Việt Nam Cộng Ḥa & những Mùa Noel cũ

 

Thanh Dũng

 

 

Không khí lễ Christmas đang rộn ràng khắp trời Bắc Mỹ có lẽ cũng gợi đôi chút nhớ nhung cho không ít độc giả người Việt, nhất là quư vị cao niên, về những mùa Noel cũ ở Miền Nam Việt Nam, vào thời Đệ Nhất và Đệ Nhị Cộng Ḥa, lúc người Việt Quốc Gia c̣n nắm quyền điều hành xứ sở.

 

Xin đừng quên: Đúng buổi chiều Giáng Sinh 1964, Khủng Bố Việt cộng gài nổ xe bom tại Cư Xá Brink...


 

Mặc dù chinh chiến điêu linh, quê hương ngập tràn khói lửa, mỗi mùa Giáng Sinh về, cách riêng đối với người dân Sài G̣n, đă trở nên một dịp lễ hội đặc biệt. Tại trung tâm thủ đô, người ta tưng bừng bày bán thiệp Chúc Mừng Giáng Sinh và Năm Mới Dương Lịch khắp các vỉa hè, nhiều nhất là trên con đường Lê Lợi, c̣n gọi là Bonard. Từ thời thập niên 50, 60, những tấm thiệp thiết kế mỹ thuật, đa dạng, thường được in ấn tại ngoại quốc rồi nhập cảnh về, với nhiều màu sắc h́nh ảnh lung linh đă trở nên rất hấp dẫn đối với giới trẻ Sài G̣n. Đường Lê Lợi, cũng như đường Nguyễn Huệ và đường Tự Do thường không cho xe cộ lưu thông vào buổi chiều trước đêm Giáng Sinh. Cả khu vực như chỉ dành cho những người đi bộ vui chơi đêm Noel. Các quán cà phê đều đông đúc giới trẻ, vừa túm tụm nhâm nhi cà phê, vừa ngồi ngắm thiên hạ ngược xuôi.


Đúng buổi chiều Giáng Sinh 1964, Khủng Bố Việt cộng gài nổ xe bom tại Cư Xá Brinks này (nằm trên đường Hai Bà Trưng Quận 1 Sài G̣n) giết hại 2 binh sĩ Đồng Minh và nhiều thường dân Việt. Ngày nay, nơi này thành Park Hyatt Hotel.

 


Giáng Sinh 1965, binh sĩ VNCH và đồng minh tặng quà cho trẻ cô nhi một trại mồ côi của Công Giáo tại Xuân Lộc.


Chủ nhân các quán cà phê cũng thường trang trí với cây thông nho nhỏ đặt trên quầy và mở nhạc Noel. Xen lẫn những giai điệu Giáng Sinh rộn ràng của Âu Mỹ thế nào cũng có lẫn những nhạc phẩm về mùa Noel của các nhạc sĩ Việt. Không ít người Việt lớp cũ có lẽ vẫn c̣n nhớ những năm xưa Đài Phát Thanh Sài G̣n thường phát lại nhạc phẩm “Mùa Sao Sáng” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông qua giọng hát Giao Linh: “Một mùa sao sáng / đêm Noel Chúa sinh ra đời / người hẹn cùng tôi / ngày về khi đất nước yên vui…” Lời hát thường vang lên vào dạo đầu tháng 12, nửa như báo trước một mùa lễ lớn sắp về, nửa như nhắc nhớ hoàn cảnh loạn ly của xứ sở.


Nhà Thờ Đức Bà Sài G̣n chiều Noel 1964.

 


Binh sĩ Đồng Minh phát quà cho trẻ em Việt trong vùng chiến sự mùa Noel 1965.

 


Thời đó, tuổi trẻ nam giới không mấy người tránh được đời quân ngũ, làm bổn phận của người thanh niên, bảo vệ đồng bào, bảo vệ miền Nam Tự Do, khi quê hương đang lâm vào cơn nguy biến. Từng năm từng năm qua, hết động viên từng phần, và đến năm 1968 th́ toàn phần Tổng Động Viên. Với những chàng thư sinh phải xếp bút nghiên theo việc đao binh, th́ cảnh “anh tiền tuyến, em hậu phương” cũng càng lúc càng thêm phổ biến. Có lẽ có phần từ thực tế này mà nảy sinh một ḍng nhạc riêng biệt gọi là “Nhạc Giáng Sinh” qua tiếng hát của các ca sĩ thời thượng hồi đó như Thanh Lan, Thanh Thúy, Lệ Thu, Carol Kim... Nhạc Giáng Sinh Việt không rộn ràng như nhạc Noel Âu Mỹ, trái lại c̣n có thể ảm đạm, thậm chí buồn bă. Giai điệu lẫn ca từ ám ảnh nỗi buồn chiến tranh (những cuộc t́nh phân ly, những người t́nh cùng đi lễ nửa đêm, cùng quỳ thề nguyện trong giáo đường, những yêu nhau rồi lại xa nhau, v.v...)


Gót chinh nhân một chiều Noel 1966


Nữ lưu Việt Nam Cộng Ḥa những ngày Noel cuối năm 1970.

 


Ḍng nhạc Giáng Sinh hay những mùa Noel cũ dễ khơi gợi niềm luyến tiếc một thời Việt Nam Cộng Hoà cách chung và một thời tuổi trẻ rất riêng tư của không ít người Việt. Trong hơn 20 năm, dù gặp hoàn cảnh bất lợi, người Việt quốc gia đă kịp giúp xứ sở của ḿnh thăng hoa: giáo dục khai phóng, xă hội năng động, cầu tiến chưa từng thấy. Bây giờ, gần nửa thế kỷ trôi qua, nhưng tâm lư... hoài cổ có lẽ càng khiến ḍng nhạc Giáng Sinh, cũng như những kỷ niệm Giáng Sinh xa xưa của một thời chinh chiến càng thêm tha thiết. Xem lại những h́nh ảnh Sài G̣n xưa cũng có thể vừa để hoài niệm, vừa để trân quư một thời đại tốt đẹp mà những giá trị của nó chưa hẳn đă mai một qua thời gian.


Tạp chí LIFE ghi lại h́nh ảnh một người trai Việt thời loạn bắt tay binh sĩ Đồng Minh.

 


Một góc Sài G̣n mùa Noel 1972.

 

 

Thanh Dũng

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính