2 bài phản biện về vụ PGS.TS Bùi Hiền và nhóm ủng hộ sửa đổi lại cách viết  “Tiếq Việt”

 Bảng Mẫu Tự Tiếng Việt vốn đă hay và đủ

 

Quyên Di

 

 

Bài viết ngắn này không nhằm “tranh luận” với PGS TS Bùi Hiền về đề nghị “cải tiến chữ Việt” của ông cho bằng, nhân cơ hội này, chúng ta ôn lại với nhau những điểm căn bản của chữ Quốc Ngữ, là thứ chữ dùng mẫu tự La-tinh để kư âm tiếng Việt.

 

Bài viết rất ngắn này cũng không phải là một công tŕnh nghiên cứu để đem ra thảo luận với các nhà ngữ học và ngôn ngữ học về tiếng Việt.

 

Gọi là căn bản, điều này có nghĩa là đụng chạm tới những điểm này, thay đổi hay xoá bỏ những điểm này th́ chữ Quốc Ngữ không c̣n là chữ Quốc Ngữ nữa, mà là một thứ chữ ǵ khác rồi, nói rơ hơn là giết chết chữ Quốc Ngữ rồi. Cũng giống như một cái cây, người ta có thể hái hoa, hái quả, thậm chí cắt bớt cành, cái cây vẫn là cái cây; nhưng khi người ta đốn gốc, đào rễ th́ cái cây không c̣n là cái cây nữa. Nó chết. Căn bản có nghĩa là rễ (căn), gốc (bản). Bởi vậy người ta mới nói kẻ mất gốc là “vong bản.”

 

Đây là những điểm căn bản của chữ Quốc Ngữ:

 

1. Chữ Quốc Ngữ là một hệ thống kư âm: âm phát ra như thế nào th́ dùng những chữ cái (mẫu tự, kư tự) a, b, c, d, đ v.v… để ghi lại âm đó lên trên giấy. Cũng giống như người ta dùng những nốt nhạc do, re, mi, fa, sol, la, si để ghi lại trên giấy âm thanh của một khúc nhạc, một bản nhạc. Điểm này cho thấy chữ Quốc Ngữ và chữ Hoa (chữ Tàu) đặt trên hai nền tảng hoàn toàn khác nhau: chữ Hoa đặt trên nền tảng h́nh vẽ, h́nh tượng thế nào th́ vẽ ra như thế, đơn giản nét đi rồi cho vào một ô vuông tưởng tượng mà thành ra chữ.

 

2. Chữ Quốc Ngữ là thứ chữ ghi tiếng nói của cả nước chứ không phải ghi tiếng nói của một miền, một vùng, một thành phố, cho dù thành phố đó là Hà Nội. Khi các nhà truyền giáo sáng tạo chữ Quốc Ngữ, các ông này đă đi khắp tất cả mọi nơi trên đất nước ta: Đàng Trong, Đàng Ngoài, miền Bắc, miền Trung, miền Nam, thu thập các cách phát âm, tổng hợp lại mà ra các âm (thể hiện bằng những chữ cái) và các thanh độ (thể hiện bằng các dấu sắc, huyền, hỏi, ngă, nặng.) Khi chỉ dựa vào cách phát âm của một miền, một vùng, một thành phố để làm thành bộ chữ th́ thứ chữ ấy không thể được gọi là chữ Quốc Ngữ nữa. Ấy là chưa kể người của một vùng có thể thay đổi cách phát âm, lư do là có sự thay đổi người sinh sống ở vùng ấy. Người Hà Nội trước đây và người Hà Nội bây giờ trong cách phát âm có nhiều điểm không giống nhau.

 

3. Chữ Quốc Ngữ là thứ chữ có thể nói là duy nhất tại Á châu nằm trong khối chữ viết dùng hệ thống mẫu tự La-tinh. Những thứ chữ khác tại Á châu cũng dùng bảng mẫu tự La-tinh đều chỉ có tính cách thử nghiệm hoặc sử dụng trong phạm vi hạn hẹp, hầu như chỉ có tính cách phiên âm mà thôi. Đă gọi là nằm trong một hệ thống th́ cách phát âm qua kư hiệu là các chữ cái phải giống nhau hoặc tương tự. Thí dụ: âm [thờ] được kư âm bằng hai chữ cái T và H: TH. Nh́n kư tự TH, người ta phát âm được là [thờ]. Nếu đổi đi, dùng kư tự W để ghi âm [thờ] th́ tự ḿnh tách ra khỏi hệ thống chung, gây rắc rối, khó hiểu chứ không phải là “hội nhập” thế giới. Người dạy tiếng Việt ở nước ngoài, khi dạy thường phải dùng phương pháp đối chiếu các ngôn ngữ: tiếng Việt với tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây-ban-nha. Học viên cảm thấy chữ Việt cũng có cách viết tương tự như ngôn ngữ của họ khiến họ cảm thấy dễ học, dễ viết. Đổi TH thành W để ghi âm [thờ] th́ học viên chỉ có nước… chết!

 

4. Bảng mẫu tự tiếng Việt vốn có (từ thời Alexandre de Rhodes) (1) dựa vào nguyên tắc “đơn giản tối đa” để dễ học, dễ nhớ. Thí dụ: đă có kư tự P và kư tự H, ghép lại thành PH để kư âm [phờ] th́ không cần F phải có mặt trong bảng mẫu tự nữa. V́ thế mà trong bảng mẫu tự tiếng Việt không có những chữ cái F, J, W, Z.

 

5. Tuy đơn giản, bảng mẫu tự này lại rất tinh tế. Cùng là âm [cờ] mà b́nh thường được ghi bằng kư tự C, lại được ghi bằng kư tự K khi âm [cờ] này đứng trước những âm I, E, Ê v́ đây là 3 âm đầu lưỡi, và được ghi bằng kư tự Q(u) khi đứng trước những âm/vần bắt đầu bằng UY (và OA.) (2) Bỏ mất điểm tinh tế này đi, chữ Quốc Ngữ mất đi phần nào nét đặc biệt của nó. Vả lại, nếu đồng hoá, chỉ dùng K cho tất cả các âm [cờ] th́ sẽ ra t́nh trạng hai chữ CỦA và QUẢ được viết giống nhau: KỦA.

 

6. Chữ Quốc Ngữ có đặc điểm là âm nào phát ra được cũng ghi (viết) được và chỉ có một cách viết đúng mà thôi. Thí dụ: phát âm là [chuyện] với phụ âm [chờ] đứng đầu th́ phải viết là CHUYỆN; mà phát âm là [truyện] với phụ âm [trờ] đứng đầu th́ phải viết là TRUYỆN. Người Hà Nội có thể phát âm hai âm [chuyện] và [truyện] giống nhau, đều là [chuyện] mà thôi, nhưng tại rất nhiều vùng trên toàn đất nước, đồng bào ḿnh phát âm rất rơ hai âm [chuyện] và [truyện]. Không nên làm nghèo cách phát âm phong phú của người ḿnh.

 

Tóm lại,

 

Bảng mẫu tự tiếng Việt, nếu là bảng tiêu chuẩn, có 23 chữ cái:

A B C D Đ E G H I K L M N O P Q R S T U V X Y

 

Bảng mẫu tự tiếng Việt, nếu là bảng đầy đủ, có 29 chữ cái:

A Ă Â B C D Đ E Ê G H I K L M N O Ô Ơ P Q R S T U Ư V X Y

 

Chúng tôi thấy đây là hai bảng mẫu tự rất đơn giản và đầy đủ, không cần phải cải cách, thêm bớt ǵ cả.

 

C̣n việc phiên âm những tiếng nước ngoài, trong đó có các kư tự F, J, W, Z lại là một vấn đề khác, chúng tôi không bàn tới ở đây.

 

Sự “cái tiến” như PGS TS Bùi Hiền đề nghị đă làm méo mó chữ Quốc Ngữ, nếu không muốn nói là ám sát nó, rất nguy hại. Nó khiến người ta hoang mang, tốn th́ giờ, tốn công sức. Và nếu vô phúc nó được đem ra áp dụng th́ tiết kiệm đâu không thấy, chỉ thấy nó tiêu phí rất nhiều năng lực, th́ giờ và tiền bạc.

 

Để tránh sự nguy hại này, chúng tôi đề nghị chúng ta không tiếp tay phổ biến nó, cho dù chỉ là phổ biến để làm tṛ cười với nhau. Càng làm cho nhau cười, thứ chữ “cải tiến” này càng lan rộng. Các em trẻ tuổi vốn thích nghịch ngợm đă “chế tác” ra đủ các loại chữ viết “bí hiểm” để “chít chát” với nhau, nay gặp được thứ đồ chơi này sẽ đem ra dùng… cho biết. Dùng hoài hoá thiệt. Rốt cuộc, người ta không c̣n biết đâu là đúng đâu là sai nữa. Bây giờ đă thấy xuất hiện một bộ “Cuyển dổi Tiếq Việt” rồi đó. (3)

 

 

Quyên Di

 

(1) Alexandre de Rhodes không phải là ông tổ của chữ Quốc Ngữ. Khi đến đất Việt để truyền đạo, ông phải học tiếng Việt qua các sách (chép tay) của các giáo sĩ Bồ-đào-nha đă đến miền đất này trước ông. Nhưng Alexandre de Rhodes đă có công lớn nhất trong việc h́nh thành và phát triển chữ Quốc Ngữ. Ông là tác giả hai tác phẩm chữ Quốc Ngữ đầu tiên, ấn hành tại Rome năm 1651: “Tự Điển Việt-Bồ-La” và “Phép Giảng Tám Ngày.”

 

(2) Sự thật QUƯ là QU + UƯ, khi viết chúng ta giản lược một chữ U, thành ra QUƯ; QUẢ là QU + OẢ, khi viết chúng ta giản lược chữ O, thành ra QUẢ. Hiện tượng này cũng tương tự như GIÊNG là GI + IÊNG, khi viết chúng ta giản lược một chữ I thành ra GIÊNG. Có thể một số vị không đồng ư với cách giải thích này.

 

(3) Chúng tôi không mất th́ giờ ghi lại tất cả những thay đổi, thêm bớt vào bảng mẫu tự tiếng Việt của PGS TS Bùi Hiền mà ông gọi là “cải tiến”. Tiếp tay phổ biến chúng làm ǵ! Chúng tôi cũng không tiếp tục thảo luận về vấn đề “cải tiến chữ Việt” trên trang Facebook này. Không ích ǵ! Ngoại giả, không ai cấm vấn đề “cải tiến chữ Việt” được tŕnh bày và thảo luận trong các cuộc hội thảo ngôn ngữ.

--------------------------------------------- 

 

LỜI PHẢN BIỆN ...

Tran Bao Anh

 

Mấy ngày nay trên mạng rộn ràng chửi rủa PGS.TS Bùi Hiền, tôi th́ tôn trọng tư tưởng cải cách của mọi người, có cải cách mới có tiến bộ nếu nó đúng th́ cũng nên….

 

c̣n sai th́ phải nói cái sai cho Tiến Sĩ hiểu và bỏ qua ư định điên rồ ấy ...

 

Chúng ta phải hiểu rằng PGS.TS Bùi Hiền và nhóm ủng hộ sửa đổi lại cách viết “tiếq Việt” là những người nằm trong lănh vực văn chương, dù là tiến sĩ nhưng họ ít có khái niệm về kinh tế hay xă hội, họ chỉ muốn làm tốt cái ǵ đó nhưng chưa suy nghĩ tới những hệ lụy thôi, chúng ta không nên trách hay nặng lời mà nhỏ nhẹ phân tách th́ tốt hơn...

 

Nói về cái lợi th́ tôi không thấy cái lợi ǵ đáng kể nhưng về mặt thiệt hại th́ nó đầy rẫy, tôi đem ra đây vài thí dụ để PGS.TS Bùi Hiền và nhóm ủng hộ thấy để bỏ qua ư định không mấy hay ấy.

 

1) Trước tiên là phải in lại toàn bộ các sách “záo khoa” toàn quốc từ tiểu học đến đại học. (PGS.TS Bùi Hiền & nhóm ủng hộ cải cách có h́nh dung ra được sự tốn kém không ? )

 

2) Phải đào tạo lại hàng ngũ đầu tàu trong ngành Záo Zụk, từ bộ đến hạ tầng, trong đó có quí vị Tiến Sĩ, Zảq Sư, Záo Sư, Záo Viên v.v. (PGS.TS Bùi Hiền & nhóm ủng hộ cải cách có h́nh dung ra được sự tốn kém không ? )

 

3) Phải làm lại tất cả các bảng hiệu trong đó có các bảng tên đường, tên thành phố, bảng chỉ đường, các văn pḥng, bộ, cơ sở hành chánh, thí dụ Văn Pḥng Chủ Tịch sẽ là “Văn F̣q Củ Tịc” , Củ Chi th́ có chứ Củ Tịc là củ chi chi ? (PGS.TS Bùi Hiền & nhóm ủng hộ cải cách có h́nh dung ra được sự tốn kém không ? )

 

4) Nói về các giấy tờ hành chánh như khai sanh, hôn thú, hộ khẩu, sổ xanh sổ đỏ, căn cước, giấy chủ quyền, bằng lái xe, hợp đồng, giấy tờ công chứng, v.v. , nó chẳng có cái ǵ khớp hay chốt với nhau, trên văn bản th́ người cao nhất nước là Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng nhưng trên căn cước sẽ là Quyễn Fú Cọq th́ sai rồi, người phát âm cưng cứng miền ngoài đọc lạng quạng chắc bị C.A.mời nữa chứ, c̣n Thủ Tướng Quyễn Suân Fúk là ai vậy ? (PGS.TS Bùi Hiền & nhóm ủng hộ cải cách có h́nh dung ra được nó trớt quớt cho 90 triệu dân không ? )

 

5) Về phương diện khoa học, phải cập nhật viết lại các chương tŕnh chạy trên máy vi tính từ các bộ ngành, công an, quân đội, cơ sở thương mại, ngân hàng v.v. v́ nó sẽ không chạy hay chẳng trúng đâu vào đâu, riêng về việc đánh chữ Việt với chương tŕnh Unicode, nó đă từ chối không chạy với một số chữ cải cách v́ nó không biết, quí vị thử xem ...(PGS.TS Bùi Hiền & nhóm ủng hộ cải cách có h́nh dung ra được sự tốn kém không ? )

 

Vài thí dụ về sự bất tiện và thiệt hại tốn kém, tôi xin dừng ở đây v́ nghĩ rằng đủ để quí vị thấy, tôi mà bươi thêm th́ viết cả ngày không hết những cái “Fứk tạp” của việc cải cách chữ viết, nói nghe chơi th́ nó 'zản dị” nhưng hậu quả nó khổng lồ.

 

Với tài sức của PGS.TS Bùi Hiền & nhóm , tôi tin và khuyên quí vị nên chuyển hướng qua sự cải cách và t́m giải pháp cho nợ công của quốc gia hơn là tạo thêm phức tạp và gây thêm nợ ...

DH

 

Vui Sống bàn thêm một chút

Toàn bộ sách lịch sử, bản đồ, báo chí, thi ca, tiểu thuyết từ hàng chục thế kỷ trước trong  THƯ VIỆN QUỐC GIA phải vừa giữ lại nguyên bản để tôn trọng lịch sử…. vừa in lại hết theo cách viết CẢI LÙI của PGS TS Bùi Hiền !!!

 

Nếu không, chỉ vài chục năm sau, các nhà nghiên cứu trẻ tương lai khi có dịp nghiên cứu lại nguyên bản cứ tưởng đó là tài liệu của một nước ngoài lạ hoắc nào đó … chứ KHÔNG PHẢI đó là CHỮ QUỐC NGỮ của nước Việt nam ḿnh.!!!

------------------------------------------------------------

 

 

 

Nguồn: BBC Việt ngữ http://www.bbc.com/vietnamese/forum-42131337

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính