Điểm báo Pháp quốc

Định mệnh Hồng Kông, tương lai châu Á

 

Thụy My

 

 

 

Người biểu t́nh phản đối vụ tấn công của xă hội đen ở Nguyên Lăng (Yuen Long) đối đầu với cảnh sát. Ảnh chụp ngày 27/07/2019.REUTERS/Edgar Su

 

“Không chỉ số phận của “Hương Cảng” mà là cả tương lai chính trị của Trung Quốc, thậm chí cả châu Á đang được đặt cược trên đường phố Hồng Kông”.

 

T́nh h́nh Hồng Kông và vùng Vịnh được các báo Pháp chú ư b́nh luận nhiều nhất, bên cạnh các vấn đề thời sự khác như chế độ hưu bổng, cái chết của một thanh niên khi cảnh sát giải tán một vụ tụ tập, các nước châu Á gởi trả rác thải, nguy cơ vũ khí nguyên tử.

 

Làn gió nổi dậy tại Hồng Kông

 

Trong bài “Tại Hồng Kông, ngọn gió nổi dậy đă bùng lên”, Le Figaro cho rằng cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng từ nhiều tháng qua, có vẻ bế tắc hơn bao giờ hết. Dù Bắc Kinh đe dọa can thiệp quân sự, người biểu t́nh Hồng Kông ngày càng dũng cảm hơn. Họ xuống đường mỗi cuối tuần với những tiếng hô « Hồng Kông tự do! », và kêu gọi tổng đ́nh công vào hôm nay, sự kiện chưa từng có tại thị trường tài chính thế giới này.

 

Dự luật dẫn độ chỉ là tia lửa làm dấy lên phong trào phản kháng nay đă mở rộng. Ngoài yêu sách hủy bỏ dự luật này và trưởng đặc khu phải từ chức, nay người biểu t́nh c̣n đ̣i hỏi trả tự do cho 44 người bị bắt - với cáo buộc « nổi loạn », có khung h́nh phạt đến 10 năm tù - và thậm chí phổ thông đầu phiếu, vốn là mục tiêu của cuộc « Cách mạng Dù » năm 2014.

 

Cuối tuần qua, một đồn cảnh sát đă bị bao vây trong một thời gian ngắn, những rào cản bằng tre được dựng lên, gạch đá được ném vào cảnh sát và bị trả đũa bằng hơi cay và khoảng 20 vụ câu lưu. Nhưng khiêu khích nhất đối với Bắc Kinh là những lá cờ Trung Quốc bị gỡ đi và quăng xuống nước.

 

Tờ Global Times tức tối viết: “Người Hồng Kông từ chối chấp nhận ḿnh là ḍng dơi người Hoa, tự coi là thuộc phương Tây”. Cựu trưởng đặc khu Lương Chấn Anh (Leung Chun Ying) đ̣i thưởng 1 triệu đô la Hồng Kông (114.000 euro) cho người nào nhận dạng được thủ phạm.

 

Mọi giới đều ủng hộ phong trào đấu tranh

 

Ngoài cảnh sát, hầu như không c̣n giới nào là không đứng về phong trào phản kháng. Tuần trước, hàng trăm đại diện của giới tài chính, mặc những bộ đồ vét chỉnh tề, đă tập hợp tại khu kinh doanh với băng-rôn “Tự do cho mọi người, thị trường đang sụp đổ”. Ngay cả giới công chức dù bị đe dọa sa thải cũng biểu t́nh hàng mấy chục ngàn người tại một công viên. Đặc biệt vụ xă hội đen vây đánh người biểu t́nh bằng gậy sắt cả tiếng đồng hồ mà cảnh sát không đến can thiệp đă gây phẫn nộ.

 

Tuần rồi Bắc Kinh đă phổ biến hai video đầy đe dọa. Video thứ nhất cho thấy 190.000 cảnh sát chống bạo động được trực thăng vận, “tập huấn” tại Quảng Đông ngay sát Hồng Kông. Video thứ hai do Giải phóng quân Trung cộng đăng lên, với những quân nhân trang bị tận răng, chuẩn bị súng ống để ngăn chận một đám đông biểu t́nh, với sự giúp sức của các xe bọc thép.

 

Ống kính dừng lại ở một người lính đội nón sắt đang cảnh cáo người biểu t́nh qua loa phóng thanh: “Tất cả những ai ở lại sẽ phải chịu trách nhiệm”. Đây cũng là mệnh lệnh, đúng từng chữ một, đă được đưa ra vào ngày 3 tháng Sáu năm 1989 ở quảng trường Thiên An Môn, trước khi d́m phong trào sinh viên trong biển máu.

 

Thuyền nhân Hồng Kông?

 

Theo giáo sư Jean-Pierre Cabestan, trường đại học Báp-tít Hồng Kông, th́ “Tập Cận B́nh có rất ít chọn lựa để giải quyết khủng hoảng”.

 

Ông tiết lộ, Bắc Kinh đă bí mật bổ sung thêm vào lực lượng cảnh sát Hồng Kông (30.000 người) một số cảnh sát từ Hoa lục, ở vùng Quảng Đông, nơi nói cùng một thứ tiếng với người Hồng Kông, có thể trà trộn vào đám đông. Như vậy là đă vi phạm nguyên tắc “Một đất nước, hai chế độ” v́ theo thỏa thuận trao trả trước đây, đặc khu được tự trị, Trung Quốc chỉ phụ trách ngoại giao và quốc pḥng.

 

Chuyên gia Cabestan đặt ra giả thiết, nếu chính quyền Bắc Kinh áp đặt một bí thư cho Hồng Kông, nhiều người dân sẽ ra đi, thậm chí sẽ có những thuyền nhân. Ông cho rằng Bắc Kinh phải rút ra bài học, v́ tuy người dân Trung cộng không mấy quan tâm đến chính trị, nhưng ai có thể biết được một ngày nào đó họ sẽ thay đổi như dân Hồng Kông?

 

Báo chí Trung Quốc kích động dân tộc chủ nghĩa tại Hoa lục

 

“Ban đầu giữ im lặng, truyền thông Trung Quốc nay muốn kích động dân tộc chủ nghĩa”, đó là nhận xét của thông tín viên Le Figaro tại Bắc Kinh.

 

Nhà văn Karoline Kan ghi nhận, đa số người dân Hoa lục tin vào tuyên truyền rằng người biểu t́nh Hồng Kông “nổi dậy”, thậm chí « đ̣i ly khai », theo xúi giục của các « thế lực thù địch » từ bên ngoài. « Người ở Hoa lục không hiểu là người Hồng Kông đang đấu tranh cho các quyền tự do mà họ đang đánh mất, hoặc đă bị mất ».

 

La Croix nói về một « Bức màn im lặng » khác, nơi các nghệ sĩ Hồng Kông. Không có một diễn viên điện ảnh nào phát biểu về cuộc khủng hoảng đang diễn ra, với tư cách cá nhân: các nghệ sĩ ủng hộ dân chủ bị cấm tŕnh diễn tại Hoa lục.

 

Nếu năm 1989, tài tử Thành Long (Jackie Chan) là ngôi sao nổi bật trong buổi biểu diễn quy mô ở Hồng Kông để ủng hộ sinh viên Thiên An Môn tại Bắc Kinh, th́ 20 năm sau, ông lại nói rằng không biết đến phong trào phản kháng tại đặc khu. Ca sĩ Hà Vận Thi (Denise Ho) từ khi tham gia Cách mạng Dù đă bị cho vào danh sách đen tại Hoa lục, Châu Nhuận Phát (Chow Yun Fat), nổi tiếng với phim « Ngọa hổ tàng long », nay có ít vai diễn hơn…

 

Hồng Kông, con heo đất của các thái tử đỏ

 

Về lợi ích kinh tế, Hồng Kông c̣n là « Ống heo tiết kiệm » của các thái tử đỏ Trung cộng. Theo giáo sư Cabestan, « Đó là một nhân tố quan trọng mà Bộ Chính trị phải quan tâm khi cân nhắc các phương án ».

 

Ngay trước khi Anh trao trả năm 1997, Hồng Kông đă là nơi để người giàu Trung cộng giấu tiền và kiếm tiền. Các « hồng nhị đại » (hongerdai), thế hệ thứ hai của giới quan lại đỏ, gồm con, cháu, bà con họ hàng của các quan chức cao cấp Trung cộng sẵn sàng bán các mối quan hệ, được các ngân hàng quốc tế tuyển dụng hàng loạt để dễ làm ăn.

 

Cho đến năm 2013, Ủy ban quản lư chứng khoán Hoa Kỳ quyết định mở điều tra, rốt cuộc Crédit Suisse phải chịu nộp phạt 47 triệu đô la. J.P.Morgan, đă nhận trên 200 « hồng nhị đại » và bạn bè, bị phạt 267 triệu đô la. Nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng.

 

Tất cả các quan chức cao cấp Trung Quốc đều có tài sản tại Hồng Kông, hoặc là nhà cửa, hoặc là doanh nghiệp. Panama Papers năm 2016 đă tiết lộ có ít nhất 8 ủy viên thường trực Bộ Chính trị, đương nhiệm hay đă nghỉ, là sở hữu chủ các công ty b́nh phong ở vùng Caribê. Trong đó có con gái của cựu thủ tướng Lư Bằng (Li Peng), « đao phủ Thiên An Môn », cháu gái cựu chủ tịch Quốc Hội Giả Khánh Lâm (Jia Qinglin), Đặng Gia Quư (Deng Jiagui), anh rể Tập Cận B́nh.

 

Vụ bắt cóc nhà tỉ phú thiếu kín tiếng

 

Tỉ phú Xiao Jianhua. Ảnh: EPA

 

Điều tra của Bloomberg năm 2012 cho thấy hai vợ chồng ông Đặng Gia Quư sở hữu một biệt thự trị giá 25 triệu euro trên đảo Hồng Kông, và có cổ phần trong nhiều công ty về đất hiếm và công nghệ. Tin này gây rúng động trong lúc Tập Cận B́nh vừa mới lên ngôi, khiến ông ta phải ra lệnh cho người thân bán đi cổ phiếu.

 

Năm 2014, Tiêu Kiến Hoa (Xiao Jianhua), một tỉ phú Hoa lục cư trú tại Hồng Kông, từ lâu vẫn đóng vai ngân hàng không chính thức của các « hoàng tử, công chúa đỏ », kể với New York Times đă mua lại một số cổ phần của gia đ́nh ông Tập. Sự ngây thơ đă khiến ông Tiêu phải trả giá đắt.

 

Cho dù có đầy vệ sĩ, sống trong khách sạn Four Seasons sang trọng nhất Hồng Kông, nhà tỉ phú đă bị mật vụ Trung cộng bắt cóc hôm 28/01/2017 trong dịp Tết âm lịch. Các nhân chứng trông thấy ông lần cuối trong một xe lăn, được nhiều người đàn ông đẩy trong băi đậu xe khách sạn. Tiêu Kiến Hoa sắp bị xử ở Bắc Kinh v́ tội « tham nhũng ».

 

Với Trump, « Giấc mơ Trung Hoa » của Tập xa dần

 

 

Riêng về « hoàng đế đỏ » Trung cộng, Le Monde trong bài cuối của loạt bài về Tập Cận B́nh trích nhận xét của Max Baucus, cựu đại sứ Mỹ ở Trung cộng, cho rằng ông Tập là một người khó đoán. Trước thái độ ḥa hiếu của Obama, năm 2013, Tập Cận B́nh đă gây ngạc nhiên cho người Mỹ khi ồ ạt đào đắp các đảo nhân tạo trên Biển Đông, « v́ biết rằng sẽ không bị trừng phạt ».

 

Nay, « giấc mơ Trung Hoa » của ông đă bị ngăn lại v́ một đối thủ c̣n khó lường hơn: tổng thống Mỹ Donald Trump, một cái gai trong mắt của chủ tịch Trung cộng. Tập Cận B́nh đă gặp phải cao thủ c̣n cứng cựa hơn ông ta. Evan Medeiros, cựu trợ lư về châu Á của Barack Obama nói: « Trump thường xuyên thay đổi ư kiến, điều này hết sức phức tạp cho Tập Cận B́nh ».

 

Số phận Hồng Kông, tương lai châu Á

 

Trong bài xă luận mang tựa đề « Tương lai của châu Á », tác giả Arnaud de la Grange trên Le Figaro ghi nhận, nhân dân Hồng Kông nổi dậy vào thời điểm kỷ niệm 30 năm vụ thảm sát Thiên An Môn. Giống như những oan hồn c̣n vất vưởng của Mùa Xuân Bắc Kinh đă thổi thêm sức mạnh cho những người biểu t́nh đă đứng lên chống lại độc tài.

 

Cứ ngỡ rằng người Hồng Kông đă phải khom lưng cúi đầu trước gă khổng lồ châu Á, cứ ngỡ họ chỉ quan tâm đến vật chất, đến việc làm giàu, nhưng người Hồng Kông đă chứng tỏ họ sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ bản sắc, các quyền và sự tự do của ḿnh và của con cháu. Và hầu như chỉ có ḿnh họ dám chống chọi lại cỗ máy đàn áp của Trung cộng.

 

Cuộc chiến không ngang sức chút nào. Một bên là cường quốc thế giới đang trên đà tiến, bên kia là một mẩu lănh thổ nhỏ bé có quy chế đặc biệt do lịch sử để lại, và đặc thù này sẽ kết thúc vào năm 2047. Đối với các nhà lănh đạo Trung Quốc, thời hạn này có vẻ quá xa, và năm này qua năm nọ, họ gặm nhấm Hồng Kông, siết thêm về kinh tế để đặc khu phải lệ thuộc về chính trị. Dù có một số người phản đối, nhưng tiến tŕnh này không gặp nhiều phản ứng. T́nh h́nh này nay đă thay đổi.

 

Cái tát cho Tập Cận B́nh

 

Với Tập Cận B́nh, đây là một cái tát vỗ mặt. Hoàng đế đang trị v́ 1,4 tỉ thần dân với bàn tay sắt, lại bị 7 triệu người Hồng Kông thách thức.

 

Hồng Kông và Đài Loan đă chứng minh suy nghĩ - tiếc rằng cũng phổ biến ở phương Tây, làm lợi cho đảng Cộng Sản - thà độc tài c̣n hơn hỗn loạn, là sai lạc.

 

Tác giả kết luận, không chỉ số phận của « Hương Cảng » mà là cả tương lai chính trị của Trung cộng, thậm chí cả châu Á đang được đặt cược trên đường phố Hồng Kông. Những tiếng hô vang của tuổi trẻ Hồng Kông là những câu trả lời đẹp đẽ nhất cho chế độ độc tài của ông Tập.

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính