Thăm nuôi không bao giờ đến

 

Phạm Sơn Liêm

 

 

 

Người ta bảo, sau ngày ông bị đưa đi tù cải tạo, căn nhà của gia đình cũng không còn.

 

Cánh cửa gỗ bị niêm phong. Bộ bàn ghế gõ ông mua bằng mấy năm lương lính không biết trôi về đâu. Chiếc xe đạp cũ cũng mất. Đến cái lu nước ngoài hiên cũng chẳng còn thuộc về họ.

 

Bà Phước dắt tám đứa con đứng ngoài sân. Đứa lớn mới mười sáu tuổi. Đứa út còn phải bồng trên tay. Không ai khóc thành tiếng. Bởi nước mắt lúc ấy cũng chẳng đổi được một mái nhà.

 

Người ta bảo gia đình phải đi vùng kinh tế mới.

 

Một chiếc xe tải chở theo mấy gia đình. Mỗi nhà vài bao quần áo cũ, ít xoong nồi méo mó và vài ký gạo. Đường đất đỏ mù bụi. Những đứa trẻ ngồi chen nhau, mắt nhìn về phía thành phố đang khuất dần. Bà Phước ngoái đầu mãi. Không phải vì tiếc căn nhà. Mà vì bà biết… ở một nơi nào đó rất xa, chồng mình vẫn nghĩ vợ con còn sống trong căn nhà cũ.

⸻

 

Vùng kinh tế mới chỉ có rừng.

 

Ban ngày phát cây. Ban đêm đắp chòi.

 

Mùa mưa nước ngập đến đầu gối. Mùa nắng đất nứt chân chim.

 

Tám đứa con thay nhau đi mót khoai, đào sắn, hái rau rừng.

 

Có hôm cả nhà chỉ còn nồi cháo loãng, nổi lềnh bềnh vài lát khoai.

 

Đứa út hỏi:

– Má… khi nào mình đi thăm ba?

 

Bà lặng người. Muốn đi thăm cũng phải có gạo.

 

Có đường.

 

Có thuốc.

 

Có vài bộ quần áo cho ông.

 

Quan trọng hơn hết… phải có tiền mua vé tàu, vé xe ra tận miền Bắc. Gia đình này thì lấy đâu ra?

 

Bà chỉ xoa đầu con.

– Ba biết mình thương ba là được rồi.

 

Nhưng chính bà cũng không biết… bao giờ mới gặp lại.

⸻

 

Trong trại cải tạo, ông vẫn ngồi sát hàng rào mỗi lần có đoàn thăm nuôi.

Người này nhận gói đường.

 

Người kia nhận thuốc rê.

 

Có người ôm vợ khóc.

 

Có người được con gọi một tiếng “Ba!” rồi đứng lặng suốt cả buổi.

 

Ông vẫn đứng cuối hàng.

 

Mỗi lần cán bộ đọc hết danh sách… Ông lặng lẽ quay về lán.

 

Bạn tù hỏi:

– Nhà không lên được hả?

 

Ông cười.

– Chắc đường xa.

Ông không dám nói điều mình sợ nhất.

 

Biết đâu… gia đình đã không còn.

⸻

 

Nhiều năm sau, một người bạn tù được trả tự do.

 

Ông ghé tìm. Phải hỏi qua mấy xã mới gặp được căn chòi lá của bà Phước.

Người đàn bà ngày nào mới ngoài ba mươi, giờ tóc đã bạc quá nửa. Tám đứa con đứa nào cũng gầy. Đứa lớn đã thành người đàn ông thay cha chống đỡ cả nhà.

 

Người bạn tù nghẹn giọng:

– Sao chị không đi thăm ảnh lần nào?

 

Bà cúi đầu.

– Tôi có muốn lắm chứ…

 

Rồi bà mở chiếc rương gỗ nhỏ. Bên trong chỉ có mấy lá thư chưa bao giờ gửi được.

 

Có cả chiếc khăn bà tự dệt.

 

Một gói đường nhỏ bọc nhiều lớp ni lông. Vài viên thuốc cảm. Và một chiếc áo cũ đã vá đến mấy chục miếng.

 

Bà nói rất khẽ:

– Tôi để dành suốt mấy năm… cứ nghĩ khi nào đủ tiền sẽ mang cho ổng. Nhưng năm nào cũng thiếu.

 

Thiếu mãi…

 

Người bạn tù quay mặt đi.

 

Ông không dám để bà nhìn thấy nước mắt mình.

⸻

 

Có những người tù sống bằng những lần thăm nuôi.

 

Có những người tù sống bằng hy vọng.

 

Và cũng có những người… chưa từng trách gia đình một lần. Bởi họ hiểu, điều ngăn cách không phải là tình nghĩa vợ chồng. Mà là cái nghèo.

 

Cái nghèo đến mức một người vợ có tám đứa con, mất nhà cửa, sống giữa vùng kinh tế mới… đã phải dùng cả tuổi thanh xuân để lựa chọn giữa một chuyến thăm chồng và bữa cơm cho các con. Đôi khi, điều đau nhất không phải là không được gặp nhau.

 

Mà là suốt nhiều năm, cả hai đều tin rằng người kia đã cố gắng hết sức… nhưng số phận còn mạnh hơn mọi sự cố gắng.

 

 

(viết FB: duong duc ngo)

Phạm Sơn Liêm