Im lặng là đồng t́nh và đồng loă

 

Phạm Minh-Tâm

 

 

Sinh-hoạt Phụng-vụ đang bước vào Mùa Phục-sinh, một tâm-thức nền-tảng về tâm-linh của Cộng-đồng Dân Chúa hoàn-vũ như Thánh Phao-lô viết…nếu Đức Ki-tô không sống lại th́ lời rao giảng của chúng tôi trống rỗng và cả đức tin của anh em cũng trống rỗng…Nếu chúng ta đặt hy vọng vào Đức Ki-tô chỉ v́ đời này mà thôi th́ chúng ta là những kẻ đáng thương hơn hết mọi người (1Cr 15, 14-19). Và không hiểu vô-t́nh hay chủ-ư mà trong ư-kiến “đề-xuất” về các chủ-đề của báo kỳ này, Tin Mừng Phục-sinh dĩ nhiên phải là chính rồi, song chủ-đề được gợi ra ngay tiếp theo đó lại là … sự im lặng đáng sợ sau vụ Hồ Hữu Ḥa…

 

Cho nên, người viết xét thấy cần phải trở lại “vụ” này bằng niềm tin vào Đức Ki-tô Phục-sinh, vào sứ-vụ rao giảng của đoàn Dân Thiên Chúa bao gồm mọi thành-phần trong Giáo-hội, vào những giá-trị tâm-linh, vào tinh-thần của các giáo-huấn và quy-luật của Hội-thánh đang hiện-hữu về thánh-chức linh-mục của hàng giáo-sĩ Công-giáo trên toàn thế-giới, bao gồm từ người đứng đầu Hội-thánh là Đức Giáo-hoàng, để không thể bị các tṛ ma chước quỷ mập-mờ làm vấy bẩn.

 

Và cũng chính v́ người viết vẫn thâm-tín về hiệu-năng của tác-vụ đặt tay đối với một ứng-sinh trong ngày lễ phong chức chính là nguồn mạch thần-khí tuyệt-đối và chuyên-nhất từ nơi Đức Ki-tô vẫn liên-tục được truyền-thụ… nên từ lúc này, chỉ dùng nhóm chữ “vụ hồ hữu hoà” viết thường để gọi tên sự việc phải xem như tội “phạm thánh” này. Bởi v́, rơ-ràng đây là một vụ việc mà đương-sự chẳng qua chỉ là cơ-hội, được các nhân-sự vây quanh chụp lấy và đấy mới là tác-nhân, dùng nó thao-túng cho các mưu-sự hắc-ám nơi ḷng dạ đen tối của từng người.

 

Bài viết này sẽ dựa vào Tín-lư, vào Thánh-truyền và huấn-thị của Giáo-hội trong Giáo-luật để cùng những ai đă, đang và c̣n quan-tâm đến vụ việc, tự-thân cũng dễ-dàng nh́n ra được mọi mặt trắng đen, phải trái.

 

A.   Về Bí-tích Truyền Chức Thánh. Đây là bí-tích đứng hàng thứ sáu trong bảy bí-tích Hội-thánh Công-giáo tuân-thủ theo giáo-lư đức tin là Đức Ki-tô đă đặt-để cho Hội-thánh của Người theo đó mà sống đạo và giữ đạo. Vậy, “Bí-tích” là những dấu chỉ bên ngoài nhưng sinh ơn ích trong tâm-hồn người tin nhận. Bí-tích Truyền Chức Thánh hệ tại cử chỉ đặt tay và lời cầu nguyện hiến thánh trong nghi-thức truyền chức phó-tế, linh-mục và giám-mục là ba bậc của một chức thánh được chính Đức Ki-tô thiết-lập. Và cũng như các Bí-tích khác, để Bí-tích Truyền Chức Thánh được nên thành-sự, cũng phải hội đủ một số yếu-tố căn-bản theo-tinh-thần Thánh-truyền và quy-luật do Giáo-hội quy-định. C̣n danh-hiệu giáo-hoàng, hồng-y hay ǵ khác chỉ là tước-hiệu theo cơ-chế hành-chính của Giáo-hội nơi trần-thế mà thôi.

 

1. Theo Thánh-truyền.

 

Sách Tân-ước ghi lại, ngay trong bữa Tiệc-ly, tức là bữa ăn cuối cùng trước khi bị bắt do phản-đồ Giu-đa âm-mưu với thế-quyền thời đó, Đức Giê-su đă truyền chức linh-mục cho các tông-đồ bằng Lời xác-định trách-nhiệm…anh em hăy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy…(Lc. 22, 19). Đây là Bí-tích Truyền Chức Thánh.

 

Từ đó, linh-mục là chức thánh nền-tảng của Hội-thánh Công-giáo và ai được truyền chức này chính là người có quyền tự-hào được Chúa chọn qua bí-tích Truyền ChứcThánh. Linh-mục được tham-dự vào thẩm-quyền của hàng Giám-mục trong nhiệm-vụ thánh-hoá, quản-trị và giáo-huấn. Giám mục là người cũng mang đầy đủ ư-nghĩa của thiên-chức linh-mục mọi đàng, song được Toà-thánh tuyển chọn để giao cho trách-nhiệm cai-quản một giáo-phận, bằng lời Chúa đă dặn-ḍ hăy chăm sóc chiên của Thầy…(Ga 21, 17). C̣n chức Phó-tế, cũng gọi là Thầy Sáu, do tác-vụ các Tông-đồ theo Lời Chúa lập ra để đáp-ứng việc rao giảng nơi các cộng-đoàn tín-hữu tiên-khởi…v́ trong việc phân phát lương thực hằng ngày, các bà goá trong nhóm họ bị bỏ quên. Bởi thế Nhóm Mười Hai triệu tập toàn thể các môn đệ mà nói “Chúng tôi mà bỏ việc rao giảng Lời Thiên Chúa để lo việc ăn uống, là điều không phải. Vậy thưa anh em, anh em hăy t́m trong cộng đoàn bảy người được tiếng tốt, đầy Thần Khí và khôn ngoan, rồi chúng tôi sẽ cắt đặt họ làm công việc đó. C̣n chúng tôi, chúng tôi sẽ chuyên lo cầu nguyện và phụ- vụ Lời Thiên Chúa. Đề-nghị trên được mọi người tán thành. Họ chọn ông Tê-pha-nô, một người đầy ḷng tin và đầy Thánh Thần, cùng với các ông Phi-líp-phê, Pơ-rô-khô-rô, Ni-ca-no, Ti-môn, Pác-mê-na và ông Ni-cô-la một người ngoại quê An-ti-ô-khi-a đă theo đạo Do-thái. Họ đưa các ông ta trước mặt các Tông Đồ. Sau khi cầu nguyện, các Tông Đồ đặt tay trên các ông. (Cv 6, 1-6). Và các nhiệm-vụ này được tiếp-tục thông-truyền bằng cử-chỉ gọi là “tác vụ đặt tay” của các Tông-đồ trên những người kế vị, rồi liên-tục cho đến nay trong ḍng sinh-hoạt của Hội-thánh Công-giáo hoàn-vũ.

 

2. Theo Giáo-luật.

 

Bộ Giáo Luật (Codex Iuris Canonici) hiện-hành là bản tu-chính được tiến-hành từ triều-đại Giáo-hoàng Gio-an XXIII và được Giáo-hoàng Gio-an Phao-lô II ban-hành ngày 25-01-1983 cùng với việc dẫn-nhập bằng Tông-hiến Sacrae Disciplinae Leges …Chúng tôi kêu gọi tất cả các con cái yêu dấu hăy tuân giữ những mệnh lệnh đă ban bố với tâm hồn chân thành và thiện chí, trong niềm hy vọng rằng kỷ luật nhiệt thành của Giáo-hội sẽ triển nở lại và từ đó, sự cứu rỗi các linh hồn cũng sẽ được phát triển hơn nữa, nhờ sự giúp đỡ của Đức Trinh-nữ Ma-ri-a, Mẹ của Giáo-hội. Vậy, Giáo-luật quy-định ra sao?

 

● Điều 392. Về nhiệm-vụ của Giám mục …có nghĩa vụ bảo vệ sự duy nhất của Giáo hội phổ quát, Giám mục phải cổ vơ kỷ luật chung của toàn thể Giáo hội và v́ thế phải thôi thúc việc tuân hành tất cả mọi luật lệ của Giáo hội….Vậy vấn-đề được đặt ra là giám-mục Nguyễn Thái Hợp có “bảo vệ sự duy nhất” và “cổ vơ kỷ luật chung của toàn thể Giáo hội” hay không?

 

●                   Điều 399…Cứ mỗi năm năm, Giám mục giáo phận phải nạp phúc tŕnh lên Đức Thánh Cha về t́nh trạng Giáo phận đă được ủy thác…Vậy cứ theo như hạn-kỳ này th́ không biết bản phúc-tŕnh của giám-mục Nguyễn Hữu Long vào cuối năm 2023 này có nói đến các việc như huyền-chức và cấm-túc nghiệt-ngă linh-mục Đặng Hữu Nam chỉ v́ ông đă cùng đồng-bào ḿnh đi khiếu-kiện công-ty Formosa; việc làm ăn bất-chính của linh-mục Nguyễn Văn Hiệu về gỗ quư và thú hiếm; việc chín gia-đ́nh giáo-dân xứ Yên-đại ngày 02-11-2021 đă nộp đơn kêu cứu với Đấng Bản-quyền của ḿnh xét cho việc thâm-lạm đất-đai của linh-mục Hoàng Xuân Lập mà chưa được trả lời, hay việc sử-dụng văn-thư giả của linh-mục Chưởng ấn Nguyễn Nam Việt … chẳng hạn

 

●                   Điều 1015… mỗi người nên được truyền chức linh mục hay phó tế do giám mục riêng của ḿnh, hoặc với thơ giới thiệu hợp lệ của ngài…nếu không bị cản trở v́ lư do chính đáng , chính đức giám mục riêng phải đích thân truyền chức cho những người thuộc quyền…ai có thể cấp thơ giới thiệu để chịu chức thánh th́ cũng có thể tự ḿnh truyền các chức ấy nếu đă có chức giám mục… Vậy mà giám-mục Cantillas chẳng hề đặt sự hồ-nghi để liên-lạc thẳng với người cấp thơ giớí thiệu. Không ai chấp nhận được sự tắc-trách này, ngoài lư-do đồng-t́nh.

 

●                   Điều 1018 … Giám quản giáo phận, quyền Đại diện Tông toà và quyền Phủ doăn Tông toà không được cấp thơ giới thiệu cho những người mà Giám mục Giáo phận hay Đại diện Tông toà hay Phủ doăn Tông toà đă từ chối không cho tiến chức.

 

●                   Điều 1044… những trường hợp bất hợp luật để hành sử các chức thánh đă lănh nhận là:

 

-                           người đă lănh nhận thánh chức cách bất hợp pháp, bởi v́ mắc một điều bất hợp luật để chịu chức…

 

-                           người đă phạm tội nói đến trong điều 1041 số 2 (người phạm tội bội giáo, lạc giáo hay ly giáo) nếu tội đă thành công khai…

 

Với điều 1044 này áp-dụng vào “vụ hồ hữu hoà” ở Vinh, ai cũng thấy người lănh nhận đă hoàn-toàn không có được lấy một điều nào hợp luật trong các điều cần có để chịu chức cả. Xét theo mục (1) và theo mục (2) của điều 1041 nói rơ về trường hợp lạc gíáo…th́ hành nghề bói toán và phong thủy có thể goị là “lạc giáo” không

 

●                   Điều 1051…Việc điều tra về những tư cách cần thiết của người được tiến chức phải theo những quy luật sau đây: phải có thư của Giám đốc Chủng viện hay Giám đốc cơ sở huấn luyện về những tư cách luật buộc để chịu chức, nghĩa là về giáo thuyết ngay thẳng, ḷng đạo đức chân thành, hạnh kiểm tốt, khả năng thi hành tác vụ của ứng viên…

 

●                   Điều 1052…câu (2) … Để Giám mục có thể truyền chức cho người không thuộc quyền ḿnh, ngài chỉ cần thơ giới thiệu chứng nhận đă có đủ các tài liệu, đă hoàn tất việc điều tra theo Giáo luật…Hơn nữa, nếu người được tiến chức là tu sĩ của một ḍng tu hay tu đoàn tông đồ , thơ giới thiệu c̣n phải khẳng định rằng đương sự đă được gia nhập vĩnh viễn vào ḍng tu hay tu đoàn và là thuộc cấp của bề trên cấp thơ ấy…(3) mặc dù đă thi hành tất cả các điều trên, nếu giám mục c̣n có những lư do chắc chắn để hoài nghi về khả năng chịu chức của ứng viên, ngài không được truyền chức… Xét đến đây lại càng thấy nếu lư theo các sự ngay lành đ̣i buộc để “bí tích thành sự” th́ ai dám khẳng quyết rằng luồng “thần-khí từ Đức Ki-tô trao ban khi xưa lại ngự nơi một người bá-vơ không hơn không kém v́ không theo học tại chủng-viện ngày nào, lại cũng không gia nhập vĩnh viễn vào ḍng tu hay tu đoàn và tào-lao đủ thứ. Theo điều này, vấn-đề phải được đặt ra là không lẽ hai Ḍng Đa-minh và Phan-xi-cô cũng liên-hệ v́ nể-nang, v́ áp-lực nào đó hay do chính giám-mục Nguyễn Thái Hợp có cách tự tạo ra các loại thư chứng thực này?

 

●                   Điều 1383… Giám mục nào vi phạm quy định ở điều 1015, phong chức cho người không phải là người dưới quyền của ḿnh mà không có ủy nhiệm thơ hợp pháp sẽ bị cấm truyền chức trong hạn một năm. C̣n người đă được thụ phong tức khắc bị huyền chức thánh vừa lănh nhận… Điều này, giám-mục Cantillas của Giáo phận Maasin bên Phi-luật-tân lănh hoàn-toàn trách-nhiệm như một đồng-loă.

 

●                   Điều 1389… Ai lạm dụng quyền bính hay chức vụ Giáo hội sẽ bị phạt tuỳ theo mức nặng của hành vi hay của sự quên sót, kể cả h́nh phạt truất chức…

 

●                   Điều 1391… có thể bị phạt h́nh phạt xứng đáng tuỳ theo mức nặng của tội phạm:

 

-                          người giả mạo một công chứng thư của Giáo hội hay biến cải, thủ tiêu, giấu ẩn hay sử dụng một chứng thư giả mạo hay bị sửa đổi

 

-                        người sử dụng một chứng thư nào khác, giả mạo hay bị sửa đổi trong một công chuyện thuộc Giáo hội

 

-                       người xác quyết điều ǵ giả mạo trong một công chứng thư thuộc Giáo hội

 

Hai điều 1389 và 1391 rất tṛn-trịa vẹn-toàn cho hết thảy các nhân-sự dính bén đến “vụ hồ hữu hoà”, bao gồm hai giám-mục nguyên và đương-kim bản-quyền giáo-phận Vinh, các linh-mục có dự phần. Sao giám-mục Nguyễn Thái Hợp, người có danh-xưng Đức Thầy và thường tự-xướng là “bần đạo”, khi bị phỏng-vấn lại có thể trả lời “trớt quớt” là… Hồ hữu Ḥa bây giờ ở bên Phi rồi, về bên Phi rồi, có ǵ mà phỏng vấn. Mời độc-giả nghe lại ở phút 2:16 theo nguồn (https://www.youtube.com/watch?v=STXBWXtb3mg)...

 

●                   Điều 1708… quyền tố cáo sự truyền chức thánh vô hiệu thuộc về chính giáo sĩ, hoặc bản quyền mà giáo sĩ lệ thuộc và bản quyền giáo phận nơi giáo sĩ đă chịu chức…

 

Vậy, một nhóm người mà tự-thân họ đă bất xứng khi lạm-dụng chức-trách được trao ban do Thánh-truyền và Giáo-luật đ̣i buộc để mưu-sự đem ḷng riêng ư tư đặt trên một cá-nhân tào-lao, đă từng lạc đạo v́ tin vào bói toán, phong thuỷ, không một ngày nhập tu theo luật đào-tạo mà trong thời-gian được “gọi là tu” chỉ v́ dự-thính chương-tŕnh học của hai học-viện th́ vẫn c̣n tiếp-tục làm ăn bất-chính để bị bắt với đủ thứ vật-dụng và tiền-tài, rồi bị tù h́nh-sự th́ tác-vụ “đặt tay” trong vụ này lấy đâu ra lẽ “thánh-thiêng” tông-truyền? Xin hỏi những ai đang “phán” là bí-tích này thành-sự th́ họ đă xem

 

Nguồn Mạch Thần-khí của Chúa là ǵ đây, có chung cùng tác-vụ tông-truyền với hàng phó-tế, linh-mục và giám-mục trên toàn thế giới không? Cho dù viện-dẫn Đức Ki-tô đă từng đến nhà người thu-thuế, từng ngồi bên bờ giếng cả buổi chiều nghe người-đàn-bà-bảy-đời-chồng tâm-sự, từng bênh-vực người đàn bà ngoại-t́nh… song họ có dám bảo-đảm rằng Người đă đồng-t́nh cho nhóm người nham-nhở kia trong “vụ hồ hữu hoà” không, khi làm ǵ có tâm-linh tương-thông mà toàn là gian dối theo lẽ thế-gian mọi đàng. Cũng vậy, cái án tuyên “vô tội” sau ba năm tù của một can-phạm trong vụ Vũ Nhôm đ́nh-đám tại Việt-Nam hiện nay lấy ǵ bảo-đảm cho sự thật từ phía sau các phe nhóm quyền-lực? Và cũng đừng quên, nếu Đức Ki-tô tin đám người thường xuyên chiếm-hữu khu Đền thờ Jérusalem là lương-thiện th́ đă không tay cầm roi quất, miệng la mắng họ là phường trộm cắp, không đáng có mặt ở nơi “Nhà Cha Ta là nhà cầu nguyện”.

 

Cho đến nay, Công-giáo Việt-Nam mới chỉ có một văn-thư của Toà Giám-mục Vinh cách chức linh-mục Chưởng-ấn. C̣n các ṭng-phạm khác th́ sao. Trong khi đó, giám-mục Cantillas của Giáo-phận Maasin cũng đă bắt đầu có “sự hồ nghi” bằng một tuyên-bố chính-thức (The Roman Catholic Bishop of Maasin – Official Statement), ngày 17-02-2023 hứa đi t́m sự thật.

 

Cuối cùng là phần đông giáo-dân Việt-Nam, vẫn cứ nh́n vào các đấng chăn dắt v́ cho rằng ḿnh là kẻ thấp cổ bé miệng và không có chức thánh, nên chỉ chờ và theo thôi; mà đúng ra phải đấm ngực ḿnh, cũng có phần “lỗi tại tôi”…

 

B. Và những điều thiếu sót.

 

Nhân v́ “vụ hồ hữu hoà” này, giáo-dân chúng ta cần xét lại tâm-lư xưa nay chưa minh-định ranh giới giữa chức thánh và tư-cách người mang chức thánh. Hai yếu-tố này không thề đánh-đồng làm một để bị nhập-nhằng lợi-dụng. Hăy trở về với nguồn ân-sủng Chúa ban cho minh từ sau khi lănh nhận Bí-tích Rửa Tội.

 

Lời mở đầu sắc-lệnh Tông-đồ Giáo-dân viết… giáo-dân là những người có phần riêng biệt và tuyệt-đối cần thiết trong sứ mệnh của Giáo hội (le rôle propre et absolument nécessaire dans la mission de l’Église - quorum partes in missione Ecclesiae proprias et omnino necessarias…).Các giám mục, các cha sở, các linh mục ḍng triều phải nhớ rằng quyền và bổn phận làm tông đồ là chung cho tất cả mọi tín hữu, không phân biệt giáo sĩ hay giáo dân, và trong việc xây dựng Giáo hội, giáo dân cũng có phần riêng biệt của họ (Les évêques, les curés et les autres prêtes du clergé séculier et du clergé régulier se souviendront que le droit et le devoir d’exercer l’apostolat sont communs à tous les fidèles, clercs ou laics, et que dans l’édification de l’Église, les laics ont aussi un rôle propre à jouer (Sắc lệnh Tông đồ Giáo dân. Chương V, câu 25).

 

Việc tông-đồ giáo-dân chính là một ơn gọi, song không biết do đâu và theo cách giảng dạy kiểu nào mà phần lớn giáo dân Việt-Nam từ xa-xưa tới giờ vẫn chỉ nghĩ rằng Bí Tích Rửa Tội được Chúa lập ra là cốt để rửa cho họ được sạch tội tổ-tông-truyền, làm con cái Chúa để ngày-ngày xin hết ơn này ích nọ. C̣n phần họ chỉ là “giữ” khư-khư cái năo-trạng “cha” là người thay mặt Chúa, cho nên cha nói sao th́ sao đi, c̣n phần ḿnh cứ chăm-chỉ “xin phép lạy” là được.

 

Đúng là một ân-sủng vô-giá mà thành vô-dụng.

 

Lại c̣n như ông bà thường nói, việc nhà th́ nhác việc chú bác th́ siêng. Đó là việc trong đấng bậc ḿnh rành-rành như thế th́ không làm, rồi cứ ở đâu nghe có cha, có đức cha th́ vội-vàng, cập-rập lũ-lượt kéo nhau đến xum-xoe, ồn-ào toàn với những lời ăn tiếng nói mầu-mè kiểu ba-hoa hào-nhoáng, chẳng liên-hệ chút nào đến Tin Mừng Phục-sinh. Rồi “vụ hồ hữu hoà” cũng chỉ quan-tâm bằng cách hỏi nhau có tội hay không, có thành-sự hay bị treo chén không…

 

Theo bài học giáo-lư đă dạy rằng:

 

Tội là ǵ? Là nghĩ, nói, muốn và làm những điều trái với Luật của Chúa và tiếng lương-tâm. Cho nên, ư nghĩa của sự phạm tội đối với người tin vào Đức Ki-tô là phản-nghịch lại Người. Tội nhẹ th́ giảm bớt mức ân-t́nh giữa con người với Thiên Chúa, c̣n tội nặng th́ làm mất ơn thông-hiệp cùng Người. Dĩ nhiên loài người chúng ta ai cũng có tội, song điều quan-trọng là biết mức độ sa-đoạ tâm-linh của ḿnh…Cho nên “vạ tuyệt-thông” (excommunication), c̣n gọi là dứt phép thông công hay rút phép thông công, là biện-pháp áp-dụng cho các tín-hữu sai phạm nặng về những điều luật Giáo-hội quy-định. Và v́ mục-đích để duy-tŕ kỷ-luật và tinh-thần đạo-đức trong cộng-đồng Dân Chúa nên cách phạt cũng được đặt trên nền tảng Tin Mừng và luân-lư Ki-tô giáo chứ không mang tính cách của h́nh phạt theo luật đời. Vạ tuyệt-thông được phân-biệt theo hai mức quy-định là vạ tuyệt thông tiền kết là khi một người mắc phạm những điều Giáo-luật đă quy-định như phá thai, sống ngang trái trong hôn-nhân th́ tự đương-sự đă biết ḿnh bị tuyệt-giao với một số sinh-hoạt tâm-linh, chẳng hạn như bí-tích Thánh-thể. Vạ tuyệt-thông phán-kết là sau khi lỗi phạm th́ c̣n phải chờ sự phán-quyết của Giáo-hội mới bị chế-tài. Và đặc-biệt, với “các cha” là những người có chén thánh để tế lễ, th́ c̣n vạ huyền-chức tức là “treo chén” nữa.

 

Lại thêm, cả đời đọc kinh Tin Kính, tuyên-xưng biết bao nhiêu lần câu “tôi tin Giáo hội duy-nhất”, nghĩa là ở Úc, Mỹ, Pháp hay Congo…hay bất-kỳ đâu đó th́ vẫn chung một đức tin, một quy-chế phụng-vụ, một năng-quyền Thiên Chúa. Vậy mà ít khi giáo-dân Việt-Nam quan-tâm, thậm-chí nhớ tên Đấng Bản-quyền điạ-phương ḿnh đang sống, Giáo-hội ḿnh đang dự-phần đóng góp tâm-sức, chỉ xúm-xít với nhau quanh “cha” Việt-Nam là đủ. V́ thế, đôi khi “cha” muốn tạo ra một dịp vui-vẻ nào đó theo thị-hiếu của con chiên bổn-đạo ḿnh, nên dù không cần cho nghi-thức Phụng-vụ, cũng mời một giám-mục bên Việt-Nam sang. Vậy là mọi người truyền tin cho nhau, c̣n vui hơn Tin Mừng Chúa sống lại, nỗ-lực gây-quỹ rềnh-rang, tổ-chức đón tiếp rộn-ràng để khi đức cha sang th́ có số tiền lớn dâng lên ngài để cầm về nộp cho Mặt-trận Tổ-quốc làm tốt đạo đẹp đời.

 

Vậy chẳng lẽ cái phần riêng biệt của giáo-dân trong Giáo-hội do Công-đồng Vatican II quy-định bằng cả một Sắc-lệnh chỉ để làm có bây nhiêu sự thôi sao? Thế c̣n sứ-vụ sống yeu-thương và phục-vụ giữa cộng-đồng nhân-loại đang cần lẽ công-bằng và bác-ái của Đức Ki-tô đă dạy th́ ai có trách-nhiệm thực-thi, cũng như ai mới là người đem Phúc-âm vào đời sống đủ để xưng ḿnh ra là con cái Thiên Chúa trước muôn dạn?

 

 

Phạm Minh-Tâm

 

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính