KHÔNG BAO GIỜ C̉N

MÙA XUÂN

 

Pensée-đàlạt

 

 

Không ai c̣n nhớ đă ăn tết năm 1975 ra sao v́ chỉ vài tháng sau, biến cố 30.4 đă làm đảo lộn, quay cuồng trí nhớ của hàng triệu người dân miền Nam.  Kư ức về những ngày xuân rộn ràng năm đó đă bị mờ nhạt, xóa nḥa, thay vào là cảnh hoảng loạn, tan tác của những người lính và dân chúng ở mọi tầng lớp. Sau tết, t́nh h́nh chiến trận vẫn chưa nghe ǵ bi đát ngoại trừ những ông tướng tá trong guồng máy lănh đạo, đánh hơi được thời cuộc, đă âm thầm đưa gia đ́nh ra khỏi nước trước với tiền, vàng, hột xoàn buôn lậu bao năm mong thoát thân, bỏ mặc đất nước đang hồi đi vào nguy kiệt. Chỉ c̣n dân đen đầu tắt mặt tối lo kiếm ăn vất vả và những người lính chân chính, tận trung với nước, hiếu với dân - ở lại bám trụ hoặc tử thủ ở các chốt tiền phương -  mặc cho lời kêu gọi buông súng của lăo tướng hai mang hèn nhát - họ quyết chiến đấu đến giọt máu cuối cùng mong đảo ngược thế cờ chính trị. Nhưng than ôi, một dăy giang sơn gấm vóc của hai nền cộng ḥa đă  rơi vào cơn hấp hối để rồi dăy dụa chết một cách tức tưởi, tang thương...

 

Đối với Linh th́ những ngày trước biến cố 30.4.1975 là những ngày không khi nào phai mờ trong tâm trí của cô. Một buổi trưa thứ bảy ngày 26.4, sau khi tan sở, Linh và người bạn gái thân đang chở nhau trên chiếc Vespa nữ đến gửi xe ở băi đậu bên hông sau của bệnh viện Ság̣n. Mọi sinh hoạt của khu trung tâm quận nhất vẫn b́nh thường, chỉ có cái nóng là gay gắt và người dân h́nh như vội vàng hơn. Hai chị em vừa gởi xe xong, đang đứng dưới ḷng đường, chờ sang bên kia để vào chợ Bến Thành mua sắm, bỗng Linh gặp hai thanh niên đội mũ, ăn mặc b́nh dân tiến đến hỏi đường đến đài phát thanh với một giọng bắc khác lạ, rất lạ so với giọng của những người đă di cư vào nam từ năm 54. Do đang vội và phải tập trung chú ư để sang đường, Linh lắc đầu tỏ ư không biết rồi nhân lúc không c̣n nhiều xe qua lại, cô lôi người bạn gái sang đường, mắt của cô chợt chạm phải hai đôi chân của hai người vừa hỏi đường khi năy, cô giật nảy ḿnh khi nhận ra cả hai đều mang những đôi dép râu - thứ dép mà cô đă được xem và biết – là loại dép của lính CS miền bắc dùng để chiến đấu. Linh nhéo vào tay và nói khẽ vào tai bạn : „ -  Ngọc ơi, hai thằng vừa hỏi đường ḿnh là VC đó. Chết cha, tụi nó đă vào đến SG rồi! „. Ngọc cũng xanh mặt bảo Linh quay về nhà thôi chứ c̣n ḷng dạ ǵ nữa mà mua sắm. Trên đường chở nhau về nhà, Linh và Ngọc không ngớt lo sợ về t́nh h́nh của thành phố thân yêu sắp lâm nguy, liệu sẽ là một Mậu Thân nữa cho Sàig̣n không ?.

 

Linh ngồi sau xe mà tâm trí nghĩ ngợi miên man, cô lại nhớ đến dáng dấp của hai thanh niên mà cô chắc chắn họ là lính của phía bên kia đă trà trộn vào thành phố. Sao coi họ cũng như „người ḿnh“ mà cô lại thấy lo và sợ đến vậy ?.  Linh đem chuyện này về nói với gia đ́nh th́ cha của cô giọng tin tưởng vào bản hiệp định Paris đă kư trước đây, và ông quả quyết không có ǵ „ đáng ngại“ cả, thể chế nào th́ làm nhà sản xuất, kinh doanh buôn bán cũng chẳng nên lo sợ ǵ!“. Thế nhưng sang đến ngày chủ nhật, cha của Linh từ văn pḥng về nhà, dáng điệu lo lắng, gương mặt trầm ngâm dữ dội, Linh nghe cha nói nhỏ với mẹ của cô rồi thấy bà khóc mếu máo, lính quưnh chạy lên lầu lấy tập giấy ǵ đó đưa cho cha mà cô đoán là giấy tờ tùy thân của cả gia đ́nh và giấy tờ tài sản gồm căn nhà ba tầng, chiếc xe hơi và mớ sổ tiền gửi ngân hàng...Tất cả những thứ đó, mẹ cô đem gom vào chung với một mớ áo quần của vợ chồng, con cái trong mấy cái va-li cũ rồi đặt chúng vào góc nhà, c̣n cha lại đi ra đường nghe ngóng thời cuộc. Ngày hôm đó, trong cái nhịp sống sinh động thường nhật của thủ đô SG, người ta đă nhốn nháo hoảng sợ khi thấy những ḍng người đổ từ cao nguyên, kể về  những nỗi thống khổ của họ khi bị kẹt giữa hai gọng ḱm lực lượng trên con dường số 7. Người lạc mất mẹ già, người cha để tuột tay con nhỏ hay chị em thất lạc, réo gọi nhau ơi ới trên đường. Đồ đạc, quần áo,  tài sản của người dân làm cả đời chắt chiu sắm sửa vất đầy trên đường, đành phải vất bỏ lại v́ không đủ sức để mang thêm nữa. Nhưng thành phần đau đớn và tội t́nh nhất là người lính. Họ đành chấp nhận một mệnh lệnh hết sức tàn nhẫn làm tim họ như muốn vỡ ra v́ uất hận. Họ cũng lẫn vào ḍng người đang tháo chạy để đi về phía biển, để leo lên được những con tàu ... nên họ cũng phải chen lấn, dẫm đạp lên người khác để sinh tồn, v́ thế máu đă nhuộm đỏ trên chặng đường đi, xác người nằm rải rác quốc lộ, thậm chí có những kẻ đă nhân cơ hội để tàn sát lẫn nhau trong cảnh thống khổ chung này.

 

Biết được tin máy bay trực thăng đậu trên nóc ṭa đại sứ Mỹ đưa người ra đệ thất hạm đội hay các căn cứ của Mỹ ngoài các đảo cách xa VN, Linh cùng Ngọc – cô bạn làm cùng sở và hai người cũng như h́nh với bóng mấy năm qua - chở nhau đến trước cổng ṭa nhà - quẳng chiếc xe bên đường, hai cô gái cố dùng thân ḿnh để chen lấn, cố lọt được vào sân trong của ngôi nhà sơn trắng có những ô vuông làm tường rào, nhưng cảnh vệ của ṭa đại sứ Mỹ là những gă to cao luôn giữ chặt cánh cổng, đầy lùi trở lại làn sóng người đang dành giựt nhau từng khoảnh trống, xô đẩy nhau để đến được gần cánh cổng, thỉnh thoảng viên cảnh vệ mới mở hé nó ra chỉ  vừa đủ cho một người là nhân viên, hoặc người có đủ giấy tờ, có quyền ưu tiên tối thượng nào đó, được vào mà thôi. Linh thấy có vài cô gái gào thật lớn tên của một người Mỹ nào đó đang đứng phía trong, rồi họ nói một tràng tiếng Anh với cảnh vệ, mong người vừa được gọi tên can thiệp cho họ được vào trong theo trực thăng đi di tản. Một lát sau Linh và Ngọc thấy có một người Mỹ chen ra đến cánh cổng nói ǵ đó với người kiểm soát giấy tờ, một chốc th́ mấy cô gái kia được kéo vào một cách khó khăn, có tiếng la hét lẫn với tiếng khóc của ai đó.

 

 Đang chưa biết làm thế nào cho có cớ vào được bên trong để ra đi, Linh bỗng nghe có tiếng gọi tên cô từ bên trong. Nh́n ra th́ thấy đó là mục sư Bengs - người đă dạy Linh nhiều khóa tiếng anh ở hội Việt Mỹ !. Ông đang cố chen ra cổng, đến gần Linh để bảo với người cảnh vệ đồng ư cho ông bảo lănh cô được vào và được di tản. Linh cảm động suưt khóc v́ không ngờ ông thầy giáo già lại tốt với cô ở những giây phút cuối này đến vậy. Nhớ lại hồi c̣n học với ông lớp 8, ông đă đến tận nhà gặp cha mẹ cô và đề nghị cho cô đi du học bên Mỹ bằng chương tŕnh Cha mẹ nuôi quốc tế mà vợ chồng ông sẽ là người trực tiếp lo cho cô mọi việc. Tiếc thay, cha của Linh v́ thương con và v́ lo sợ, đă từ chối ḷng tốt của một gia đ́nh truyền đạo Mỹ đến VN.

 

Khoảng hai mươi phút sau, Linh được một người Mỹ khác gọi tên từ bên trong ṭa nhà. Ông ta ra hiệu cho Linh đến gần để vào sân trong. Lúc đó cô thật sự hoảng hốt khi đă đứng bên cánh cổng ṭa đại sứ Mỹ, cô ngoái cổ lại t́m Ngọc - người bạn thân thiết của cô – cũng đang nh́n theo cô bằng ánh mắt thảng thốt, nó làm tim cô dấy lên một t́nh thương bạn rạt rào chưa từng bao giờ xảy ra trong bao nhiêu năm thân thiết, nó khiến cô chùng chân, tự động không đi vào phía trong cánh cổng, không đưa tay để người Mỹ vừa gọi tên, kéo cô vào bên trong. Linh đă quyết định. Chẳng phải là hai đứa đă cùng chở nhau đến dây để cùng di tản chung với nhau hay sao ?.

 

 „ Xin cảm ơn ông Bengs, ông rất tốt với tôi, nhưng tôi không thể bỏ bạn mà ra đi một ḿnh được.  Vĩnh biệt ông, mục sư Bengs !“.

 

Những ngày sau đó, Ság̣n đă mang một bộ mặt ảm đạm, thê lương của một thành phố sắp bị mất tên, mất hết mọi thứ. Người ta kéo ra đường phố, chạy ngược chạy xuôi t́m đường ra những bến tàu, bến cảng – nơi có những con tàu sắp nhổ neo chở đầy ắp người và đồ đạc gánh gồng. Quang cảnh của một thành phố sầm uất, sinh động nhất miền Nam lúc đó tan nát, hỗn độn chưa từng thấy !. Đường phố ngập đầy „rác“ là những khung h́nh, album ảnh, giấy tờ, sách báo và quân phục của những người lính quốc gia bỏ lại cùng giầy saut, nón sắt ... Người ta đă sợ hăi đến như vậy trước làn sóng đỏ!.

 

Trước t́nh h́nh hoảng loạn và rối ren  như vậy, gia đ́nh Linh nấn ná mấy ngày rồi cũng phải rời căn nhà trong cư xá Phú Thọ, ra văn pḥng của cha cô ngoài quận nhất, chờ anh Hăn – con bác Ḥa - sĩ quan hải quân sẽ đưa tàu về bến Hàm Tử bốc mọi người ra đi.

 

Số phận đă an bài cho gia đ́nh Linh cũng như cho chính bản thân cô cuộc sống ở lại trong nước với rất nhiều thay đổi ngỡ ngàng, hụt hẫng !. Chuyến tàu của người quen đă không bao giờ tách bến ra khơi được để đưa nhiều gia đ́nh như Linh đi di tản. Đến phút chót người SQ hải quân  đă không về như đă hẹn, anh cũng không có cơ hội để ra đi như những đồng bạn khác, để sau này cuộc đời của anh phải trải qua bảy năm dài trong nhiều trại tù từ nam ra bắc. Hăng xưởng, công việc sản xuất của gia đ́nh Linh lâm vào đ́nh trệ, không sản xuất được nữa, quốc hữu hóa rồi hợp tác xă cũng không giải quyết được ǵ khi những lần đổi tiền đă làm biết bao hăng xưởng khánh kiệt phải đóng cửa, giải thể. Kinh tế suy trầm rơ rệt, đồ dùng trong nhà  lần lượt phải bán đi để đổi lấy miếng ăn, của cải dấu diếm được đem bán, đem đổi để thăm nuôi, tiếp tế cho người thân trong lao tù ... Biết bao những đổi thay từ một thái cực này sang một thái cực khác thật rơ nét mà chỉ những người ở lại phải cố gắng chịu đựng, c̣n những người đă nhanh chân di tản không thể nào h́nh dung ra được những năm tháng tăm tối như vậy cả.

 

Sáng ngày 30.4.1975, khi Linh đang đứng trước cổng văn pḥng của cha cô, nh́n cảnh Ság̣n tan tác ở những phút cuối cùng, cô thấy ḷng đau xót khôn tả.  Con đường Trần hưng Đạo vốn lúc nào cũng đông đúc xe cộ ngược xuôi mà hôm đó vắng hoe, trên lề đường vương vải đầy đồ đạc, rác rến, bên kia đường có một người lính vừa đi vừa cởi bỏ bộ quân phục. Có lẽ anh ta là kẻ cuối cùng, cố trông chờ vào một sự thay đổi nào đó của thời cuộc chăng?. Thỉnh thoảng có vài ba người khiêng vác những thùng, bao bố vừa đi „hôi“ được ở các kho băi quanh SG, hay các kho quân nhu ... Vừa đi họ vừa nói cười ra vẻ thỏa măn lắm !. Mắt của Linh chợt nh́n thấy vô số quần áo lính vướng mắc trên những hàng dây điện trên cao do chủ của những căn nhà nhiều tầng, trong cơn hốt hoảng sợ hăi đă vội vàng vất bỏ hết mong tránh hiểm họa về sau. Thật là đau ḷng !. Linh lịm đi trong ư nghĩ buồn rầu đó. Chợt một chiếc xe tăng lạ từ đâu chạy ngang qua mặt Linh, trên xe là vài ba người đội nón cối, quàng khăn rằn trắng đen,  một thân người nằm vắt trên thành xe tăng, chẳng biết c̣n sống hay đă chết. Bỗng chiếc tăng lùi thẳng một đường nhắm ngay chiếc cửa sắt nhà cô bằng vận tốc thật nhanh mà phóng tới sát  chỗ cô đang đứng nh́n ra đường.  Linh hoảng hốt nghĩ nhanh trong đầu chắc cánh cửa sắt nhà cô sẽ bị húc banh, c̣n cô chắc cũng không thoát khỏi chết hoặc bị thương thôi. Tuy nhiên, trong cái tích tắc nguy hiểm ấy, theo phản xạ tự nhiên, Linh thụt nhanh người vào trong nhà, cố hết sức kéo dập hai lá cửa sắt vào nhau đánh ầm. Cùng lúc chiếc xe tăng thắng két lại, đuôi xe tăng đă đâm lấn vào cửa nhà cô, nhưng nó lại nhanh chóng phóng vào hướng Chơ lớn rồi mất hút.  

 

Ba mươi lăm năm đă trôi qua là một chặng đường dài đối với một đời người, Với Linh, số năm tháng đó khắc sâu trong tâm trí cô nỗi mất mát thời tuổi trẻ của đời cô thật sâu đậm. Khi lịch sử đổi trang cô vừa 23 tuổi - độ tuổi đầy sức sống, tin yêu, nhiệt huyết và nhiều ước mơ. Chưa học hết năm thứ hai khoa anh văn ở ĐH VK và đang dạy tiếng anh tập sự tại một trường ḍng trong thành phố, tương lai ươm đầy hoa trái, thảm hồng. Vậy mà...,  chưa kịp nhón chân trên thảm ấy, chưa nếm được tí hương vị ngọt ngào của cây trái kia, th́ mọi sự đă dở dang, găy đổ th́nh ĺnh.

 

Ba mươi lăm mùa xuân đă đi qua với biết bao sự việc đổi thay, thăng trầm cho những người trước đây đă ở lại quê hương. V́ sự sinh tồn, có người cũng đă ra đi, dẫu muộn màng nhưng ít nhiều cũng đă chạm tay được với tự do, dân chủ, hạnh phúc.

 

Ba mươi lăm năm trôi qua, mỗi lần xé tờ lịch in ngày 30.4 ,  Linh không nguôi bồi hồi thương tiếc quê hương trước đây. Với cô sẽ không bao giờ c̣n mùa xuân nào tươi đẹp hơn những mùa xuân trước cái mốc lịch sử bi thương ấy nữa.

 

Tháng 4.2010

 

 

[Văn Học - Nghệ Thuật]     [Tin Tức & BL]     [Trang chính]