đứng về một pha v họ cn thấy cần tựa vo nhau để sinh tồn. Cũng giống như nh của họ ở: phải xy cất bm vo nhau, ko cột cu vo nhau, phn vch nối vo nhau để đứng vững. Xm Bộng chưa bao giờ biết bo lụt, nhưng trong nội tm người xm Bộng by giờ đang bo lụt tơi bời

 

--o0o--

 

Ba con Mn đi học tập ba hm rồi về nằm nh gc tay ln trn. M n vẫn đi lm. Anh em n vẫn đi học.

 

Thời gian sau, ba n cũng kiếm được việc lm ở bến tu Khnh Hội, sng đi chiều về. Đm đm, ba m n thay phin nhau đi họp phường hoặc họp tổ. Lu lu, thằng anh lớn của n đại diện ba m ra phng họp ngồi cho c mặt. Những lc đ, thấy n mang theo hoặc quyển sch hoặc cuốn tập để thừa dịp c đn sng m học bi cho ngy hm sau

 

Bỗng một đm, cng an khu vực cầm đn bấm đưa bộ đội đến bắt ba con Mn dẫn đi. Cả xm nhốn nho trong bng tối. M n chạy theo ku khc, trợt bờ đ t ln t xuống. Đến đầu ng c đn sng, ba n ni với m n: Chắc họ bắt lầm, chớ anh khng c lm g hết. Em yn tm!

 

Ở nh, mấy anh em n thắp đn rồi ngồi nhn nhau mếu mo. Hng xm thay nhau đến ngồi với tụi n cho đến khi m n trở về, đầu cổ bơ phờ quần o lấm lem bn đất. Họ an ủi m n, x xầm bn tn cho tới khuya mới ra về.

 

Đng cửa tắt đn từ lu m con Mn nằm trn vng cn nghe m n khc tht tht. N cảm thấy thương m n, thương ba n. Rồi n đm tức giận mấy thằng cng an bộ đội. Kềm khng được, n buột miệng chửi lớn:Mồ tổ cha n!. Tiếng của n lanh lảnh, sắc bn, rạch bng đm như một lưỡi dao lam. M n giật mnh, ngừng khc, vi tay m mẫm rờ đầu n. N nắm lấy bn tay p vo một bn m như muốn chia sớt niềm đau. M n bỗng nghe bn tay mnh ươn ướt.

 

Mấy hm sau, vẫn khng thấy ba n về. Tri lại, cng an khu vực đến thăm m n thường hơn. V lần no cũng khuyn: Chị cứ yn tm. Nếu nh nước xt thấy anh ấy khng c nợ mu với nhn dn, anh ấy sẽ được thả về thi. Ta sng suốt chớ khng c n như ngụy đu, chị ạ!

 

t lu sau, c tin ba con Mn bị đưa đi học tập cải tạo ở đu ngoi Trung. M n khc hết nước mắt. Tn cng an khu vực lại đến nh khuyn: Đi học tập chớ đi t đu m chị sợ. Cứ học tập tốt l được về ngay thi. Yn ch! Thong nghe như vậy, con Mn tức cnh hng. N nhn tn cng an chỉ c nửa con mắt!

 

--o0o--

 

M con Mn bị họ cho nghỉ việc. Gọn như liệng một mn đồ v dụng vo sọt rt! Tn thủ trưởng gọi m n vo văn phng, ni bằng một giọng trắng nhch như vi: Tập thể đ nhất tr cho chị nghỉ việc ngay từ by giờ, bởi v chị khng cn đủ điều kiện để phục vụ nhn dn nữa. Chị lấy hết đồ đạc của chị rồi đi về đi.. Đồ đạc l ci o, ci khăn lng, ci nn l v đi dp cao su đc. Một tn an ninh đi theo đến cổng, dặn: Chị đừng trở lại đy lm g nữa. Khng tốt đu!. M n lầm lủi đi, chẳng ni chẳng rằng. Cũng chẳng nhỏ một giọt nước mắt. Bởi v m n đ chuẩn bị tinh thần từ ngy biết tin ba n đi học tập cải tạo. Dưới chế độ cộng sản, đ l vợ con của ngụy l phải biết dọn mnh chịu đựng sự kỳ thị của kẻ cầm quyền

 

Khi m con Mn về đến nh th tụi nhỏ đ đi hết, đứa đi học, đứa đi lao động trong trường. M n bn dọn dẹp đồ đạc rồi nấu cơm một cch thản nhin như chẳng c g xảy ra hết. Bnh thường, m n khng về giờ ny, nn hng xm để . Vi người chạy sang hỏi han như trong gia đnh: Bộ c chuyện g sao m m con Mn về nh giờ ny vậy?. Hỏi, nhưng trong lng họ đ đon ra cu trả lời hết chn phần mười. M n cũng nghe an ủi: Dạ th họ đuổi chớ sao! Ngụy m! Kể số g? Rồi m n cười thật mỉa mai. Một b gi pht tức, phun cốt trầu ci phẹt: Hứ! Ci giống g m thiệt v nhn đạo. Người ta đ ngho, một thn một mnh lm nui bầy con m cũng đuổi cho đnh!. Một b khc thm vo: Thi đi! Ni g ci thứ đ! Mồ ng mả cha của tụi n m tụi n cn coi khng ra g th ni chi tới b con mnh. Nghe mấy tiếng b con mnh bỗng nhin m con Mn mủi lng, chảy nước mắt. Từ ngy bỏ xm Cầu Ngang tạm cư ở xm Bộng ny, mặc d c chồng con ở một bn, m n vẫn nghe bơ vơ lạ lng. M n thấy thiếu con kinh đo bờ đ thẳng tấp, thiếu chiếc cầu gỗ nhn cao chn di, thiếu mu vng ruộng la, thiếu mi thơm bng cau, thiếu họ hng ruột thịt Những thứ m m n đ thở từ những hơi thở đầu đời. Những thứ m m n đ nhn từ khi nụ nhn biết phn biệt. Tất cả, tất cả đ trở thnh nhịp sống của chnh bản thn của m con Mn. Mất đi những thứ đ, m n cảm thấy như bị tch biệt ra khỏi cuộc đời ny Xm Bộng tuy hiền, nhưng trước đy người cng xm đối xử với nhau cn nhiều d dặt, t qua lại với nhau, gặp nhau cho hỏi x giao lấy lệ. Do đ, mặc d sống trong xm nhỏ đng người, m con Mn vẫn thấy như mnh sống lẻ loi giữa đồng giữa ruộng. Niềm đau đ m n dm su trong nội tm từ bao lu nay, by giờ mấy tiếng b con mnh thật chất phc nhưng thật gần gũi, thật đậm đ tnh ln l, đ mở ngỏ khơi nguồn. M n khc m nghe lng thật ấm cng v cũng thật l thnh thang trải rộng. Giống như ruộng la xm Cầu Ngang được ươm vng dưới nắng, cuối ma mưa

 

--o0o--

 

Biết thn phận mnh khng lm sao tm được việc lm ổn định, d lm phu qut đường đổ phẩn, m con Mn cầm thế một mớ nữ trang quần o rồi đi bun đầu chợ bn cuối chợ. Tưởng giống như ngy xưa ở dưới qu, t ra thật l chật vật. Ở đy v by giờ, c một trăm người bn nhưng khng c một vạn người mua. Qu nhiều người bn bởi v những người ny một số khng chịu đi lm cho chế độ, một số bị chế độ sa thải đnh bun bn lắt nhắt để kiếm sống. Qu t người mua bởi v thin hạ khng cn tiền

 

Anh em con Mn cũng đ nghỉ học, ở nh gip m tụi n bằng cch đi bươi đống rc lượm ve chai, giấy vụn, bao ni lng M con Mn cắt bao bố tời may lại thnh ti nhỏ cỡ bằng ba giỏ đi chợ, c hai quai để tụi n mang vo vai vo cổ. Mấy đứa lớn mang ba ti mỗi đứa, mấy đứa nhỏ ty bữa m đeo khi một khi hai. Đứa no cũng cầm một que sắt đầu uốn cong như ci mc. Thằng lớn hay đa: Tụi mnh by giờ thnh Ci Bang hết. Tao l trưởng lo ba ti, cn tụi by l đệ tử. Mỗi ngy tủa ra đi hnh hiệp trn mấy đống rc thnh phố Hồ Ch Minh quang vinh! Rồi tụi n cười vui như chẳng biết phiền lụy l g.

 

M con Mn th khc. Ưu tư nằm ngay trong nh mắt nụ cười. Những đm trằn trọc đ đo su đi m. Cng ngy, con người cng ho hon. Tuy nhin, chẳng bao giờ nghe m n mở miệng than một lời. Thấy tội nghiệp, hng xm thừơng qua thăm mẹ con con Mn để phụ tụi nhỏ lựa ra v xếp ring thnh đống miểng chai theo miểng chai, ni long theo ni long, giấy theo giấy v.v Lu lu họ cũng mang cho vi khc ma, tri dừa hoặc mấy nhm tm kh. C g cho nấy, khng cn nề h dở ngon hay nhiều t. M con Mn đều nhận hết, khng bao giờ từ chối đẩy đưa. By giờ, lm như l người ta sống thật tnh với nhau hơn hồi trước. Lm như l thin hạ cần c nhau như hơi thở cần cho cuộc đời. C lẽ bởi v họ đ mất tất cả những g họ đ c, by giờ họ chỉ cn lại c nhau thi

 

Lần hồi rồi m con Mn cũng phải bn đi cht đỉnh đồ đạc trong nh để đủ c miếng ăn cho lũ nhỏ. Lc ny tụi n lớn thấy r, mặc d ăn uống kham khổ. Mấy b hng xm thường ni: Trời sanh, trời nui. M thật, tới con Mn cũng cao ln, tuy vẫn cn gầy. Tay chn hơi ghẻ lở nhưng gương mặt vẫn khu khỉnh nhờ mi tc vẫn hớt bum b cao. N khng chịu để tc di. Mỗi lần m n đề nghị Để tc di đi con cho n thnh con gi n lắc đầu nguầy nguậy, tc bum b xe ra như rẻ quạt: Nực thấy mồ Mấy hm đầu đi bươi rc, n cn mang dp Nhựt. Sau đ, n lượm một mớ giy Ba ta rch mũi, chọn được hai chiếc vừa chn th một xanh một vng. N mang vo, h hửng: Kệ n! Khc mu như vậy khỏi sợ chng n ăn cắp. Rồi n đem đi dp Nhựt rửa sạch, cất kỹ. Khng ai hỏi, nhưng n vẫn giải thch: Để ginh mai mốt c đi học lại, c m mang. Nghe n ni, thằng anh hai n nhn n rất lu, bồi hồi xc động. Anh n nhận thấy con Mn khng cn l con nt nữa.

 

--o0o--

 

M con Mn c một người chị ruột tn nh, Nguyễn Thị nh, hồi đ nấu bếp cho vợ chồng một ng Ty. Khi gia đnh ng ny dọn về xứ, chị nh cũng đi theo họ rồi ở lun bn đ. t lu sau, c tin chỉ lấy chồng người Php rồi hai vợ chồng đưa nhau qua lm ăn ở Phi Chu. Chỉ cũng đ vo quốc tịch Php v đổi tn l Anne, b Anne Brioude.

 

Khi m con Mn bắt đầu cạy gạch bng nền nh ln bn để độ nhật, thằng anh con Mn ni hết ăn tủ tới ăn rương, by giờ tụi mnh ăn tới gạch! th chị nh ở bn ty về kiếm thăm. ng chồng khuyn khng nn về sợ gặp kh khăn, nhưng chỉ vẩn quyết định: Ti phải về kiếm tụi n coi ra sao. Nghe ni by giờ bn Việt Nam dn chng đi khổ lắm. Rồi chị mua thật nhiều hng vải qu cp lm như gia đnh chị bn nh cn rất đng. Thật ra, chị nh chỉ cn c m con Mn l ruột thịt, nhưng mười mấy năm xa cch đ lm cho tnh thương trong lng chị thật mnh mng, khng bờ khng bến, đến độ chị khng đo lường được nữa khng phn biệt được nữa đu l tnh thương em đu l tnh thương qu hương

 

Về Si Gn, chị nh vẫn gọi l Si Gn v thi quen, chị ở khch sạn Hữu Nghị. Ngy ngy chị đi d hỏi tin tức m con Mn, từ những người quen xa xa chỉ qua những người cng gốc ở Cầu Ngang nhưng đ ln lm ăn ở thnh thị từ trước Cứ phăn lần phăn lần rồi chị nh cũng tm ra xm Bộng. Đến đy, chị gặp một trở ngại lớn: người trong xm khng biết ai tn l Nguyễn thị Hoa hết. Chị giải thch di di: N nhỏ nhỏ con, người trn trịa trắng trẻo, năm nay chừng băm mấy chớ chưa gi lắm. Chị tả hnh dng của người em gi cch đy đ mười mấy năm, ci thời m hai chị em cn ở dưới qu, trưa trưa hay ra ngồi trn cy dừa bắt ngang đường nước, thọc chn trong nước mt, đong đưa kể chuyện tm tnh Hnh ảnh đ, chị đ mang đi v giữ vẹn cho đến by giờ, qun mất l thời gian đ đi qua v nt đời đ bị bi đi vẽ lại! Khng ng lng, chị tm cch ni với mấy b gi trong xm: Chu tn l Nguyễn thị nh, con em chu tn Nguyễn thị Hoa. Tụi chu dn ở Cầu Ngang, miệt dưới . Địa danh Cầu Ngang đ gip mấy b nghĩ ra m con Mn. Một b hỏi: C phải c đ c bốn đứa con khng? Chị nh mừng rỡ: Đng rồi! Người ta ni n c bốn đứa con, ba trai một gi!. B gi gật đầu: Vậy l m con Mn rồi!. Trước khi chỉ đường, b trch nhẹ: Kiếm m con Mn th ni kiếm m con Mn! C cứ ni Nguyễn thị Hoa hoi, ai m biết ai!

 

Vậy l hai chị em gặp nhau. Gặp nhau thật l ngỡ ngng. Qu nhiều thay đổi để nhn ra nhau ngay v xa cch đ qu lu nn tnh cảm bị chm su trong tm thức. Phải một vi giy im lặng để tm lại những nt cũ trn gương mặt by giờ v để những tnh cảm bị bỏ qun từ ngy xưa được trả về với hiện tại. Sau pht ngỡ ngng hai chị em m chầm lấy nhau, khc nức nở.

 

--o0o--

 

Chị nh đ quyết định: gia đnh con Mn phải qua Phi Chu ở với chỉ. Nhn tay chn ghẻ lở của bầy chu, nhn gương mặt gi trước tuổi của đứa em, chị nghe bất nhẫn v cng. Chị ni: Khng được! Ở lại đy tụi by ci lun, ngu lun. Qua bển tao lo cho hết. Cn ba tụi by, từ từ rồi tnh sau. Rồi chị sắp đặt: Chị để lại một mớ tiền, em lo liệu cho mấy đứa nhỏ v đi thăm nui chồng em. Chừng chị về bn đ, chị sẽ gởi tiếp thm để em chạy lo giấy tờ. Tốn bao nhiu th tốn, nhưng phải đi khỏi xứ ny gấp!. M con Mn như người khng biết lội vừa chm xuống nước ngoi ln m được ci phao, nhn trời cao lồng lộng bn trn m cảm nhận cuộc sống ny vẫn cn c lối thot.

 

Chị nh trở về Php. Tụi nhỏ vẫn tiếp tục bươi đống rc ngy ngy để đừng ai để . M con Mn chạy chọt d dẫm rồi cũng tm ra trại học tập của chồng.

 

Lần đi thăm nui đầu tin, con Mn c đi theo. Thấy ba n gầy nhom, n rớt nước mắt. M n kể chuyện d nh cho ba n nghe, ba n vừa ngạc nhin vừa mừng rỡ. Nhưng khi nghe hỏi kiến về vụ cho mấy đứa nhỏ sang Phi Chu, ba n bỗng im lặng nhn ra ba rừng lm như cu trả lời nằm ở đu ngoi đ. Một lc sau, ba n ni, thật trầm tĩnh: Ờ tnh như vậy cũng được. Cho mấy đứa nhỏ n c tương lai . Rồi ba n cầm lấy hai bn tay nhỏ của n, vừa bp nhẹ vừa nhn n thật lu. N cũng nhn ba n: chưa đầy một năm m ba n gi đi nhiều, mắt su xuống, g m nh ln, ru tc rối bời Ba n đ lm tội tnh g m tụi n đy đọa ba n ra như vậy? Rồi n nhn ra mấy thằng bộ đội đứng lớ ngớ ngoi kia, mi n mm lại, mắt n lồi ra: n muốn lấy que sắt co bươi tụi n tả tơi như n n đ co bươi mấy đống rc! Từ đ, con Mn biết thế no l hận th

 

--o0o--

 

D nh đ gởi về đầy đủ giấy tờ, m con Mn cũng đ nạp hồ sơ xin xuất cảnh qua Cte dIvoire (Phi Chu). Nhờ c tiền gởi về, m n chạy chọt đt lt nn cũng khng gặp nhiều kh khăn. Cho đến ba con Mn by giờ cũng được cc cn bộ dnh nhiều dễ di.

 

Thời gian qua mau, mới đ m đ hai năm mấy. Khi ba con Mn được thả về th mẹ con tụi n chỉ cn chờ ngy ln my bay. Ba n về m c cảm tưởng như được đặc cch cho về để đưa vợ con đi vậy. Bởi v, sau đ, ba n vẫn sẽ phải sống chật vật một mnh trong một vng kinh tế mới no đ, v tuy khng cn ở trong trại nhưng vẫn ở lại trong xứ th cũng giống như bị giam trong một trại tập trung khổng lồ.

 

Ngy ba n trở về, căn nh nhỏ bỗng trở nn qu nhỏ để tiếp những người hng xm. Ai cũng mừng cho gia đnh con Mn, mừng thật sự, bởi v đối với họ, ba con Mn l người của đại gia đnh xm Bộng. Vậy m ci đại gia đnh đ vẫn chưa ai hay rằng tụi con Mn sẽ bay đi tm sống tự do ở một chn trời khc. Bởi v m con n lun lun giữ kn chuyện ny, cũng như mọi người đang lo xuất cảnh hay toan tnh vượt bin, chẳng một ai dm h răng.

 

By giờ con Mn lớn rồi, nn n để ci vng cho ba n nằm. N săn sc ba n từng cht, lấy khăn lng nhng nước cho ba n lau mặt, nấu tr cho ba n uống, bới cơm cho ba n ăn. Mẹ con n ngồi dưới đất vy quanh vng để nghe ba n kể chuyện cải tạo đầy khổ nhục. Ba n by giờ ht thuốc r như ống khi. Ba n thấy bầy nhỏ nhn mnh chăm ch, nn mỉm cười phn trần như tự bo chữa: Hồi đ ba đu biết ht thuốc. Rồi trong trại, phần v lạnh, phần v buồn, bạn t chia nhau điếu thuốc r. Riết rồi ghiền lun, bỏ khng được. Con Mn nghe thương ba n v cng. N muốn nho lại m ba n để chia sớt ngần đ thng năm chồng chất bằng đi lạnh buồn đau. N muốn nho lại cầm tay ba n đặt ln một bn m của n, rồi an ủi ba n bằng những lời lẽ thật l dịu thật l ngọt. N muốn n muốn Nhưng, khng hiểu sao n vẫn ngồi yn nhn ba n m nghẹn ngo chảy nước mắt. C lẽ n tự nhận thấy by giờ n khng cn l con nt nữa.

 

--o0o--

 

Bữa đi phi trường thật l tội nghiệp. Cả nh len ln đi, khng dm cho ai hết. Gọi l đi chnh thức nhưng giống như l đi trốn, đi chui. M con Mn dặn d mấy đứa nhỏ thật kỹ lưỡng, rồi kết luận: Sợ b con biết rồi ba con buồn, hiểu chưa?

 

Nếu b con biết th c lẽ b con sẽ buồn thật. Khng phải chỉ buồn v xa tụi con Mn, m cn buồn v số phận hẩm hiu của mnh, bởi v khng phải ai cũng được may mắn như gia đnh con Mn. Điều m m n khng ni ra l trong thm tm m n rất i ni khi phải bỏ xm Bộng ra đi. M n thấy mnh giống như lnh đo ngủ trong khi bạn đồng đội đang gan lỳ chịu đựng. Ngồi trn xe đi phi trường m m con Mn cứ lu lu lại thở di

 

Phi trường đng thật đng, Người đi khng c bao nhiu m người tiễn đưa th thật l nhiều. Kẻ đi người tiễn no mắt cũng mọng đỏ. Họ đ khc đu từ hồi cn ở nh hay từ hồi cn trn xe, đến đy cn thấy c người khc tiếp. Dĩ nhin buổi tiễn đưa no cũng buồn, nhưng tiễn đưa m biết rằng vĩnh viễn khng gặp lại nhau nữa th buổi tiễn đưa đ mới thật l đau đớn. N cũng giống như đi chn người thn, cho nn c nhiều người m nhau khc thật thảm thiết. Người đi cũng như kẻ ở đều chết điếng trong lng. Lời ni chỉ cn l nước mắt.

 

Mấy anh em con Mn lần lượt m ba tụi n, khc như mưa bấc. Con Mn được ba n m sau cng, m thật lu Ba n siết chặt n vo lng m nghe như c ci g trạo trực từ lồng ngực đưa ln cổ. Ba n nhắm nghiền mắt lại, nuốt xuống như nuốt liều thuốc đắng.

 

Đến khi ba n hn n lần cuối th nước mắt ở đu bỗng tro ra như suối. Trong một khoảnh khắc, người đn ng qu ma cục mịch đ bỗng nghe thn xc của mnh tan ra thnh nước, bỗng thấy tất cả đều nhe nhoẹt tối đen m mnh th đ chết đi, chết hẳn. Thời gian như ngừng lại rất lu

 

Rồi cũng phải bung rời nhau ra để thực sự nhn nhau lần cuối. Những người tiễn đứng thnh hng di, cn rn chồm qua hng ro ngăn cch để nm nu người đi. Chỉ trong vi giy ngắn ngủi đ, tất cả đau thương c đọng lại thnh tiếng nấc, rồi người ta khc to ln khng cn cần giữ tứ g nữa. Giống như lc liệng nắm đất ln mặt quan ti nằm su dưới huyệt. Ở đy, đng l người đi đi vo một thế giới khc.

 

Ba con Mn nhn theo vợ con bước vo bn trong, khoảng cch khng c bao nhiu nhưng sao thấy xa mt như đầu con kinh đo ở xm Cầu Ngang. Con kinh đo m thuở ấu thơ ba n đ từng n đa tắm mt by giờ cũng xa lắm nhưng cn c ngy ba n nhn thấy lại, chớ vợ con th Ba n ngừng suy tư ở đ để vẫy tay lần cuối trước khi vợ con bước qua khun cửa kiếng. Cnh cửa đng lại kh khan như gương mặt mấy thằng cng an đứng gần quanh đ, dửng dưng như chẳng c chuyện g xảy ra ! Trong phng đợi, con Mn lẩm nhẩm đnh vần khẫu hiệu được vẽ to trn tường bằng sơn đỏ: Khng c g qu hơn độc lập tự do.

 

--o0o--

 

Ti quen con Mn ở Abidjan, thủ đ xứ Cte dIvoire. M n đưa anh em n lại để học Php văn với ti, cng với những đứa con của mấy gia đnh tỵ nạn khc.

 

Con Mn by giờ khng cn mn nữa. N trn trịa ra, đi m phinh phnh hồng. Tc by giờ đ để di chấm vai, đui tc quớt quớt.

 

Khi đ quen thn, con Mn tỉ t kể cho ti nghe từng mẫu chuyện nhỏ trong cuộc đời của n, nhớ đu kể đ, khng thứ tự lớp lang. Nhưng phần lớn, chnh m n kể lại, tỉ mỉ hơn, nhứt l đoạn n cn nhỏ.

 

Những lc con Mn kể chuyện, mặt n tươi ra, rạng rỡ, mắt n ngời ln tinh anh. V khi n ni về ba n, n khng thiếu một chi tiết. Lu lu n ngừng lại để chm vo: Cũng tại tụi Việt Cộng hết!. Đến những đoạn bi thảm của ba n, c khi n ngừng kể, mắt n đầy căm th, tiếng n bị nghiến lại trong răng. Ti đon n đang chửi thầm: Mồ tổ cha n!

 

Một hm, n ni với ti: Bc Hai n! Bc đừng ni với ai hết nghen. Con muốn nhờ bc dạy con chữ quốc ngữ nữa. Hồi đ con mới học hết lớp một rồi nghỉ học lun tới giờ nn con cn dốt lắm!.

 

Rồi n chớp chớp mắt, giọng ni bỗng trở nn tru mến: Con muốn học quốc ngữ để con viết thơ cho ba con ...

 

Cu ni đ đ lm ti xc động đến ứa nước mắt!

 

Từ bao lu nay, người tị nạn chỉ nhờ ti dạy Anh văn hay Php văn. Đy l lần đầu tin trong đời lưu vong, ti được người nhờ dạy quốc ngữ. Lại l một c gi nhỏ. V c học chỉ để viết thơ về cho cha c ở Việt Nam! Giản dị như vậy. Vậy m sao ti c cảm tưởng như ti vừa được nhắc đến qu hương, nhắc bằng chữ i, chữ tờ V được thấy lại một nt qu hương qua hnh ảnh người con muốn viết thơ về cho cha v vẫn khng muốn cắt la cuống rn!

 

Ti nhn con Mn m thấy thương thấy qu n v cng. N khng hiểu ci nhn của ti nn gật gật đầu, lập lại: Con muốn viết thơ cho ba con!.

 

Ti cầm hai bn tay n bp nhẹ: Ừ, bc sẽ dạy con bc sẽ dạy con .

 

Trn gương mặt phinh phnh của con Mn, nở ra một nụ cười rạng rỡ. Chắc n đang nghĩ đến ba n, đến ci ngy m n c đủ chữ đủ cu để nắn nt viết cho ba n những bức thơ di

 

Ở Abidjan khng c sch gio khoa Việt Nam. Ti phải nhờ một người bạn ở Paris mua gởi sang. Từ đ, ngy ngy ti dạy ring con Mn m c cảm tưởng như chnh ti đang đi học lại.

 

By giờ, ti thấy qu v cng những chữ la tinh mang mc cu, để trở thnh chữ ư chữ ơ, đội nn p nn ngửa để trở thnh chữ chữ ă, ko theo mấy dấu lăn quăn nằm dưới nằm trn Bởi v nhờ c chng n m cha con con Mn vẫn thấy được gần nhau mặc dầu ở xa nhau cch nửa địa cầu. Bởi v nhờ c chng n m ti đ khm ph ra con Mn, một đứa gi nhỏ tuy tị nạn bao năm ở xứ người m trong lng vẫn cn giữ nguyn hnh ảnh của xm Bộng, của Si Gn, của Việt Nam

 

 

Tiểu Tử 

 

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh