Đại Bàng găy cánh

 

Phương Toàn

 

 

 

Nghe nói ngày trước, khi tuyển một khóa sinh Không Quân, ngoài phần khám y khoa, c̣n có mục khảo sát về thẩm mỹ ngoại h́nh. Chẳng biết tin này có thiệt hay không, nhưng năm 1969 không c̣n thấy áp dụng nữa. KQ lúc này không c̣n ṛng ră là những đấng hào hoa đẹp trai, mà đă lẫn lộn vào đó là vài khuôn mặt không mấy rạng rỡ. Nhân cơ hội này, Tú, Lương và tôi đă trà trộn vào thành phần “Thượng lưu của quân đội”.

 

Diễn tả lại dung mạo của thằng Tú, không ǵ điển h́nh hơn là nhắc lại câu nói của niên trưởng ngày huấn nhục ở Trung Tâm Huấn Luyện Nha Trang:

 

– Không hiểu ban tuyển mộ KQ mù cả hay sao mà ông lại lọt được vào đây!

 

Thật ra thằng Tú không đến nỗi xấu, nó chỉ bị rỗ hoa, miệng lúc nào cũng toe ra cười như cái loa của Tổng Lănh Thiên thần Mi ca e. Nó nhỏ con nhưng có đặc tính là hễ giận ai th́ hay nói:

 

– Ông vặn cổ mày bây giờ.

 

Hỗn danh nó là thằng Hố Lai, tuy nhà nó ở Sài G̣n. Phần tôi không biết căn cứ vào sách tướng số nào, mà thằng Tú nói tôi là thằng lừa thầy phản bạn, tiểu nhân và ra đời đụng đâu thua đó. Thằng Lương th́ ngược lại, nó to con, da ngăm đen và có gương mặt rất nông dân chân chính, nên bọn tôi gọi nó là Vơ Ṭng Sát Tẩu. Con gái nh́n thấy nó cứ phải len lén quay đi chỗ khác, v́ sợ nó tán nhầm.

 

Ba đứa chúng tôi thi nhau làm lung lay cái huyền thoại hào hoa của quân chủng. Nhập khóa 69A ở Nha Trang, Lương lớn nhất nên được tôn là sư huynh. Có một niên trưởng rất hắc ám tên là Thái hay phạt thậm vô lư nên Lương ra lệnh cho tụi tôi:

 

– Tao đặt tên cho thằng Thái là Dúi, nhưng tụi mày chỉ nên kêu nó là Dúi thôi chứ kêu Thái Dúi, nó biết nó phạt cho th́ toé khói.

 

Tính Lương rất vui, một bữa kia nó thấy thằng Liên đang lau súng để gác đặc công gài chất nổ trong barrack (Chắc mọi người c̣n nhớ năm 1969 VC đă dùng plastic nổ doanh trại Trường HSQ Đồng đế làm chết rất nhiều khóa sinh) nó đến gần nhỏ nhẹ hỏi:

 

– Ê Leng, ke đẹ leng béng nghe bèng bèng hỉ?

 

(Ê Liên, cây đại liên bắn nghe bằng bằng hả)

 

Liên gốc người Quảng Nam nên nổi tam bành, xách súng đuổi Lương chạy ṿng ṿng trong barrack, miệng liên tục chửi:

 

– Tau béng xí mẹ thèng Béc Kỳ.

(H́nh như nó nói: Tao bắn thấy mẹ thằng Bắc Kỳ) làm náo loạn cả Phi đội.

 

Măn khóa quân sự trở về TSN, thi xếp lớp Anh ngữ, Lương học lớp 1100, tức lớp Anh ngữ vỡ ḷng. Tôi rất ngạc nhiên v́ trước khi sang KQ, Lương đă là Tr/s Thông Dịch Viên, nhưng nó tâm sự:

 

– Làm Thông Dịch Viên dễ hơn là học Anh Văn để du học. Hồi tao đi theo toán Dân Sự Vụ vô làng nọ để khám bệnh, phát thuốc cho dân chúng, có một bà khai bị bịnh mất ngủ, tao không biết dịch thế nào, nghĩ măi mới ra câu; “Xi nô x́ líp. Xi nít áp bờ rin”. Không biết thằng cha BS Mỹ có hiểu tao nói “She no sleep. She need apirin” không mà nó cũng phát cho bà ta một bốc thuốc.

 

Thấm thoát mấy tháng ở trường Sinh ngữ cũng qua mau, cả ba thằng chúng tôi lại gặp nhau ở Lackland, San Antonio , TX . Không biết thằng Lương kiếm ở đâu ra mà nhiều “bùa” lắm. Hôm trước khi thi test, nó ṃ xuống pḥng tôi rồi bảo:

 

– Mày nhớ kỹ câu này “Có con chó cái cắn bạn đau chẳng ai đền. Bốn anh công an đi bên đường đỡ cho bạn”.

 

Tôi cũng chưa hiểu công dụng của lá bùa th́ nó giải thích thêm:

 

– Cứ theo mẫu tự câu bùa mà khoanh vào. Có con chó cái nghĩa là bốn câu đầu là c, c, c và c; cắn bạn đau chẳng ai đền là c, b, d, c, a và d.

 

Quả thật bùa của nó rất linh, hôm đó tôi được 20/20. Lương xuống BX (Base Exchange) mua sắm, nó muốn mua một bộ đồ ngủ để mặc buổi tối. Ông nông dân này muốn đóng vai phú hộ trưởng giả ngày xưa. Nó ôm về một bịch ni lông trên đó đề rơ ràng chữ Pijama, nhưng mở ra th́ cái quần cụt ngang đầu gối và cái áo cổ trái tim! Lương mặc vô trông rất cũn cỡn, nó chữa thẹn bằng câu khen: “Hết xẩy” rồi uốn éo đi tới đi lui như một tên GAY chính hiệu.

 

Đến nay hơn 30 năm đă trôi qua mà tôi vẫn c̣n h́nh dung được cái dung nhan Uất Tŕ Cung của nó rất tương phản với bộ đồ ngủ, mà tôi cứ ngờ ngợ là dành cho đàn bà. Lương ở khu GOẠP trong căn cứ (WAF: Woman Air Force) nhưng hầu như tuần nào nó cũng đón xe bus lên chỗ chúng tôi ở, những lúc này là lúc bạn bè tâm sự nhiều nhất, và cũng là lúc nó chọc thằng Tú nhiều nhất. Nó hỏi:

 

– Ê Hố Lai (Hố Nai) nghe nói ông cố nội mày ở gần nhà bà hàng xóm ông thầy đồ phải không?

 

Thằng Tú không hiểu nó muốn nói ǵ, nhưng cũng vặn lại:

 

– Ừ rồi sao?

 

– Vậy chắc mày rành điển tích lắm. Mày có biềt ông Lê Quư Đôn than rằng “Phi công nghèo lắm ai ơi. Áo thời thiếu nút quần thời thiếu lưng” không?

 

– Xạo vừa vừa thôi bố, thời đó làm ǵ đă có máy bay.

 

Lương gân cổ lên:

 

– Thằng nhăi ranh, nói có sách mách có chứng đây này. Ông Lê Quư Đôn có nói: Phi trí bất hưng. Phi công bất phú. Phi nông bất ổn. Phi thương bất hoạt. Phi công bất phú không phải lái máy bay nghèo mạt rệp là ǵ?

 

Thời gian du học sung sướng trôi qua nhanh, chúng tôi đều tốt nghiệp rồi về nước nhưng mỗi đứa một nơi. Lương ra Nha Trang lái A37; Tú lái trực thăng ở Phù Cát c̣n tôi Biên Ḥa.

 

Hôm Lương về SG rủ tôi xuống xứ Bùi Thái thăm thằng Trinh, bạn cùng khóa 69A nhưng sau thiếu sức khoẻ phi hành nên đổi ra Bộ Binh. Lương nghe đồn là kế bên nhà Trinh có ông bán bánh ḿ bị ma bắt.

 

Câu chuyện thật hoang đường nhưng sự kiện th́ rất khó giải thích theo khoa học. Khi chúng tôi đến Bùi Thái th́ ông bán bánh ḿ vẫn c̣n nằm trong buồng, đầu tóc rụng trọc lóc.

 

Người nhà kể trước đây ông vẫn lên chợ Thủ Đức lúc ba bốn giờ sáng lấy bánh ḿ về bán rong. Hôm ấy như thường lệ ông chở một sọt đầy bánh ḿ đem về, khi chạy ngang Nghĩa trang Quân Đội Biên Ḥa th́ có người gọi lại mua cả sọt.

Ông nh́n mặt quen quen nhưng không nhận ra là ai. Mừng v́ hôm nay được nghỉ sớm, ông ngủ một giấc nữa rồi ngồi dậy móc tiền ra đếm th́ hỡi ơi, toàn là tiền vàng mă, loại để cúng người chết.

 

Lúc này ông mới sực nhớ lại khuôn mặt người mua bánh lúc sớm, đúng y như bức tượng Thương Tiếc mà ông vẫn thấy mỗi ngày khi chạy ngang qua nghĩa trang! Ông Bánh Ḿ hồn phi phách lạc, ông ốm luôn và mấy hôm sau th́ tóc rụng sạch.

 

Lương trầm ngâm nói:

 

– Nghĩa Trang Quân Đội linh lắm. Nếu có chết, tao thích nằm ở đó hơn là nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi.

 

Vài tuần sau trong lúc ngồi hớt tóc, tôi đọc báo thấy phân ưu kín cả trang cuối, đọc kỹ th́ ra đó là thằng Tú, vừa găy cánh ở Phù Mỹ, Qui Nhơn. Tôi lặng người, thương tiếc một đứa bạn thân vừa hy sinh cho dân tộc.

 

 

Năm 1973 Lương đang bay A37 ở Nha Trang th́ chuyển về phi đoàn F5 Biên Ḥa. Nó tâm sự là tuổi ḿnh cũng đă lớn, gia đ́nh muốn nó “có nơi có chốn để gửi tấm thân”, nên lập gia đ́nh với một người mà Lương mô tả là hết xẩy. Khoảng hơn năm sau, có đứa con trai đầu ḷng nó khoe với tôi:

 

– Tao đặt tên con là Vũ, chữ vũ là mạnh, là mưa, là… nhiều nghĩa lắm.

 

Tôi chọc nó:

 

– Ừ “Vũ ỷ mạnh, Vũ ra Vũ múa. Vũ gặp mưa Vũ ướt hết lông”.

 

Lần cuối cùng tôi gặp Lương ở quán cà phê của phi đoàn nó, hôm đó nó đang trực hành quân. Tôi hẹn hai ngày nữa gặp nhau ở nhà Lương ngoài Tân Mai nhậu chơi.

 

Vài hôm sau, khoảng 5g chiều tôi từ SG lên Biên Ḥa, vừa quẹo vào con hẻm nhỏ th́ thấy chị của Lương. Tôi chưa kịp hỏi th́ chị ̣a lên khóc:

 

– Thằng Lương nó đi hai ngày rồi không về.

 

Tôi tưởng nó biệt phái vùng khác nên nói:

 

– Biệt phái ít ngày rồi về chứ có ǵ đâu mà khóc.

 

– Không phải cậu ạ. Người ta nói nó nhảy dù khi máy bay bị bắn rớt.

 

Đoán là đă có chuyện khẩn cấp nên tôi hỏi vài câu rồi vọt vô phi đoàn, thấy Phi vụ lệnh có chiếc sẽ đi rescue chiếc F5 bị rớt tôi t́nh nguyện đi liền.

 

Khi chúng tôi đáp ở Bộ Tư Lệnh QĐ III để nhận tin tức của Quân Báo, th́ vị Th/tá Trưởng pḥng nói:

 

– Thôi anh về đi. Tin nhận được là tụi Trung Đoàn 24 Chiến xa BV đă bắt được phi công rồi!

 

Tôi trở về phi trường, lấy xe chạy ra nhà Lương th́ chỉ gặp cô Mừng, cháu gái của Lương đang coi nhà. Tôi cũng không biết báo tin thế nào cho ổn nên xă giao vài câu rồi ra sạp báo đầu đường mua tờ Tuổi Ngọc, trở lại đưa cho cô bé, trong đó có kẹp tờ giấy ghi vài ḍng: “Cậu Lương đă bị VC bắt. Báo cho ba má cháu biết”.

 

Hôm ấy đứa con trai của Lương mới được 20 ngày.

 

Đời phi công, có lẽ khổ tâm nhất là lúc đi báo cho thân nhân biết bạn bè ḿnh gẫy cánh. Có một lần tôi phải ra Biên Ḥa báo tin là thi hài Đ/úy Hoài đă t́m thấy ở Hạ Lào. Tôi cứ đinh ninh rằng gia đ́nh ông đă biết Đ/úy Hoài chết trước đó cả tuần lễ. Thực ra BTL/KQ chỉ báo là ông bị mất tích v́ chưa lấy được xác. Khi tôi báo tin xong, cô em gái Hoài la lên:

 

– Má ơi, anh Hoài chết thật rồi.

 

Cô ngă ra bất tỉnh. Cả nhà vang tiếng khóc.

 

Khi tôi đổi ra Phù Cát, nghe đồn là SĐ 25BB có thấy một xác chết lâu ngày ở trong rừng, c̣n mặc đồ bay, tôi cứ ngờ ngợ, không biết có phải là xác của Lương không.

 

Năm 1978 sau khi đi tù về, tôi bị quản chế nên thường bị Công an gọi tập trung lên Huyện, gặp một người trông quen lắm, anh ta gọi tôi:

 

– Ê Toàn, tao là Hà Diên Tuynh bạn học ngày xưa đây. Có phải mày quen thân với thằng Lương lái F5 không?

 

Th́ ra trước đây tôi cũng tưởng thằng Tuynh đi BB tử trận ở Bù Na gần Đồng Xoài.

 

Tôi ngạc nhiên sao thằng này lại biết Lương (?)

 

Nó kéo tôi ra xa xa rồi kể:

 

– Tao bị bắt làm tù binh rồi bị đưa ra Bắc, nhốt chung một chỗ với thằng Lương lâu lắm. Khi biết nó là pilot, tao mới hỏi nó có biết mày không, th́ ra tụi mày là bạn cùng khóa. Thằng Lương gan cóc tía, mấy tay quản giáo đ́ nó lắm v́ nó là “Lănh tụ” trong tù của bọn tao đó. Cũng v́ vậy mà hiện nay nó vẫn c̣n bị tù ngoài bắc đấy. Hôm tao về có ghé nhà nó đưa thư.

 

Tôi mừng khi nhận được tin này, nhưng cũng buồn cho số phận hẩm hiu của Lương, sau bao nhiêu năm tù tội mà vẫn chưa được thả cho về.

 

Tỵ nạn tại Mỹ, một lần trong giấc mơ tôi gặp lại Lương. Nó ôn chuyện cũ với tôi, về những lần đánh xe tăng vào Mùa Hè Đỏ lửa, về chuyện nó ốp thằng Trung (Nguyễn Thành Trung thả bom Dinh Đọc Lập) khi bắt gặp thằng này đi trượt patin ở B́nh Triệu mà mặc đồ bay. Tôi mất liên lạc với gia đ́nh Lương đă lâu, nhưng vẫn mường tượng bạn ḿnh đă chết trong tù. Tôi mong mỏi có ngày nào đó được tin xác thực của Lương.

 

Vào đầu tháng giêng năm 2004, Email của Khóa 69A có bản tin nói rằng ít tháng trước khi mất nước, tại núi Bà Đen Tây Ninh, có một phi công trực thăng thuộc khóa 69A đă cứu được Phan Huy Bách cùng khóa với ḿnh (Bách là con của cựu Thủ Tướng Phan Huy Quát) khi chiếc A37 bị bắn rơi và Bách kịp bung dù. C̣n hai phi công nữa cũng lái A37 th́ bị VC bắt, trong đó có Trần Văn Lương, tự Lương Răng Vàng.

 

 

Tôi trả lời email trên là Lương Răng Vàng không rớt tại núi Bà Đen; Lương cũng không c̣n lái A37 nữa mà vào năm 74 nó đang lái F5 và rớt khi đang lái loại máy bay này, chứ không phải măi đến năm 75 mới bị bắn rơi với chiếc A37.

 

Ít lâu sau, Nguyễn Tài Cơ cho tin đích xác: Lương đă chết trong một trại tù miền bắc. Hoàng Gia Viễn bạn học cùng khóa T28 với Lương c̣n cho biết chị Lương đang sống ở Washington và cho số phone để anh em liên lạc.

 

Cuối cùng tôi đă liên lạc được với chị Lương. Hiện nay chị đang sống với người em tại Seattle . Cháu Vũ đă học thành tài và đang làm việc ở California . Chị cho tôi biết kể từ khi Lương bị bắt, gia đ́nh không được một tin tức ǵ, cho măi đến sau ngày mất nước mới nhận được tin chồng c̣n sống và bị giam ở ngoài bắc. Qua bao nhiêu khổ ải chị mới t́m ra chỗ trại giam, lúc này Lương đă bị bịnh thật nặng, chỉ c̣n da bọc xương, bạn bè phải cơng ra chỗ thăm nuôi.

 

Trở về SG, chị vội vă mua thuốc men để ra thăm lần nữa, nhưng không kịp nữa rồi, có người được thả về tới báo tin anh Lương đă nằm xuống vĩnh viễn ngay vào ngày kỷ niệm hôn nhật của hai người, tại một vùng đất có tên là trại Đô Lương, Nghệ Tĩnh, có ám số là AH 118 NT K2. Chị Lương đă nhiều lần cố gắng t́m hài cốt của chồng nhưng chưa kết quả. Chị hy vọng một ngày rất gần sẽ kiếm được mộ phần của chồng để di chuyển về miền Nam.

 

Vậy là hơn 30 năm, chúng tôi đă nhận tin tức chính xác về Lương, đêm hôm đó tôi ngủ mơ gặp lại nó đang đứng cười, không nhận ra hai đứa đang ở đâu, nhưng cả hai đều vui vẻ lắm.

 

Nơi cơi thiên thai nào đó có phải Lương đang hài ḷng v́ cuối cùng, toàn thể các bạn đồng khóa cũng đă biết số phận của Lương, tuy buồn thương nhưng cũng thật dũng cảm, một cánh đại bàng đă găy cánh nơi chiến trường, sa vào tay địch, vẫn ngửng cao đầu lên đến ngày cuối của cuộc đời.

 

Lương, anh hồn mày nơi vĩnh hằng xin về với chúng tao, cả khóa 69A họp mặt lần thứ 40 kể từ ngày bọn ḿnh quen nhau, để tưởng nhớ đến mày, thằng Tú, thằng Toản, thằng Sương… và nhiều đứa bạn khác đă nằm xuống cho quê hương ḿnh.

 

Bọn tao đă liên lạc được với gia đ́nh mày. Xin chúc mừng con mày, không hổ danh là con một phi công, cháu Vũ đă thành đạt nơi xứ người, tiếng Anh hẳn là lưu loát không c̣n phải nói “Xi nô x́ líp” như mày ngày nọ.

 

Vợ mày, chị Lương đă ở vậy thờ chồng nuôi con khôn lớn từ ngày mày nằm xuống, cho dù lúc ấy tuổi mới ngoài hai mươi.

 

Hăy cùng chúng tao cầu nguyện cho quê hương ḿnh mau quang phục, để chúng tao và những người thân của mày có dịp về lại Việt Nam, đón rước thi hài đại bàng găy cánh trở về, cùng với hài cốt của những đồng đội đă bị tứ tán mọi nơi về an táng tại Nghĩa Trang Quân Đội, nơi mày từng ao ước được nằm bên cạnh những chiến hữu chung một màu cờ.

 

 

Phương Toàn

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính