Điểm báo Pháp quốc ngày 20/02/2020

 Virus corona (Covid-19): Trung cộng bắt người dám nói "sự thật mất ḷng"

 

Thu Hằng

 

 

 

Chân dung Tập Cận B́nh trên đường phố Thượng Hải, ngày 10/02/2020. REUTERS/Aly Song


Trong giai đoạn « nước sôi lửa bỏng » toàn dân chống dịch, Bắc Kinh không chấp nhận bất ḱ tiếng nói chỉ trích nào. Bộ máy kiểm duyệt liên tục phải xóa những lời b́nh luận bất b́nh, phẫn nộ sau khi hai bác sĩ Lư Văn Lượng (Li Wenliang) và Lưu Trí Minh (Liu Zhiming) lần lượt qua đời v́ nhiễm virus corona mới.


Đối với những người dám công khai lên tiếng chỉ trích cách quản lư khủng hoảng Corona Wuhan (Covid-19), chính quyền bắt giữ hoặc cưỡng ép « cách ly » dịch bệnhtại nhà. Đó là trường hợp mà luật gia Hứa Chí Vĩnh (Xu Zhiyong) và giáo sư Hứa Chương Nhuận (Xu Zhangrun) đang phải trải qua.


Nhật báo Le Monde (ngày 20/02/2020) cho biết « Bắc Kinh đang bịt miệng hai nhà đối lập ». Luật gia 46 tuổi Hứa Chí Vĩnh bị bắt, cùng với vợ, ngày 15/02/2020, ở nhà luật sư Dương Bân (Yang Bin) ở Quảng Châu, nơi ông ẩn náu sau khi bị truy nă v́ tham gia một cuộc họp kín với khoảng 20 luật gia và nhà đấu tranh nhân quyền về « quá độ dân chủ tại Tàu cộng » vào tháng 12/2019 ở Hạ Môn (tỉnh Phúc Kiến). Ngay sau đó, bốn người tham gia cuộc họp nay đă bị bắt, trong đó có luật sư Đinh Gia Hỷ (Ding Jiaxi), bị xóa tên khỏi đoàn luật sư, v́ bảo vệ nhân quyền.


Trước đó, ông Hứa Chí Vĩnh từng bị kết án bốn năm tù vào năm 2014 v́ « gây rối trật tự công cộng ». Được trả tự do ngày 15/07/2017, ông tiếp tục đấu tranh v́ một Nhà nước pháp quyền và lên án nạn tham nhũng. Ngay cả trong thời gian bỏ trốn, ông cũng lên án cách xử lư khủng hoảng Corona Wuhan (Covid-19) của chính quyền, đồng thời kêu gọi chủ tịch Tập Cận B́nh từ chức. Khi ông Hứa Chí Vĩnh bị bắt, các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế lo ngại ông sẽ bị kết án nặng dù lư do bắt giữ vẫn chưa được công bố.


Trường hợp thứ hai là giáo sư luật Hứa Chương Nhuận, bị ép cách ly tại nhà từ ngày 16/02 và bị cấm mọi h́nh thức trao đổi với bên ngoài. Một nhân chứng cho nhật báo Anh The Guardian biết : « Họ giam ông ấy ở nhà, lấy lư do là ông phải bị cách ly » do vị giáo sư vừa từ tỉnh An Huy (Anhui) trở về. Ngày 04/02, ông đăng trên mạng bài viết : « Cảnh báo virus : khi giận dữ mạnh hơn nỗi sợ », một bài chỉ trích ảnh hưởng mạnh đến chính quyền. Ngay khi đăng bài viết này, ông đă biết trước « sẽ bị trừng phạt. Và có thể đây là bài viết cuối cùng của tôi ».

Giáo sư Hứa Chương Nhuận từng giảng dạy tại đại học Thanh Hoa danh tiếng. Tháng 07/2018, ông đăng một bài viết chỉ trích Hiến Pháp được sửa đổi cho phép chủ tịch Tập Cận B́nh có thể nắm quyền trọn đời. Từ đó, vị giáo sư luật bị cấm giảng dạy.


Sau hai tuần để thả nổi một số lời chỉ trích cách giải quyết khủng hoảng, đến đầu tháng Hai, Bắc Kinh thông báo tăng cường kiểm soát Internet và mạng xă hội. Theo tổng kết của tổ chức phi chính phủ China Human Rights Defenders ngày 07/02, có 351 người bị « trừng phạt » v́ đă « phát tán tin đồn sai lệch » về virus corona mới.


Bên cạnh việc kiểm duyệt, theo xă luận của Le Monde, chính quyền Bắc Kinh quyết tâm lấy lại quyền kiểm soát thông tin. Cả một bộ máy tuyên truyền của đảng Cộng Sản được đưa vào cuộc để « hướng dẫn công luận và tăng cường kiểm soát thông tin ». Bất kỳ lời chỉ trích nào cũng không được chấp nhận, như trường hợp ba nhà báo của Wall Street Journal bị trục xuất khỏi Tàu cộng, theo thông báo ngày 19/02, dù ba nhà báo này không liên quan đến bài viết « Người bệnh thực sự của châu Á », được đăng trong mục Ư Kiến của Wall Street Journal.



Doanh nghiệp Pháp tại Táu công lao đao v́ Corona Wuhan (Covid-19)


 

Nền kinh tế Tàu cộng gần như chững lại từ bốn tuần nay khiến các doanh nghiệp Pháp tại đây, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, mất khoảng 50% doanh thu trong quư I năm 2020.


Nhật báo kinh tế Les Echos nhận định : « Doanh nghiệp Pháp tại Tàu cộng chịu sức ép lớn v́ virus corona mới ». Tất cả mọi lĩnh vực đều bị tác động, nhưng nặng hơn cả là ngành dịch vụ do « tất cả các chuyến du lịch bị hủy, chúng tôi không c̣n việc làm », theo giải thích của bà Emilie Chaudouard, điều hành văn pḥng du lịch TravelStone ở Bắc Kinh. Hiện tại, họ chỉ mong dịch bệnh nhanh chóng được khống chế để tránh biến thành một cuộc khủng hoảng kinh tế và xă hội. Trong trường hợp khả quan, họ hy vọng có thể hoạt động b́nh thường trở lại vào giữa tháng Ba.


Virus corona mới cũng khiến ngành thời trang Ư lao đao, với doanh thu giảm khoảng 30% trong quư I năm 2020, theo nhật báo kinh tế Les Echos. Chỉ riêng giới khách hàng châu Á, đặc biệt là du khách Tàu cộng, mang lại khoảng 40% doanh thu cho lĩnh vực này. « Có đến 80% người mua và các nhà điều phối ngành thời trang Tàu cộng sẽ không đến » Ư để tham dự các cuộc tŕnh diễn thời trang, nên các nhà tạo mẫu đă tổ chức chiếu trực tiếp trên mạng những buổi tŕnh diễn này.

 


Kinh tế Đông Nam Á đối mặt với cú sốc Corona Wuhan (Covid-19)

 

 

Các nước Đông Nam Á sẽ chịu tác động về kinh tế nặng nề do dịch Corona Wuhan (Covid-19), v́ vừa ở sát Tàu cộng vừa phụ thuộc vào cường quốc thứ hai thế giới trên nhiều lĩnh vực. Tác động nặng nề đến mức nào, c̣n tùy thuộc vào thời gian kéo dài của dịch bệnh, theo nhận định của Le Monde.


Thiệt hại trước mắt là ngành du lịch và công nghiệp gia công. Nền kinh tế Thái Lan vốn đă đ́u hiu với mức tăng trưởng chỉ đạt 2,4% năm 2019, mức thấp nhất kể từ 5 năm gần đây, giờ phải hứng thiệt hại về lượng du khách Tàu cộng sụt giảm : Họ chiếm đến 1/3 tổng số du khách nước ngoài trong năm 2019. Thêm vào đó, do sợ lây nhiễm, người dân Bangkok cũng đóng cửa ngồi nhà, khiến hoạt động kinh doanh tŕ trệ.


Singapore có thể sẽ mất khoảng 30% du khách. Ngày 18/02, chính phủ đảo quốc dự kiến chi hơn 4 tỉ euro, gồm tiền hoàn thuế hoặc các khoản vay với lăi suất ưu đăi, để hỗ trợ các doanh nghiệp bị tác động từ nguồn cung cấp Tàu cộng. Giới chuyên gia cho rằng tăng trưởng của Singapore sẽ bị mất từ 0,5 đến 1 điểm.


Đối với Indonesia, hiện là nền kinh tế lớn nhất ASEAN, cuộc khủng hoảng dịch tễ tại Tàu cộng xảy ra không đúng thời điểm, v́ nền kinh tế nước này, trong năm 2019, đă phải hứng hậu quả từ cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung và giá nhiên liệu sụt giảm. Tàu cộng là thị trường xuất khẩu lớn của Indonesia, chủ yếu về dầu lửa, khí đốt, than đá, dầu cọ… Với cuộc khủng hoảng dịch tễ này, khối lượng xuất khẩu sẽ c̣n giảm bớt trong năm 2020, theo đánh giá của Helmi Arman, nhà phân tích của Citi Indonesia.


Quỹ Carnegie nhận định « rất nhiều nước láng giềng của Tàu cộng trông cậy quá nhiều vào Tàu cộng để thúc đẩy nền kinh tế của họ ». Việt Nam là một ví dụ điển h́nh, lĩnh vực sản xuất của nước này, liên hệ quá chặt chẽ vào thị trường Tàu công và là một trong những yếu tố giúp Việt Nam có sức tăng trưởng mạnh, giờ trở thành một trong những nước bị tác động trực tiếp nhất.


Tàu cộng là nhà đầu tư hàng đầu vào các nước ASEAN. Liệu sự phụ thuộc quá lớn vào Tàu cộng có khiến các nước Đông Nam Á xem xét lại mô h́nh kinh tế mà ASEAN đang theo đuổi kể từ khi Tàu cộng trở thành một cường quốc thế giới ? Theo Le Monde, trước mắt, chính phủ các nước ASEAN sẽ xem xét hạ lăi suất và hạ giá đồng tiền để hàng xuất khẩu của họ trở nên hấp dẫn hơn. Trong khi chưa biết đến khi nào dịch bệnh mới hết, các nước ASEAN chỉ c̣n cách gồng ḿnh chờ những ngày tươi đẹp hơn.

 


Liên Hiệp Châu Âu bất đồng về ngân sách 2021-2027


 

Cứ khi bàn đến ngân sách là bất đồng lại nổi lên trong Liên Hiệp Châu Âu. Trong hai ngày 20 và 21/02/2020, lănh đạo của 27 nước họp tại Bruxelles để bàn về ngân sách 2021-2027. « Một thượng đỉnh bế tắc chính trị », theo nhật báo La Croix, và cũng là nhận định của Le Monde, Le Figaro và Libération.


Le Figaro cho rằng khi bàn về ngân sách châu Âu, có những ưu tiên mới nhưng cũng có cả những tranh căi từ xưa. T́m được tiếng nói chung về thỏa thuận ngân sách cho đến năm 2027, đối với Le Figaro, dường như là điều không dễ dàng.

Libération cũng cho rằng cuộc họp thượng đỉnh đầu tiên về ngân sách, sau Brexit, sẽ thất bại. Đối với nhật báo thiên tả, khi bàn về « Ngân sách Liên Hiệp Châu Âu : Thời điểm thanh toán lẫn nhau ». Các nước giầu ích kỉ muốn cắt bớt ngân sách của khối, trong khi những nước c̣n lại t́m cách thúc đẩy tăng ngân sách để phát triển một dự án châu Âu.


C̣n theo Le Monde, « giữa khối 27 nước là mối quan hệ quyền lực và mặc cả ngân sách ». Khoản ngân sách 1.095 tỉ euro, chiếm khoảng 1,074% GDP của toàn khối, so với mức 1,16% trong giai đoạn 2014-2020. Trong đó, khoảng 65% sẽ được dành cho các chính sách lớn của Liên Hiệp Châu Âu, như nông nghiệp, các quỹ liên kết, phần c̣n lại sẽ dành cho chi phí hoạt động của các cơ quan của khối, nghiên cứu, kỹ thuật số, quốc pḥng, nhập cư, chương tŕnh trao đổi Erasmus…

Bốn nước Áo, Hà Lan, Thụy Điển và Đan Mạch không muốn chi hơn 1% GDP của châu Âu, trong khi 17 nước « Hữu nghị liên kết » th́ muốn duy tŕ ngân sách dành cho các dự án liên kết, mà những nước này được hưởng nhiều hơn. Trong bối cảnh này, Đức và Pháp tỏ ra kín tiếng. Thực ra, giữa hai nước đầu tầu hiện có một số bất đồng, như Pháp muốn thúc đẩy một chiến lược pḥng thủ chung châu Âu, trong khi Đức, nước đóng góp đến hơn 1/5 ngân sách của Liên Hiệp, th́ không muốn chi thêm.


Trong một bài viết khác, Le Monde nhận định : « Sau Brexit, Đông Âu mất một đồng minh, nhưng sức ảnh hưởng lại gia tăng ». Một số trọng trách trong khối, hoặc trên thế giới hiện đang nằm trong tay của các chính trị gia Đông Âu, như tổng giám đốc Quỹ Tiền Tệ Thế Giới là bà Kristalina Gẻogieva, người Bulgari, chức chưởng lư châu Âu có thể sẽ được trao cho bà Laura Kovesi, người Rumani, đứng đầu đảng Nhân Dân Châu Âu (EPP, cánh hữu và trung hữu), chiếm đa số ở Nghị Viện, là một người Ba Lan.

 


Chuyện về một phụ nữ Bắc Hàn

 

 

Nhật báo La Croix giới thiệu cuốn sách « Mijin, lời xưng tội của một phụ nữ Bắc Hàn theo Công Giáo » của nhà báo Dorian Malovic và nhà nghiên cứu Juliette Morilott.


Minjin sinh năm 1969 trong một gia đ́nh cán bộ ở Bắc Hàn. Bà biết cách tuân theo điều lệ, quy tắc, và được coi là một công dân mẫu mực, thậm chí được tín nhiệm để được tuyển « theo dơi bí mật », rồi dần được giao một số trọng trách. Thế nhưng, chỉ một lần phản đối công an, bà có nguy cơ bị đi trại cải tạo, nên bà đă trốn sang Nam Hàn và hiện sống ở Seoul. Minjin cho biết « đă phải quyết định bỏ trốn trong khi không hề có ư định từ bỏ Tổ quốc ».


Qua lời kể của Mijin, hai tác giả miêu tả lại một xă hội nơi sự nghi ngờ ngự trị, «mỗi người phải biết tỏ ra thanh đạm, nói dối và che đậy». Như Minjin, khoảng 30.000 người Bắc Hàn rời tổ quốc trong ṿng 30 năm gần đây.

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính