Chuyện hai Người T gặp lại

 

Phạm Thnh Tnh



Sau ci ngy của Thng Tư en năm 1975. anh em đồng đội của chng ti bị gy sng, v bị bức tử một cch oan nghiệt. Bị tan hng r ngủ, bị bạn th trở mặt. Tưởng khng cn sống để gặp nhau nữa, như những bạn b đ hy sinh trước v sau cuộc chiến Việt Nam. Nhưng cũng đau thương khng t cho những người cn sống st. Do một số lớn bị t đy, một số trốn bỏ đi tm tự do, c người bỏ thy bỏ mạng trn đường vượt bin, vượt biển hoặc trong nh t Cộng sản. Kể ra cũng c nhiều ci nghiệt ng khng ngờ, mang đầy đầy tủi nhục v cay đắng. Như tnh cảnh của người cn sống bị kẹt lại, th bị vo t ngục, cn người chết th bị quật mồ quật m, xa sạch v san bằng Nghĩa trang.


Cn cảnh của chng ti khi gặp lại nhau cũng đau thương khng t, tại nơi cc trại t cải tạo tập trung của CSVN trn đất Bắc. Như trại t Sơn La, Nghĩa Lộ ở Hong Lin Sơn. Trại t H Ty của tỉnh H Sơn Bnh Trại t Nam H của tỉnh H Nam Ninh. Hoặc trại t Tn Kỳ, Thanh Phong Thanh Ha. Trại t Tin Lnh ở miền Trung. Trại t Z30D, Long Khnh ở miền Nam. Nếu đem kể tn hết trại t do Cộng sản dựng ra sau ci ngy 30/4/75, lm sao m kể cho hết. Ngy đ, CSVN đ xy nh t mọc ln như nấm, khắp mọi nơi trn ton ci Việt Nam Cũng v thế m nh văn Nga lưu vong Solzhenitzyn c pht biểu, khi miền Nam lọt vo tay Cộng sản: " Ton thể Việt Nam sẽ thnh trại tập trung ". Nh văn ny c nhiều kinh nghiệm đối với Cộng sản khng ring g CSVN.

D trong vng lao l, d c tan hng r ngủ, nhưng trong lng mỗi người anh em đồng đội, đồng ngũ vẫn giữ một lng son sắt, gắn b với tnh nghĩa huynh đệ chi binh như thuở no. D bất cứ trong tnh huống bi đt đến đu vẫn tnh nghĩa một lng v tưởng nhớ mến thương nhau Cũng do tnh nghĩa cao qu như thế nn chng ti cn tm gặp lại nhau.


Như trường hợp của ti v anh Nguyễn Sơn, tức nh thơ Thy Lan Thảo, gặp lại nhau hm nay. Chng ti đ từng gặp nhau trong trại t H Ty, H Sơn Bnh v trại t Nam H, H Nam Ninh, Bắc Việt Nam. Chng ti bị giam giữ ở trại H Ty cũng kh lu, tnh ra trong vng 4 năm. Kể từ năm 1979, sau khi CSVN bị Trung Quốc dạy cho bi học thứ nhất, tức đnh CSVN c khng gian v thời gian, tức chỉ đnh 6 tỉnh pha Bắc nằm gip st bin giới Hoa Việt v thời gian 3 thng, mục đch lấy lại những g Trung Quốc viện trợ cho Việt Nam. Do đ CSVN phải di tản t cải tạo từ miền rừng su ni thẩm Hong Lin Sơn, đem về giam giữ tại cc trại t trong vng đồng bằng sng Hồng. Do đ ti v Sơn mới c dịp gặp nhau một thời gian ở H Ty v Nam H.


Vo thng ba năm 1983, t cải tạo ở trại H Ty bị chuyển về trại t Nam H. Sơn v ti cũng bị chuyển về giam ở trại t Nam H một thời gian. Rồi Sơn cũng được thả về ngy 29 thng 6 năm 1983. Cn ti vẫn cn bị giam tiếp đến 11 thng ging năm 1986 mới được phng thch, cũng tử nơi nh t Nam H ny.

Giờ ny, Sơn v ti cũng may mắn được gặp lại với nỗi niềm nửa mừng nửa tủi. Ti hnh dung lại những năm thng ở trại t H Ty. Nhất l khi thấy những người bạn trẻ như Sơn, khiến lng ti cảm mến v qu trọng. Cảm mến ci tc phong anh hng, đầy sĩ kh qua hnh dng của những người lnh trẻ trong QLVNCH. Mặc d, cn rất trẻ, bị t đy, nhưng tinh thần rất vững chắc. Do ci ho kh oai hng của người lnh miền Nam được gio dục tốt, được ti luyện kỹ như thp sng. Tương tự như tinh thần bất khuất đầy kh tiết, un đc trong huyết quản của từng người lnh VNCH, đ v l tưởng Tư Do, v Tổ quốc Việt Nam, v v miền Nam thn yu, đ thể hiện một cch rạng ngời, qua tấm gương trung liệt của những vị anh hng miền Nam, như Nguyễn khoa Nam, L văn Hưng, Trần văn Hai, L Nguyn Vỹ, Hồ ngọc Cẩn D c bị bức tử, d c bị t đy như thế, nhưng tinh thần v kh tiết của người lnh miền Nam vẫn cn bất cứ trong tnh huống no.


Nhớ lại ngy ở t về, trở lại đất miền Nam, Sơn về qu qun ở đất G Cng. Cn ti khi trở về phải tạm tr ở Si Gn. Cả hai chng ti, cũng như một số t cải tạo khc, được CSVN thả về, phải lm Ph thường dn Nam Bộ một thời gian kh lu do bị quản chế, mới được trao trả quyền cng dn, nhưng cũng cảm thấy kh sống! Kể ra lc đ, ai muốn lm cng dn của một nước theo chế độ Cộng sản như Việt Nam cũng kh lắm thay! Cũng do th hận, kỳ thị v tư tưởng thức hệ vẫn cn. ồng thời cũng do ci tư tưỏng ngạo mạn cng thần xem đồng bo mnh như cỏ rc. Bởi thế, nn buộc lng chng ti đnh cam phải bỏ xứ m ra đi. Nn Sơn đ viết cho một người bạn của Sơn những dng như sau đy:


Giặc thả tao về bơ vơ tay trắng.

Mẹ chị cưu mang an ủi bước đời.

My chạy xe Lam hằng ngy kiếm sống.

Bạn b cng khổ gặp lại cũng vui.



Uống với tao cạn ly ny để nhớ.

một thời bằng hữu sống bn nhau.

Mai mốt tao đi điều tao lo sợ.

Sống ly hương rất tủi nhục nghẹn ngo.

Rựơu G Cng ai đong nấy uống.

Tao mời mầy bởi biết kh tương phng.


(Viết cho thằng bạn, thơ Thy Lan Thảo)


Chng ti ngỡ khng bao giờ c dịp gặp lại nhau, đời con người mấy ai học được chữ ngờ. Thế m, chng ti cũng cn ci may mắn hơn một số bạn b ở lại. Chng ti gặp lại nhau do một sự tnh cờ, nơi qu lạ xứ người. i đời con người chuyện ly tan, ly xứ, hoặc tương phng ti ngộ, ti tin l do định mệnh, hoặc do ci duyn tiền định đ an by. Hồi tưởng lại, biết lm sao kể hết. những đớn đau xa cch bất hạnh, do lo sợ v t đy, từng xảy ra hng ngy, cho cuộc đời của con người, tức con người Việt Nam, phải sống v cam chịu dưới chế độ bạo tn của CSVN.


Lần ny, ti gặp lại Sơn trn đất tạm dung, với niềm đau thất thổ ly hương v cng nhau kể lại những ngy đau ti của qu khứ t đy. Chng ti gặp nhau qua Cht Tnh Cht ݔ. Chng ti gặp nhau qua Thi phẩm của Nguyễn Sơn xuất bản ở Hoa Kỳ năm 2005. Qua điện thoại gọi nhau, Sơn cũng nhắc lại một thời qu khứ bị lưu đy nơi trại t H Ty v Nam H. Ti hnh dung nhớ lại Sơn cn c biệt danh biệt hiệu do bạn b đặt cho lc trong t, l Sơn Mỏng. V Sơn c thn hnh mảnh mai, ốm yếu, nhưng trẻ trung vui tnh v đẹp trai, nn b bạn ai cũng rất mến Sơn.


Cht tnh Cht .


Cũng từ lu, ti c nghe nh bo Việt Hng, chủ nhiệm tạp ch Phương ng ở Boston, Massachusetts, c gọi nhắc ti, nh thơ Thy Lan Thảo c muốn gặp. Cũng may mắn ti c số điện thoại của nh thơ, nn đ gọi thăm, mới biết ra Thy Lan Thảo l Nguyễn Sơn, l người bạn trẻ, l một trong số những người lnh trẻ của QLVNCH, từng bị CSVN giam giữ chung cng trại t H Ty với ti năm no.


i! may mắn thay! Nỗi vui mừng lm sao kể xiết. C biết bao l kỷ nim vui buồn được nhắc lại, kể lại trong những ngy bị t đy trn qu hương mnh. Ti ngở như l trong giấc mộng chim bao. V từ lu, tưởng chừng đời chng ti như đ chết rồi. Cũng may, sau những năm lưu đy tủi hận, chng ti cn sống st đến hm nay, lại gặp nhau trn xứ người, để cng kể cho nhau nghe những chuyện buồn của một thời qu khứ.


Thy Lan Thảo cũng c gửi tặng ti quyển thơ c tựa đề Cht tnh cht với những dng chữ do tự tay tc giả viết tặng ể kỷ niệm những ngy thng ở trại t H Ty v Nam H.


Ti nhận được tập thơ Cht tnh cht , ti chợt c cảm nghĩ, mnh cũng nn ghi lại đi dng về người bạn trẻ từng l đồng đội, đồng cảnh năm xưa, m mi cho đến giờ ny vẫn cn giữ được tnh nghĩa huynh đệ chi binh trong lng. Ngoi ra, cn chan chứa những nỗi niềm thất thổ ly hương do ci tnh đồng đội, đồng hương, đồng nghiệp do cng lm thơ lm văn, ghi lại những nỗi niềm thương tiếc của một thời qua ở qu nh.


ược biết r thm, Thy Lan Thảo sinh qun ở lng Tn Nin Trung, tỉnh G Cng. L con t trong một gia đnh gio chức thời VNCH. Ni đến G Cng, đối với ti khng c g xa lạ. Do ti c mt thời gian, từng lm Cng tc Bnh định Xy dựng trong khu vực tỉnh G Gng, gần khu Cầu Nổi. C lc ti thiết cầu Cần ước, Cầu ng Thn trn đường từ Chợ Lợn đi Cần Giuộc xuống G Cng. Như vậy, Thy Lan Thảo cũng l người cng qu với nữ Ca sĩ Phương Dung, từng nổi danh với lời i mộ của b con thường gọi l Con nhạn trắng G Cng.

G Cng cũng l vng đất của lịch sử miền Nam, vng đất của những vị anh hng dn tộc như V Tnh, Trương ịnh. Của những bậc nữ lưu danh tiếng như Hong Thi Hậu Từ Dũ, v Nam Phương Hong Hậu. G Cng từng nổi tiếng l vng đất của địa linh nhn kiệt.


Ni đến G Cng l vng đất m ti từng lưu lại những cng tc xy dựng như ti tạo cc cầu đường trong vng. Những kỷ niệm cng đồng bo trong vng Cần Giuộc, Cần ước, Ho ồng, Ha Tn, Ha Lạc. Nhất l vng Cần ước với hương vị mặn m của cc mn đặc sản ở vng ny, như gạo Nng Hương chợ o, cng mắm cng trộn với thơm Bến Lức, ha lẫn với tnh nghĩa đồng bo v qu hương ngy đ thật l thắm thiết mặn nồng...


Khi gặp Sơn v biết Sơn l dn G Cng, ti c cảm tnh qu mến Sơn như đ c Cht tnh cht với G Cng ngy no. ược gặp Sơn, qua những dng thơ Thy Lan Thảo đ viết, d l trong mơ, d l bị thất thổ ly hương, nhưng trong tiềm thức, trong tư tưởng vẫn một lng hoi vọng về hướng qu nh nơi đất G Cng.


Qu hương ngn dậm lng ghi khắc.

Hai chữ G Cng - m thật m.


(Nỗi nhớ trong mơ, thơ Thy Lan Thảo)


hoặc:


Chị ơi đất lạ lng c quạnh.

Em nhớ G Cng, nn thở di.


(Lng vẫn khng ngui, thơ Thy Lan Thảo)


Khi đọc thơ Thy Lan Thảo, thấy nh thơ tuy trẻ, tuy lm lnh xa nh, tuy bị t đy khổ sai biệt xứ, nhưng trong lng vẫn lun lun gắn b với gia đnh, do lng hiếu đạo, đ thương nhớ từng cọng rau tấc đất, cng với những giy pht m đềm thắm thiết đậm đ của tnh mẹ cha, nơi qu cha đất tổ, qua những cu trong bi Rau cng cua như:


ất H Ty rau cng cua chẳng c.

Nằm mơ thấy mẹ cắp rổ hi rau.

Chợt thức giấc nghe như mnh nghẹt thở.

Mẹ thương con - i lai lng rạt ro.



Dĩa rau cng cua rưới thm dầu giấm.

Nước tương dầm với ớt vậy m ngon.

Mẹ với ba ảnh hnh con ghi đậm.

Nước mắt qu hương trong dạ ho mn!


Hoặc khi biết lũ giặc chuyển t ra đất Bắc, lng như tuyệt vọng:


Chuyển t ra Bắc như đời ta hết.

Mẹ tuổi gi đu thể đến thăm con.

Hai năm trong Nam mẹ gắng thăm tm.

Su năm đất Bắc mẹ thương mi mn...


(Rau cng cua, thơ Thy Lan Thảo)


Sau ngy 30/4/75, nhớ lại những ngy đầu vo trại t ở miền Nam trước khi bị đưa ra Bắc:


Ta ở đy d chỉ một năm.

Mỹ Phước Ty triền min cực khổ.

Ta nghe đầy lời chửi của bọn coi t.

Lũ cn đồ c tri tim bằng đất...

 

(Về thăm lại Mỹ Phước Ty, thơ Thy Lan Thảo)


Rồi cờ gy tao lưu đy ra Bắc.

Mấy lần đau tường rũ xc thin thu.

Trong tuổi thanh xun nhọc nhằn ho hắt.

Nhớ lời cổ nhn: Nhất nhật tại t


(Viết cho thằng bạn, thơ Thy Lan Thảo)


V cuộc đời bị lưu đy của nh thơ cứ tiếp diễn trn đất Bắc Việt Nam:


Từng trại t - Tết chầm chậm tri qua.

Xun H Ty - bụng đi mắt nở hoa.

Tường chớn chở kẽm gai ro mấy lớp.

Chiến hữu xưa gượng cười qun tiếng khc.

Mắt đỏ nhn thm thẩm hướng trời Nam.

D biết bị lưu đy trong tuyệt vọng,

Nhưng tnh nghĩa xưa mi mi vẫn cn.

My hơn năm năm trại Kiến Ha.

Tao trại H Ty chuyển Nam H

My vượt bin giả từ lũ quỷ.

Cng đường tao cam chịu xt xa.


(Viết cho thằng em, thơ Thy Lan Thảo)

...

Nhớ lc chuyển trại, đến trại t Nam H:

ất đ Nam H bước mu loang.

Trừng trừng mắt gửi sắc hao mn.

Pha sau cht khi hong hn đ.

L gửi tấm lng với nước non.

Nằm trong hổn trận đnh yn chịu.

Rừng ni Nam H ngăn lối đi


( dựng Nam H, thơ Thy Lan Thảo)


Cảnh lưu đy ny cứ ngở sẽ mục gng trong nh t khm lạnh, nhưng cũng may, nhờ thời thế xoay vần, thời cuộc biến đổi, giặc Cộng cng đường hết lối. Do kinh tế kiệt quệ v bị kẻ th bao vy phong tỏa cấm vận, buộc lng chng phải thả t ra cứu đảng để mong được sống cn. Cũng nhờ thế m mạng của t cải tạo cn, nếu khng th cũng toi mạng với chủ trương của CSVN "Trước sau như một tức Trước nhốt sau giam, Ở mi khng về hoặc "Kin tr cải tạo v cải tạo lu di v "Rượt đuổi người đi v cầm t người ở lại Tất cả những cu, những khẩu hiệu đểu giả ny l những ngn sở trường sở đoản của CSVN.

Sau 8 năm ra t, trở về G Cng nhớ lại bạn b:


Bạn cng kha bao nhiu thằng nằm xuống.

Bao nhiu thằng oan ngục chịu t gng.

Sau ngục t tao trở về hết muốn.

Sống ươn hn - th vi xc biển ng.


(Nghĩ về bạn, thơ Thy Lan Thảo)


ọc thơ Thy Lan Thảo với những dng thơ trch dẫn như trn ta mới thấy được ci nỗi đau của những người t cải tạo bị Cộng sản trả th một cch hn hạ. Nổi đau nhục ny kh lng m hn gắn, kh m qun đi một cch dễ dng, V n đ trở thnh một nổi đau chung của dn tộc, của lịch sử. N đ trở thnh những kỷ niệm kh bi xa hết trong lng. l những kỷ niệm kh qun, đối với đời người, với những người t cải tạo, bởi thế:


ừng trch tại sao nhắc hoi kỷ niệm.

Bởi lng ta kỷ niệm qu hơn vng.


(Nghĩ về bạn, thơ Thy Lan Thảo)


Những kỷ niệm đau buồn trong cuộc đời bất hạnh của những người t cải tạo l những niềm đau su đậm đ trở thnh một vết hằn su trong tim c của từng người, từng nạn nhn của Cộng sản. Do đ, thơ Thy Lan Thảo cũng đ ni ln được nỗi đau chung của thời đại, của thời thất thổ lưu vong của chng ta.


Những ai chưa từng l nạn nhn của cảnh t đy của Cộng sản, đọc thơ Thy Lan Thảo trong thi tập Cht cht tnh, cũng hiểu được ci nỗi đau của tc giả, từng l người t cải tạo tập trung trong trại t Cộng sản, khi bị lưu đy trn đất Bắc.

Tao đi dưới sắc cờ tanh mu.

"Chiến bại thn hn" nhục khổ sai.

Tm năm sống kiếp t Cải tạo

Oan khuất đời ta nhục đọa đy.


(Tấm lng gửi bạn, thơ Thy Lan Thảo)


Thy Lan Thảo lm thơ v c lc cũng mượn rượu để giải sầu, để giải by ci đau ci hận sau ci ngy bị tan hng r ngủ. Mục đch ni ln ci nỗi đau chung, ci nỗi đau oan nghiệt của người lnh sau ngy tn cuộc chiến bị Cộng sản trả th v ngược đi.


Rượu đế G Cng trong si bọt.

Nhậu để qun tuổi thuở dập bầm.


(Viết cho thằng em, thơ Thy Lan Thảo)


Trong pham vi nhỏ hẹp của bi viết ny, khi đọc thơ Thy Lan Thảo, ti chỉ cố gắng chủ yếu muốn tập trung vo những nỗi đau nỗi nhục của thn phận của người lnh bị gảy sng, bị lm thn chiến bại, bị t đy khổ sai biệt xứ do người Cộng sản trả th sau cuộc chiến Việt Nam. Chưa ni đến, chưa kể đến những nỗi lng tha thiết với tnh cảm, tnh yu thơ mộng, với mi tc, với vnh mi kho mắt, m Thy Lan Thảo cũng từng đ viết qua thơ trong thi phẩm Cht Cht tnh như:


Khng son phấn vẫn thơ trn nụ.

Mi tc ngy xưa, mi tc by giờ.

Bạn b em bốn phương trời lữ thứ.

Em ngoan hiền mắt vẫn đẹp vẫn mơ.


(Ngọt nụ Xun đời, thơ Thy Lan Thảo)


Do đ người viết chỉ kể ring rẽ về chuyện t đy. Giờ ny nhớ lại c biết bao kỷ nệm trong lao t giữa nh thơ v ti, cng anh em đồng đội từng l chiến hữu trong QLVNCH. Ti nhớ khi ti gặp Nguyễn Sơn l người t năm xưa, tức nh thơ Thy Lan Thảo hm nay, xuyn qua những dng thơ chan chứa nặng tnh nặng . Thy Lan Thảo đ gi ghm trọn vẹn những nỗi lng, nỗi nhớ, nỗi đau của nh thơ đem trang trải hết trn những dng thơ mang nặng "Cht cht tnh. Nn ti đọc thơ Thy Lan Thảo như cảm thng thấy c mnh ở trong đ.


Thy Lan Thảo cũng thể hiện cho người đọc thơ thấy tấm lng của người con ch hiếu, nguời anh, người em c nghĩa tnh. Kể cả ci tnh nghĩa cao qu với bạn b bằng hữu, d trong mọi tnh huống, hoặc cảnh ngộ của một khoảng đời, từ lc ở qu nh hay ra Hải ngoại tạm dung.


Thy Lan Thảo l nh thơ người miền Nam, cũng đ vận dụng kho lo qua cch dng từ miền Nam trong những bi thơ của anh, cũng tạo nn những ci duyn dng, tự nhin, đng mến, như "Ai đong nấy uống, dập bầm, "Bụng phnh chưa", "Khều chn.v.v... Ni tm lại những dng thơ Thy Lan Thảo cũng phong ph tnh cảm cng m điệu nhẹ nhng qua những sng tc đ thể hiện trong thi tập Cht cht tnh. Tất cả cũng đ tạo nn những v tứ thơ rất hợp với tm tnh của một người mặc o lnh lm thơ. Mục đch để ni ln tm sự, để kể chuyn của đời mnh, ho lẫn với nỗi đau chung của bằng hữu v của qu hương


Nhn khi viết vội những dng lưu niệm ny, ti cũng cảm thấy vui vui, khi gặp lại người bạn trẻ năm xưa, một trong số những người lnh trẻ của VNCH, từng l t cải tạo bị giam giữ chung nhau ở trại t H Ty v Nam H. Nguyễn Sơn ơi! Hồi tưởng lại những năm thng t đy, khổ sai biệt xứ, đi kht v tủi nhục, nhưng chng ta cn sống st đến ngy nay, để gặp nhau lần ny, cũng l phc đức của ng b Tổ tin ban cho nhiều lắm rồi! Xin cảm ơn Thượng ế! Xin cảm ơn những người bạn đ chết để cho chng ta cn sống đến hm nay! Nỗi vui ny biết lm sao kể hết, ni sao cho trọn, cho đầy.


Ti cũng cảm ơn nh thơ Thy Lan Thảo đ gửi tặng ti Thi tập ny, để cng nhớ lại những ngy đau tủi bị t đy khổ sai biệt xứ trn qu hương mnh. Cũng l dịp để "n cố tri tn trước ci thảm cảnh người mnh, sĩ nhục hnh hạ đnh đập mnh. Trước cảnh dối tr bằng những thủ đoạn ni lời giả nhn giả nghĩa, để đnh lừa mnh v dối gạt đồng bo mnh như hiện nay. ồng thời cũng l dịp nhớ lại thời gian bị lưu đy khổ sai trn đất Bắc Việt Nam. Coi như l một bi học cho thế hệ con em chng ta biết qua, mục đch để rt kinh nghiệm, một kinh nghiệm xương mu v nước mắt của cha anh từng gnh chịu dưới chế độ bạo ngược của Cộng sản Việt Nam.

 


Phạm Thnh Tnh

 

 

Tin Tức - Bnh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chnh