Tiên học lễ, hậu học văn

 

Quân Nguyễn

 

 

Vừa rồi tôi có ghé nhà của vợ chồng một người bạn cũ ăn cơm chiều. Chúng tôi đang ngồi ăn vui vẻ nhắc lại chuyện xưa th́ người em gái của vợ bạn tôi đi làm về mở cửa bước vào. Theo tự nhiên tôi gật đầu chào cô ta “hello”. Cô ta lập tức khoanh tay cúi đầu chào tôi một cách lễ phép: “Thưa anh, em mới về”. Tôi thực sự ngạc nhiên khi nh́n thấy một người đă ngoài 50 tuổi mà vẫn khoanh tay thưa gởi thật lễ phép khi gặp người lớn tuổi hơn ḿnh. Đă từ lâu tôi không c̣n nh́n thấy người trưởng thành khoanh tay thưa như vậy nữa. 

 

Cách khoanh tay thưa gởi đó chỉ có hồi thời tôi c̣n trẻ, chứ thời nay ít thấy ai thưa gởi như vậy, kể cả những em nhỏ cũng hiếm thấy. Thời bây giờ khi gặp người lớn, người ta chỉ nói “chào anh”, “chào chị” hoặc “chào ông”, “chào bà”, cùng lắm gật đầu một cái là lịch sự lắm rồi. Hai tiếng “thưa ông”, “thưa bà” đă từ lâu không c̣n nghe nữa. 

 

Nếu tính tuổi th́ người em gái của vợ bạn tôi vào năm 1975 chỉ mới vừa hết bậc tiểu học, cho thấy nền tảng giáo dục “tiên học lễ, hậu học văn” của miền Nam trước năm 1975 đă ảnh hưởng như thế nào đến tính cách của một người. Ngày đó học tṛ lớp Năm ngày đầu tiên đến trường, trước khi vào lớp phải đứng xếp hàng trước cửa lớp, thầy đứng ngay cửa lớp gọi tên từng tṛ, tṛ nào được gọi tên th́ bước vào lớp, khi đi ngang qua thầy phải khoanh tay cúi đầu “thưa thầy” rồi mới vào lớp. Khi về nhà, trẻ con được ông bà cha mẹ dạy phải “đi thưa về tŕnh” nên chuyện thưa gởi đă trở thành một nề nếp từ nhỏ. 

 

H́nh ảnh người thầy giáo, người cô giáo lớn tuổi tận tụy cầm bàn tay của từng học tṛ đồ những chữ a, chữ o đầu tiên trong đời bằng cây viết ch́, rồi đến cây viết lá tre chấm mực tím, ít nhiều cũng đă để lại trong ḷng mỗi người chúng ta một sự kính trọng và ḷng biết ơn rất sâu xa đối với thầy cô. Chính v́ thế, ngày xưa khi gặp thầy cô ngoài đường, ai cũng khoanh tay cúi đầu thưa thầy thưa cô rất lễ phép. Lễ phép từ trong trường, từ trong gia đ́nh cho đến ra ngoài xă hội. Lễ phép đă trở thành một thói quen, một nề nếp từ thuở cắp sách cho đến lúc trưởng thành.

 

Lễ phép không những làm cho người ta giữ được đạo nghĩa làm người mà c̣n tạo nên một sự khiêm tốn trong lời ăn tiếng nói nữa. Ngày xưa, khi muốn tŕnh bày một vấn đề ǵ đó cho người khác nghe, người ta hay nói:”theo chỗ tôi được biết th́...”. Đó chính là sự khiêm nhường trong lời ăn tiếng nói, luôn làm cho người nghe cảm thấy dễ chịu và dễ chấp nhận hơn. Những câu tục ngữ ca dao được học ngày xưa cũng dạy cho người ta để ư đến lời ăn tiếng nói như “lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa ḷng nhau” hoặc “trước khi nói phải uốn lưỡi bảy lần” hoặc “học ăn, học nói, học gói, học mở” đều dạy cho người ta phải cẩn ngôn hơn khi nói chuyện trong gia đ́nh và ngoài xă hội. 

 

Nền giáo dục nhân bản lấy sự nhân ái, nhân đức và nhân cách của con người làm căn bản của thời Việt Nam Cộng Ḥa đă tạo ra những thế hệ thành nhân chi mỹ trước, rồi sau đó mới đến thành danh chi toại. Dù không thành danh, nhưng vẫn thành nhân.

 

 

Quân Nguyễn

#dansaigonxua

----------------------------------------------

 

Giáo Dục thời VNCH là một nền Giáo Dục tươi đẹp và hứa hẹn, dù chưa hoàn chỉnh; nhưng vẫn là một nền Giáo Dục cần thiết cho xă hội thời ấy, chú trọng việc nâng cao nhân phẩm con người và hun đúc chí khí đấu tranh cho nền Tự Do Dân Chủ cuả dân chúng miền Nam vĩ tuyến 17.

 

Sau ngày 30/4/1975 chết tiệt kia, có đám khỉ Trường Sơn ồ ạt tràn vào miền Nam ăn cướp. Mà muốn ăn cướp cho có... chánh nghiă (!!!) tất phải đạp đổ cái HAY, cái ĐẸP, cái NHÂN BẢN, cái KHAI PHÓNG sẵn có đi, bằng cách gán cho người ta những chữ, những tên, nào là đồi trụy, rồi sa đọa, trác táng, vong bản... ôi, nhiều chữ, nhiều lời lắm.

 

Nhưng "cháy nhà mới ḷi mặt chuột". Nh́n lại th́ y như rằng, những lời lẽ thoá mạ vô căn cứ và gian xảo kia đang ám chỉ nền giáo dục vô đạo đức và mất gốc cuả khỉ Pắc Bó ngày nay. Chúng đă và đang ra thi hành chánh sách "trồng người" bằng những thứ giẻ rách, rác rưởi, bằng loại chữ nghiă lủng củng, ḷng tḥng, vằn vệ, lai căng, cắt đầu, xén đuôi. Tôi gọi đó là một thứ tiếng Việt rập khuôn trên nói (sai) dưới bắt chước (sai bét).

 

Giáo dục VN/XHCN ngày nay là mua bằng bán chức, là thầy giáo chửi tay đôi và đánh lộn với học sinh, là nữ sinh giành bạn trai xé áo quần, lôi nhau ra quần thảo như bọn du côn mất dạy. Là bà bán hàng chửi ra rả mà đám thực khách vẫn cúi gằm mặt để... ăn, là phụ nữ trẻ la hét cởi truồng để cổ vũ một trận đá banh... Ao Làng!!!

 

Mỗi lần nhắc tới câu chuyện đau ḷng này, tôi lại muốn mượn câu nói cuả nhà văn miền Bắc Dương Thu Hương ghi lại đây, để các em cháu trẻ suy ngẫm:

"Một nền văn minh đă thua một chế độ man rợ!!!"

 

Bà đă thốt ra câu này khi chứng kiến cảnh tượng đoàn quân "phỏng gi..." đang ra sức đốt phá, thiêu rụi, đạp đổ tài sản quư báu cuả Văn Hoá miền Nam Tự Do. Nhưng lúc đó lại có nhiều anh bộ đội cụ Hù lén lút chuồn sách truyện, tiểu thuyết cuả miền Nam ra Bắc để bán... chui. He he.

 

Có buồn cười không? Có đau ḷng không?

 

 

Hoàng Yến Paris.

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính