Tạp chí xă hội

 

Pháp: Cuộc chiến chống bạo hành phụ nữ

 

Thùy Dương

 

 

Một cuộc tuần hành của phong trào đ̣i bảo vệ quyền phụ nữ. AFP

 

Ngày 23/09/2018, tại Pháp, diễn viên Muriel Robin, cùng 87 nhân vật nổi tiếng khác như ca sĩ Vanessa Paradis, diễn viên Mimie Mathy, người dẫn chương tŕnh truyền h́nh Stéphane Berne, tay vợt tennis Amélie Mauresmo… đă cùng kư tên vào một bản kiến nghị để những người phụ nữ là nạn nhân của nạn bạo hành gia đ́nh không phải chết v́ sự thờ ơ của xă hội.

 

Họ kêu gọi tổng thống Emmanuel Macron hành động để mọi người không c̣n phải hổ thẹn khi thấy tại Pháp vẫn c̣n những người phụ nữ bị hành hạ đến chết. Bản kiến nghị mang tên « Chúng ta hăy cứu những người phụ nữ đang c̣n sống », được đăng trên trang Diễn đàn của tuần báo Journal Du Dimanche.

 

Tổng thống Pháp Macron coi đấu tranh v́ b́nh đẳng nam - nữ là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong nhiệm kỳ lănh đạo 5 năm. Năm 2018 cũng được coi là năm tranh đấu chống bạo hành nhắm vào nữ giới. Tuy nhiên, theo diễn viên Muriel Robin, t́nh h́nh chưa mấy được cải thiện, các nạn nhân bị bạo hành vẫn vấp phải sự im lặng dai dẳng của xă hội.

V́ thế, bản kiến nghị nêu lên những biện pháp cụ thể, chẳng hạn, cần cấm những người đàn ông bạo hành phụ nữ tới gần nơi ở của nạn nhân, buộc những người đàn ông vũ phu phải đi trị liệu, có kế hoạch khẩn cấp để t́m nơi trú ngụ cho nạn nhân, quy định tất cả những người làm trong các lĩnh vực liên quan đến pháp luật như cảnh sát, hiến binh, thẩm phán, quan ṭa phải qua một khóa đào tạo bắt buộc ở cấp quốc gia để họ biết cách lắng nghe khi nạn nhân tŕnh báo về các hành vi bạo lực và xử lư hiệu quả các vụ kiện về bạo hành gia đ́nh…

88 nhân vật nổi tiếng cũng kêu gọi người dân tham gia một cuộc tuần hành vào ngày thứ Bảy 06/10/2018 bày tỏ t́nh đoàn kết với các nạn nhân bị bạo hành, để những người phụ nữ đó thấy sẽ tới ngày họ không c̣n đơn độc trong cuộc chiến chống bạo lực gia đ́nh.

 

 

Cứ ba ngày có một phụ nữ chết v́ bị bạo hành

 

Trên thực tế, theo số liệu thống kê chính thức chính quyền Pháp, trong năm 2016, trung b́nh cứ 3 ngày th́ có 1 phụ nữ chết v́ hành vi bạo lực của người đàn ông cùng chung sống hoặc chồng cũ, bạn trai cũ. Trong khi số đàn ông chết v́ bị bạn đời bạo hành chỉ là 34 người, th́ có tới 123 phụ nữ thiệt mạng và 255.000 phụ nữ khác là nạn nhân của bạo lực gia đ́nh. Ba phần tư trong số 255.000 nạn nhân nói trên cho biết đă nhiều lần bị bạo hành. 80% bị tổn thương tâm lư.

Tuy nhiên, chỉ có 20% số phụ nữ bị bạn đời bạo hành về thể xác và/hoặc t́nh dục khai báo với cơ quan chức năng. Một nửa số nạn nhân không hề tŕnh báo với cảnh sát hay trao đổi với bất kỳ hiệp hội nào. Và chỉ có gần 17.000 người đàn ông bị xét xử v́ các hành vi bạo lực với bạn đời hoặc vợ cũ, bạn gái cũ.

Ngay trong ngày 23/09, bộ trưởng Pháp chuyên trách về b́nh đẳng nam - nữ, Marlène Schiappa, trả lời phỏng vấn trên kênh RTL đă hoan nghênh ư tưởng của 88 nhân vật nói trên. Bà nhấn mạnh : « Tôi tin rằng bạo lực trong gia đ́nh một chủ đề vô cùng nhạy cảm. Quả thật đôi khi chúng ta có cảm giác không có nhiều người, cả nam lẫn nữ, tỏ thái độ chính kiến công khai về vấn nạn bạo lực trong gia đ́nh ».

 

 

Trách nhiệm « không của riêng ai »

 

Tuy cho rằng tiếng nói của đông đảo người nổi tiếng sẽ gây tiếng vang trong xă hội, giúp mọi việc tiến triển tốt hơn, nhưng bộ trưởngSchiappa không đồng t́nh với ư kiến đả kích tổng thống Macron và về việc các hiệp hội than phiền thiếu nguồn tài chính. Theo bà, ông Macron đă tăng ngân sách cho công tác pḥng ngừa và hỗ trợ nạn nhân của nạn bạo lực trong gia đ́nh. Bà bộ trưởng chuyên trách b́nh đẳng giới nhấn mạnh :

« Tôi tin rằng trách nhiệm là của tập thể và việc người này đổ lỗi cho người kia không giúp ích ǵ. Thủ phạm đầu tiên là những người đàn ông đă đánh đập người phụ nữ của ḿnh, người vợ của ḿnh, bạn gái của ḿnh, bạn gái cũ của ḿnh… hoặc giết hại họ. Cứ 3 ngày th́ xảy ra 1 vụ như vậy. Muriel Robin cũng đă nói con số này không thuyên giảm chút nào, cứ 3 ngày là có một phụ nữ chết v́ bị người đàn ông của ḿnh đánh đập, bất kể dưới chính phủ nào đi chăng nữa, cho dù các chính sách của nhà nước có thế nào đi chăng nữa. Dù chúng tôi có quyền, nhưng cần có sự thức tỉnh của mọi công dân th́ mới có thể thay đổi mọi chuyện.

Chính v́ thế, sẽ có một chiến dịch lớn trên truyền h́nh do chính phủ Pháp tiến hành kể từ ngày Chủ Nhật 30/09/2018 với mục đích để các nhân chứng thuật lại chuyện. Có những người biết, có những người nh́n thấy chuyện ǵ xảy ra. Có những người phụ nữ gào hét, những người phụ nữ có vết bầm tím trên cơ thể, những người phụ nữ bị thương, nhưng có nhiều người không phản ứng ǵ ».

Theo bà bộ trưởng, đổ hết lỗi cho chính phủ th́ quá dễ, điều quan trọng là những người từng chứng kiến các vụ bạo hành phải lên tiếng và hành động. Đối với bộ trưởng Schiappa, những ai từng chứng kiến cảnh bạo lực nhắm vào phụ nữ đều có trách nhiệm tố giác, họ phải coi bạo hành gia đ́nh không c̣n là việc của riêng một người mà liên quan tới toàn xă hội. Bà tin tưởng chiến dịch này sẽ khiến toàn xă hội có ư thức về việc bảo vệ phụ nữ trước đ̣n roi của những ông chồng vũ phu. Với tầm quan trọng đó, chính phủ Pháp đă quyết định chi 4 triệu euro để thực hiện chiến dịch nói trên.

 

 

Kế hoạch đặc biệt của chính phủ Pháp

 

Thực ra, từ trước tới nay, các biện pháp chỉ là bảo vệ phụ nữ trước nạn kỳ thị giới tính nói chung và vấn nạn sách nhiễu t́nh dục, chứ Pháp chưa hề có kế hoạch cụ thể bảo vệ phụ nữ là nạn nhân bị bạo hành trong gia đ́nh nói riêng. Ông Hervé Gattegno, giám đốc biên tập của tuần báo Journal Du Dimanche cũng đánh giá là so với vấn nạn hiếp dâm, quấy rối nơi công sở, hay sự bất b́nh đẳng về lương, bạo lực gia đ́nh nhắm vào phụ nữ là ít được đề cập đến nhất. Theo ông Gattegno, « bạo lực giết chết gia đ́nh, phá nát nhiều cuộc sống và cướp đi nhiều sinh mệnh, làm ô danh toàn xă hội. Không nói về nạn bạo hành phụ nữ cũng có nghĩa là chấp nhận nó. ( … ) Sự thờ ơ cũng là một kiểu bạo hành ».

V́ thế, vào ngày thứ Hai 01/10/2018, chỉ vài ngày trước khi có cuộc tuần hành theo lời kêu gọi của diễn viên Muriel Robin, bộ trưởng Marlène Schiappa, sau những buổi thảo luận với phụ nữ, các dân biểu địa phương, các nhân viên xă hội, các bác sĩ cấp cứu, các hiệp hội, đă thông báo trên kênh truyền h́nh RTL một « kế hoạch đặc biệt » với hàng loạt biện pháp « cụ thể, phù hợp với thực tế từng nơi » để « dập tắt thảm họa » bạo lực gia đ́nh.

Bộ trưởng Schiappa, tuy không đưa ra con số cụ thể về số nạn nhân của năm 2017 nhưng không phủ nhận là vấn nạn bạo hành phụ nữ vẫn chưa được cải thiện : « Con số không giảm và điều khủng khiếp đối với nhà chức trách là dù chính sách của nhà nước có thay đổi theo hướng nào đi nữa, cho dù chính quyền thuộc phe cánh hữu hay cánh tả, cho dù chi nhiều tiền hay ít tiền, th́ con số vẫn giữ nguyên. Số liệu ở mức đều đều khiến người ta lạnh người ! Mục đích của tôi là những người phụ nữ kịp ra đi trước khi quá muộn và chúng tôi tạo mọi điều kiện để thực hiện mục đích đó ! »

 

Bà bộ trưởng cũng thông báo kế hoạch lớn liên quan đến đào tạo cảnh sát để đảm bảo các nạn nhân khi khai báo sẽ được cảnh sát hỗ trợ tiến hành thủ tục tŕnh báo và khởi kiện một cách hiệu quả hơn. Chính phủ Pháp c̣n dự kiến sẽ triển khai một ứng dụng trên mạng để các nhà chức năng xác định được nhanh chóng các trung tâm tạm trú khẩn cấp nào để có thể đưa các nạn nhân và con cái họ đến lánh nạn, bảo vệ tính mạng của họ.

 

Bộ trưởng Schiappa cũng cam kết tuyển thêm 3 nhân viên và chi thêm 120.000 euro cho  tổng đài 3919. Bà giải thích : « 3919 là tổng đài chuyên tiếp nhận cuộc gọi khẩn cấp. Mục tiêu của chúng tôi là 100% cuộc gọi đến tổng đài được trả lời, bởi v́, quư vị h́nh dung mà xem, thật không thể chịu đựng được việc có nhiều phụ nữ là nạn nhân bị bạo hành gọi điện đến số này nhưng chỉ nghe thấy chuông đổ mà không có ai nhấc máy. Những người phụ nữ đó, họ sẽ không gọi lại ». Trên thực tế, hiện nay, tổng đài chỉ tiếp nhận cuộc gọi đến 22 giờ, c̣n ngày thứ Sáu th́ đến 18 giờ.

 

Một biện pháp khác là lực lượng an ninh trật tự, cơ quan tư pháp, các khoa cấp cứu, nhân viên xă hội và các hiệp hội… ở từng tỉnh kư hợp đồng chia sẻ thông tin liên quan đến hồ sơ các vụ bạo hành gia đ́nh để kịp thời giúp đỡ các nạn nhân « trước khi quá muộn ».

 

 

Câu chuyện về bà Sauvage

 

Năm 2012, dư luận Pháp chấn động về vụ bà Jacqueline Sauvage, khi đó 65 tuổi, sau 47 năm bị chồng bạo hành, đă bắn 3 phát súng vào lưng chồng, khiến ông Norbert Marot thiệt mạng. Bà Sauvage bị ṭa án xử 10 năm tù giam. Cuối năm 2016, ở tuổi 69, bà Sauvage được tổng thống Pháp khi đó là ông François Hollande ân xá và được trả tự do.

 

Người phụ nữ này đă trở thành biểu tượng cho các nạn nhân của nạn bạo hành gia đ́nh. Câu chuyện đau thương của bà Jacqueline Sauvage cũng làm dấy lên nhiều tranh căi và gây chia rẽ trong dư luận xă hội Pháp. Người th́ coi bà là nạn nhân, người th́ coi bà là thủ phạm. Cuộc đời bà đă được viết thành chuyện và được chuyển thể thành phim truyền h́nh. Chính diễn viên Muriel Robin là người đóng vai Jacquelines Sauvage.

 

Được phát sóng ngày 01/10/2018 trên kênh truyền h́nh TF1, bộ phim thu hút gần 8 triệu khán giả. Đây là một kỷ lục đối với một bộ phim truyền h́nh Pháp kể từ năm 2015. Không chỉ là lời cảnh báo về vấn nạn bạo hành phụ nữ, ẩn sau bộ phim c̣n là một thông điệp về t́nh yêu và t́nh người.

 

 

Thùy Dương

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính