Đảng Cộng sản Việt Nam đă để mất chủ quyền của đất nước từ bao giờ?

 

Phạm Cao Dương

 

 

Đây là những bài viết của những người được gọi là những “lăo đồng chí đă từng công tác trong Đoàn cố vấn quân sự Trung Quốc tại Việt Nam đầu những năm 50 của thế kỷ 20”, theo lời của Nhóm Biên Tập của tập tài liệu có nhan đề Ghi Chép Thực Về Việc Đoàn Cố Vấn Quân Sự Trung Quốc Viện Trợ Việt Nam Chống Pháp (Hồi kư của những người trong cuộc) do Nhà Xuất Bản Lịch Sử Đảng Cộng Sản Trung Quốc ấn hành ở Bắc Kinh năm 2002, bản dịch tiếng Việt của Trần Hữu Nghĩa và Dương Danh Dy với Dương Danh Dy là người hiệu đính.  Bản dịch này không ghi nơi xuất bản cũng như tên nhà xuất bản với lư do được viết là tài liệu lưu hành nội bộ và được gửi từ trong nước ra hải ngoại qua thư điện tử.  Cũng vậy, ghi là “nội bộ” nhưng sách cũng không được ghi rơ là nội bộ của cơ quan nào, tổ chức nào.  Dương Danh Dy là một nhà nghiên cứu được nhiều người tin cậy. Ông đă từng giữ chức Bí Thư Thứ Nhất tại Đại Sứ Quán Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa ở Bắc Kinh và Tổng Lănh Sự ở Quảng Châu, Trung Quốc. 

 

Tập tài liệu này dày 280 trang qua thư điện tử và gấp đôi tức 560 trang theo khổ sách in nhỏ, gồm tổng cộng 10 bài, thêm hai trang “Lời Cuốí Sách”.  Tất cả đều ít nhiều được phổ biến trên một vài trang mạng ở Hải Ngoại nhưng không thường trực. Tác giả đầu tiên là La Quư Ba, ngựi được Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc bí mật cử sang Việt Nam đầu năm 1950 làm đại diện liên lạc giữa Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc và Trung Ương Đảng Cộng Sản Đông Dương, sau này là Đại Sứ đầu tiên của Cộng Sản Trung Quốc ở Việt Nam. Bài viết của La Qúy Ba này ngắn và có tinh cách tổng quát, được viết để tưởng nhớ Mao Trạch Đông.  Tác giả thứ hai là Trương Quảng Hoa.  Ông này xuất thân làm công tác ở văn pḥng cố vấn quân sự của Đoàn, lo về thống kê nên nắm vững t́nh h́nh giao nhận vật tư để báo cáo cho lănh đạo của Đoàn.  Trương Quảng Hoa có cả thảy bốn bài, đồng thời giữ vai tṛ sửa chữa và hiệu đính, kể cả sửa chữa và hiệu đính cho phần “Đại Sử Kư” tức phần niên biểu các sự kiện chính ở cuối sách trong đó có bài viết tổng quát và một bài viết về vai tṛ có tính cách quyết định của Tướng Trần Canh trong trận Đông Khê - Thất Khê.   Chủ trương của Trần Canh cũng như của các cố vấn Tầu đối nghịch với chủ trương ban đầu của các chỉ huy trưởng Việt Minh, trong đó có các Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 102 Nguyễn Hữu An và Trung Đoàn 88 Thái Dũng.   Người có bài thứ ba là Vu Hoá Thuần, víết về Vi Quốc Thanh trong cả hai trận Đông Bắc và Điện Biên Phủ, một vai tṛ cũng quyết định giống như vai tṛ của Trần Canh trong chiến dịch Đông Bắc.  Vương Nghiên Tuyền nguyên ở trong ban tham mưu của Tướng Trần Canh và là cố vấn cho Đại Đoàn 308 trong thời chiến tranh chống Pháp, năm 1956 lại trở sang Vịêt nam làm tổ trưởng Tổ Chuyên Gia Quân Sự cho đến năm 1957.  Ông này có hai bài dài và coi như ṇng cốt của tập sách. Tiếp theo là các bài của Độc Kim Ba và của Như Phụng Nhất mà tiểu sử không được ghi dù là gián tiếp.  Cuối cùng là một bảng niên biểu liệt kê theo ngày tháng tiến tŕnh hoạt động của Đoàn Cố Vấn Trung Quốc từ ngày được thành lập, từ tháng Giêng và tháng Hai năm 1950 cho đến trung tuần tháng Ba năm 1956.

 

Nói tới Chiến Tranh Pháp - Việt Minh (1946 - 1954) không ai là không biết tầm quan trọng của viện trợ của Cộng Sản Trung Quốc cho Cộng Sản Việt Nam kể từ sau khi Đảng Cộng Sản Trung Quốc chiếm được toàn thể Trung Hoa Lục Địa, hay chậm hơn và đúng hơn chút nữa là từ trung tuần tháng 8 năm 1950, khi hai đoàn cố vấn quân sự, một do Vi Quốc Thanh và Đặng Dật Phàm cầm đầu từ Quảng Tây và một do Trần Canh hướng dẫn từ Vân Nam đến bộ chỉ huy tiền phương của Việt Minh ở Quảng Uyên, Cao Bằng và được Vơ Nguyên Giáp và Trần Đăng Ninh đón tiếp và thuyết tŕnh.  Đây là thời điểm then chốt.  Nó mở đầu cho một giai đoạn mới trong lịch sử Chiến Tranh Việt Minh - Pháp hay Chiến Tranh Đông Dương Lần Thứ Nhất, trong đó viện trợ của Trung Quốc đóng vai tṛ quyết định.  Sau thời điểm này quân đội của Tướng Giáp không c̣n phải “chiến đấu trong ṿng vây”, không c̣n chỉ đánh du kích nữa mà đă chuyển sang vận động chiến rồi sau đó là công kiên chiến để đánh bại địch quân của họ, theo sách lược của Mao Trạch Đông và kinh nghiệm của Quân Đội Nhân Dân Trung Quốc.  Hồi kư của các nhà lănh đạo Việt Minh trong đó có Tướng Vơ Nguyên Giáp, Tổng Tư Lệnh Quân Đội, có Đặng Văn Việt, Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 174, con Hùm Xám của Đường Số 4, đều nói tới nguồn viện trợ duy nhất và thiết yếu này nhưng nói tương đối ít.  Những chiến thắng của Việt Minh từ các trận Đông Khê và Cao Bằng trong chiến dịch Việt Bắc tới trận Điện Biên Phủ theo các chỉ huy người Việt này là do sự hoạch định chiến lược và chiến đấu của chính người Việt.  Các cố vấn Trung Quốc trong tập Ghi Chép Thực kể trên đă gần như nói ngược lại.  Không những thế họ c̣n viết nhiều hơn nữa, không riêng về quân sự như cung cấp dư dả súng ống, đạn dược, quân trang, quân dụng, soạn thảo tài liệu huấn luyện, tái tổ chức lại quân đội với chủ trương đặt nặng vai tṛ của chính trị trong quân đội, thành lập và vơ trang những đại đơn vị mới như các Đại Đoàn 316, 320, 325, 351  và một trung đoàn công binh bên cạnh các đại đoàn 304, 308, 312 và một số trung đoàn đă có từ trước, mà c̣n giúp Việt Minh giải quyết những khó khăn về kinh tế, tài chánh, đặc biệt là về tiền tệ, lương thực để Việt Minh từ thế gần như thụ động, bị bao vây trên nhiều mặt trận, sang chủ động làm chủ chiến trường.  Các cố vấn Tàu c̣n cho biết họ đă soạn thảo các chiến lược và trực tiếp tham gia chiến trận cùng với quân đội của Tướng Giáp từ đó đă giúp cho Cộng Sản Việt Nam toàn thắng.

 

Một cách tóm tắt, khi đọc tài liệu này ta có thể ghi nhận được những sự kiện sau đây:

 

Thứ nhất: Viện trợ của Trung Quốc cho Cộng Sản Việt Nam là do Cộng Sản Việt Nam yêu cầu qua văn thư của Hồ Chí Minh và Trung Ương Đảng Cộng Sản Đông Dương gửi Mao Trạch Đông và Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc.  Sự kiện này đă xảy ra tiếp theo hai chuyến đi bí mật của Hồ Chí Minh sang Bắc Kinh vào đầu tháng Giêng năm 1950 và vào mùa đông năm 1951.  Lần đi thứ nhất, khi Hồ Chí Minh đến Bắc Kinh th́ Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai đă đi Moscow để kư Hiệp Ước Tương Trợ Đồng Minh Hữu Nghị Trung-Xô từ trước nên họ Hồ chỉ được Lưu Thiếu Kỳ đón tiếp rồi sau đó được Lưu Thiếu Kỳ thu xếp để sang Moscow.  Câu hỏi được đặt ra là trước khi đi Mao và Lưu có biết là Hồ sẽ sang Bắc Kinh hay không? Câu hỏi được đặt ra nhưng câu trả lời phần nhiều là có.  Nếu vậy tại sao hai người lại không đợi Hồ Chí Minh sang Bắc Kinh để rồi cùng đi?  Câu trả lời phần nào có thể được thấy nếu người ta theo dơi những ǵ đă xảy ra sau đó.  Thứ nhất là trong buổi tiệc do Bộ Chính Trị Trung Ương Đảng Cộng Sản Liên Xô tổ chức để khoản đăi Hồ Chí Minh khi họ Hồ mới tới Moscow tối ngày 6 tháng Hai năm 1950, Staline đă không đến dự và Staline chỉ tiếp ông này nhiều ngày sau đó và tiếp ở pḥng làm việc của ḿnh với sự có mặt của nhiều ngưới khác trong đó có cả Vương Gia Tường là đại sứ Trung Quốc ở Liên Xô. Thứ hai là trong buổi tiếp tân chiêu đăi trọng thể dành cho Mao Trạch Đông, Châu Ân Lai và toàn thể các đoàn viên phái đoàn Trung Quốc, Hồ Chí Minh cũng được mời, có thể là không chính thức v́ chuyến đi của ông là bí mật.  Lợi dụng cơ hội này và khi Staline rất vui, Hồ Chí Minh đă ngỏ ư xin được kư một hiệp ước tương tự như hiệp ước Trung-Xô Mao Trạch Đông đă kư với Staline trước đó. Staline đă từ chối.  Trương Quảng Hoa đă kể lại cuộc đối thoại giữa hai người như sau:

 

          Staline rất vui, trong bữa tiệc luôn luôn tṛ chuyện với khách. Hồ Chí Minh nắm lấy thời cơ này cười hỏi Staline: “Đồng chí c̣n có chỉ thị ǵ nữa đối với công tác của Việt Nam chúng tôi không?” Staline cười: “Tôi làm sao có thể chỉ thị cho đồng chí, đồng chí là Chủ tịch nước, quan c̣n to hơn tôi mà!”

          Hồ Chí Minh lại nói: “Các đồng chí đă kư hiệp ước với Trung Quốc, nhân tôi ở đây, chúng tôi cũng muốn kư một hiệp ước!” Staline nói: “Thế người ta hỏi đồng chí từ đâu ra? Chúng tôi giải thích như thế nào?”

          Hồ Chí Minh nói: “Điều đó rất dễ, đồng chí cho chiếc máy bay chở tôi lượn một ṿng trên trời, sau đó cho người ra sân bay đón tôi, đưa một tin trên báo, không được sao?”

          Staline cười lớn nói: “Đó là quá sức tưởng tượng đặc biệt của người phương Đông các anh” (trang 21).

 

Họ Trương ghi tiếp là “Rất nhiều người dự tiệc cũng đều cười vang lên”. Chi tíết này chứng tỏ cuộc đối thoại giữa Hồ Chí Minh và Staline là công khai trước mặt mọi người.  Nhưng xét toàn bộ người ta thấy Staline tỏ ra rất lạnh nhạt, không tôn trọng Hồ Chí Minh, đă mỉa mai khi trả lời những câu hỏi nghiêm chỉnh và quan trọng của họ Hồ.  Không những thế Staline c̣n đem những đề nghị của Hồ ra làm tṛ cười cho những người có mặt trong buổi chiêu đăi và thẳng thừng từ chối những lời yêu cầu của họ Hồ, trong đó có đề nghị kư một hiệp định là điều ông này rất mong muốn.  Tại sao vậy? Theo Trương Quảng Hoa Staline lo lắng Hồ Chí Minh là người theo chủ nghĩa dân tộc, là Ti Tô thứ hai.   Nhưng đọc kỹ chi tiết hơn, người ta thấy hai điều.  Một là Staline có chủ trương muốn Hồ Chí Minh đẩy sớm hơn và mạnh hơn cách mạng xă hội và kinh tế thay v́ chỉ lo đánh Pháp để sớm tiến tới chủ nghĩa vô sản và hai là Staline đă cùng Mao Trạch Đông, và ngay cả trước đó không lâu, Lưu Thiếu Kỳ trong một chuyến đi bí mật sang Nga, đă từng thảo luận và đồng ư với nhau về vai tṛ viện trợ cho Cộng Sản Việt Nam của Trung Quốc rồi.   Đây là lư do chính và Hồ Chi Minh khi được các lănh đạo Cộng Sản Trung Quốc thu xếp cho sang Nga chỉ là để nghe một chuyện đă được sắp xếp rồi.  Riêng về cá nhân Hồ Chí Minh, xuyên qua cuộc đối thoại này, người ta thấy phần nào bản chất thực tế, kiên nhẫn, chịu đựng, quyền biến đến độ ĺ lợm, sẵn sàng dùng những biện pháp lừa dối như ông đă thường làm ở Việt Nam của ông.  Cuối cùng th́ chuyến đi Liên Xô của Hồ Chí Minh hoàn toàn thất bại, không giành được ǵ từ phía Liên Xô, không được Staline coi trọng như Mao Trạch Đông để từ đây Hồ Chí Minh và Đảng Cộng Sản Việt Nam phải nghe và hoàn toàn trông cậy vào viện trợ của Trung Quốc.  Vận mệnh của Đảng Cộng Sản Việt Nam nói riêng và vận mệnh của dân tộc Việt Nam cũng như lănh thổ Việt Nam nói chung, có thể đă bị quyết định ngay từ chuyến đi của Hồ Chí Minh này.  Nói như vậy là v́ khi làm cố vấn bắt buộc chuyên gia Trung Quốc phải nghiên cứu địa h́nh, địa diện, các cao điểm chiến thuật, chiến lược, trục lộ giao thông cùng các tiềm năng khác có thể khai thác... bằng chính tai mắt và khối óc của ḿnh, chưa kể khi họ vạch và làm đường vận chuyển khi khí giới, quân trang quân dụng được vượt qua biên giới, chở sang cho Việt Minh.  Các cao điểm chiến lược, các cột mốc biên giới hẳn khó lọt qua con mắt của các chuyên gia quân sự Trung Quốc ngay từ thời điểm này để chuyển về cho Trung Ương Đảng của họ, không cần phải đợi tới bốn chục năm sau.

 

Về chủ trương giữ bí mật cho những chuyến đi của Hồ Chí Minh và sau này là về Đoàn Cố Vấn Trung Cộng cũng là điều người ta cần chú ư. Phía nào thực sự chủ trương giữ bí mật và tại sao phải giữ bí mật?  Câu hỏi cần phải được đặt ra, cũng như Hồ Chí Minh có hứa hẹn ǵ với Mao Trạch Đông và các nhà lănh đạo khác của Trung Quốc để đánh đổi lấy viện trợ của Trung Quốc không?   Cũng vậy có thật viện trợ này là không hoàn trả và hoàn toàn vô vị lợi dựa trên nghĩa vụ quốc tế giữa các đảng cộng sản với nhau hay không hay ngược lại, có liên hệ ǵ tới sự nhượng bộ của Cộng Sản Việt Nam đối với Cộng Sản Trung Quốc sau này không? Về điều này người đọc nên để ư tới sự gợi ư của Staline là Trung Quốc giúp cho Việt Nam một con gà th́ Việt Nam có thể trả lại cho Trung Quốc một trái trứng.  Con gà là quân sự, là kinh tế, tài chính, là lương thực, là tiền tệ, c̣n trái trứng là cái ǵ? Cũng vậy, sự giữ bí mật này có liên hệ ǵ tới cách giải thích sự thỏa hiệp với Pháp của Hồ Chí Minh hồi năm 1946 trước đó, đại khái là thà ngửi c... thằng Tây ít năm c̣n hơn là làm nô lệ thằng Tầu thêm một ngàn năm nữa hay những ǵ họ Hồ và Đảng Cộng Sản đă lên án phía Việt Quốc, Việt Cách mấy năm trước đó? Hay giữ bí mật theo yêu cầu của Nga và của Tầu hay tất cả?  Người viết sẽ trở lại vấn đề này trong một bài khác.  Cũng cần phải để ư tới sự kiện là thời điểm của cuộc viếng thăm là đầu năm 1950, lúc Liên Xô sau thế chiến thứ hai chưa đủ mạnh và Cộng Sản Trung Quốc chỉ mới lên cầm quyền ớ Trung Hoa Lục Địa không được bao lâu.   Cả hai lúc đó đều không muốn gây chuyện trực tiếp với Pháp và gián tiếp với Hoa Kỳ.

 

Thứ hai: Viện trợ cho Việt Nam không phải chỉ v́ nhu cầu của Việt Nam mà cả Trung Cộng v́ ở thời điểm 1950 Trung Cộng cũng có nhu cầu đánh đuổi quân Pháp nhằm bảo đảm biên giới phía Nam của ḿnh chống lại tàn dư của Trung Hoa Quốc Dân Đảng. Điều này cũng được các tác giả nói tới. Chiến dịch Đông Bắc và sau này đánh Tây Bắc và sang Lào thay v́ đồng bằng sông Hồng mà các cố vấn Trung Quốc đă bắt ép các nhà chỉ huy quân sự Việt Minh phải chấp nhận cũng nhằm mục tiêu này.     

 

Thứ ba: Có một sự khác biệt về chủ trương chiến lược và chiến thuật giữa các cố vấn Trung Quốc và các tướng tá Việt Minh và phía Việt Minh bị bó buộc phải nghe theo trong đó có mục tiêu tấn công như đánh để tiêu diệt địch hay đánh để chiếm các cứ điểm hay các thị trấn? địa điểm tấn công, đánh nơi nào trước, Cao Bằng hay Đông Khê, đồng bằng sông Hồng hay Lai Châu, Tây Bắc và Lào? đánh nhưng vẫn phải lưu tâm tới hoàn cảnh của các chiến sĩ anh em, đồng bào của ḿnh hay đánh để thắng với bất cứ giá nào?  Cuối cùng các cố vấn Trung Cộng khi không thuyết phục các tướng tá Việt Minh được đă luôn luôn báo cáo về cho Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc và Mao Trạch Đông để Trung Ương Đảng Cộng Sản Trung Quốc liên lạc với Trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam và Hồ Chí Minh và cuối cùng các cố vấn Trung Quốc đă luôn luôn thắng thế.  Chủ trương của họ đă được Hồ Chí Minh và Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam chấp nhận, đồng thời may mắn cho họ, kết quả là đă chiến thắng.  Đọc các bài víết này người ta có cảm tưởng là các chiến thắng của Việt Minh từ Đông Bắc đến Điện Biên Phủ hoàn toàn là do công lao của các cố vấn Trung Quốc, từ đầu đến cuối, từ hoạch đinh chiến lược, lựa chọn địa điểm để đánh đến trực tiếp tham gia theo dơi, chỉ huy trận đánh và trực tiếp can thiệp ngay khi cần.  Các tướng tá Việt Nam đều là thiếu kinh nghịêm, nhút nhát, không dám chấp nhận gian khổ.  Chẳng hạn như trong chiến dịch Việt Bắc, Trần Canh và Vi Quốc Thanh đă nghiên cứu tỉ mỉ pḥng tuyến Quốc Lộ 4 của Pháp để đưa ra đề nghị đánh Đông Khê trước thay v́ Cao Bằng.  Đề nghị này đă được Hồ Chí Minh lúc đó lên thị sát mặt trận, trực tiếp phê chuẩn thay v́ qua Tổng Tư Lệnh Vơ Nguyên Giáp.  Họ Hồ c̣n chỉ thị thêm rằng: “Chiến dịch này chỉ được thắng, không được thua!”, đúng như chủ trương của Trần Canh.  Lư do là v́ Hồ đă quen bíết Trần Canh từ lâu trước đó, từ năm 1925 - 1926, đă yêu cầu Mao Trạch Đông cử Trần Canh sang giúp và tin cậy ở Trần Canh đồng thời biết rơ nhu cầu Trung viện.  Chỉ được thắng, không được thua hay thắng bằng bất cứ giá nào, bất kể sự hy sinh của binh sĩ là chủ trương của Trần Canh, khác với chủ trương của Vơ Nguyên Giáp và của Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 174 Đặng Văn Việt.  Trong trận Đông Khê khi vị Trung Đoàn Trưởng này v́ bộ đội của ḿnh bị thương vong quá nhiều định rút lui, Vi Quốc Thanh đă điện thoại cho cố vấn Trương Chí Thiện của trung đoàn này, thúc đẩy vị chỉ huy của trung đoàn này, điều chỉnh bố trí và đánh tiếp.  Giữa Trần Canh và Vơ Nguyễn Giáp tối ngày 4 tháng 10 năm 1950 cũng đă tranh căi nặng nề qua điện thoại khi quân Việt Minh tấn công chiếm núi Cốc Xá sau ba ngày liên tiếp và bị thiệt hại nặng, Bộ Chỉ Huy Tiền Phương Việt Minh ra lệnh cho bộ đội tạm ngưng tấn công để nghỉ ngơi chỉnh đốn.  Tranh căi nặng qua điện thoại đến độ Trần Canh có lúc đă nói to: “Nếu trận này không đánh nữa th́ tôi xin cuốn gói chuồn.” và nói tiếp: “Vào giờ phút then chốt này, bộ chỉ huy mà dao động th́ chôn vùi thời cơ rất tốt để chiến dịch thắng lợi”, đồng thời dập mạnh điện thoại xuống. Nhưng rồi sau đó Trần Canh đă liên lạc thẳng với Hồ Chí Minh và Đảng Cộng Sản Trung Quốc.  Kết quả là Hồ Chí Minh đă ra lệnh cho bộ đội tiếp tục, c̣n Mao Trạch Đông th́ khuyến cáo phải nhanh chóng tiêu diệt địch cho dù thương vong quá lớn cũng không nên quá lo, không nên dao động (trang 41). Những chi tiết này ít ra Tướng Giáp và Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 174 là những nhân chứng ở thời điểm cuốn sách này được ấn hành (năm 2002) hay khi bài điểm sách này được viết (đầu mùa xuân năm 2013), vẫn c̣n sống có thẩm quyền xác nhận hay phủ nhận, đồng thời cũng có quyền giữ im lặng.

 

Thứ Tư:  Trong việc giúp Việt Minh huấn luyện và tổ chức lại quân đội, các cố vấn Trung Cộng c̣n giúp và rất có thể đă áp lực các nhà lănh đạo của đảng này  thực hiện một cuộc chỉnh huấn với chữ dùng trong tài liệu là chỉnh quân chính trị. Công tác này đă được các cố vấn Trung Cộng lưu ư từ ngay những ngày đầu, nhưng măi đến mùa hè và mùa thu năm 1953 mới trở thành qui mô toàn diện. Nó nằm trong chủ trương cách mạng căn bản của Mao Trạch Đông và luôn cả của Staline qua khuyến cáo của Staline khi Staline tiếp Hồ Chí Minh hồi đầu năm 1950, với những dấu hiệu đầu tiên đă lộ rơ qua những nhận xét của các cố vấn Trung Quốc về các cấp chỉ huy của bộ đội Việt Minh khi họ thấy những vị chỉ huy này có tŕnh độ học vấn cao, ghi chú nhanh, học giỏi, nhưng nặng đầu óc tư sản, nhút nhát, sợ gian khổ, sợ khó khăn, không có tầm nh́n chiến lược... trong khi các binh sĩ cấp dưới ít học và không được thăng thưởng.  Những ngôn từ như tố khổ, giác ngộ giai cấp... đă được Vu Hóa Thầm nhắc tới trong bài viết của tác giả này (trang 63).  Chiến dịch chỉnh huấn quân sự, chính trị qui mô này đă được phối hợp với phong trào cải cách ruộng đất lúc này đang được tiến hành ở các cứ địa của Việt Minh ở Việt Bắc.  Những sĩ quan xuất thân là các sinh viên, học sinh, những thành phần trí thức, quan lại, tư sản đă tham gia Vệ Quốc Đoàn từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến do Việt Minh lănh đạo thuần túy chỉ v́ yêu nước, không c̣n được phục vụ như xưa nữa.  Ngay danh xưng Vệ Quốc Đoàn cũng bị thay thế để trở thành Quân Đội Nhân Dân.  Một giai đoạn trong cuộc chiến tranh chống Pháp của Việt Minh đă đi qua, kèm theo với tất cả những ǵ đẹp đẽ nhất và lăng mạn nhất của nó.  Trung Đoàn Trưởng Đặng Văn Việt, Con Hùm Xám Của Đường Số 4, thay v́ trở thành ít ra là thiếu tướng v́ đă đánh bại không phải một mà hai đại tá của quân Pháp theo tiêu chuẩn của Hồ Chí Minh khi ông này phong cấp đại tướng cho Vơ Nguyên Giáp, đă bị gửi qua Trung Quốc làm tân khóa sinh của một trường sĩ quan của người Tầu. Cũng may là họ Đặng nhờ ơn phước của ḍng họ, c̣n sống sót.

 

Trong sinh hoạt văn học nghệ thuật phải chăng v́ danh xưng Vệ Quốc Đoàn không c̣n dược dùng nữa, những bài hát tràn ngập ḷng yêu nước đại loại như:

 

Đoàn Vệ Quốc Quân một lần ra đi

Nào có mong chi đâu ngày trở về.

Ra đi, ta đi bảo tồn sông núi.

Ra đi, ra đi thề chết chớ lui... 

Phan Huỳnh Điểu, Đoàn Vệ Quốc Quân

 

hay những bài thơ đẹp và vui tươi như:

 

Đoàn Vệ Quốc áo đen

Vượt qua sườn Tam Đảo

Sau những ngày dông băo.

Việt Bắc giặc lui rồi

Lũ tàn quân xơ xác

Chiến sĩ ta reo cười

Chim rừng vang tiếng hát.

Các anh như bầy chim,

Nẻo rừng sâu bay tới.

Huyện Tam Dương im ĺm

Bỗng dưng vào đại hội.

 

và:

 

Đêm liên hoan đầu người nhấp nhô như sóng biển ngang tàng.

Ta muốn thét cho vỡ tan lồng ngực

v́ say sưa t́nh thân thiết Vệ Quốc Đoàn.

Hoàng Cầm, Đêm Liên Hoan

 

sau những năm này không c̣n được ai sáng tác nữa hay có sáng tác cũng chẳng bao giờ được phổ biến.  Tất cả chỉ c̣n là một hoài vọng để cho những người lính già lâu lâu ngồi nhớ lại kể cho nhau nghe hay viết cho nhau đọc.  Chỉ tiếc rằng cái đẹp vừa hào hùng vừa lăng mạn của thời trai trẻ mà chính họ cũng như thời thế đă tạo được cho họ đă không toàn vẹn như cái đẹp của người lính già thuở B́nh Mông ngày trước:

 

Buông tay gầu vui lại thuở B́nh Mông.

Yên Thao, Nhà Tôi

 

và ngâm hai câu thơ của Vua Trần Nhân Tông:

                                    

Bạch đầu quân sĩ tại

Văng văng thuyết Nguyên Phong.

 

Lính già phơ tóc bạc,

Kể chuyện thủa Nguyên Phong.

Trần Nhân Tông

 

Xuân Nhật Yết Chiêu Lăng

Ngô Tất Tố dịch

 

hay câu:

 

Triệu tính âu ca lạc thịnh th́.

                                                                    

của Trần Nguyên Đán (1325-1390), ông ngoại của Nguyễn Trăi,  trong bài Đề Quan Lỗ Bạ Thi Tập Hậu, ca ngợi thời thanh b́nh, thịnh trị sau khi cuộc “B́nh Mông” được hoàn tất và hoà b́nh, không hận thù đă thực sự trở lại, khi “muôn dân ca hát vui đời thịnh trị”.

 

          Cùng với viện trợ của người Tàu sự can thiệp “không khoan nhượng” của các cố vấn Tầu cũng như cuộc “chỉnh quân chính trị”, cuộc cải cách ruộng đất tiếp theo và sự loại trừ danh xưng Vệ Quốc Đoàn, thay thế bằng Quân Đội Nhân Dân, cuộc chiến tranh giành độc lập của người Việt Nam do Hồ chí Minh và Đảng Việt Minh lănh đạo không c̣n là cuộc chiến tranh giành độc lập nữa.  Nó đă thực sự trở thành chiến tranh ư thức hệ nhằm xây dựng xă hội chủ nghĩa dưới sự chỉ đạo của Bắc Kinh và gián tiếp từ Mạc  Tư Khoa.  Câu đầu tiên Hồ Chí Minh hỏi Staline trong buổi tiếp tân chiêu đăi trọng thể dành cho Mao Trạch Đông, Châu Ân Lai và toàn thể các đoàn viên phái đoàn Trung Quốc, “Đồng chí c̣n có chỉ thị ǵ nữa đối với công tác của Việt Nam chúng tôi không?” dẫn trên, nếu đúng,  cho ta thấy rơ điều này.

 

          Trên đây chỉ là một vài nhận xét mà người viết đọc tài liệu này, đọc và nhận ra được.  Hy vọng tác phẩm này cũng như những tác phẩm tương tự sẽ được phổ biến rộng răi hơn và được nhiều người đọc hơn, nhất là những người được các tác giả của những hồi kư này bằng cách này hay bằng cách khác nói tới, hầu có thể đóng góp thêm sự thực về một giai đoạn cực kỳ khó khăn và cực kỳ phức tạp và tế nhị nhưng không phải là không có những nét đẹp riêng của lịch sử Việt Nam trước khi mọi sự trở thành đen tối như người ta thấy sau này v́ dù sao đây mới chỉ là tiếng nói của một phía.  Điều đáng tiếc là cho đến nay hầu như tất cả đều im lặng, một sự im lặng đáng sợ.

 

 

Phạm Cao Dương

Khởi viết Đầu Xuân 2013

Sửa lại Đầu Hè 2017 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính