Dù bị tù, dù bại trận, Họ vẫn là Người Lính của chúng tôi.

 

Phạm Sơn Liêm

 

 

Có những buổi chiều trên đất Mỹ, trong một công viên nhỏ, một nhà thờ, một hội trường cộng đồng hay chỉ là góc quán cà phê đơn sơ, người ta bắt gặp những mái đầu bạc trắng ngồi bên nhau. Họ cười, họ kể chuyện đời, chuyện con cháu, chuyện bệnh tật tuổi già. Nhìn họ hôm nay, ít ai biết rằng đã có một thời họ là những người lính, những sĩ quan của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, những người đã gửi cả tuổi thanh xuân của mình cho chiến tranh và số phận của quê hương.

 

Rồi tháng Tư năm ấy đến.

 

Chiến tranh chấm dứt. Nhưng đối với họ, những tháng năm khổ đau mới bắt đầu.

Từ những quân trường, doanh trại, phi trường, phi cảng, họ bước vào các trại tù cải tạo. Có người đi vài năm. Có người mười năm. Có người hơn mười năm. Có những người cha khi bị đưa đi, con còn bế trên tay. Đến ngày trở về, đứa con ấy đã thành thiếu niên, thậm chí không còn nhận ra khuôn mặt cha mình nữa.

 

Sau những hàng rào kẽm gai ấy là những tháng ngày đói rét, lao động kiệt sức, bệnh tật, cô đơn và chờ đợi. Chờ một lá thư. Chờ một lần thăm nuôi. Chờ một ngày được trở về. Chờ đến mức nhiều người không còn nhớ nổi mình đã chờ bao nhiêu mùa mưa nắng.

 

Có người trở về với đôi mắt đã mờ.

 

Có người trở về với tấm thân đầy bệnh tật.

 

Có người trở về mà cha mẹ đã mất.

 

Có người trở về mà mái nhà xưa không còn nữa. Và đau nhất là có những người không bao giờ trở về!

 

Họ nằm lại đâu đó trong những cánh rừng sâu, trên những sườn núi heo hút, chỉ còn lại một cái tên trong ký ức của vợ con và đồng đội.

 

Rồi chương trình HO mở ra.

 

Những người tù năm xưa lại một lần nữa gói ghém cuộc đời mình lên đường. Họ đến một đất nước xa lạ với hai bàn tay trắng, với vốn tiếng Anh gần như bằng không, với tuổi đời không còn trẻ.

 

Người từng chỉ huy cả đơn vị đi làm hãng.

 

Người từng là phi công đi quét dọn.

 

Người từng là sĩ quan tham mưu đi bốc hàng.

 

Người từng là hạm trưởng đi làm đêm.

 

Họ bắt đầu lại từ đầu trong lặng lẽ. Không than trách.

 

Không oán hờn. Không đòi hỏi. Chỉ âm thầm làm việc để nuôi gia đình, cho con được học hành, cho cháu có một tương lai tốt đẹp hơn.

 

Ngày hôm nay, nhiều người trong số họ đã đi xa. Những hàng ghế danh dự trong các lễ tưởng niệm mỗi năm lại thưa thêm vài mái đầu bạc.

 

Những cái bắt tay năm nào giờ đã trở thành những nén nhang tưởng nhớ. Những bộ quân phục được treo yên lặng trong tủ kính. Những huy chương nằm bên cạnh tấm ảnh cũ đã ngả màu thời gian.

 

Nhưng có một điều chưa bao giờ mất đi:

Đó là lòng biết ơn. Bởi nếu không có những người lính ấy, những người đã chấp nhận đứng giữa lằn tên mũi đạn, đã chấp nhận hy sinh tuổi trẻ, gia đình và cả tương lai của mình vì trách nhiệm mà họ tin tưởng, thì làm sao có được những tháng năm thanh bình cho biết bao người dân miền Nam ngày ấy.

 

Có thể chiến tranh đã lùi xa.

 

Có thể mỗi người có cách nhìn khác nhau về lịch sử.

 

Nhưng sự hy sinh luôn xứng đáng được kính trọng.

 

Lòng can đảm luôn xứng đáng được ghi nhớ. Và những năm tháng tù đày mà họ đã gánh chịu luôn xứng đáng được cảm thông.

 

Kính thưa quý vị thuộc chương trình HO, những người lính năm xưa của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Có thể quý vị từng bị gọi là người bại trận. Nhưng trong trái tim của rất nhiều người Việt Nam hôm nay, quý vị chưa bao giờ là người thất bại. Người thất bại không thể sống hiên ngang như thế. Người thất bại không thể đứng dậy sau những năm dài lao tù như thế. Người thất bại không thể hy sinh cả cuộc đời để con cháu mình có tương lai như thế.

 

Xin được cúi đầu trước những mái đầu bạc ấy.

 

Xin được nghiêng mình trước những tháng năm tù ngục ấy.

 

Xin được nói một lời mà có lẽ nhiều người đã mang trong lòng từ rất lâu:

 

Chúng tôi không quên quý vị.

 

Chúng tôi nhớ ơn quý vị.

 

Và chúng tôi ngưỡng mộ quý vị.

 

Những người lính già năm ấy đã đi qua chiến tranh, đi qua lao tù, đi qua lưu vong… để cuối cùng đi vào lòng của biết bao thế hệ người Việt Nam mãi mãi về sau.

 

 

Phạm Sơn Liêm